Al-Mukhtasar · Tafsir · in Kyrgyz
ابراهيم
Ibrahim
Abraham · Meccan · 52 ayahs
14:1Page 255
الٓرۚ كِتَٰبٌ أَنزَلۡنَٰهُ إِلَيۡكَ لِتُخۡرِجَ ٱلنَّاسَ مِنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ بِإِذۡنِ رَبِّهِمۡ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَمِيدِ ١
Alif, Lām, Rā.1 [This is] a Book which We have revealed to you, [O Muḥammad], that you might bring mankind out of darknesses into the light by permission of their Lord - to the path of the Exalted in Might, the Praiseworthy -
Алиф, Лам, Ра. Ушуга окшогон аяттын түшүндүрмөсү Бакара сүрөөсүнүн башталышында айтылган. О, пайгамбар! Аллахтын каалоосу жана жардамы менен сен адамдарды каапырлыктан, билимсиздиктен жана адашуудан ыймандуулукка, илимдүүлүккө, туура жолго чыгарууң үчүн жана эч ким жеңе албаган Күчтүү, бардык нерседе мактоого татыктуу Аллахтын жолу болгон Ислам динине чакырууң үчүн Биз сага бул Куран китепти түшүрдүк.
14:2Page 255
ٱللَّهِ ٱلَّذِي لَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۗ وَوَيۡلٞ لِّلۡكَٰفِرِينَ مِنۡ عَذَابٖ شَدِيدٍ ٢
Allāh, to whom belongs whatever is in the heavens and whatever is on the earth. And woe [i.e., destruction] to the disbelievers from a severe punishment -
Асмандардагы жана жердеги мүлктөр жалгыз Аллахка гана таандык. Андыктан Ага жаратылгандардан эч кимди шерик кылбастан сыйынылууга Өзү гана татыктуу. Каапыр болгондорго катуу азап жетет.
14:3Page 255
ٱلَّذِينَ يَسۡتَحِبُّونَ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا عَلَى ٱلۡأٓخِرَةِ وَيَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَيَبۡغُونَهَا عِوَجًاۚ أُوْلَٰٓئِكَ فِي ضَلَٰلِۭ بَعِيدٖ ٣
The ones who prefer the worldly life over the Hereafter and avert [people] from the way of Allāh, seeking to make it [seem] deviant. Those are in extreme error.
Каапыр болгондор бул дүйнө жашоосун жана андагы убактылуу жыргалчылыктарды акыреттен жана андагы түбөлүктүү жыргалчылыктардан жогору коюшат. Ошондой эле адамдарды Аллахтын жолунан адаштырышат жана Аллахтын жолун бурмалоону, адамдарды чындыктан адаштырууну жана ал жолду эч ким карманбоосу үчүн ал жолду кармануудан адамдарды башка жакка бурууну каалашат. Мына ушул сыпаттар менен сыпатталгандар акыйкаттан жана тууралыктан алыстаткан адашууда.
14:4Page 255
وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا بِلِسَانِ قَوۡمِهِۦ لِيُبَيِّنَ لَهُمۡۖ فَيُضِلُّ ٱللَّهُ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِي مَن يَشَآءُۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ٤
And We did not send any messenger except [speaking] in the language of his people to state clearly for them, and Allāh sends astray [thereby] whom He wills1 and guides whom He wills. And He is the Exalted in Might, the Wise.
Аллах тараптан алып келген нерсени түшүнүү жеңил болуусу үчүн кайсы элчини жибербейли, өз элинин тилинде сүйлөгөн адамды гана элчи кылып жибердик. Жана Биз аны Аллахка ыйман келтирүүгө адамдарды мажбурлоосу үчүн жибербедик. Аллах кимди кааласа адилеттүүлүгү менен адаштырат жана кимге кааласа Өз жакшылыгы менен туура жолду карманууга ийгилик берет. Ал эч кимге жеңилбес Күчтүү. Жаратканында жана башкаруусунда Даанышман.
14:5Page 255
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مُوسَىٰ بِـَٔايَٰتِنَآ أَنۡ أَخۡرِجۡ قَوۡمَكَ مِنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِ وَذَكِّرۡهُم بِأَيَّىٰمِ ٱللَّهِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّكُلِّ صَبَّارٖ شَكُورٖ ٥
And We certainly sent Moses with Our signs, [saying], "Bring out your people from darknesses into the light and remind them of the days1 of Allāh." Indeed in that are signs for everyone patient and grateful.
Чындыгында Биз Мусаны жибердик жана анын чынчылдыгын жана ал Раббиси тарабынан жиберилгенин далилдеген аят-белгилер менен аны кубаттадык. Ошондой эле өз коомун каапырлыктан жана наадандыктан ыйманга жана илимге чыгарууга буйрудук. Жана аларга жыргалчылыктарды берген Аллахтын күндөрүн эстетүүгө аны буйрудук. Чындыгында ал күндөрдө Аллахтын жалгыздыгына, Анын улуу кудуретине жана ыймандууларга берилген жакшылыктарына ачык далилдер бар. Мына бул нерсе менен Аллахка ибадат кылууга сабыр кылгандар, Аллахтын жакшылыктарына дайым шүгүр кылгандар пайда алышат.
14:6Page 256
وَإِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِقَوۡمِهِ ٱذۡكُرُواْ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ إِذۡ أَنجَىٰكُم مِّنۡ ءَالِ فِرۡعَوۡنَ يَسُومُونَكُمۡ سُوٓءَ ٱلۡعَذَابِ وَيُذَبِّحُونَ أَبۡنَآءَكُمۡ وَيَسۡتَحۡيُونَ نِسَآءَكُمۡۚ وَفِي ذَٰلِكُم بَلَآءٞ مِّن رَّبِّكُمۡ عَظِيمٞ ٦
And [recall, O Children of Israel], when Moses said to his people, "Remember the favor of Allāh upon you when He saved you from the people of Pharaoh, who were afflicting you with the worst torment and were slaughtering your [newborn] sons and keeping your females alive. And in that was a great trial from your Lord.
Оо, пайгамбар! Муса Раббисинин буйругун аткарып өз коомунан болгон Исраил урпактарына Аллахтын жакшылыктарын эскертип мындай деп айтты: “Эй, коомум! Аллах силерди Фараондун жан-жөкөрлөрүнөн куткарып, силерди алардын азабынан сактады. Алар силерди катуу азапка салды, анткени силерден Фараондун тактысын ээлеп ала турган урпактар төрөлбөш үчүн эркек уулдарыңарды сойду. Силердин аялдарыңарды дүйнө жашоосунда кор кылыш үчүн тирүү калтырды. Алардын бул кылган иштеринде сабырдуулукка болгон чоң сыноо бар. Бул сыноого сабыр кылганыңар үчүн Аллах силерди Фараондун жан-жөкөрлөрүнөн куткаруу менен сыйлыгын берди”.
14:7Page 256
وَإِذۡ تَأَذَّنَ رَبُّكُمۡ لَئِن شَكَرۡتُمۡ لَأَزِيدَنَّكُمۡۖ وَلَئِن كَفَرۡتُمۡ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٞ ٧
And [remember] when your Lord proclaimed, 'If you are grateful, I will surely increase you [in favor]; but if you deny, indeed, My punishment is severe.'"
Аларга Муса мындай деп айтты: “Раббиңер силерге кылган ачык билдирүүсүн эстегиле. Эгер силерге берген жогорудагы эскертилген жакшылыктары үчүн Аллахка шүгүр кылсаңар, анда силерге Өз жакшылыгы менен андан да ашырып берет. Эгер Аллах силерге берген жакшылыктарын жокко чыгарып шүгүр кылбасаңар, анда Аллахтын жакшылыктарын жокко чыгарып шүгүр кылбагандар үчүн Аллахтын азабы катуу”.
14:8Page 256
وَقَالَ مُوسَىٰٓ إِن تَكۡفُرُوٓاْ أَنتُمۡ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا فَإِنَّ ٱللَّهَ لَغَنِيٌّ حَمِيدٌ ٨
And Moses said, "If you should disbelieve, you and whoever is on the earth entirely - indeed, Allāh is Free of need and Praiseworthy."
Муса өз коомуна мындай деп айтты: “Эй, коомум! Эгер силер каапырлык кылсаңар, анда силер менен бирге жер жүзүндөгү адамдардын баары каапырлык кылышат. Анын зыяны өзүңөргө кайтып келет. Анткени Аллах эч нерсеге муктаж эмес. Ал Өзү мактоого татыктуу. Ага момундун ыйман келтирүүсү эч пайда бербейт. Ошондой эле каапырлардын каапырлыгы эч зыянын тийгизбейт”.
14:9Page 256
أَلَمۡ يَأۡتِكُمۡ نَبَؤُاْ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكُمۡ قَوۡمِ نُوحٖ وَعَادٖ وَثَمُودَ وَٱلَّذِينَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ لَا يَعۡلَمُهُمۡ إِلَّا ٱللَّهُۚ جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَرَدُّوٓاْ أَيۡدِيَهُمۡ فِيٓ أَفۡوَٰهِهِمۡ وَقَالُوٓاْ إِنَّا كَفَرۡنَا بِمَآ أُرۡسِلۡتُم بِهِۦ وَإِنَّا لَفِي شَكّٖ مِّمَّا تَدۡعُونَنَآ إِلَيۡهِ مُرِيبٖ ٩
Has there not reached you the news of those before you - the people of Noah and ʿAad and Thamūd and those after them? No one knows them [i.e., their number] but Allāh. Their messengers brought them clear proofs, but they returned their hands to their mouths1 and said, "Indeed, we disbelieve in that with which you have been sent, and indeed we are, about that to which you invite us, in disquieting doubt."
Оо, каапырлар! Силерге өзүңөрдөн мурун өткөн жалганчы коомдор, Нух пайгамбардын коому, Худ пайгамбардын Аад коому, Салих пайгамбардын Самуд коому жана алардан кийин келген коомдордун саны көп болуп, алардын санын Аллахтан башка эч ким санай албагандарды жок кылган кабары келген жок беле? Аларга пайгамбарлары ачык далилдерди алып келишти. Алар пайгамбарларына ачуулангандары себептүү бармактарын тиштеп калышты. Ошондо алар пайгамбарларына мындай деп айтышты: “Биз силер жиберилген нерсеге каапыр болдук. Албетте бизди шекке алып бара турган силер чакырып жаткан нерсеге күмөн санап жатабыз”.
14:10Page 256
۞ قَالَتۡ رُسُلُهُمۡ أَفِي ٱللَّهِ شَكّٞ فَاطِرِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ يَدۡعُوكُمۡ لِيَغۡفِرَ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمۡ وَيُؤَخِّرَكُمۡ إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗىۚ قَالُوٓاْ إِنۡ أَنتُمۡ إِلَّا بَشَرٞ مِّثۡلُنَا تُرِيدُونَ أَن تَصُدُّونَا عَمَّا كَانَ يَعۡبُدُ ءَابَآؤُنَا فَأۡتُونَا بِسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٖ ١٠
Their messengers said, "Can there be doubt about Allāh, Creator of the heavens and earth? He invites you that He may forgive you of your sins, and He delays you [i.e., your death] for a specified term." They said, "You are not but men like us who wish to avert us from what our fathers were worshipping. So bring us a clear authority [i.e., evidence]."
Аларга пайгамбарлары жооп кайтарып мындай деп айтышты: “Аллахты жалгыздоодо жана жалгыз Өзүнө сыйынууда шек барбы? Ал асмандар менен жердин жаратуучусу, ал экөөсүн мурун болбогондой көрүнүштө жаратты. Ал силердин өткөн күнөөңөрдү кечириш үчүн силерди Өзүнө ыйман келтирүүгө чакырып жатат. Силерди дүйнө жашоосундагы белгиленген ажалыңар келгиче кечиктирет”. Ошондо элдери пайгамбарларына мындай дейт: “Силер бизге окшогон адам эмессиңерби? Силерде бизден өзгөчө боло турган нерсе жок го. Силер мурун ата-бабаларыбыз сыйынган нерседен бизди алыстатууну каалап жатасыңарбы? Анда силер бизге Аллахтан келген пайгамбарларбыз деген сөзүңөргө чынчыл болсоңор ачык далил алып келгилечи?”
14:11Page 257
قَالَتۡ لَهُمۡ رُسُلُهُمۡ إِن نَّحۡنُ إِلَّا بَشَرٞ مِّثۡلُكُمۡ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يَمُنُّ عَلَىٰ مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦۖ وَمَا كَانَ لَنَآ أَن نَّأۡتِيَكُم بِسُلۡطَٰنٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ١١
Their messengers said to them, "We are only men like you, but Allāh confers favor upon whom He wills of His servants. It has never been for us to bring you evidence except by permission of Allāh. And upon Allāh let the believers rely.
Пайгамбарлары аларга жооп кылып мындай деп айтышты: “Биз силер сыяктуу эле адамбыз. Биз силерге окшош экенибизди четке какпайбыз. Бирок, биздин силерге болгон окшоштугубуз бардык нерседе окшошбуз дегенге жатпайт. Аллах өзгөчө жакшылыктарын Өзү каалаган пенделерине берип, адамдардын арасынан пайгамбарларды тандап алат. Силер талап кылган далилди Аллах кааласа гана алып келе алабыз. Ал далилди алып келүү биздин күч-кудуретибизге байланыштуу эмес. Ал далилди алып келүүгө жалгыз Аллахтын гана күч-кудурети жетет. Ошондуктан ыймандуу мусулмандар бардык ишинде жалгыз Аллахка гана тобокел кылышат”.
14:12Page 257
وَمَا لَنَآ أَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى ٱللَّهِ وَقَدۡ هَدَىٰنَا سُبُلَنَاۚ وَلَنَصۡبِرَنَّ عَلَىٰ مَآ ءَاذَيۡتُمُونَاۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُتَوَكِّلُونَ ١٢
And why should we not rely upon Allāh while He has guided us to our [good] ways. And we will surely be patient against whatever harm you should cause us. And upon Allāh let those who would rely [indeed] rely."
Аллахка тобокел кылуудан бизди кандай каршылык, кандай себеп тыйып турат? Чынында, Аллах бизди эң туура акыйкат жолуна салды. Силер бизди жалганга чыгарып, шылдыңдап азап бергениңерге биз сабыр кылабыз. Жалгыз Аллахка тобокел кылуучулар бардык ишинде Ага гана тобокел кылат.
14:13Page 257
وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِرُسُلِهِمۡ لَنُخۡرِجَنَّكُم مِّنۡ أَرۡضِنَآ أَوۡ لَتَعُودُنَّ فِي مِلَّتِنَاۖ فَأَوۡحَىٰٓ إِلَيۡهِمۡ رَبُّهُمۡ لَنُهۡلِكَنَّ ٱلظَّٰلِمِينَ ١٣
And those who disbelieved said to their messengers, "We will surely drive you out of our land, or you must return to our religion." So their Lord inspired to them, "We will surely destroy the wrongdoers.
Өз коомдорунан чыккан элчилерге каапыр болгондор аларга каршы далил айтуудан алсыз болгон кезде: «Албетте биз силерди айылыбыздан чыгарабыз же болбосо силерди сөзсүз диниңерден өзүбүздүн динибизге кайтарабыз» – деп айтышты. Ошондо Аллах аларды бекемдеп пайгамбарларга: «Албетте Биз Аллахка жана Анын элчисине каапыр болгон заалымдарды кыйратып жок кылабыз» – деп вахий түшүрдү.
14:14Page 257
وَلَنُسۡكِنَنَّكُمُ ٱلۡأَرۡضَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡۚ ذَٰلِكَ لِمَنۡ خَافَ مَقَامِي وَخَافَ وَعِيدِ ١٤
And We will surely cause you to dwell in the land after them. That is for he who fears My position1 and fears My threat."
Оо, элчилер! Биз аларды кыйратып жок кылгандан кийин албетте силерди жана силерди ээрчигендерди бул жерге жашатабыз. Бул жалганчы каапырларды кыйратуу, ыймандууларды жана элчилерди бул жерге жашатуу аларды кыйратып жок кылгандан кийин болот. Ал жердеги жашоо Менин улуулугумду, көзөмөлүмдү сезе билген жана эскерткен азабымдан корккон адамдар үчүн гана болот.
14:15Page 257
وَٱسۡتَفۡتَحُواْ وَخَابَ كُلُّ جَبَّارٍ عَنِيدٖ ١٥
And they requested decision [i.e., victory from Allāh], and disappointed, [therefore], was every obstinate tyrant.
Элчилер Раббисинен душмандарын жеңүүгө жардам сурашты. Акыйкатка каршы чыккан бардык тоң моюн текеберлер зыянга учурашты. Акыйкат анык болсо да аны ээрчишпеди.
14:16Page 257
مِّن وَرَآئِهِۦ جَهَنَّمُ وَيُسۡقَىٰ مِن مَّآءٖ صَدِيدٖ ١٦
Before him1 is Hell, and he will be given a drink of purulent water.2
Кыямат күнү бул текебердин алдында тозок күтүп турат. Анткени ал тозок анын бараар жайы. Анда ага тозок ээлеринен аккан ириңден ичирилет. Мындан анын чаңкоосу да таркабайт. Ал дайыма чаңкоолук менен жана андан башка түрдүү азаптар менен азапталат.
14:17Page 257
يَتَجَرَّعُهُۥ وَلَا يَكَادُ يُسِيغُهُۥ وَيَأۡتِيهِ ٱلۡمَوۡتُ مِن كُلِّ مَكَانٖ وَمَا هُوَ بِمَيِّتٖۖ وَمِن وَرَآئِهِۦ عَذَابٌ غَلِيظٞ ١٧
He will gulp it but will hardly [be able to] swallow it. And death will come to him from everywhere, but he is not to die. And before him is a massive punishment.
Ал ириң аябай ачуу, ысык, сасык жыты болгондугу үчүн кыйналып кайра кайра ичүүгө аракет кылат. Аны жутууга күчү да жетпейт. Ага ар тараптан өлүмгө тете болгон катуу азаптан өлүм келет. Ал эс алуу үчүн өлүп да калбайт. Тескерисинче, ал азапты чегип тирүү бойдон кала берет. Жана анын алдында андан да башка катуу азап күтүп турат.
14:18Page 257
مَّثَلُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِرَبِّهِمۡۖ أَعۡمَٰلُهُمۡ كَرَمَادٍ ٱشۡتَدَّتۡ بِهِ ٱلرِّيحُ فِي يَوۡمٍ عَاصِفٖۖ لَّا يَقۡدِرُونَ مِمَّا كَسَبُواْ عَلَىٰ شَيۡءٖۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلضَّلَٰلُ ٱلۡبَعِيدُ ١٨
The example of those who disbelieve in their Lord is [that] their deeds are like ashes which the wind blows forcefully on a stormy day; they are unable [to keep] from what they earned a [single] thing. That is what is extreme error.
Каапырлар берген садака, башкаларга жакшылык кылуусу, алсыздарга ырайымдуулук кылуусу сыяктуу жакшылык иш-аракеттеринин мисалы бороондуу күндө шамал учуруп кеткен күлгө окшош. Анткени аны шамал көтөрүп ар тарапка изин калтырбай чачып салат. Кудум ушундай эле каапырлардын каапырчылыгы да жакшылык иш-аракеттерин учуруп жок кылат. Кыямат күнү жакшылык иш-аракеттери аларга пайда бербейт. Иш-аракеттер ыйманга негизделбеген болсо, анда ал акыйкат жолунан алыс болгон адашуу болот.
14:19Page 258
أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّۚ إِن يَشَأۡ يُذۡهِبۡكُمۡ وَيَأۡتِ بِخَلۡقٖ جَدِيدٖ ١٩
Have you not seen [i.e., considered] that Allāh created the heavens and the earth in truth? If He wills, He can do away with you and produce a new creation.
Оо, адам! Билесиңби? Албетте Аллах асмандар менен жерди акыйкат үчүн жаратты. Мына ошондуктан ал экөөсүн максатсыз жараткан жок. Эгер Аллах силерди жок кылып ордуңарга Өзүнө гана сыйынган, моюн сунган башка адамдарды алып келүүнү кааласа, анда силерди жок кылып Өзүнө гана сыйынган, моюн сунган башка адамдарды алып келип коёт. Анткени ал иш Аллахка өтө жеңил.
Силерди кыйратып силерден башка адамдарды алып келүү Ага оор эмес. Ал бардык нерсеге кудуреттүү. Аны алсырата турган эч нерсе жок.
14:21Page 258
وَبَرَزُواْ لِلَّهِ جَمِيعٗا فَقَالَ ٱلضُّعَفَٰٓؤُاْ لِلَّذِينَ ٱسۡتَكۡبَرُوٓاْ إِنَّا كُنَّا لَكُمۡ تَبَعٗا فَهَلۡ أَنتُم مُّغۡنُونَ عَنَّا مِنۡ عَذَابِ ٱللَّهِ مِن شَيۡءٖۚ قَالُواْ لَوۡ هَدَىٰنَا ٱللَّهُ لَهَدَيۡنَٰكُمۡۖ سَوَآءٌ عَلَيۡنَآ أَجَزِعۡنَآ أَمۡ صَبَرۡنَا مَا لَنَا مِن مَّحِيصٖ ٢١
And they will come out [for judgement] before Allāh all together, and the weak will say to those who were arrogant, "Indeed, we were your followers, so can you avail us anything against the punishment of Allāh?" They will say, "If Allāh had guided us, we would have guided you. It is all the same for us whether we show intolerance or are patient: there is for us no place of escape."
Убада берилген күнү адамдар кабырларынан Аллахтын алдына чыгышты. Ошондо ээрчиген алсыз адамдар аттуу-баштууларга айтышты: «Оо, эл башчылары! Чындыгында биз силердин буйруган буйруктарыңарды аткарып, тыйган нерселериңерден тыйылып силерди ээрчидик эле. Эми силер бизди Аллахтын азабынан куткара аласыңарбы?» Аттуу-баштуулар мындай деп жооп беришти: «Эгерде Аллах бизди туура жолго баштаса, анда биз дагы силерди туура жолго багыттайт элек. Ошондо баарыбыз Аллахтын азабынан кутулмакпыз. Бирок биз адаштык жана силерди да адаштырдык. Эми азап бизге да силерге да аны көтөрүүдө алсыздык кылабызбы же сабыр кылабызбы бирдей болот. Бизди ал азаптан эч ким куткарбайт».
14:22Page 258
وَقَالَ ٱلشَّيۡطَٰنُ لَمَّا قُضِيَ ٱلۡأَمۡرُ إِنَّ ٱللَّهَ وَعَدَكُمۡ وَعۡدَ ٱلۡحَقِّ وَوَعَدتُّكُمۡ فَأَخۡلَفۡتُكُمۡۖ وَمَا كَانَ لِيَ عَلَيۡكُم مِّن سُلۡطَٰنٍ إِلَّآ أَن دَعَوۡتُكُمۡ فَٱسۡتَجَبۡتُمۡ لِيۖ فَلَا تَلُومُونِي وَلُومُوٓاْ أَنفُسَكُمۖ مَّآ أَنَا۠ بِمُصۡرِخِكُمۡ وَمَآ أَنتُم بِمُصۡرِخِيَّ إِنِّي كَفَرۡتُ بِمَآ أَشۡرَكۡتُمُونِ مِن قَبۡلُۗ إِنَّ ٱلظَّٰلِمِينَ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ٢٢
And Satan will say when the matter has been concluded, "Indeed, Allāh had promised you the promise of truth. And I promised you, but I betrayed you. But I had no authority over you except that I invited you, and you responded to me. So do not blame me; but blame yourselves. I cannot be called to your aid, nor can you be called to my aid. Indeed, I deny your association of me [with Allāh] before.1 Indeed, for the wrongdoers is a painful punishment."
Бейиш ээлери бейишке жана тозок ээлери тозокко киришкенде шайтан мындай деди: «Чындыгында Аллах силерге акыйкат убада берди. Жана силерге берген убадасын аткарды. Ал эми мен жалган убада бердим. Жана силерге берген убадамды аткарган жокмун. Дүйнөдө мен силерди каапырлыкка жана адашууга мажбурлай турган эч кандай күчүм жок болчу. Болгону мен силерди каапырлыкка чакырып, күнөө иштерди кооз кылып көрсөттүм эле силер мени жарышып ээрчип кеттиңер. Андыктан силердин башыңарга түшкөн адашуу үчүн мени күнөөлөбөгүлө. Силер өзүңөрдү өзүңөр күнөөлөгүлө. Ал бирөөнү жемелөөдөн жакшыраак. Мен силерди азаптан куткарып жардам бере албайм. Силер дагы мени азаптан куткарып жардам бере албайсыңар. Силер мени Аллахка сыйынууда Ага шерик кылууңарды четке кактым. Чындыгында дүйнөдө Аллахка шерик келтирип, ага каапыр болгон залымдарды кыямат күнү күтүп турган жан ооруткан азап бар».
14:23Page 258
وَأُدۡخِلَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَا بِإِذۡنِ رَبِّهِمۡۖ تَحِيَّتُهُمۡ فِيهَا سَلَٰمٌ ٢٣
And those who believed and did righteous deeds will be admitted to gardens beneath which rivers flow, abiding eternally therein by permission of their Lord; and their greeting therein will be, "Peace!"
Ал эми залымдардын бара турган жеринин карама каршысында, ыйман келтиргендер жана жакшы иш-аракеттерди аткаргандарды кан сарайларынын жана бак-дарактарынын алдынан дарыялар аккан бейишке киргизди. Алар ал жакта Раббисинин уруксаты жана кудурети менен гана түбөлүк жашашат. Алар бири-бири менен саламдашышат жана периштелер да алар менен саламдашат. Ошондой эле Раббиси аларга Өзүнүн саламы менен аларга салам берет.
14:24Page 258
أَلَمۡ تَرَ كَيۡفَ ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلٗا كَلِمَةٗ طَيِّبَةٗ كَشَجَرَةٖ طَيِّبَةٍ أَصۡلُهَا ثَابِتٞ وَفَرۡعُهَا فِي ٱلسَّمَآءِ ٢٤
Have you not considered how Allāh presents an example, [making] a good word like a good tree, whose root is firmly fixed and its branches [high] in the sky?
Оо, пайгамбар! Аллах «Аллахтан башка кудай жок» деген күбөлүк келмесине кандай мисал келтиргенин билесиңби? Ал ага мөмөлүү даракты мисал кылды. Ал дарак курма дарагы. Ал дарактын сөңгөгү жердин түбүнө терең кирип, жакшы тамырлары менен суу ичет. Ал эми анын бутактары асманга көтөрүлүп, шүдүрүмдөн ичет жана таза аба менен дем алат.
14:25Page 259
تُؤۡتِيٓ أُكُلَهَا كُلَّ حِينِۭ بِإِذۡنِ رَبِّهَاۗ وَيَضۡرِبُ ٱللَّهُ ٱلۡأَمۡثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَتَذَكَّرُونَ ٢٥
It produces its fruit all the time, by permission of its Lord. And Allāh presents examples for the people that perhaps they will be reminded.
Бул мөмөлүү бак Раббисинин буйругу менен жакшы мөмөсүн бардык мезгилде берип турат. Аллах таала адамдарга ушул сыяктуу мисалдарды балким алар эстерине келишет деп айтып турат.
14:26Page 259
وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٖ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ ٱجۡتُثَّتۡ مِن فَوۡقِ ٱلۡأَرۡضِ مَا لَهَا مِن قَرَارٖ ٢٦
And the example of a bad word is like a bad tree, uprooted from the surface of the earth, not having any stability.
Ал эми ыплас ширк сөзүнүн мисалы жаман дарак сыяктуу. Ал дарак ханзал дарагы. Ал өзүнүн тамырынан жулунуп калган. Жерге туруктуу негизи жок. Ал асманга карай көтөрүлбөйт. Ошондуктан ал куурап өлүп калат да аны шамал учуруп кетет. Мына ошондой эле каапырлык сөздөр акыр аягы барып жок болот. Ал сөздөрдү айткан адам үчүн Аллахтын алдында жакшы иш болуп жазылбайт.
14:27Page 259
يُثَبِّتُ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِٱلۡقَوۡلِ ٱلثَّابِتِ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَفِي ٱلۡأٓخِرَةِۖ وَيُضِلُّ ٱللَّهُ ٱلظَّٰلِمِينَۚ وَيَفۡعَلُ ٱللَّهُ مَا يَشَآءُ ٢٧
Allāh keeps firm those who believe, with the firm word,1 in worldly life and in the Hereafter.2 And Allāh sends astray the wrongdoers. And Allāh does what He wills.
Аллах ыймандуулардын ыйманын бул дүйнөдө бекем күбөлүк келмеси менен толук бекемдейт. Алардын ыйманы толук болгон абалда бул дүйнөдөн кайтышат. Кабыр жашоосунда аларга суроо берилген кезде жана кыямат күнүндө кубаттайт. Аллах залымдарды Раббисине ширк келтирүү менен жана туура жолдон баш тартуусу менен адаштырат. Аллах каалаганын ишке ашырат – кимди адаштырууну кааласа, анда аны адилеттүүлүгү менен адаштырат. Ошондой эле кимди туура жолго салууну кааласа, аны Өзүнүн жакшылыгы менен туура жолго салат. Аллахты эч ким мажбурлай албайт.
14:28Page 259
۞ أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ بَدَّلُواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ كُفۡرٗا وَأَحَلُّواْ قَوۡمَهُمۡ دَارَ ٱلۡبَوَارِ ٢٨
Have you not considered those who exchanged the favor of Allāh for disbelief1 and settled their people [in] the home of ruin?
Аллахтын жакшылыктарын алмаштырган Аллахка жана Анын элчисине каапыр болгон курейш уруусунун абалын көрбөдүңбү? Мухаммад пайгамбар болуп жиберилген жана Харам жерин аман кылып койгон жакшылыктарды алар Раббисинен келген акыйкатты жалганга чыгарган каапырлыгы менен алмаштырышты. Жана алардын коомунан аларды каапырлыкта ээрчиген адамдарды кыйратуучу жайга түшүрүштү.
14:29Page 259
جَهَنَّمَ يَصۡلَوۡنَهَاۖ وَبِئۡسَ ٱلۡقَرَارُ ٢٩
[It is] Hell, which they will [enter to] burn, and wretched is the settlement.
Кыйратуучу жай – алар кире турган тозок жайы. Алар анын ысыгын татышат. Алардын кала турган жайы – кандай жаман жай болду.
14:30Page 259
وَجَعَلُواْ لِلَّهِ أَندَادٗا لِّيُضِلُّواْ عَن سَبِيلِهِۦۗ قُلۡ تَمَتَّعُواْ فَإِنَّ مَصِيرَكُمۡ إِلَى ٱلنَّارِ ٣٠
And they have attributed to Allāh equals to mislead [people] from His way. Say, "Enjoy yourselves, for indeed, your destination is the Fire."
Мушриктер ээрчиген адамдарды Аллахтын жолунан адаштыргандан кийин дагы да адаштыруу үчүн кудайларын Аллахка теңдеш кылышты жана Ага окшоштурушту. Эй, пайгамбар! Аларга: “Бул дүйнөдө кумарга баткан жашооңордо жыргай бергиле жана шектенген күмөнүңөрдү тарата бергиле. Албетте кыямат күнүндө бара турган жайыңар тозок болот. Андан башка жакка кете албайсыңар” – деп айткын.
14:31Page 259
قُل لِّعِبَادِيَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ يُقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُنفِقُواْ مِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ سِرّٗا وَعَلَانِيَةٗ مِّن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَ يَوۡمٞ لَّا بَيۡعٞ فِيهِ وَلَا خِلَٰلٌ ٣١
[O Muḥammad], tell My servants who have believed to establish prayer and spend from what We have provided them, secretly and publicly, before a Day comes in which there will be no exchange [i.e., ransom], nor any friendships.
Оо, пайгамбар! Ыймандууларга мындай деп айт: “Оо, ыймандуулар! Намазды толук түрдө окугула. Дос досуна шапаат кыла албаган, Аллахтын азабынан кутулуу үчүн соодалашуу жана кун төлөө кабыл алынбаган күн келе электе, силер Аллах берген ырыскылардан парз жана нафил садакалардан бергиле. Садаканы эл көрүнүүдөн сактануу үчүн жашыруун түрдө жана башкаларга үлгү болуу үчүн ачык түрдө бергиле.
14:32Page 259
ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَأَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَخۡرَجَ بِهِۦ مِنَ ٱلثَّمَرَٰتِ رِزۡقٗا لَّكُمۡۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلۡفُلۡكَ لِتَجۡرِيَ فِي ٱلۡبَحۡرِ بِأَمۡرِهِۦۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلۡأَنۡهَٰرَ ٣٢
It is Allāh who created the heavens and the earth and sent down rain from the sky and produced thereby some fruits as provision for you and subjected for you1 the ships to sail through the sea by His command and subjected for you the rivers.
Аллах асмандарды жана жерди мурда болбогон көрүнүштө жоктон бар кылды. Асмандан жамгыр суусун түшүрдү. Оо, адамдар! Силерге ырыскы кылып жааган жамгырдан ар түрдүү мөмө-жемиштерди чыгарды. Ошондой эле силерге тагдыр кылып суу үстүндө жүргөн кемелерди жана суусун ичүү үчүн дарыяларды баш ийдирип койду. Андан малыңарды жана эгиниңерди суугарасыңар.
14:33Page 259
وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ دَآئِبَيۡنِۖ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ ٣٣
And He subjected for you the sun and the moon, continuous [in orbit], and subjected for you the night and the day.
Токтобой чыгып турган Күн менен Айды жана биринин артынан бири келген күн менен түндү силерге баш ийдирди. Түн силерди уктап эс алууңар үчүн, күндүзү силер сергек болуп мээнет кылууңар үчүн.
14:34Page 260
وَءَاتَىٰكُم مِّن كُلِّ مَا سَأَلۡتُمُوهُۚ وَإِن تَعُدُّواْ نِعۡمَتَ ٱللَّهِ لَا تُحۡصُوهَآۗ إِنَّ ٱلۡإِنسَٰنَ لَظَلُومٞ كَفَّارٞ ٣٤
And He gave you from all you asked of Him.1 And if you should count the favor [i.e., blessings] of Allāh, you could not enumerate them. Indeed, mankind is [generally] most unjust and ungrateful.2
Ал силерге талап кылган нерсеңердин баарын берди. Талап кылбаган нерсеңерди да берди. Эгерде Аллахтын жакшылыктарын эсептесеңер, анда алардын көптүгүнөн эсептеп бүтө албайсыңар. Силерге айтылган жакшылыктар – жакшылыктардын кээ бир мисалдары. Чындыгында адам өзүнө көп зулумдук кылат жана Аллах тааланын жакшылыктарын көп четке кагат.
14:35Page 260
وَإِذۡ قَالَ إِبۡرَٰهِيمُ رَبِّ ٱجۡعَلۡ هَٰذَا ٱلۡبَلَدَ ءَامِنٗا وَٱجۡنُبۡنِي وَبَنِيَّ أَن نَّعۡبُدَ ٱلۡأَصۡنَامَ ٣٥
And [mention, O Muḥammad], when Abraham said, "My Lord, make this city [i.e., Makkah] secure and keep me and my sons away from worshipping idols.
Оо, пайгамбар! Ибрахим баласы Исмаилди жана анын апасы Хажарды Меккенин бир талаасына алып келгенде мындай деп айтканын эстегин: “Оо, Раббим! Мен үй-бүлөмдү жашаткан бул жерди (Меккени) тынчтык орногон жер кылгын. Бул жерди кан төгүлбөгөн жана эч ким зулумдук көрбөгөн жер кылгын. Ошондой эле мени жана балдарымды айкелдерге сыйынуудан алыс кылгын” – деп дуба кылды.
14:36Page 260
رَبِّ إِنَّهُنَّ أَضۡلَلۡنَ كَثِيرٗا مِّنَ ٱلنَّاسِۖ فَمَن تَبِعَنِي فَإِنَّهُۥ مِنِّيۖ وَمَنۡ عَصَانِي فَإِنَّكَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ٣٦
My Lord, indeed they have led astray many among the people. So whoever follows me - then he is of me;1 and whoever disobeys me - indeed, You are [yet] Forgiving and Merciful.
О, Раббим! Чынында, айкелдер адамдардын көбүн адаштырды. Айкелдер адамдарга колдоочу болот деп ойлоп ага азгырылышты жана Аллахтан башкага сыйынышты. Адамдардан ким мени Аллахты жалгыздоодо жана Ага моюн сунууда ээрчисе, анда ал менден жана мени ээрчигендерден. Ал эми ким менден баш тартса, анда ал жалгыз Аллахка сыйынууда жана Ага моюн сунууда мени ээрчигендерден эмес. О, Раббим! Сен кимди кааласаң кечиресиң. Чынында, Сен күнөөлөрдү Кечирүүчүсүң, аларга Ырайымдуусуң.
14:37Page 260
رَّبَّنَآ إِنِّيٓ أَسۡكَنتُ مِن ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيۡرِ ذِي زَرۡعٍ عِندَ بَيۡتِكَ ٱلۡمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِيُقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ فَٱجۡعَلۡ أَفۡـِٔدَةٗ مِّنَ ٱلنَّاسِ تَهۡوِيٓ إِلَيۡهِمۡ وَٱرۡزُقۡهُم مِّنَ ٱلثَّمَرَٰتِ لَعَلَّهُمۡ يَشۡكُرُونَ ٣٧
Our Lord, I have settled some of my descendants in an uncultivated valley near Your sacred House, our Lord, that they may establish prayer. So make hearts among the people incline toward them and provide for them from the fruits that they might be grateful.
Оо, Раббибиз! Чындыгында мен балдарымдын кээ бирлерин Меккеде калтырдым. Алар Исмаилдин урпактары. Өсүмдүк өспөгөн, жака белинде суу чыкпаган Мекке өрөөнүндө балдары калышты. Оо, Раббибиз! Аларды Меккенин жанында жашат, алар ал жерде намаздарын окушсун. Оо, Раббим! Адамдардын жүрөгүн аларга жумшак кыла көр. Алар Сен берген жакшылыктарыңа шүгүр кылуусу үчүн мөмөлөрдөн ырыскы бере көр!
14:38Page 260
رَبَّنَآ إِنَّكَ تَعۡلَمُ مَا نُخۡفِي وَمَا نُعۡلِنُۗ وَمَا يَخۡفَىٰ عَلَى ٱللَّهِ مِن شَيۡءٖ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا فِي ٱلسَّمَآءِ ٣٨
Our Lord, indeed You know what we conceal and what we declare, and nothing is hidden from Allāh on the earth or in the heaven.
Оо, Раббибиз! Чындыгында, Сен биз жашырган нерселердин жана ачык жасаган нерселердин бардыгын билесиң. Аллахка жерде да, асманда да эч нерсе жашыруун эмес. Тескеринче Ал баарын билет. Жана Ага биздин муктаждыктарыбыз, кедейлигибиз да жашыруун эмес.
14:39Page 260
ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي وَهَبَ لِي عَلَى ٱلۡكِبَرِ إِسۡمَٰعِيلَ وَإِسۡحَٰقَۚ إِنَّ رَبِّي لَسَمِيعُ ٱلدُّعَآءِ ٣٩
Praise to Allāh, who has granted to me in old age Ishmael and Isaac. Indeed, my Lord is the Hearer of supplication.
Мактоо-шүгүрлөр Аруу зат Аллахка болсун. Ал менин дубамды кабыл кылып ыймандуу балдарды берди. Ал мага жашым өткөн кезде Хажардан Исмаилди берди жана Сарадан Исхакты берди. Чынында Аллах таала ким дуба кылса, дубаны Угуучу.
14:40Page 260
رَبِّ ٱجۡعَلۡنِي مُقِيمَ ٱلصَّلَوٰةِ وَمِن ذُرِّيَّتِيۚ رَبَّنَا وَتَقَبَّلۡ دُعَآءِ ٤٠
My Lord, make me an establisher of prayer, and [many] from my descendants. Our Lord, and accept my supplication.
Оо, Раббим! Мени намазды толук окугандардан кыл. Ошондой эле менин урпактарымды да намазды толук окугандардан кыл. Оо, Раббибиз! Менин дубама жооп бер жана аны кабыл кыл.
14:41Page 260
رَبَّنَا ٱغۡفِرۡ لِي وَلِوَٰلِدَيَّ وَلِلۡمُؤۡمِنِينَ يَوۡمَ يَقُومُ ٱلۡحِسَابُ ٤١
Our Lord, forgive me and my parents and the believers the Day the account is established."
Оо, Раббибиз! Менин күнөөлөрүмдү кечире көр, ата-энемдин күнөөлөрүн кечире көр (атасы Аллахтын душманы экенин биле электе айткан. Качан атасы Аллахтын душманы экенин билгенде андан алыстап кеткен) жана ыймандуулардын күнөөлөрүн адамдар сурак берүү үчүн Раббисинин алдына барганда кечире көр!
14:42Page 260
وَلَا تَحۡسَبَنَّ ٱللَّهَ غَٰفِلًا عَمَّا يَعۡمَلُ ٱلظَّٰلِمُونَۚ إِنَّمَا يُؤَخِّرُهُمۡ لِيَوۡمٖ تَشۡخَصُ فِيهِ ٱلۡأَبۡصَٰرُ ٤٢
And never think that Allāh is unaware of what the wrongdoers do. He only delays them [i.e., their account] for a Day when eyes will stare [in horror].
Оо, пайгамбар! Эгерде Аллах залымдардын азабын кечиктирип жатса, сен Аллахты залымдар кылып жаткандарынан, жалган айтып Аллахтын жолунан тоскондорунан ж.б.у.с. нерселеринен капилетте деп ойлобо. Албетте Аллах ал нерселерди Билүүчү. Андан эч нерсе жашыруун болуп калбайт. Болгону Ал алардын жазасын кыямат күнгө калтырды. Мына ошол күндө көздөр көргөн нерсесинен корккондугунан көктү карап калат.
14:43Page 261
مُهۡطِعِينَ مُقۡنِعِي رُءُوسِهِمۡ لَا يَرۡتَدُّ إِلَيۡهِمۡ طَرۡفُهُمۡۖ وَأَفۡـِٔدَتُهُمۡ هَوَآءٞ ٤٣
Racing ahead, their heads raised up, their glance does not come back to them,1 and their hearts are void.
Адамдар кабырынан турган кезде аларды чакырган жакка шашып барышат. Баштарын көтөрүп корккон абалда асманды карашат. Көрүшкөн нерсесин корккондугунан көздөрүн ала алышпай катып карап калышат. Көргөн нерсесинен коркуп калышкандыктан алардын жүрөктөрүнүн акылы кетип бош болуп, түшүнүүсү да жок болуп калышат.
14:44Page 261
وَأَنذِرِ ٱلنَّاسَ يَوۡمَ يَأۡتِيهِمُ ٱلۡعَذَابُ فَيَقُولُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ رَبَّنَآ أَخِّرۡنَآ إِلَىٰٓ أَجَلٖ قَرِيبٖ نُّجِبۡ دَعۡوَتَكَ وَنَتَّبِعِ ٱلرُّسُلَۗ أَوَلَمۡ تَكُونُوٓاْ أَقۡسَمۡتُم مِّن قَبۡلُ مَا لَكُم مِّن زَوَالٖ ٤٤
And, [O Muḥammad], warn the people of a Day when the punishment will come to them and those who did wrong will say, "Our Lord, delay us for a short term; we will answer Your call and follow the messengers." [But it will be said], "Had you not sworn, before, that for you there would be no cessation?1
Оо, пайгамбар! Үммөтүңдү кыямат күнүндөгү Аллахтын азабы менен коркут. Мына ошол күнү өздөрүнө ширк жана каапырлык менен зулум кылгандар мындай деп айтышат: «Оо, Раббибиз! Бизге убакыт бер, азабыңды кечиктирип тур. Бизди бул дүйнөгө бир аз мөөнөткө кайтар, биз Сага ыйман келтирип, бизге жөнөткөн элчилериңди ээрчийбиз». Мына ошондо аларды жемелеп мындай жооп кайтарылат: «Силер бул дүйнөдө жүргөндө ушул дүйнөдөн акыретке барбайбыз деп ант ичтиңер. Ошондой эле өлгөндөн кийин кайра тирилүүнү четке кактыңар эле».
14:45Page 261
وَسَكَنتُمۡ فِي مَسَٰكِنِ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ وَتَبَيَّنَ لَكُمۡ كَيۡفَ فَعَلۡنَا بِهِمۡ وَضَرَبۡنَا لَكُمُ ٱلۡأَمۡثَالَ ٤٥
And you lived among the dwellings of those who wronged themselves, and it had become clear to you how We dealt with them. And We presented for you [many] examples."
Силерден мурунку жашаган коомдордун жерлерине келип жашадыңар. Алар силерге чейин Аллахка капырлык кылып, алар өздөрүнө өздөрү зулум кылышты. Алар Худ жана Салих пайгамбарлардын коому. Аларды кантип жазалаганыбыз силерге маалым. Ошондой эле силер сабак алыш үчүн ал туурасында Аллахтын китебинде көптөгөн мисалдарды келтирдик. Андан силер кандай сабак алдыңар?
14:46Page 261
وَقَدۡ مَكَرُواْ مَكۡرَهُمۡ وَعِندَ ٱللَّهِ مَكۡرُهُمۡ وَإِن كَانَ مَكۡرُهُمۡ لِتَزُولَ مِنۡهُ ٱلۡجِبَالُ ٤٦
And they had planned their plan, but with Allāh is [recorded] their plan, even if their plan had been [sufficient] to do away with the mountains.1
Залым коомдордун жашаган жерлерине келип отурукташкан адамдар пайгамбарды өлтүрүп, дааватын токтотууга айла-амал ойлошту. Аллах алар эмне уюштуруп жаткандарын билет жана алар кылып жаткан нерселеринин эч бири Аллахка жашыруун эмес. Алардын айла-амалы алсыз. Алардын айла-амалы алсыз болгондуктан тоону жана башка нерсени дагы жок кыла албайт. Ал эми Аллахтын айла-амалы алардыкынан күчтүү.
14:47Page 261
فَلَا تَحۡسَبَنَّ ٱللَّهَ مُخۡلِفَ وَعۡدِهِۦ رُسُلَهُۥٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٞ ذُو ٱنتِقَامٖ ٤٧
So never think that Allāh will fail in His promise to His messengers. Indeed, Allāh is Exalted in Might and Owner of Retribution.1
Оо, пайгамбар! Пайгамбарларына жеңишти жана динди үстөм кылууну убада кылган Аллахтын ошол пайгамбарларына берген убадасын бузат деп ойлобо. Чындыгында Аллах Кудуреттүү, аны эч ким жеңе албайт. Ошондой эле Өзүнүн сүйүктүү пенделерин урматтайт. Өзүнүн жана пайгамбарынын душмандарынан катуу өч алуучу.
14:48Page 261
يَوۡمَ تُبَدَّلُ ٱلۡأَرۡضُ غَيۡرَ ٱلۡأَرۡضِ وَٱلسَّمَٰوَٰتُۖ وَبَرَزُواْ لِلَّهِ ٱلۡوَٰحِدِ ٱلۡقَهَّارِ ٤٨
[It will be] on the Day the earth will be replaced by another earth, and the heavens [as well], and they [i.e., all creatures] will come out before Allāh, the One, the Prevailing,
Ал капырлардан өч алуу кыямат күнү болот. Ал күнү бул жер башка аппак таза жерге алмашат. Ошондой эле асман дагы башка асманга алмашат. Андан кийин адамдардын баары өз денелери, иштери менен кабырларынан туруп жалгыз Аллахтын алдына сурак берүүгө турат. Аллах Өзүнүн падышачылыгында жана улуктугунда жалгыз. Ал Каардуу, баарын багынтат, бирок багынбайт. Ал баарынан үстөмүк кылат жана Ага эч ким үстөмдүк кыла албайт.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences