Al-Mukhtasar · Tafsir · in Kyrgyz
النمل
An-Naml
The Ant · Meccan · 93 ayahs
27:1Page 377
طسٓۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡقُرۡءَانِ وَكِتَابٖ مُّبِينٍ ١
Ṭā, Seen.1 These are the verses of the Qur’ān [i.e., recitation] and a clear Book
Та, сиин. Ушуга окшогон аяттын түшүндүрмөсү бакара сүрөөсүнүн башында келген. Сага түшүрүлгөн бул аяттар – Куран аяттары жана эч кандай бүдөмүгү жок ачык-айкын Китеп. Ага ой жүгүрткөн адам анын Аллах тараптан экенин билет.
Бул аяттар акыйкат жолго багыттоочу, ошондой эле Аллахка жана Анын элчисине ыйман келтиргендерге сүйүнчү кабар.
27:3Page 377
ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ يُوقِنُونَ ٣
Who establish prayer and give zakāh, and of the Hereafter they are certain [in faith].
Алар намазды толук түрдө аткарышат, тийиштүү жактарга мал-мүлктөрүнөн сарптап зекет беришет жана алар акыретте боло турган сыйлык жана жазага терең ишенишет.
27:4Page 377
إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ زَيَّنَّا لَهُمۡ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَهُمۡ يَعۡمَهُونَ ٤
Indeed, for those who do not believe in the Hereafter, We have made pleasing to them their deeds, so they wander blindly.
Ал эми акыреттеги боло турган сыйлык жана жазага ишенбеген каапырларга Биз алардын кылган иштерин кооз кылып көргөзүп койдук. Алар аны кылышкандарын токтоткон жок. Алар тууралыкка да, акыйкатка да келбей дендароо болуп жүрүшөт.
27:5Page 377
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَهُمۡ سُوٓءُ ٱلۡعَذَابِ وَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ هُمُ ٱلۡأَخۡسَرُونَ ٥
Those are the ones for whom there will be the worst of punishment, and in the Hereafter they are the greatest losers.
Ушул айтылган сыпаттагы адамдарга бул дүйнөдө өлтүрүү, туткунга түшүү сыяктуу жаман азаптар бар. Ал эми акыретте алар эң чоң жоготууга учураган адамдардан болот. Анткени алар кыяматта өздөрүн да, үй-бүлөсүн да түбөлүк тозокто калтыруу менен кыйроого учуратат.
27:6Page 377
وَإِنَّكَ لَتُلَقَّى ٱلۡقُرۡءَانَ مِن لَّدُنۡ حَكِيمٍ عَلِيمٍ ٦
And indeed, [O Muḥammad], you receive the Qur’ān from one Wise and Knowing.
Оо, пайгамбар! Чындыгында сен бул түшкөн Куранды Даанышман тараптан алып жатасың. Ал Өз жаратуусунда, башкаруусунда жана өкүм чыгаруусунда Даанышман, пенделеринин кызыкчылыктарынын эч бири Ага жашыруун болбогон Билүүчү.
27:7Page 377
إِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِأَهۡلِهِۦٓ إِنِّيٓ ءَانَسۡتُ نَارٗا سَـَٔاتِيكُم مِّنۡهَا بِخَبَرٍ أَوۡ ءَاتِيكُم بِشِهَابٖ قَبَسٖ لَّعَلَّكُمۡ تَصۡطَلُونَ ٧
[Mention] when Moses said to his family, "Indeed, I have perceived a fire. I will bring you from there information or will bring you a burning torch that you may warm yourselves."
Оо, пайгамбар! Эстечи, бир кезде Муса өз үй-бүлөсүнө: «Мен от көрдүм. Ошол от жаккандардан бизге жолду көргөзүп койгула деп сурап же силерге суукта жылынганга ошол оттон бир аз чок алып келейин» – деди.
27:8Page 377
فَلَمَّا جَآءَهَا نُودِيَ أَنۢ بُورِكَ مَن فِي ٱلنَّارِ وَمَنۡ حَوۡلَهَا وَسُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٨
But when he came to it, he was called, "Blessed is whoever is at the fire and whoever is around it. And exalted is Allāh, Lord of the worlds.
Качан ал көргөн от күйгөн жерге жеткенде Аллах ага кайрылып айтты: «Оттун ичиндегиге жана анын айланасындагы периштелерге береке болсун! Ааламдардын Раббиси улук жана Ал адашуучулар айтып жаткан Ага ылайыксыз сыпаттардан аруу!».
27:9Page 377
يَٰمُوسَىٰٓ إِنَّهُۥٓ أَنَا ٱللَّهُ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ٩
O Moses, indeed it is I - Allāh, the Exalted in Might, the Wise."
Аллах ага айтты: «Оо, Муса! Бул Мен Аллах – эч ким Мени жеңе албаган Кудуреттүүмүн жана жаратуумда, тагдыр жана өкүм кылуумда Даанышманмын.
27:10Page 377
وَأَلۡقِ عَصَاكَۚ فَلَمَّا رَءَاهَا تَهۡتَزُّ كَأَنَّهَا جَآنّٞ وَلَّىٰ مُدۡبِرٗا وَلَمۡ يُعَقِّبۡۚ يَٰمُوسَىٰ لَا تَخَفۡ إِنِّي لَا يَخَافُ لَدَيَّ ٱلۡمُرۡسَلُونَ ١٠
And [he was told], "Throw down your staff." But when he saw it writhing as if it were a snake, he turned in flight and did not return.1 [Allāh said], "O Moses, fear not. Indeed, in My presence the messengers do not fear.
Таягыңда ташта!». Муса айтканды аткарды. Качан Муса анын жыландай болуп кыймылдап жатканын көргөндө, бурулуп артына карабай качты. Ошондо Аллах ага айтты: «Андан коркпо! Чындыгында Менин алдымда пайгамбарлар жыландан же башка нерселерден коркушпайт.
27:11Page 377
إِلَّا مَن ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسۡنَۢا بَعۡدَ سُوٓءٖ فَإِنِّي غَفُورٞ رَّحِيمٞ ١١
Otherwise, he who wrongs, then substitutes good after evil - indeed, I am Forgiving and Merciful.
Бирок ким күнөө кылып өзүнө зулумдук кылса, андан соң тообо кылган болсо, анда Мен ага Кечиримдүүмүн, Ырайымдуумун.
27:12Page 377
وَأَدۡخِلۡ يَدَكَ فِي جَيۡبِكَ تَخۡرُجۡ بَيۡضَآءَ مِنۡ غَيۡرِ سُوٓءٖۖ فِي تِسۡعِ ءَايَٰتٍ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَقَوۡمِهِۦٓۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمٗا فَٰسِقِينَ ١٢
And put your hand into the opening of your garment [at the breast]; it will come out white without disease. [These are] among the nine signs [you will take] to Pharaoh and his people. Indeed, they have been a people defiantly disobedient."
Колуңду моюндан ылдый көйнөгүңдүн ачык жерине сал, аны салгандан кийин ала оорусунун агындай эмес кардай аппак болуп чыгат. Бул Фараодун жана анын коомунун алдында сенин чындылдыгыңды күбөлөндүргөн тогуз керемет белгилерден (кол, таяк, кургакчылык, түшүмдүн жоктугу, суу каптоо, саранчалар, биттер, бакалар, кан). Чындыгында алар каапырлык кылышып Аллахка моюн сунуудан баш тартышкандар.
27:13Page 377
فَلَمَّا جَآءَتۡهُمۡ ءَايَٰتُنَا مُبۡصِرَةٗ قَالُواْ هَٰذَا سِحۡرٞ مُّبِينٞ ١٣
But when there came to them Our visible signs, they said, "This is obvious magic."
Качан аларга Биз Өзүбүз колдоп Мусага берген керемет белгилерибиз келгенде алар айтышты: «Муса алып келген бул керемет белгилер анык эле сыйкыр».
27:14Page 378
وَجَحَدُواْ بِهَا وَٱسۡتَيۡقَنَتۡهَآ أَنفُسُهُمۡ ظُلۡمٗا وَعُلُوّٗاۚ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُفۡسِدِينَ ١٤
And they rejected them, while their [inner] selves were convinced thereof, out of injustice and haughtiness. So see how was the end of the corrupters.
Алар бул аят-белгилерге каапыр болушту жана Аллах тараптан экенин билип турушса да зулумдуктары жана акыйкатты кабыл алуудан текеберленишкени себептүү аларды моюнга алышкан жок. Оо, пайгамбар! Ойлонуп көрчү, каапырлык жана күнөө кылып жер бетинде бузукулук кылгандардын акыбети кандай болду эле. Биз алардын бүт баарын тыптыйпыл кылып жок кылдык.
27:15Page 378
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا دَاوُۥدَ وَسُلَيۡمَٰنَ عِلۡمٗاۖ وَقَالَا ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي فَضَّلَنَا عَلَىٰ كَثِيرٖ مِّنۡ عِبَادِهِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ١٥
And We had certainly given to David and Solomon knowledge, and they said, "Praise [is due] to Allāh, who has favored us over many of His believing servants."
Биз Дауд менен анын уулу Сулайманга илим бердик. Ал илимдин ичинде канаттуулардын тилин билүү да бар. Дауд менен Сулайман Аллах Таалага шүгүр кылып: «Аллахка алкыш-мактоолор болсун! Ал бизге илим, пайгамбарлык берүү менен көп ыймандуу пенделеринен артык кылды» дешти.
27:16Page 378
وَوَرِثَ سُلَيۡمَٰنُ دَاوُۥدَۖ وَقَالَ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ عُلِّمۡنَا مَنطِقَ ٱلطَّيۡرِ وَأُوتِينَا مِن كُلِّ شَيۡءٍۖ إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡفَضۡلُ ٱلۡمُبِينُ ١٦
And Solomon inherited David. He said, "O people, we have been taught the language of birds, and we have been given from all things. Indeed, this is evident bounty."
Сулайман атасы Дауддан кийин пайгамбарлыкты, илимди жана бийликти мураска алды. Ал Аллахтын ага жана атасына кылган жакшылыгын сөз кылып мындай деди: «Оо, адамдар! Аллах бизге канаттуулардын үндөрүн түшүнүүнү үйрөттү, бизге пайгамбарларга жана падышаларга берген бардык нерседен берди. Чындыгында Аллахтын бизге берген бул нерсеси ачык-айкын артыкчылык».
27:17Page 378
وَحُشِرَ لِسُلَيۡمَٰنَ جُنُودُهُۥ مِنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ وَٱلطَّيۡرِ فَهُمۡ يُوزَعُونَ ١٧
And gathered for Solomon were his soldiers of the jinn and men and birds, and they were [marching] in rows
Жана Сулайманга адамдардан, жиндерден, канаттуу куштардан турган аскерлери чогултулду жана алар тартип менен тизилип турушту.
27:18Page 378
حَتَّىٰٓ إِذَآ أَتَوۡاْ عَلَىٰ وَادِ ٱلنَّمۡلِ قَالَتۡ نَمۡلَةٞ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّمۡلُ ٱدۡخُلُواْ مَسَٰكِنَكُمۡ لَا يَحۡطِمَنَّكُمۡ سُلَيۡمَٰنُ وَجُنُودُهُۥ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ١٨
Until, when they came upon the valley of the ants, an ant said, "O ants, enter your dwellings that you not be crushed by Solomon and his soldiers while they perceive not."
Алар жол жүрүп отуруп, (Шам жергесиндеги) кумурскалардын өрөөнүнө келишкенде бир кумурска мындай деди: «Эй, кумурскалар! Уяңарга киргиле! Сулайман менен аскерлери силерди байкабай тепселеп өлтүрүп кетишпесин. Эгер алар силерди билишсе, анда тепселешмек эмес».
27:19Page 378
فَتَبَسَّمَ ضَاحِكٗا مِّن قَوۡلِهَا وَقَالَ رَبِّ أَوۡزِعۡنِيٓ أَنۡ أَشۡكُرَ نِعۡمَتَكَ ٱلَّتِيٓ أَنۡعَمۡتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَٰلِدَيَّ وَأَنۡ أَعۡمَلَ صَٰلِحٗا تَرۡضَىٰهُ وَأَدۡخِلۡنِي بِرَحۡمَتِكَ فِي عِبَادِكَ ٱلصَّٰلِحِينَ ١٩
So [Solomon] smiled, amused at her speech, and said, "My Lord, enable me1 to be grateful for Your favor which You have bestowed upon me and upon my parents and to do righteousness of which You approve. And admit me by Your mercy into [the ranks of] Your righteous servants."2
Качан Сулайман анын бул айткан сөзүн укканда ага жылмайып күлдү жана Раббисине дуба кылып айтты: «Оо, Раббим! Мага жана ата-энеме берген жакшылыктарыңа шүгүр кылууга мага мүмкүнчүлүк бер жана аны көңүлүмө сал! Ошондой эле Сен ыраазы болгон жакшылык иштерди кылууга ийгилик бер жана такыба пенделериң менен биргеликте мени Өз ырайымыңа ал».
27:20Page 378
وَتَفَقَّدَ ٱلطَّيۡرَ فَقَالَ مَالِيَ لَآ أَرَى ٱلۡهُدۡهُدَ أَمۡ كَانَ مِنَ ٱلۡغَآئِبِينَ ٢٠
And he took attendance of the birds and said, "Why do I not see the hoopoe - or is he among the absent?
Сулайман канаттуу куштарды бир сыйра кароодон өткөрүп жатып үпүптү таппады. Ошондо ал айтты: «Мага эмне болгон, үпүптү көрбөй жатам? Аны көрүүмө бир нерсе тоскоол болуп жатабы же ал бул жерде жокпу?».
27:21Page 378
لَأُعَذِّبَنَّهُۥ عَذَابٗا شَدِيدًا أَوۡ لَأَاْذۡبَحَنَّهُۥٓ أَوۡ لَيَأۡتِيَنِّي بِسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٖ ٢١
I will surely punish him with a severe punishment or slaughter him unless he brings me clear authorization."1
Анын жок экени ага маалым болгондо ал айтты: «Мен аны катуу азап менен азаптайм же келбегени үчүн жаза катары аны соём же келбей калганынын себебин ачыктаган анык далил алып келсин».
27:22Page 378
فَمَكَثَ غَيۡرَ بَعِيدٖ فَقَالَ أَحَطتُ بِمَا لَمۡ تُحِطۡ بِهِۦ وَجِئۡتُكَ مِن سَبَإِۭ بِنَبَإٖ يَقِينٍ ٢٢
But he [i.e., the hoopoe] stayed not long and said, "I have encompassed [in knowledge] that which you have not encompassed, and I have come to you from Sheba with certain news.
Үпүптүн жок болгону көпкө созулган жок. Ал келип Сулайманга мындай деди: «Мен сен билбеген нерсени билип келдим. Мен сага Саба элинен эч кандай шеги жок чын кабар менен келдим.
27:23Page 379
إِنِّي وَجَدتُّ ٱمۡرَأَةٗ تَمۡلِكُهُمۡ وَأُوتِيَتۡ مِن كُلِّ شَيۡءٖ وَلَهَا عَرۡشٌ عَظِيمٞ ٢٣
Indeed, I found [there] a woman ruling them, and she has been given of all things, and she has a great throne.
Мен аларды аял башкарганын көрдүм. Ал аялга кубаттуулуктун жана бийликтин бүткүл себептери берилиптир. Анын чоң тактысы бар экен, ал анын үстүнөн туруп элинин көйгөйлөрүн чечет экен.
27:24Page 379
وَجَدتُّهَا وَقَوۡمَهَا يَسۡجُدُونَ لِلشَّمۡسِ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَصَدَّهُمۡ عَنِ ٱلسَّبِيلِ فَهُمۡ لَا يَهۡتَدُونَ ٢٤
I found her and her people prostrating to the sun instead of Allāh, and Satan has made their deeds pleasing to them and averted them from [His] way, so they are not guided,
Мен ал аял менен анын коомун Аллахтан башка күнгө сажда кылып жатышканын көрдүм. Шайтан алардын кылган ширк менен күнөө иштерин кооз кылып көргөзүп, аларды акыйкат жолдон адаштырыптыр жана алар ага түшүшкөн жок.
27:25Page 379
أَلَّاۤ يَسۡجُدُواْۤ لِلَّهِ ٱلَّذِي يُخۡرِجُ ٱلۡخَبۡءَ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَيَعۡلَمُ مَا تُخۡفُونَ وَمَا تُعۡلِنُونَ ٢٥
[And] so they do not prostrate to Allāh, who brings forth what is hidden within the heavens and the earth and knows what you conceal and what you declare -
Шайтан аларды жалгыз Аллахка сажда кылбасын деп ширк менен күнөө иштерди кооздоп көргөзүптүр. Ал асмандагы жашырылган жамгырды жана жердеги жашырылган өсүмдүктөрдү чыгарат. Ал алардын жашырган да, ачык кылган да иштерин билет. Булардын эч бири Ага жашыруун эмес.
27:26Page 379
ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡعَظِيمِ۩ ٢٦
Allāh - there is no deity except Him, Lord of the Great Throne."
Аллахтан башка сыйынууга татыктуу кудай жок. Ал улуу Арштын Раббиси.
27:27Page 379
۞ قَالَ سَنَنظُرُ أَصَدَقۡتَ أَمۡ كُنتَ مِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ ٢٧
[Solomon] said, "We will see whether you were truthful or were of the liars.
Сулайман үпүпкө айтты: «Айткан сөзүңдүң чын же жалган экенин азыр текшерип көрөбүз».
27:28Page 379
ٱذۡهَب بِّكِتَٰبِي هَٰذَا فَأَلۡقِهۡ إِلَيۡهِمۡ ثُمَّ تَوَلَّ عَنۡهُمۡ فَٱنظُرۡ مَاذَا يَرۡجِعُونَ ٢٨
Take this letter of mine and deliver it to them. Then leave them and see what [answer] they will return."
Ошондо Сулайман кат жазды жана аны сасык үпүпкө берип, мындай деди: «Бул катты алгының да, аны Саба элине ташта, аларга жеткир. Анан четкерээк туруп, кат жөнүндө эмне деп айткандарын тыңшап тур».
27:29Page 379
قَالَتۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَؤُاْ إِنِّيٓ أُلۡقِيَ إِلَيَّ كِتَٰبٞ كَرِيمٌ ٢٩
She said, "O eminent ones, indeed, to me has been delivered a noble letter.
Ханыша аял ал катты алып мындай деди: «Оо, кадырмандар! Мага бир олуттуу кат келиптир.
27:30Page 379
إِنَّهُۥ مِن سُلَيۡمَٰنَ وَإِنَّهُۥ بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ ٣٠
Indeed, it is from Solomon, and indeed, it is [i.e., reads]: 'In the name of Allāh, the Entirely Merciful, the Especially Merciful,
Бул жиберилген кат Сулаймандан экен. Анын мазмуну мындайча башталыптыр: «Ырайымдуу, Мээримдүү Аллахтын ысымы менен баштаймын.
27:31Page 379
أَلَّا تَعۡلُواْ عَلَيَّ وَأۡتُونِي مُسۡلِمِينَ ٣١
Be not haughty with me but come to me in submission [as Muslims].'"
Текеберлик кылбагыла жана мен силерди чакырган нерсеге баш ийип келгиле, жалгыз Аллахка сыйынгыла жана силер Аны менен катар күнгө сыйынуу менен кылып жаткан ширкти таштагыла».
27:32Page 379
قَالَتۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَؤُاْ أَفۡتُونِي فِيٓ أَمۡرِي مَا كُنتُ قَاطِعَةً أَمۡرًا حَتَّىٰ تَشۡهَدُونِ ٣٢
She said, "O eminent ones, advise me in my affair. I would not decide a matter until you witness [for] me."1
Ханыша айтты: «Оо, башчылар жана кадырмандар! Мага бул иште туура жолду көргөзгүлө. Мен силер катышмайынча жана бул нерседе оюңарды айтмайынча эч бир ишке чечим кылбайм».
27:33Page 379
قَالُواْ نَحۡنُ أُوْلُواْ قُوَّةٖ وَأُوْلُواْ بَأۡسٖ شَدِيدٖ وَٱلۡأَمۡرُ إِلَيۡكِ فَٱنظُرِي مَاذَا تَأۡمُرِينَ ٣٣
They said, "We are men of strength and of great military might, but the command is yours, so see what you will command."
Элиндеги кадырмандар айтышты: «Биз чоң күчкө жана согушта эбегейсиз кубаттуулукка ээбиз. Биз сиздин оюңуз менен биргебиз. Бизге кандай буйрук берүүнү ойлонуп көрүңүз. Биз аны аткарууга даярбыз».
27:34Page 379
قَالَتۡ إِنَّ ٱلۡمُلُوكَ إِذَا دَخَلُواْ قَرۡيَةً أَفۡسَدُوهَا وَجَعَلُوٓاْ أَعِزَّةَ أَهۡلِهَآ أَذِلَّةٗۚ وَكَذَٰلِكَ يَفۡعَلُونَ ٣٤
She said, "Indeed kings - when they enter a city, they ruin it and render the honored of its people humbled. And thus do they do.
Ханыша айтты: «Чындыгында падышалар кайсы бир шаарга басып киришсе, анын таш-талканын чыгарышат, өлтүрүшөт, талап-тоношот. Ага чейин күч-кудуретке ээ башчыларды жана кадырлуу адамдарды кордукка салышат. Ошондой эле падышалар кайсы бир шаардын элин багындырса, алардын жүрөктөрүнө ар дайым коркунуч салышат.
27:35Page 379
وَإِنِّي مُرۡسِلَةٌ إِلَيۡهِم بِهَدِيَّةٖ فَنَاظِرَةُۢ بِمَ يَرۡجِعُ ٱلۡمُرۡسَلُونَ ٣٥
But indeed, I will send to them a gift and see with what [reply] the messengers will return."
Мен каттын ээсине жана элине белек тартуу кылайын. Анан белектерди тартуу кылгандан кийин элчилер эмне менен кайтарын көрөйүн».
27:36Page 380
فَلَمَّا جَآءَ سُلَيۡمَٰنَ قَالَ أَتُمِدُّونَنِ بِمَالٖ فَمَآ ءَاتَىٰنِۦَ ٱللَّهُ خَيۡرٞ مِّمَّآ ءَاتَىٰكُمۚ بَلۡ أَنتُم بِهَدِيَّتِكُمۡ تَفۡرَحُونَ ٣٦
So when they came to Solomon, he said, "Do you provide me with wealth? But what Allāh has given me is better than what He has given you. Rather, it is you who rejoice in your gift.
Качан анын элчиси менен жардамчылары Сулайманга белектерди алып келишкенде, ал алардын белек тартуу кылгандарын четке кагып мындай деди: «Мени силерге тийишпесин деп мага мал-мүлк менен жардам берейин дедиңерби? Аллах мага берген пайгамбарлык, бийлик жана байлык силердин берген нерсеңерден жакшыраак. Тескерисинче, силерге бул дүйнөнүн арзыбаган нерселери белек кылынса, сүйүнгөн адамдардансыңар».
27:37Page 380
ٱرۡجِعۡ إِلَيۡهِمۡ فَلَنَأۡتِيَنَّهُم بِجُنُودٖ لَّا قِبَلَ لَهُم بِهَا وَلَنُخۡرِجَنَّهُم مِّنۡهَآ أَذِلَّةٗ وَهُمۡ صَٰغِرُونَ ٣٧
Return to them, for we will surely come to them with soldiers that they will be powerless to encounter, and we will surely expel them therefrom in humiliation, and they will be debased."
Сулайман анын элчисине айтты: «Белектериңди ал дагы, кайра аларга кайтып бар! Эми биз ага жана элине алар туруштук бере албай тургандай аскер менен барып, аларды Сабадан кууп чыгабыз. Эгер алар мага моюн сунуп келишпесе, буга чейинки күч-кубаттуулугун жоготуп, кордукка туш болушат».
27:38Page 380
قَالَ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَؤُاْ أَيُّكُمۡ يَأۡتِينِي بِعَرۡشِهَا قَبۡلَ أَن يَأۡتُونِي مُسۡلِمِينَ ٣٨
[Solomon] said, "O assembly [of jinn], which of you will bring me her throne before they come to me in submission?"
Сулайман падышалык башчыларга кайрылып: «Оо, төбөлдөр! Алар мага моюн сунуп келишкенге чейин ким анын бийлик тактысын алып келе алат?» – деди.
27:39Page 380
قَالَ عِفۡرِيتٞ مِّنَ ٱلۡجِنِّ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبۡلَ أَن تَقُومَ مِن مَّقَامِكَۖ وَإِنِّي عَلَيۡهِ لَقَوِيٌّ أَمِينٞ ٣٩
A powerful one from among the jinn said, "I will bring it to you before you rise from your place, and indeed, I am for this [task] strong and trustworthy."
Жиндердин дөө-шааларынан болгон бирөөсү айтты: «Мен анын тактысын сен ушул отурган жериңден турганга чейин алып келе алам. Чындыгында мен аны алып келүүгө кудуреттүүмүн, андан эч нерсени кемитпей толук алып келүүгө ишеничтүүмүн».
27:40Page 380
قَالَ ٱلَّذِي عِندَهُۥ عِلۡمٞ مِّنَ ٱلۡكِتَٰبِ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبۡلَ أَن يَرۡتَدَّ إِلَيۡكَ طَرۡفُكَۚ فَلَمَّا رَءَاهُ مُسۡتَقِرًّا عِندَهُۥ قَالَ هَٰذَا مِن فَضۡلِ رَبِّي لِيَبۡلُوَنِيٓ ءَأَشۡكُرُ أَمۡ أَكۡفُرُۖ وَمَن شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشۡكُرُ لِنَفۡسِهِۦۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيّٞ كَرِيمٞ ٤٠
Said one who had knowledge from the Scripture, "I will bring it to you before your glance returns to you." And when [Solomon] saw it placed before him, he said, "This is from the favor of my Lord to test me whether I will be grateful or ungrateful. And whoever is grateful - his gratitude is only for [the benefit of] himself. And whoever is ungrateful - then indeed, my Lord is Free of need and Generous."
Сулаймандын алдындагы бир такыба аалым киши айтты. Анын Китептен илими бар эле, анын ичинде Аллахтын улуу ысымы айтылган, аны атап дуба кылынса, жооп берилген. Ошол киши айтты: «Мен аны көзүңдү ирмегенче эле алып келе алам. Мен Аллахка дуба кылам, Ал ошол замат алып келет. Ошондо ал дуба кылды, Аллах анын дубасына жооп берди. Качан Сулайман көз алдында тактынын турганын көргөндө мындай деди: «Бул Раббимдин мени жакшылыктарга шүгүр кылабы же аларды танып кетеби деп сынаш үчүн берген артыкчылыгы. Кимде-ким Аллахка шүгүр кылса, анда анын шүгүр кылганынын пайдасы өзүнө гана кайтат. Аллах Беймуктаж, пенделердин шүгүр кылганы Ага эч нерсени кошпойт. Ал эми ким Аллахтын жакшылыктарын танып, Ага шүгүр кылбаса, анда Раббим анын шүгүр кылуусуна Беймуктаж, Кеңпейил. Жакшылыктарды тангандарга да жоомарттык кылуусу – Анын кең пейилдигинен».
27:41Page 380
قَالَ نَكِّرُواْ لَهَا عَرۡشَهَا نَنظُرۡ أَتَهۡتَدِيٓ أَمۡ تَكُونُ مِنَ ٱلَّذِينَ لَا يَهۡتَدُونَ ٤١
He said, "Disguise for her her throne; we will see whether she will be guided [to truth] or will be of those who is not guided."
Сулайман айтты: «Анын бийлик тактысын мурунку көрүнүшүнөн башкача кылып өзгөртүп койгула. Көрөлү, ал өз тактысын таанып кетер бекен же өз буюмдарын да тааныбаган адамдардан болот бекен?».
27:42Page 380
فَلَمَّا جَآءَتۡ قِيلَ أَهَٰكَذَا عَرۡشُكِۖ قَالَتۡ كَأَنَّهُۥ هُوَۚ وَأُوتِينَا ٱلۡعِلۡمَ مِن قَبۡلِهَا وَكُنَّا مُسۡلِمِينَ ٤٢
So when she arrived, it was said [to her], "Is your throne like this?" She said, "[It is] as though it was it." [Solomon said], "And we were given knowledge before her, and we have been Muslims [in submission to Allāh].
Качан Сабанын ханышасы Сулайманга келгенде, аны сынаш үчүн: «Бул сенин тактыңа окшош бекен?» – деп суралды. Ал: «Дал өзү го!» – деп жооп берди. Ошондо Сулайман айтты: «Аллах бизге андан алдын ушундай нерселерди ишке ашырууга болгон кудуреттүүлүгү тууралуу илимди берген. Биз Аллахтын буйругуна ээрчийбиз, Ага моюн сунабыз».
27:43Page 380
وَصَدَّهَا مَا كَانَت تَّعۡبُدُ مِن دُونِ ٱللَّهِۖ إِنَّهَا كَانَتۡ مِن قَوۡمٖ كَٰفِرِينَ ٤٣
And that which she was worshipping other than Allāh had averted her [from submission to Him]. Indeed, she was from a disbelieving people."
Ал эми ханышаны жалгыз Аллахка сыйынуудан өз элин ээрчип Андан башкага сыйынып келген нерсеси тосуп турду. Чындыгында ал Аллахка каапырлык кылган коомдордон эле. Ошолор сыяктуу каапыр болчу.
27:44Page 380
قِيلَ لَهَا ٱدۡخُلِي ٱلصَّرۡحَۖ فَلَمَّا رَأَتۡهُ حَسِبَتۡهُ لُجَّةٗ وَكَشَفَتۡ عَن سَاقَيۡهَاۚ قَالَ إِنَّهُۥ صَرۡحٞ مُّمَرَّدٞ مِّن قَوَارِيرَۗ قَالَتۡ رَبِّ إِنِّي ظَلَمۡتُ نَفۡسِي وَأَسۡلَمۡتُ مَعَ سُلَيۡمَٰنَ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٤٤
She was told, "Enter the palace." But when she saw it, she thought it was a body of water1 and uncovered her shins [to wade through]. He said, "Indeed, it is a palace [whose floor is] made smooth with glass." She said, "My Lord, indeed I have wronged myself, and I submit with Solomon to Allāh, Lord of the worlds."
Ага: «Хансарайга кириңиз!» – деп айтылды. Ал суунун бетиндей көрүнүштө эле. Аны көргөндө суу экен деп ойлоп, аны кечейин деп кийимин балтырына чейин көтөргөндө Сулайман ага: «Бул хансарай жылмакайлап тегизделген айнектен курулган» – деди. Анан аны Исламды кабыл алууга чакырды. Ал анын чакырыгына жооп берип мындай деди: «Оо, Раббим! Чындыгында мен Сени менен катар башкаларга сыйынып өзүмө зыян келтирип жүрүпмүн. Мен эми Сулайман менен биргеликте бүткүл ааламдардын Жаратуучусу, Башкаруучусу болгон Аллахка моюн сундум».
27:45Page 381
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَآ إِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمۡ صَٰلِحًا أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ فَإِذَا هُمۡ فَرِيقَانِ يَخۡتَصِمُونَ ٤٥
And We had certainly sent to Thamūd their brother Ṣāliḥ, [saying], "Worship Allāh," and at once they were two parties conflicting.
Биз Самуд эли жалгыз Аллахка гана сыйынышсын деп аларга өздөрүнөн болгон тектеш тууганы Салихти жибердик. Алар анын чакырыгынан кийин эле ыймандуулар жана каапырлар болуп эки топко бөлүнүшүп, кимиси акыйкатта деп өз ара талашып тартыша баштады.
27:46Page 381
قَالَ يَٰقَوۡمِ لِمَ تَسۡتَعۡجِلُونَ بِٱلسَّيِّئَةِ قَبۡلَ ٱلۡحَسَنَةِۖ لَوۡلَا تَسۡتَغۡفِرُونَ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُرۡحَمُونَ ٤٦
He said, "O my people, why are you impatient for evil before [i.e., instead of] good?1 Why do you not seek forgiveness of Allāh that you may receive mercy?"
Салих аларга айтты: «Эмнеге силер ырайымдан мурун азапты тездет деп талап кылып жатасыңар? Андан көрө Аллах силерге ырайым кылсын деп күнөөлөрүңөр үчүн Андан кечирим тилесеңер болбойбу?».
27:47Page 381
قَالُواْ ٱطَّيَّرۡنَا بِكَ وَبِمَن مَّعَكَۚ قَالَ طَٰٓئِرُكُمۡ عِندَ ٱللَّهِۖ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمٞ تُفۡتَنُونَ ٤٧
They said, "We consider you a bad omen, you and those with you." He said, "Your omen [i.e., fate] is with Allāh. Rather, you are a people being tested."1
Эли акыйкаттан баш тартып ага: «Биз сенден жана сени менен бирге болгон ыймандуулардан бир жамандык болорун жоруп жатабыз» – дешти. Салих (ага Аллахтын саламаттыгы жана тынчтыгы болсун) аларга айтты: «Башыңарга жамандык келет деп ойлоп жаткан жоромолуңардын билими Аллахтын алдында. Анын эч бири Ага жашыруун эмес. Тескерисинче, силерге берилген көптөгөн жакшылыктар жана башыңарга түшкөн жамандыктар себептүү сыналып жаткан коомсуңар».
27:48Page 381
وَكَانَ فِي ٱلۡمَدِينَةِ تِسۡعَةُ رَهۡطٖ يُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا يُصۡلِحُونَ ٤٨
And there were in the city nine family heads causing corruption in the land and not amending [its affairs].
Хижр шаарында тогуз киши бар эле. Алар жер бетинде каапырлык жана күнөөлөрдү кылып бузулукулук кылышчу. Жана алар ыйман келтирип жана жакшылык иштерди кылып жер бетин оңдошкон эмес.
27:49Page 381
قَالُواْ تَقَاسَمُواْ بِٱللَّهِ لَنُبَيِّتَنَّهُۥ وَأَهۡلَهُۥ ثُمَّ لَنَقُولَنَّ لِوَلِيِّهِۦ مَا شَهِدۡنَا مَهۡلِكَ أَهۡلِهِۦ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ ٤٩
They said, "Take a mutual oath by Allāh that we will kill him by night, he and his family. Then we will say to his executor,1 'We did not witness the destruction of his family, and indeed, we are truthful.'"
Алар (Салих пайгамбарды өлтүрмөкчү болгондор) бири-бирине: «Түндө анын үйүнө барып, аларды өлтүрөлү. Ушундай кылууга баарыбыз Аллахка ант берели». Кийин жакын туугандарына: «Биз Салих менен анын үй-бүлөсүнүн өлгөнүнөн кабарыбыз жок. Биз чындыкты сүйлөгөн адамдарбыз» – деп коёбуз» дешти.
27:50Page 381
وَمَكَرُواْ مَكۡرٗا وَمَكَرۡنَا مَكۡرٗا وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ٥٠
And they planned a plan, and We planned a plan, while they perceived not.
Алар Салих жана аны ээрчиген ыймандууларды жок кылуу үчүн жашыруун айла кылышты эле, анан Биз дагы аны колдоп, алардын айла-амалдарынан куткарып жана анын элиндеги каапырларды жок кылыш үчүн айла кылдык. Бирок алар аны билбей калышты.
27:51Page 381
فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ مَكۡرِهِمۡ أَنَّا دَمَّرۡنَٰهُمۡ وَقَوۡمَهُمۡ أَجۡمَعِينَ ٥١
Then look how was the outcome of their plan - that We destroyed them and their people, all.
Оо, пайгамбар! Карачы, алардын айла-амалдарынын акыбети эмне болгонун? Биз аларды Өз азабыбыз менен түп тамыры менен жок кылдык. Алардын бири да калбай жок болду.
27:52Page 381
فَتِلۡكَ بُيُوتُهُمۡ خَاوِيَةَۢ بِمَا ظَلَمُوٓاْۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَعۡلَمُونَ ٥٢
So those are their houses, desolate because of the wrong they had done. Indeed in that is a sign for people who know.
Мына алардын үйлөрү, дубалдары бузулуп урап, зулумдук кылышкандары себептүү ээсиз бош калды. Чындыгында алардын зулумдуктары себептүү аларга азаптын түшүүсүндө ыйман келтирген коом үчүн үлгү-сабактар бар. Мына ошолор аят-белгилерден сабак алышат.
27:53Page 381
وَأَنجَيۡنَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَكَانُواْ يَتَّقُونَ ٥٣
And We saved those who believed and used to fear Allāh.
Биз Салихтин элинен Аллахка ыйман келтиргендерин сактап калдык. Алар Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарын таштап Андан коркушат эле.
27:54Page 381
وَلُوطًا إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ أَتَأۡتُونَ ٱلۡفَٰحِشَةَ وَأَنتُمۡ تُبۡصِرُونَ ٥٤
And [mention] Lot, when he said to his people, "Do you commit immorality1 while you are seeing?2
Оо, пайгамбар! Лутту эстечи, бир кезде ал коомуна катуу эскертип айтты: «Силер чогулган жайыңарда эле бири-бириңердин көзүңөрчө жийиркеничтүү жорукту (бачабаздыкты) кыла бересиңерби?!
27:55Page 381
أَئِنَّكُمۡ لَتَأۡتُونَ ٱلرِّجَالَ شَهۡوَةٗ مِّن دُونِ ٱلنِّسَآءِۚ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمٞ تَجۡهَلُونَ ٥٥
Do you indeed approach men with desire instead of women? Rather, you are a people behaving ignorantly."
Силер абийирди сактоону, балалуу болууну каалабастан, айбан кумарыңарды кандырыш үчүн аялдарды таштап, эркектер менен кошулуп жатасыңарбы?! Жок! Силер өзүңөргө милдет болгон ыймандан, тазалыктан жана күнөөдөн алыс болуу дегенди билбеген наадан коомсуңар».
27:56Page 382
۞ فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوۡمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُوٓاْ أَخۡرِجُوٓاْ ءَالَ لُوطٖ مِّن قَرۡيَتِكُمۡۖ إِنَّهُمۡ أُنَاسٞ يَتَطَهَّرُونَ ٥٦
But the answer of his people was not except that they said, "Expel the family of Lot from your city. Indeed, they are people who keep themselves pure."
Ошондо эли ага жооп кылып ушул гана сөздү айтты: «Луттун үй-бүлөсүн шаарыңардан чыгаргыла! Чындыгында алар ыпылас нерселерден тазаланабыз деген адамдар экен». Алар муну Луттун үй-бүлөсүн шылдыңдоо максатта айтышты. Анткени алардын кылып жаткан бузукулуктарына кошулган жок. Тескерисинче, аларды андай кылуудан эскертишти.
27:57Page 382
فَأَنجَيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ إِلَّا ٱمۡرَأَتَهُۥ قَدَّرۡنَٰهَا مِنَ ٱلۡغَٰبِرِينَ ٥٧
So We saved him and his family, except for his wife; We destined her to be of those who remained behind.
Кийин Биз аны жана үй-бүлөсүн куткардык. Ал эми аялын азапка дуушар болуп, кыйрагандардын катарында болсун деп өкүм кылгандыктан куткарбадык.
27:58Page 382
وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهِم مَّطَرٗاۖ فَسَآءَ مَطَرُ ٱلۡمُنذَرِينَ ٥٨
And We rained upon them a rain [of stones], and evil was the rain of those who were warned.
Жана Биз аларга асмандан таш жаадырдык. Азап менен коркутулса да жооп бербегендерди ойрон кылуучу жамгыр кандай жаман!
27:59Page 382
قُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ وَسَلَٰمٌ عَلَىٰ عِبَادِهِ ٱلَّذِينَ ٱصۡطَفَىٰٓۗ ءَآللَّهُ خَيۡرٌ أَمَّا يُشۡرِكُونَ ٥٩
Say, [O Muḥammad], "Praise be to Allāh, and peace upon His servants whom He has chosen. Is Allāh better or what they associate with Him?"
Оо, пайгамбар! Айт: «Жакшылыктар үчүн Аллахка мактоолор болсун жана Лут менен Салихтин коомун азаптаган азабынан пайгамбардын сахабаларына амандык болсун! Бүткүл нерсенин бийлиги Анын колунда болгон сыйынууга татыктуу Аллах жакшыбы, же пайда да, зыян да келтире албаган мушриктер сыйынып жаткан кудайларбы?!
27:60Page 382
أَمَّنۡ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَأَنزَلَ لَكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَنۢبَتۡنَا بِهِۦ حَدَآئِقَ ذَاتَ بَهۡجَةٖ مَّا كَانَ لَكُمۡ أَن تُنۢبِتُواْ شَجَرَهَآۗ أَءِلَٰهٞ مَّعَ ٱللَّهِۚ بَلۡ هُمۡ قَوۡمٞ يَعۡدِلُونَ ٦٠
[More precisely], is He [not best] who created the heavens and the earth and sent down for you rain from the sky, causing to grow thereby gardens of joyful beauty which you could not [otherwise] have grown the trees thereof? Is there a deity with Allāh?1 [No], but they are a people who ascribe equals [to Him].
Же болбосо, асмандар менен жерди мурда болбогон көрүнүштө жаратып, силерге асмандан жамгыр суусун түшүргөн Затпы, эй адамдар?! Биз аны менен силер үчүн кооз бакчаларды өстүрдүк. Ал бакчалардагы дарактарды өстүрүү силердин колуңардан келбейт болчу. Аларды Аллах гана өстүрдү. Аллах менен катар ушундай кыла алган кудай бар бекен?! Жок! Бирок алар акыйкаттан чыгып, зулумдук кылып жаратылгандарды Жаратуучуга теңеген коом болушту.
27:61Page 382
أَمَّن جَعَلَ ٱلۡأَرۡضَ قَرَارٗا وَجَعَلَ خِلَٰلَهَآ أَنۡهَٰرٗا وَجَعَلَ لَهَا رَوَٰسِيَ وَجَعَلَ بَيۡنَ ٱلۡبَحۡرَيۡنِ حَاجِزًاۗ أَءِلَٰهٞ مَّعَ ٱللَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ٦١
Is He [not best] who made the earth a stable ground and placed within it rivers and made for it firmly set mountains and placed between the two seas a barrier? Is there a deity with Allāh? [No], but most of them do not know.
Же болбосо, ким Жерди анын үстүндөгүлөрдү силкибей тургандай туруктуу бекем кылды, анын ичинде дарыяларды агызды, ага бекем тоолорду орнотту, ошондой эле туссуз суу бузулуп ичүүгө жараксыз болбош үчүн туздуу жана тузсуз деңиздин ортосун бөлгөн тосмо кылып койду? Аллах менен катар ушундай кыла алган кудай бар бекен?! Жок! Бирок алардын көпчүлүгү билишпейт. Эгерде алар билишкенде, анда Аллахка жаратылгандарды шерик кылышмак эмес.
27:62Page 382
أَمَّن يُجِيبُ ٱلۡمُضۡطَرَّ إِذَا دَعَاهُ وَيَكۡشِفُ ٱلسُّوٓءَ وَيَجۡعَلُكُمۡ خُلَفَآءَ ٱلۡأَرۡضِۗ أَءِلَٰهٞ مَّعَ ٱللَّهِۚ قَلِيلٗا مَّا تَذَكَّرُونَ ٦٢
Is He [not best] who responds to the desperate one when he calls upon Him and removes evil and makes you inheritors of the earth?1 Is there a deity with Allāh? Little do you remember.
Же болбосо, ким иши оорлошуп кыйналгандын дубасына жооп берет, ооруга жана жакырлыкка ж.б. кабылган адамды куткарат, силерди Жер бетине муундан муунга бири-бириңердин ордун баскан орунбасар кылат? Аллах менен катар ушундай кыла алган кудай бар бекен?! Жок! Бирок силер өтө аз үлгү-сабак аласыңар.
27:63Page 382
أَمَّن يَهۡدِيكُمۡ فِي ظُلُمَٰتِ ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِ وَمَن يُرۡسِلُ ٱلرِّيَٰحَ بُشۡرَۢا بَيۡنَ يَدَيۡ رَحۡمَتِهِۦٓۗ أَءِلَٰهٞ مَّعَ ٱللَّهِۚ تَعَٰلَى ٱللَّهُ عَمَّا يُشۡرِكُونَ ٦٣
Is He [not best] who guides you through the darknesses of the land and sea and who sends the winds as good tidings before His mercy? Is there a deity with Allāh? High is Allāh above whatever they associate with Him.
Же болбосо, силер үчүн белгилерди жана жылдыздарды жайгаштыруу аркылуу кургактык менен деңиз караңгылыктарында ким силерге жол көргөзөт? Жана пенделерине ырайым кылып жамгырдын жаашын сүйүнчүлөгөн шамалдарды ким жиберет? Аллах менен катар ушундай кыла алган кудай бар бекен?! Аллах алардын кылган ширктеринен аруу жана ыйык!
27:64Page 383
أَمَّن يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ وَمَن يَرۡزُقُكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِۗ أَءِلَٰهٞ مَّعَ ٱللَّهِۚ قُلۡ هَاتُواْ بُرۡهَٰنَكُمۡ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ٦٤
Is He [not best] who begins creation and then repeats it and who provides for you from the heaven and earth? Is there a deity with Allāh? Say, "Produce your proof, if you should be truthful."
Же болбосо, инсанды жатында баскыч-баскыч кылып абалкы ирет жаратып, жашоодон өлтүрүп кийин кайра тирилте турган ким? Жана силерге асман тараптан түшкөн жамгыр менен ырыскы берген, Жер бетинде өстүргөн өсүмдүктөр менен ырыскы берген ким? Аллах менен катар ушундай кыла алган кудай бар бекен?! Оо, пайгамбар! Ал мушриктерге айт: «Силер кылып жаткан ширкке далилиңерди алып келгилечи, эгерде биз акыйкаттабыз деп айтып жаткан сөзүңөрдө чынчыл болсоңор».
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences