Al-Mukhtasar · Tafsir · in Kyrgyz
الرعد
Ar-Ra'd
The Thunder · Medinan · 43 ayahs
13:1Page 249
الٓمٓرۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡكِتَٰبِۗ وَٱلَّذِيٓ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ ٱلۡحَقُّ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يُؤۡمِنُونَ ١
Alif, Lām, Meem, Rā.1 These are the verses of the Book; and what has been revealed to you from your Lord is the truth, but most of the people do not believe.
Алиф, лаам, ро. Ушуга окшогон аяттын түшүндүрмөсү бакара сүрөөсүнүн башталышында айтылган. Эй, пайгамбар! Бул сүрөөдөгү ушул улуу аяттар жана Аллах сага түшүргөн Куран – эч кандай шек-күмөнү жок акыйкат. Ал Аллахтын алдынан экендигинде шек жок. Бирок адамдардын көпчүлүгү көк беттиктен жана текеберликтен ага ыйман келтиришпейт.
13:2Page 249
ٱللَّهُ ٱلَّذِي رَفَعَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ بِغَيۡرِ عَمَدٖ تَرَوۡنَهَاۖ ثُمَّ ٱسۡتَوَىٰ عَلَى ٱلۡعَرۡشِۖ وَسَخَّرَ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ كُلّٞ يَجۡرِي لِأَجَلٖ مُّسَمّٗىۚ يُدَبِّرُ ٱلۡأَمۡرَ يُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّكُم بِلِقَآءِ رَبِّكُمۡ تُوقِنُونَ ٢
It is Allāh who erected the heavens without pillars that you [can] see; then He established Himself above the Throne1 and made subject2 the sun and the moon, each running [its course] for a specified term. He arranges [each] matter; He details the signs that you may, of the meeting with your Lord, be certain.
Аллах силер көрүп турган бийик асмандарды тирөөчсүз жаратты. Андан соң эч бир нерсеге окшобогон жана кандай болгондугу белгисиз абалда Өзүнө ылайык келгендей Аршка көтөрүлүп бийиктеди. Жана Күн менен Айды адамдардын пайдалары үчүн баш ийдирди. Аллахтын илиминде Күн дагы Ай дагы белгиленген мөөнөткө чейин жүрөт. Аллах асмандар менен жердеги иштерди Өзү каалагандай башкарат. Кыямат күнү Раббиңер менен жолугууга толук ишенип, ага жакшылык иштер менен даярдангыла деген үмүттө Ал Өзүнүн кудуреттүүлүгүн билдирген аят-белгилерди ачыктап көрсөтөт.
13:3Page 249
وَهُوَ ٱلَّذِي مَدَّ ٱلۡأَرۡضَ وَجَعَلَ فِيهَا رَوَٰسِيَ وَأَنۡهَٰرٗاۖ وَمِن كُلِّ ٱلثَّمَرَٰتِ جَعَلَ فِيهَا زَوۡجَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِۖ يُغۡشِي ٱلَّيۡلَ ٱلنَّهَارَۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَتَفَكَّرُونَ ٣
And it is He who spread the earth and placed therein firmly set mountains and rivers; and from all of the fruits He made therein two mates; He causes the night to cover the day. Indeed in that are signs for a people who give thought.
Аллах Таала жерди жайык кылып, адамдарды силкип жибербөөсү үчүн анда бекем тоолорду жаратты. Адамдар, алардын малдары жана эгин-тегиндери суу ичүү үчүн дарыяларды агызды. Айбанаттарды эркек-ургаачы кылган сыяктуу мөмө-жемиштерди да баарын эки түрдүү кылды. Ал түндү күндүзгө каптатып, жарык караңгыга айланат. Чынында, бул айтылгандарда Аллах жараткан нерселер тууралуу ой жүгүртүп, пикир кылгандар үчүн аят-далилдер бар. Мына ошолор бул аят-далилдерден пайда алышат.
13:4Page 249
وَفِي ٱلۡأَرۡضِ قِطَعٞ مُّتَجَٰوِرَٰتٞ وَجَنَّٰتٞ مِّنۡ أَعۡنَٰبٖ وَزَرۡعٞ وَنَخِيلٞ صِنۡوَانٞ وَغَيۡرُ صِنۡوَانٖ يُسۡقَىٰ بِمَآءٖ وَٰحِدٖ وَنُفَضِّلُ بَعۡضَهَا عَلَىٰ بَعۡضٖ فِي ٱلۡأُكُلِۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يَعۡقِلُونَ ٤
And within the land are neighboring plots and gardens of grapevines and crops and palm trees, [growing] several from a root or otherwise,1 watered with one water; but We make some of them exceed others in [quality of] fruit. Indeed in that are signs for a people who reason.
Жер бетинде жакын жайгашкан жер тилкелери, жүзүм бактар, эгинзарлар, бир өзөктөн чыккан курмалар жана өзөктөрү ар башка курмалар бар. Мына ошол бакчалар жана эгинзарлар бир суудан сугарылат. Алар бир жерден суу ичип, жакын жайгашканына карабастан пайдалары үчүн Биз аларды даамында жана башка нерселерде бири-биринен артык кылабыз. Чындыгында бул айтылгандарда акыл жүгүрткөн адамдар үчүн далилдер бар. Анткени мына ошолор бул нерселерден сабак алышат.
13:5Page 249
۞ وَإِن تَعۡجَبۡ فَعَجَبٞ قَوۡلُهُمۡ أَءِذَا كُنَّا تُرَٰبًا أَءِنَّا لَفِي خَلۡقٖ جَدِيدٍۗ أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِرَبِّهِمۡۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ ٱلۡأَغۡلَٰلُ فِيٓ أَعۡنَاقِهِمۡۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ٥
And if you are astonished,1 [O Muḥammad] - then astonishing is their saying, "When we are dust, will we indeed be [brought] into a new creation?" Those are the ones who have disbelieved in their Lord, and those will have shackles2 upon their necks, and those are the companions of the Fire; they will abide therein eternally.
Оо, пайгамбар! Эгерде бир нерсеге таң калчу болсоң, анда алардын кайрадан тирилүүнү жалганга чыгаргандарына жана аны жокко чыгарып “биз өлүп топуракка жана чириген сөөккө айлангандан кийин кайрадан тирилмек белек?!” деп далил кылган сөздөрүнө таң калганың татыктуураак. Раббисине каапырлык кылышып, өлгөндөрдү кайра тирилтүүгө Анын кудурети жетпейт деп өлүмдөн кийин кайра тирилүүнү жокко чыгаргандар – ошолор кыямат күнү моюндарына оттон болгон чынжырлар оролгондор, мына ошолор тозокко киргендер. Алар ал жайда түбөлүк калышат, алар жок да болушпайт жана алардан азап токтотулбайт.
13:6Page 250
وَيَسۡتَعۡجِلُونَكَ بِٱلسَّيِّئَةِ قَبۡلَ ٱلۡحَسَنَةِ وَقَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِمُ ٱلۡمَثُلَٰتُۗ وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو مَغۡفِرَةٖ لِّلنَّاسِ عَلَىٰ ظُلۡمِهِمۡۖ وَإِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ ٦
They impatiently urge you to bring about evil before good,1 while there has already occurred before them similar punishments [to what they demand]. And indeed, your Lord is the possessor of forgiveness for the people despite their wrongdoing, and indeed, your Lord is severe in penalty.
Оо, пайгамбар! Мушриктер сенден азапты шаштырышат. Аллах аларга тагдыр кылган жакшылыктарды толук алышканга чейин азаптын келиши кечигип кетти дешет. Алардан мурун аларга окшогон жалганчы коомдор да жазаланышкан. Эмнеге алардан сабак алышпайт? Эй, пайгамбар! Чындыгында Раббиң адамдар зулумдук кылышса дагы аларга кечиримдүү. Алар Аллахка тообо кылуулары үчүн аларды жазалоого шашылбайт. Ошондой эле Ал каапырлыктан кайтпагандар тообо кылышпаса аларды катуу жазалайт.
13:7Page 250
وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ ءَايَةٞ مِّن رَّبِّهِۦٓۗ إِنَّمَآ أَنتَ مُنذِرٞۖ وَلِكُلِّ قَوۡمٍ هَادٍ ٧
And those who disbelieved say, "Why has a sign not been sent down to him from his Lord?" You are only a warner, and for every people is a guide.
Аллахка каапырлык кылгандар баш тарткандарынан жана көк беттиктеринен кайтышпай: «Муса менен Исага түшкөндөй аят-белгилер Мухаммадга да түшпөйт беле?!» – дешет. Оо, пайгамбар! Сен адамдарды Аллахтын азабынан коркуткан гана эскертүүчүсүң. Аллах сага кайсы аят-белгилерди берсе, ошолор гана болот. Ар бир коомдо аларды акыйкат жолго салган, ага карай жол көрсөткөн пайгамбар болот.
13:8Page 250
ٱللَّهُ يَعۡلَمُ مَا تَحۡمِلُ كُلُّ أُنثَىٰ وَمَا تَغِيضُ ٱلۡأَرۡحَامُ وَمَا تَزۡدَادُۚ وَكُلُّ شَيۡءٍ عِندَهُۥ بِمِقۡدَارٍ ٨
Allāh knows what every female carries1 and what the wombs lose [prematurely] or exceed.2 And everything with Him is by due measure.
Аллах ар бир аялдын курсагындагы көтөргөнүн билет. Ал тууралуу баарысын билет жана жатында болуп жаткан азайып көбөйгөнүн, саламаттыгын жана илдеттүүлүгүн билет. Аллахтын алдында бардык нерсе белгиленген өлчөмдө болот, ал андан азайбайт да кемибейт.
13:9Page 250
عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ٱلۡكَبِيرُ ٱلۡمُتَعَالِ ٩
[He is] Knower of the unseen and the witnessed, the Grand, the Exalted.
Анткени Аллах жаратылгандар сезбеген бардык кайып нерселерди жана алардын сезимдери сезген ар бир нерсени Билүүчү. Ал Өзүнүн сыпаттарында, ысымдарында жана иш-аракеттеринде Улук. Ал Өз Заты жана сыпаттары менен бүткүл жаратылгандардан Жогору.
13:10Page 250
سَوَآءٞ مِّنكُم مَّنۡ أَسَرَّ ٱلۡقَوۡلَ وَمَن جَهَرَ بِهِۦ وَمَنۡ هُوَ مُسۡتَخۡفِۭ بِٱلَّيۡلِ وَسَارِبُۢ بِٱلنَّهَارِ ١٠
It is the same [to Him] concerning you whether one conceals [his] speech or publicizes it and whether one is hidden by night or conspicuous [among others] by day.
Оо, адамдар! Ал жашыруун сырларды билет. Анын илиминде силердин араңарда сөзүн жашырган адам менен ачык айткан адам бирдей, ошондой эле караңгы түндө адамдардын көзүнө көрүнбөй жашынган адам менен күндүзгү жарыкта көз көрүнө иш кылып жаткан адам Анын илиминде бирдей.
13:11Page 250
لَهُۥ مُعَقِّبَٰتٞ مِّنۢ بَيۡنِ يَدَيۡهِ وَمِنۡ خَلۡفِهِۦ يَحۡفَظُونَهُۥ مِنۡ أَمۡرِ ٱللَّهِۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوۡمٍ حَتَّىٰ يُغَيِّرُواْ مَا بِأَنفُسِهِمۡۗ وَإِذَآ أَرَادَ ٱللَّهُ بِقَوۡمٖ سُوٓءٗا فَلَا مَرَدَّ لَهُۥۚ وَمَا لَهُم مِّن دُونِهِۦ مِن وَالٍ ١١
For him [i.e., each one] are successive [angels]1 before and behind him who protect him by the decree of Allāh.2 Indeed, Allāh will not change the condition of a people until they change what is in themselves. And when Allāh intends for a people ill,3 there is no repelling it. And there is not for them besides Him any patron.
Аллах тааланын адамга кезектешип келген периштелери бар. Алардын кээ бирлери кечинде келет, кээ бири күндүзү келет. Алар Аллах тагдыр кылып жазган бирок болтурбай коюу керек болгон тагдырды токтотуу үчүн адамдарды Аллахтын буйругу менен сакташат. Ошондой эле адамдын сөздөрүн жана кылган иштерин жазышат. Чындыгында Аллах бир эл өздөрүн шүгүр кылуучу абалга өзгөртпөсө, анда ал элди жакшы абалдан башка абалга өзгөтпөйт. Аллах таала бир коомду кыйратууну кааласа, анда эч ким Аллахтын каалоосун кайтара албайт. Эй, адамдар! Силер үчүн силердин ишиңерди башкарган Аллахтан башка башкаруучу жок. Ошондуктан силерге туш болгон балеелерди кайтарыш үчүн Ага таянгыла.
13:12Page 250
هُوَ ٱلَّذِي يُرِيكُمُ ٱلۡبَرۡقَ خَوۡفٗا وَطَمَعٗا وَيُنشِئُ ٱلسَّحَابَ ٱلثِّقَالَ ١٢
It is He who shows you lightning, [causing] fear and aspiration, and generates the heavy clouds.
Оо, адамдар! Ал силерге чагылганды көргөзөт. Ал чагылгандын соккусу менен силерге коркунуч жана жамгырга болгон үмүт жаратат. Ошондой эле Ал нөшөөрлөгөн жамгыр суусу менен оор болгон булуттарды жаратат.
13:13Page 250
وَيُسَبِّحُ ٱلرَّعۡدُ بِحَمۡدِهِۦ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ مِنۡ خِيفَتِهِۦ وَيُرۡسِلُ ٱلصَّوَٰعِقَ فَيُصِيبُ بِهَا مَن يَشَآءُ وَهُمۡ يُجَٰدِلُونَ فِي ٱللَّهِ وَهُوَ شَدِيدُ ٱلۡمِحَالِ ١٣
And the thunder exalts [Allāh] with praise of Him - and the angels [as well] from fear of Him - and He sends thunderbolts and strikes therewith whom He wills while they dispute about Allāh; and He is severe in assault.
Күндүн күркүрөгү Раббисин мактоо менен биргеликте Аны аруулайт. Ошондой эле периштелер Раббисинен коркуп, улуктап жана урматтап аруулашат. Аллах макулуктарынын каалаганына күйгүзүүчү чагылган түшүрүп, аларды кыйратат. Ал эми каапырлар болсо, Аллахтын жалгыздыгы тууралуу талашып-тартышат. Аллахтын күч-кубаты катаал, Ал каалаганын аткарат.
13:14Page 251
لَهُۥ دَعۡوَةُ ٱلۡحَقِّۚ وَٱلَّذِينَ يَدۡعُونَ مِن دُونِهِۦ لَا يَسۡتَجِيبُونَ لَهُم بِشَيۡءٍ إِلَّا كَبَٰسِطِ كَفَّيۡهِ إِلَى ٱلۡمَآءِ لِيَبۡلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَٰلِغِهِۦۚ وَمَا دُعَآءُ ٱلۡكَٰفِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَٰلٖ ١٤
To Him [alone] is the supplication of truth. And those they call upon besides Him do not respond to them with a thing, except as one who stretches his hands toward water [from afar, calling it] to reach his mouth, but it will not reach it [thus].1 And the supplication of the disbelievers is not but in error [i.e., futility].
Аллахтын жалгыздыгына чакыруу жалгыз Аллах үчүн гана болуу керек. Бул нерседе эч ким ага шерик эмес. Мушриктер дуба кылып сурап жаткан Аллахтан башка кудайчалар алар эмне гана дуба кылып сурабасын, алардын дубаларына жооп беришпейт. Алардын ага кылган дубалары суусаган адам сууга колун сунуп сууну оозуна жеткизип ичем деген сыяктуу. Суу болсо анын оозуна жетпейт, ал эми каапырлардын кудайчаларга кылган дубалары туурадан алыс жана алар жоготууда. Анткени куйдайчалар аларга пайда алып келгенге жана алардан зыянды тосууга ээлик кылбайт.
13:15Page 251
وَلِلَّهِۤ يَسۡجُدُۤ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ طَوۡعٗا وَكَرۡهٗا وَظِلَٰلُهُم بِٱلۡغُدُوِّ وَٱلۡأٓصَالِ۩ ١٥
And to Allāh prostrates whoever is within the heavens and the earth, willingly or by compulsion, and their shadows [as well] in the mornings and the afternoons.
Асмандардагы жана жердегилердин баары жалгыз Аллах үчүн сажда кылып моюн сунушат. Бул нерседе мусулман жана каапыр бирдей. Болгону мусулман Аллахка өз каалоосу менен моюн сунуп сажда кылат. Ал эми каапыр болсо Аллахка мажбур түрдө моюн сунат. Бирок анын табияты Аллахка өз каалоосу менен моюн сунууну айтып турат. Көлөкөсү бар бардык жаратылгандардын көлөкөлөрү эртең менен кечинде Аллахка баш ийишет.
13:16Page 251
قُلۡ مَن رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ قُلِ ٱللَّهُۚ قُلۡ أَفَٱتَّخَذۡتُم مِّن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءَ لَا يَمۡلِكُونَ لِأَنفُسِهِمۡ نَفۡعٗا وَلَا ضَرّٗاۚ قُلۡ هَلۡ يَسۡتَوِي ٱلۡأَعۡمَىٰ وَٱلۡبَصِيرُ أَمۡ هَلۡ تَسۡتَوِي ٱلظُّلُمَٰتُ وَٱلنُّورُۗ أَمۡ جَعَلُواْ لِلَّهِ شُرَكَآءَ خَلَقُواْ كَخَلۡقِهِۦ فَتَشَٰبَهَ ٱلۡخَلۡقُ عَلَيۡهِمۡۚ قُلِ ٱللَّهُ خَٰلِقُ كُلِّ شَيۡءٖ وَهُوَ ٱلۡوَٰحِدُ ٱلۡقَهَّٰرُ ١٦
Say, "Who is Lord of the heavens and earth?" Say, "Allāh." Say, "Have you then taken besides Him allies not possessing [even] for themselves any benefit or any harm?" Say, "Is the blind equivalent to the seeing? Or is darkness equivalent to light? Or have they attributed to Allāh partners who created like His creation so that the creation [of each] seemed similar to them?"1 Say, "Allāh is the Creator of all things, and He is the One, the Prevailing."2
О, пайгамбар! Аллах менен бирге башка нерселерге да сыйынып жаткан каапырларга: “Асмандардын жана жердин Жаратуучусу жана ал экөөнү Башкаруучу ким?” деп айткын. О, пайгамбар! Дагы аларга: “Ал экөөнү Жаратуучу жана Башкаруучу – Аллах. Муну силер да моюнга аласыңар” деп айт. О, пайгамбар! Аларга дагы минтип айткын: “Аллахтан башка алсыз олуяларды өзүңөргө дос кылып алдыңарбы? Алар өздөрүнө пайда алып келе албайт, зыяндан сактана албайт. Анан кантип башкаларга жардам бере алмак эле?” О, пайгамбар! Аларга айткын: “Көкүрөгү көр каапыр менен туура жолдогу көрөгөч мусулман бирдейби? Же караңгы каапырлык менен нурдуу ыйман бирдейби?” Же Аллах Таалага жаратууда шерик болуштубу? Же алар Аллахтын жаратканындай жаратыштыбы? Алар Аллахтын жаратканын алардын шериктери жаратты деп аралаштырып алышты. О, пайгамбар! Аларга айткын: “Жалгыз Аллах бардык нерсени Жаратуучу. Жаратууда Ага эч ким шерик эмес. Кудай болуу жалгыз Ага гана таандык. Ал жалгыз Өзү гана ибадат кылууга татыктуу жана бардык нерсеге үстөмдүк кылуучу.
13:17Page 251
أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَسَالَتۡ أَوۡدِيَةُۢ بِقَدَرِهَا فَٱحۡتَمَلَ ٱلسَّيۡلُ زَبَدٗا رَّابِيٗاۖ وَمِمَّا يُوقِدُونَ عَلَيۡهِ فِي ٱلنَّارِ ٱبۡتِغَآءَ حِلۡيَةٍ أَوۡ مَتَٰعٖ زَبَدٞ مِّثۡلُهُۥۚ كَذَٰلِكَ يَضۡرِبُ ٱللَّهُ ٱلۡحَقَّ وَٱلۡبَٰطِلَۚ فَأَمَّا ٱلزَّبَدُ فَيَذۡهَبُ جُفَآءٗۖ وَأَمَّا مَا يَنفَعُ ٱلنَّاسَ فَيَمۡكُثُ فِي ٱلۡأَرۡضِۚ كَذَٰلِكَ يَضۡرِبُ ٱللَّهُ ٱلۡأَمۡثَالَ ١٧
He sends down from the sky, rain, and valleys flow according to their capacity, and the torrent carries a rising foam. And from that [ore] which they heat in the fire, desiring adornments and utensils, is a foam like it. Thus Allāh presents [the example of] truth and falsehood. As for the foam, it vanishes, [being] cast off; but as for that which benefits the people, it remains on the earth. Thus does Allāh present examples.
Аллах, жалгандын жок болуусуна жана акыйкаттын сакталып калуусуна асмандан түшкөн жамгырдын суусун мисал кылды. Ал өлчөмүнө жараша аз же көп болуп өзөндөрдө агат. Анан ал сел таштанды, көбүктөрдү суунун үстүнө чыгарат. Ошондой эле Аллах ал экөөнө, кымбат баалуу металдарды отко эритип, анын ширенди-датын ажыратып, жасана турган жасалгаларды жасаганды мисал кылат. Аллах ушундай мисалдарды акыйкат менен жалганга мисал катары келтирет. Жалган – суунун үстүнө чыгып калган таштанды жана көбүктөргө жана металды эриткенде чыккан ширенди-даттарга окшош. Ал эми акыйкат – ичиле турган таза суу сыяктуу. Анын натыйжасында мөмөлөр, өсүмдүктөр, чөптөр өсөт. Жана жасалгандан кийинки (таза) темир сыяктуу. Аны адамдар пайдаланат. Аллах акыйкат жалгандан айырмаланып туруусу үчүн адамдарга ушул эки мисалды келтирген сыяктуу башка мисалдарды да келтирет.
13:18Page 251
لِلَّذِينَ ٱسۡتَجَابُواْ لِرَبِّهِمُ ٱلۡحُسۡنَىٰۚ وَٱلَّذِينَ لَمۡ يَسۡتَجِيبُواْ لَهُۥ لَوۡ أَنَّ لَهُم مَّا فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا وَمِثۡلَهُۥ مَعَهُۥ لَٱفۡتَدَوۡاْ بِهِۦٓۚ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ سُوٓءُ ٱلۡحِسَابِ وَمَأۡوَىٰهُمۡ جَهَنَّمُۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمِهَادُ ١٨
For those who have responded to their Lord is the best [reward], but those who did not respond to Him - if they had all that is in the earth entirely and the like of it with it, they would [attempt to] ransom themselves thereby. Those will have the worst account, and their refuge is Hell, and wretched is the resting place.
Раббиси Аны жалгыздоого жана Ага моюн сунууга чакырганда Ага жооп берген ыймандуулар үчүн жакшы сыйлык бар, ал – бейиш. Ал эми Анын жалгыздыгына жана Ага моюн сунууга чакырганда жооп бербеген каапырлар эгерде аларда жер бетиндеги түрдүү мал-мүлктөр болсо жана ошого кошумча дагы ошончолук мал-мүлктөрү болсо, анда алар ошонун баарын жандарын азаптан куткаруу үчүн сарптап жиберишмек. Алар Аллахтын чакырыгына жооп беришпеди. Алар бардык кылган күнөөлөрү үчүн суракка алынышат. Алардын бара турган жайы тозок. Алардын бара турган жерлери жана жайлары тозок кандай жаман!
13:19Page 252
۞ أَفَمَن يَعۡلَمُ أَنَّمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَ ٱلۡحَقُّ كَمَنۡ هُوَ أَعۡمَىٰٓۚ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُوْلُواْ ٱلۡأَلۡبَٰبِ ١٩
Then is he who knows that what has been revealed to you from your Lord is the truth like one who is blind? They will only be reminded who are people of understanding -
Оо, пайгамбар! Аллах сага түшүргөн нерсе Раббиңден экенин жана анда эч бир шеги жок акыйкат экенин билип, Аллахка моюн сунган ыймандуу адам менен Аллахка моюн сунбаган сокур каапыр адам тең эмес. Бул нерседен акылы тунук адамдар гана акыл-насаат алышат.
13:20Page 252
ٱلَّذِينَ يُوفُونَ بِعَهۡدِ ٱللَّهِ وَلَا يَنقُضُونَ ٱلۡمِيثَٰقَ ٢٠
Those who fulfill the covenant of Allāh and do not break the contract,
Аллахка баш ийгендер мына ошолор Ага берген убадаларын же Анын пенделерине берген убадаларын аткарышат. Алар Аллах менен болгон же Андан башкасы менен болгон бекем убадаларды бузушпайт.
13:21Page 252
وَٱلَّذِينَ يَصِلُونَ مَآ أَمَرَ ٱللَّهُ بِهِۦٓ أَن يُوصَلَ وَيَخۡشَوۡنَ رَبَّهُمۡ وَيَخَافُونَ سُوٓءَ ٱلۡحِسَابِ ٢١
And those who join that which Allāh has ordered to be joined1 and fear their Lord and are afraid of the evil of [their] account,
Алар Аллах үзбөгөнгө буйруган бардык туугандык мамилелерди бекемдешет жана Раббисинен коркушат. Ал коркуу – аларды Анын буйруктарын аткарууга жана Анын тыйган нерселеринен тыйылууга түртөт. Аллах алар кылган бардык күнөөлөрү себептүү аларды эсеп-кысап кылуусунан коркушат. Анткени кимге эсеп-кысап кылынса, анда ал кыйроого учурайт.
13:22Page 252
وَٱلَّذِينَ صَبَرُواْ ٱبۡتِغَآءَ وَجۡهِ رَبِّهِمۡ وَأَقَامُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَنفَقُواْ مِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ سِرّٗا وَعَلَانِيَةٗ وَيَدۡرَءُونَ بِٱلۡحَسَنَةِ ٱلسَّيِّئَةَ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ عُقۡبَى ٱلدَّارِ ٢٢
And those who are patient, seeking the face [i.e., acceptance] of their Lord, and establish prayer and spend from what We have provided for them secretly and publicly and prevent evil with good - those will have the good consequence of [this] home1 -
Алар Аллахка баш ийүүдө жана Аллах аларга тагдыр кылып берген жакшылык-жамандыкта сабыр кылгандар. Аллахтын ыраазылыгын көздөп күнөөдөн тыйылышкандар. Намазды толук аткарышкандар. Биз берген мал-мүлктөрдү милдеттүү болгон акыларга жумшагандар. Аларды ыктыярдуу түрдө жана жашыруун түрдө эл көрүүсүнөн сактанып беришкендер жана аларды көрүп башкалар да ээрчиш үчүн ачык түрдө бергендер. Аларга жамандык кылган адамдардын жамандыгына жакшылык менен жооп беришкендер. Ушул сыпаттар менен сыпатталган адамдар үчүн Кыямат күнү мактоого татыктуу акыбет бар.
13:23Page 252
جَنَّٰتُ عَدۡنٖ يَدۡخُلُونَهَا وَمَن صَلَحَ مِنۡ ءَابَآئِهِمۡ وَأَزۡوَٰجِهِمۡ وَذُرِّيَّٰتِهِمۡۖ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ يَدۡخُلُونَ عَلَيۡهِم مِّن كُلِّ بَابٖ ٢٣
Gardens of perpetual residence; they will enter them with whoever were righteous among their forefathers, their spouses and their descendants. And the angels will enter upon them from every gate, [saying],
Мактоого татыктуу акыбет – бул бейиштер. Анда адамдар түбөлүк жыргалчылыкта жашашат. Алардын бейиштеги толук жыргачылыктарынын бири – алар менен ага туура жолдо жүргөн аталары, энелери, жубайлары жана балдарынын кирүүсү. Бул нерсе аларга жолугууну каалагандыктары себептүү болот. Периштелер аларга бейиштеги жайларынын бардык эшиктеринен киришип аларды куттукташат.
13:24Page 252
سَلَٰمٌ عَلَيۡكُم بِمَا صَبَرۡتُمۡۚ فَنِعۡمَ عُقۡبَى ٱلدَّارِ ٢٤
"Peace [i.e., security] be upon you for what you patiently endured." And excellent is the final home.
Аларга периштелер кирген сайын: «Силерге Аллахтын тынчтыгы болсун» - деп салам беришет. Тагыраак айтканда, Аллахка баш ийүүдө, Анын тагдырынын жамандыгына сабыр кылганыңар себептүү жана Ага күнөө кылуудан тыйылгандыгыңар себептүү апааттардан саламат болгула. Силердин акыбетиңер болгон Акырет үйү кандай жакшы!
13:25Page 252
وَٱلَّذِينَ يَنقُضُونَ عَهۡدَ ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مِيثَٰقِهِۦ وَيَقۡطَعُونَ مَآ أَمَرَ ٱللَّهُ بِهِۦٓ أَن يُوصَلَ وَيُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمُ ٱللَّعۡنَةُ وَلَهُمۡ سُوٓءُ ٱلدَّارِ ٢٥
But those who break the covenant of Allāh after contracting it and sever that which Allāh has ordered to be joined and spread corruption on earth - for them is the curse, and they will have the worst home.1
Аллахка берген убадаларын бекемдегенден кийин да убадаларын бузгандар жана Аллах буюруган тууганчылык карым-катышты үзгөндөр бактысыз адамдар. Алар Аллахтын ырайымынан куулгандар. Андай адамдардын акыбети жаман, ал - тозок.
13:26Page 252
ٱللَّهُ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقۡدِرُۚ وَفَرِحُواْ بِٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَمَا ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا فِي ٱلۡأٓخِرَةِ إِلَّا مَتَٰعٞ ٢٦
Allāh extends provision for whom He wills and restricts [it]. And they rejoice in the worldly life, while the worldly life is not, compared to the Hereafter, except [brief] enjoyment.
Аллах каалаган пенделерине ырыскысын кеңейтет жана каалаган пенделерине тарытат. Ырыскынын кеңдиги бактылуулуктун жана Аллахты жакшы көрүүсүнүн белгиси эмес. Ал эми ырыскынын тардыгы бактысыздыктын белгиси эмес. Каапырлар бул дүйнө жашоосуна кубанышып, ал жашоого катуу таянышып бейпил жашашты. Бирок бул дүйнө жашоосу акырет жашоосунун алдында бир аз гана арзыбаган жыргалчылык.
13:27Page 252
وَيَقُولُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ ءَايَةٞ مِّن رَّبِّهِۦۚ قُلۡ إِنَّ ٱللَّهَ يُضِلُّ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِيٓ إِلَيۡهِ مَنۡ أَنَابَ ٢٧
And those who disbelieved say, "Why has a sign not been sent down to him from his Lord?" Say, [O Muḥammad], "Indeed, Allāh leaves astray whom He wills and guides to Himself whoever turns back [to Him] -
Аллахка жана Анын аяттарына каапыр болгондор мындай деп айтышты: «Эгер Мухаммадга Раббисинен чынчылдыгына далил болгон көрүнүктүү аят-белги түшүрүлгөндө биз ага ыйман келтирмекпиз». Оо, пайгамбар! Ал сунуш кылгандарга айткын: «Чындыгында Аллах адилеттүүлүгү менен каалаган адамды адаштырат. Жана Аллах пазилети менен тообо кылып кайткандарды туура жолго салат. Алар туура жолго түшүүнү аят-белгилердин түшүүсүнө байлашса да ал туура жолго баштоо алардын колунда эмес».
13:28Page 252
ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَتَطۡمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكۡرِ ٱللَّهِۗ أَلَا بِذِكۡرِ ٱللَّهِ تَطۡمَئِنُّ ٱلۡقُلُوبُ ٢٨
Those who have believed and whose hearts are assured by the remembrance of Allāh. Unquestionably, by the remembrance of Allāh hearts are assured."
Аллах туура жолго баштаган адамдар – алар Аллахка ыйман келтирип, Аллахты аруулап, мактап, Куранды окуп жана угуп зикр кылганда жүрөктөрү тынчтанган адамдар. Көңүл бургула! Жалгыз Аллахты эстөө менен жүрөктөр тынчтанат. Аллах жүрөктү ушул үчүн жараткан.
13:29Page 253
ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ طُوبَىٰ لَهُمۡ وَحُسۡنُ مَـَٔابٖ ٢٩
Those who have believed and done righteous deeds - a good state is theirs and a good return.
Аллахка ыйман келтиргендер жана Аллахка жакындатуучу жакшы иш-аракеттерди кылгандарга акыретте жакшы жашоо бар. Андай адамдардын акыбети жакшы бейиш гана болот.
13:30Page 253
كَذَٰلِكَ أَرۡسَلۡنَٰكَ فِيٓ أُمَّةٖ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهَآ أُمَمٞ لِّتَتۡلُوَاْ عَلَيۡهِمُ ٱلَّذِيٓ أَوۡحَيۡنَآ إِلَيۡكَ وَهُمۡ يَكۡفُرُونَ بِٱلرَّحۡمَٰنِۚ قُلۡ هُوَ رَبِّي لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُ وَإِلَيۡهِ مَتَابِ ٣٠
Thus have We sent you to a community before which [other] communities have passed on so you might recite to them that which We revealed to you, while they disbelieve in the Most Merciful. Say, "He is my Lord; there is no deity except Him. Upon Him I rely, and to Him is my return."
Оо, пайгамбар! Биз мурунку үммөттөрдүн элчилерине жөнөткөн китептердин окшошундай сенин үммөтүңө да жибердик. Биз сага түшүргөн куранды аларга окуп бер. Андыктан ал Куран сенин чынчыл экендигиңе жетиштүү далил. Бирок сенин коомуңдун абалы бул аяттарды четтке кагышты. Себеби алар ырайымдуу Аллахка башка нерсени шерик кылышып каапыр болушту. Эй, пайгамбар! Аларга айткын: «Силер шерик кошкон ырайымдуу Аллах ал менин Раббим. Андан башка сыйынууга татыктуу зат жок. Бардык иштеримде Ага гана таянам жана Ага гана тообо кыламын.
13:31Page 253
وَلَوۡ أَنَّ قُرۡءَانٗا سُيِّرَتۡ بِهِ ٱلۡجِبَالُ أَوۡ قُطِّعَتۡ بِهِ ٱلۡأَرۡضُ أَوۡ كُلِّمَ بِهِ ٱلۡمَوۡتَىٰۗ بَل لِّلَّهِ ٱلۡأَمۡرُ جَمِيعًاۗ أَفَلَمۡ يَاْيۡـَٔسِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَن لَّوۡ يَشَآءُ ٱللَّهُ لَهَدَى ٱلنَّاسَ جَمِيعٗاۗ وَلَا يَزَالُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ تُصِيبُهُم بِمَا صَنَعُواْ قَارِعَةٌ أَوۡ تَحُلُّ قَرِيبٗا مِّن دَارِهِمۡ حَتَّىٰ يَأۡتِيَ وَعۡدُ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُخۡلِفُ ٱلۡمِيعَادَ ٣١
And if there was any Qur’ān [i.e., recitation] by which the mountains would be removed or the earth would be broken apart or the dead would be made to speak,1 [it would be this Qur’ān], but to Allāh belongs the affair entirely. Then have those who believed not accepted that had Allāh willed, He would have guided the people, all of them? And those who disbelieve do not cease to be struck, for what they have done, by calamity - or it will descend near their home - until there comes the promise of Allāh. Indeed, Allāh does not fail in [His] promise.
Оо, пайгамбар! Эгер Аллахтан түшкөн китептердин бири кереметүү болуп, ошол керемет менен тоолор ордуларынан жылдырылса, жер жарылып дарыялар жана булактар ага турган болсо, ал кереметтүү китеп өлүктөргө окулганда тирилип кете турган болсо, анда ал керемет сага түшкөн Куранда болмок. Эгер алардын жүрөктөрүндө коркуу болгондо ал Куран өтө таасирдүү ачык далил болот эле. Бирок алар аны четке кагышты. Тактап айтканда, кереметтерди жана аят-белгилерди түшүрүү туурасындагы иштердин баары Аллахка гана таандык. Аллахка ыйман келтиргендер билишпейби?! Эгер Аллах адамдарды баарын туура жолго түшүрүүнү кааласа, анда Аллах аларга аят-белгилерин түшүрбөстөн туруп эле туура жолго салып коймок. Бирок Аллах андайды каалабады. Аллахка каапыр болгондорго капырлыктары жана күнөөлөрү себептүү оор кыйынчылыктар жетип турат. Ал балээлер Аллахтын токтоосуз түшүүчү азабынын убадасы келгенче, алардын турак жайларына жакын жерге түшөт. Чындыгында Аллах убада кылган нерсесин белгиленген убагы келгенде убадасын аткарбай койбойт.
13:32Page 253
وَلَقَدِ ٱسۡتُهۡزِئَ بِرُسُلٖ مِّن قَبۡلِكَ فَأَمۡلَيۡتُ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ ثُمَّ أَخَذۡتُهُمۡۖ فَكَيۡفَ كَانَ عِقَابِ ٣٢
And already were [other] messengers ridiculed before you, and I extended the time of those who disbelieved; then I seized them, and how [terrible] was My penalty.
Оо, пайгамбар! Сени коомуң шылдыңдап жалганга чыгарган эң биринчи пайгамбар эмессиң. Сенден мурдагы үммөттөр да пайгамбарларын шылдыңдашкан. Өз пайгамбарларын шылдыңдаган каапырлар Мени: «Ал азаптабайт» - деп ойлошуп калганга чейин мөөнөт бердим. Мөөнөт бүткөндөн кийин аларды ар кандай азаптар менен азаптадым. Мен аларды азаптаганымды көргөнүңдө кандай болмок? Ал өтө катаал азап.
13:33Page 253
أَفَمَنۡ هُوَ قَآئِمٌ عَلَىٰ كُلِّ نَفۡسِۭ بِمَا كَسَبَتۡۗ وَجَعَلُواْ لِلَّهِ شُرَكَآءَ قُلۡ سَمُّوهُمۡۚ أَمۡ تُنَبِّـُٔونَهُۥ بِمَا لَا يَعۡلَمُ فِي ٱلۡأَرۡضِ أَم بِظَٰهِرٖ مِّنَ ٱلۡقَوۡلِۗ بَلۡ زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ مَكۡرُهُمۡ وَصُدُّواْ عَنِ ٱلسَّبِيلِۗ وَمَن يُضۡلِلِ ٱللَّهُ فَمَا لَهُۥ مِنۡ هَادٖ ٣٣
Then is He who is a maintainer of every soul, [knowing] what it has earned, [like any other]? But to Allāh they have attributed partners. Say, "Name them. Or do you inform Him of that1 which He knows not upon the earth or of what is apparent [i.e., alleged] of speech?"2 Rather, their [own] plan has been made attractive to those who disbelieve, and they have been averted from the way. And whomever Allāh sends astray - there will be for him no guide.
Бардык жаратылыштын ырыскыларын сактоону өз милдетине алган, бүткүл адамдардын иш-аракеттерин көзөмөлдөөчү жана кылган иштерине жараша жаза же сыйлык берген Зат сыйынылууга татыктуураакпы же таптакыр сыйынылууга татыбаган бул айкелдерби? Каапырлар буларды Аллахка зулумдук кылышып жана жалгандан шерик кылып жатышат. Эй, пайгамбар! Аларга айткын: “Эгер айтып жаткан нерсеңерде чынчыл болсоңор, силер Аллахка кошуп сыйынып жаткан кудайчаларыңардын аттарын атап бергилечи. Же эмне Аллахка силер жер жүзүндө Ал билбеген шериктер жөнүндө кабар берип жатасыңарбы? Же эч далилсиз үстүртөн айтылган бош сөздү Ага кабарлап жатасыңарбы?”. Жок! Шайтан каапырлардын жаман айлакерликтерин аларга кооздоп көрсөттү жана ушунун натыйжасында алар Аллахка каапыр болушту. Жана аларды хидаяттан жана туура жолдон тосуп койду. Кимди Аллах туура жолдон адаштырса, аны туура жолго салуучу эч ким жок.
13:34Page 253
لَّهُمۡ عَذَابٞ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَاۖ وَلَعَذَابُ ٱلۡأٓخِرَةِ أَشَقُّۖ وَمَا لَهُم مِّنَ ٱللَّهِ مِن وَاقٖ ٣٤
For them will be punishment in the life of [this] world, and the punishment of the Hereafter is more severe. And they will not have from Allāh any protector.
Алар үчүн дүйнө жашоосунда мусулмандар тарабынан өлтүрүлүү жана алардын колдоруна туткунга алынуу менен ишке аша турган азап бар. Ал эми акыретте аларды күткөн азап үзгүлтүксүз токтобогону менен дүйнөдөгү азаптан да катуураак жана өтө оор. Кыямат күнү аларды Аллахтын азабынан куткара турган эч ким болбойт.
13:35Page 254
۞ مَّثَلُ ٱلۡجَنَّةِ ٱلَّتِي وُعِدَ ٱلۡمُتَّقُونَۖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ أُكُلُهَا دَآئِمٞ وَظِلُّهَاۚ تِلۡكَ عُقۡبَى ٱلَّذِينَ ٱتَّقَواْۚ وَّعُقۡبَى ٱلۡكَٰفِرِينَ ٱلنَّارُ ٣٥
The example [i.e., description] of Paradise, which the righteous have been promised, is [that] beneath it rivers flow. Its fruit is lasting, and its shade. That is the consequence for the righteous, and the consequence for the disbelievers is the Fire.
Аллах тааланын буйруктарына моюн сунуп жана Анын тыйгандарын таштаган такыба адамдар үчүн Аллахтын убада берген бейишинин сыпаты – кан сарайларынын жана бак-дарактарынын алдынан дарыялар агып турат. Ал жердин мөмө-жемиштери эч качан түгөнбөйт. Алар бул дүйнөдөгү мөмө-жемиштердей эмес. Көлөкөсү да туруктуу, жок болуп жана кыскарып да кетпейт. Аллахка такыбалык кылган, Анын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан кайткан адамдын акыбети мына ушундай. Ал эми каапырлардын акыбети тозок. Алар ага киришип, ал жакта түбөлүк калышат.
13:36Page 254
وَٱلَّذِينَ ءَاتَيۡنَٰهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ يَفۡرَحُونَ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيۡكَۖ وَمِنَ ٱلۡأَحۡزَابِ مَن يُنكِرُ بَعۡضَهُۥۚ قُلۡ إِنَّمَآ أُمِرۡتُ أَنۡ أَعۡبُدَ ٱللَّهَ وَلَآ أُشۡرِكَ بِهِۦٓۚ إِلَيۡهِ أَدۡعُواْ وَإِلَيۡهِ مَـَٔابِ ٣٦
And [the believers among] those to whom We have given the [previous] Scripture rejoice at what has been revealed to you, [O Muḥammad], but among the [opposing] factions are those who deny part of it [i.e., the Qur’ān]. Say, "I have only been commanded to worship Allāh and not associate [anything] with Him. To Him I invite, and to Him is my return."
Оо, пайгамбар! Биз Тооратты берген жөөттөр жана Инжилди берген христиандар сага түшүрүлгөн нерсенин кээ бири аларга түшкөн нерселерге шайкеш келгендиги үчүн сүйүнүшөт. Жөөттөр менен христиандардын кээ бир тайпалары сага түшүрүлгөн кээ бир нерселерди өздөрүнүн каалоолоруна ылайык келбегендиги үчүн же аларды өзгөртүп бурмалагандарын сыпаттагандыгы үчүн четке кагышат. Оо, пайгамбар! Аларга айт: “Чындыгында Аллах таала мени жалгыз Өзүнө сыйынуумду жана Ага эч нерсени шерик кошпоомду буйруду”. Жалгыз Ага гана дуба кылам, Андан башка эч кимге дуба кылбайм. Жалгыз Ага гана кайтамын. Тоорат жана Инжил да мына ушул нерселер менен келген.
13:37Page 254
وَكَذَٰلِكَ أَنزَلۡنَٰهُ حُكۡمًا عَرَبِيّٗاۚ وَلَئِنِ ٱتَّبَعۡتَ أَهۡوَآءَهُم بَعۡدَ مَا جَآءَكَ مِنَ ٱلۡعِلۡمِ مَا لَكَ مِنَ ٱللَّهِ مِن وَلِيّٖ وَلَا وَاقٖ ٣٧
And thus We have revealed it as an Arabic legislation.1 And if you should follow their inclinations after what has come to you of knowledge, you would not have against Allāh any ally or any protector.
Оо, пайгамбар! Биз мурунку китептерди элдеринин тилинде түшүргөнүбүз сыяктуу сага да өкүмдү ачыктап, акыйкатты баяндай турган Куранды араб тилинде түшүрдүк. Эй, пайгамбар! Эгер Аллах сага үйрөткөн илим келгенден кийин Китеп ээлеринин каалоолоруна ылайык келбеген нерсени өчүрүү туурасында сени менен тартышкан нерсесинде алардын каалоолоруна ээрчий турган болсоң, анда Аллах тарабынан сенин ишиңе жардам бере турган дос да, душмандарыңа каршы сага жардамчы да болбойт. Жана сени Анын азабынан тыя турган эч ким болбойт.
13:38Page 254
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا رُسُلٗا مِّن قَبۡلِكَ وَجَعَلۡنَا لَهُمۡ أَزۡوَٰجٗا وَذُرِّيَّةٗۚ وَمَا كَانَ لِرَسُولٍ أَن يَأۡتِيَ بِـَٔايَةٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۗ لِكُلِّ أَجَلٖ كِتَابٞ ٣٨
And We have already sent messengers before you and assigned to them wives and descendants. And it was not for a messenger to come with a sign except by permission of Allāh. For every term is a decree.
Оо, пайгамбар! Чынында сенден мурда да адамдардан пайгамбарларды жибергенбиз. Сен жаңы пайда болгон жалгыз пайгамбар эмессиң. Аларга да башка адамдар сыяктуу аялдарды жана бала-чакаларды бердик. Аларды үйлөнбөгөн жана бала көрбөгөн периштелер сыяктуу кылбадык. Сен дагы үйлөнүп, бала көргөн адамдардан болгон пайгамбарлардансың. Эми эмнеге мушриктер сенин ушундай болгонуңа таң калып жатышат? Аллахтын уруксатысыз эч бир пайгамбар өзүнөн бир аят-белги алып келүүсү мүмкүн эмес. Аллах тагдыр кылган ар бир иштин мөөнөтү эскерилген китеп бар. Ал мөөнөт оозуп да кетпейт кеч да калбайт.
13:39Page 254
يَمۡحُواْ ٱللَّهُ مَا يَشَآءُ وَيُثۡبِتُۖ وَعِندَهُۥٓ أُمُّ ٱلۡكِتَٰبِ ٣٩
Allāh eliminates what He wills or confirms, and with Him is the Mother of the Book.1
Аллах таала жакшылык-жамандыктын же бактылуулук-бактысыздыктын жана башка нерселердин каалаганын кетирип жок кылат. Жана алардан каалаганын бекемдеп коёт. Тагдыр китеби да Анын алдында. Ал бардык нерсенин кайта турган жери. Өчүрүлгөн же бекемделген кандай гана нерсе болбосун, анын баары андагы жазылган нерсеге туура келет.
13:40Page 254
وَإِن مَّا نُرِيَنَّكَ بَعۡضَ ٱلَّذِي نَعِدُهُمۡ أَوۡ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَإِنَّمَا عَلَيۡكَ ٱلۡبَلَٰغُ وَعَلَيۡنَا ٱلۡحِسَابُ ٤٠
And whether We show you part of what We promise them or take you in death, upon you is only the [duty of] notification, and upon Us is the account.
Оо, пайгамбар! Биз убада кылып жаткан азаптын кээ бирин сен өлө элегиңде сага көрсөтүү — ал биздин ишибиз. Же сага көрсөткөнгө чейин сенин жаныңды алсак да сенин милдетиң жеткирүүгө буйрулган нерсени жеткирүү гана. Аларды жазалап жана суракка алуу сенин милдетиң эмес. Ал Биздин ишибиз.
13:41Page 254
أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّا نَأۡتِي ٱلۡأَرۡضَ نَنقُصُهَا مِنۡ أَطۡرَافِهَاۚ وَٱللَّهُ يَحۡكُمُ لَا مُعَقِّبَ لِحُكۡمِهِۦۚ وَهُوَ سَرِيعُ ٱلۡحِسَابِ ٤١
Have they not seen that We set upon the land, reducing it from its borders?1 And Allāh decides; there is no adjuster of His decision. And He is swift in account.
Биз Исламды жайылтуу менен жана мусулмандардын жерлерди ачуусу менен каапырлык кылынган жерлерди четинен кемитип жатканыбызды ал каапырлар көрүшкөн жокбу. Аллах Өзү каалаган нерсе менен пенделеринин арасында өкүм кылат. Анын өкүмүн эч ким бузуп же өзгөртүп же алмаштыруу менен артка кайтара албайт. Ал Аруу Аллахтын азабы бат болот. Абалкылар менен кийинкилерди бир күндө суракка алат.
13:42Page 254
وَقَدۡ مَكَرَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ فَلِلَّهِ ٱلۡمَكۡرُ جَمِيعٗاۖ يَعۡلَمُ مَا تَكۡسِبُ كُلُّ نَفۡسٖۗ وَسَيَعۡلَمُ ٱلۡكُفَّٰرُ لِمَنۡ عُقۡبَى ٱلدَّارِ ٤٢
And those before them had plotted, but to Allāh belongs the plan entirely. He knows what every soul earns, and the disbelievers will know for whom is the final home.
Мурунку элдер пайгамбарларына айлакерлик кылышты жана алар алып келген динди жалганга чыгарышты. Бирок, алар айлакерликтери менен эмне кыла алышты? Эч нерсе кыла алган жок. Анткени, ишке ашкан чечим, эч кимдин чечими эмес, Аллахтын чечими. Ошондой эле Аллах Таала алардын кылып жаткан иштерин билет жана ал үчүн аларды жазалайт. Мына ошондо алар Аллахка ыйман келтирбей канчалык ката кетиргенин жана мусулмандар туура жолду карманып, ошол себептүү бейишке жана жакшы акыбетке ээ болгонун билишет.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences