Al-Mukhtasar · Tafsir · in Kyrgyz
An-Naml 27:65–93
27:65Page 383
قُل لَّا يَعۡلَمُ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ ٱلۡغَيۡبَ إِلَّا ٱللَّهُۚ وَمَا يَشۡعُرُونَ أَيَّانَ يُبۡعَثُونَ ٦٥
Say, "None in the heavens and earth knows the unseen except Allāh, and they do not perceive when they will be resurrected."
Оо, пайгамбар! Айт: «Асмандардагы периштелер менен жердеги адамдар кайыпты билишпейт. Бирок жалгыз Аллах гана билет. Алар сурак үчүн кайра качан тирилерин Аллахтан башка асмандардагылардын жана жердегилердин эч кимиси билбейт.
27:66Page 383
بَلِ ٱدَّٰرَكَ عِلۡمُهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِۚ بَلۡ هُمۡ فِي شَكّٖ مِّنۡهَاۖ بَلۡ هُم مِّنۡهَا عَمُونَ ٦٦
Rather, their knowledge is arrested concerning the Hereafter. Rather, they are in doubt about it. Rather, they are, concerning it, blind.
Же алардын акырет тууралуу билими артып, аны анык билишиптирби? Жок! Тескерисинче, алар акырет тууралуу шектенип, дендароо болуп жүрүшөт. А түгүл андан көр болуп калышты».
27:67Page 383
وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَءِذَا كُنَّا تُرَٰبٗا وَءَابَآؤُنَآ أَئِنَّا لَمُخۡرَجُونَ ٦٧
And those who disbelieve say, "When we have become dust as well as our forefathers, will we indeed be brought out [of the graves]?
Каапырлык кылгандар четке кагып мындай дешти: «Биз өлүп топуракка айлангандан кийин кайра кантип тирилмек элек?!
27:68Page 383
لَقَدۡ وُعِدۡنَا هَٰذَا نَحۡنُ وَءَابَآؤُنَا مِن قَبۡلُ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ ٦٨
We have been promised this, we and our forefathers, before. This is not but legends of the former peoples."
Бизге жана буга чейин ата-бабаларыбызга кайра тирилесиңер деген убадалар айтылган. Бирок биз бул убада ишке ашпайт деп ойлойбуз. Бизге айтылган бул убадалардын баарысы абалкылар китептерине жазып кеткен калп уламыштан башка эч нерсе эмес».
27:69Page 383
قُلۡ سِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُجۡرِمِينَ ٦٩
Say, [O Muḥammad], "Proceed [i.e., travel] through the land and observe how was the end of the criminals."
Оо, пайгамбар! Кайра тирилүүнү четке каккандарга айт: «Жердин бүт тарабын кезгиле! Кайра тирилүүнү жалганга чыгарган күнөөкөрлөрдүн акыбети кандай болгонун көргүлө! Алар аны жалганга чыгарганы үчүн Биз аларды жок кылдык».
27:70Page 383
وَلَا تَحۡزَنۡ عَلَيۡهِمۡ وَلَا تَكُن فِي ضَيۡقٖ مِّمَّا يَمۡكُرُونَ ٧٠
And grieve not over them or be in distress from what they conspire.
Мушриктер сенин чакырыгыңдан баш тарткандары үчүн кайгырба жана алардын айла-амалдары үчүн көкүрөгүңдөн сыгылба. Аллах сага алардын үстүнөн жеңиш берет.
27:71Page 383
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلۡوَعۡدُ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ٧١
And they say, "When is [the fulfillment of] this promise, if you should be truthful?"
Кайра тирилүүнү четке каккан элиңдеги каапырлар айтышат: «Сен жана ыймандуулар бизге убада кылып жаткан азап качан ишке ашат, эгер силер бул айтып жаткан нерсеңерде чынчыл болсоңор?».
27:72Page 383
قُلۡ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ رَدِفَ لَكُم بَعۡضُ ٱلَّذِي تَسۡتَعۡجِلُونَ ٧٢
Say, "Perhaps it is close behind you [i.e., very near] - some of that for which you are impatient.
Оо, пайгамбар! Аларга айт: «Силер шаштырып жаткан азаптын кээ бири жакындап калган болушу мүмкүн».
27:73Page 383
وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو فَضۡلٍ عَلَى ٱلنَّاسِ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَشۡكُرُونَ ٧٣
And indeed, your Lord is the possessor of bounty for the people, but most of them are not grateful."
Оо, пайгамбар! Чындыгында сенин Раббиң адамдарга ырайым кылуучу. Анткени алар каапырлык жана күнөө кылышса да аларды жазалоого шашылган жок. Бирок адамдардын көпчүлүгү Аллахтын аларга берген жакшылыктарына шүгүр кылышпайт.
27:74Page 383
وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَعۡلَمُ مَا تُكِنُّ صُدُورُهُمۡ وَمَا يُعۡلِنُونَ ٧٤
And indeed, your Lord knows what their breasts conceal and what they declare.
Чындыгында Раббиң пенделеринин жүрөктөрү эмнени жашырып, эмнени ашкере кылганын жакшы билет. Алардын эч бири Ага жашыруун эмес. Жакында анын сыйлыгын же жазасын берет.
27:75Page 383
وَمَا مِنۡ غَآئِبَةٖ فِي ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِ إِلَّا فِي كِتَٰبٖ مُّبِينٍ ٧٥
And there is nothing concealed1 within the heaven and the earth except that it is in a clear Register.2
Адамдар үчүн асмандар менен Жердеги кандай гана кайып нерсе болбосун, ал анык Китеп Лавхул Махфузда (Сакталган Тактада) жазылган.
27:76Page 383
إِنَّ هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ يَقُصُّ عَلَىٰ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ أَكۡثَرَ ٱلَّذِي هُمۡ فِيهِ يَخۡتَلِفُونَ ٧٦
Indeed, this Qur’ān relates to the Children of Israel most of that over which they disagree.
Чындыгында Мухаммадга түшкөн бул Куран Исраил урпактарынын талашып-тартышкан көп нерселерин баяндап, алардын адашкандарын ачыктап берет.
27:77Page 384
وَإِنَّهُۥ لَهُدٗى وَرَحۡمَةٞ لِّلۡمُؤۡمِنِينَ ٧٧
And indeed, it is guidance and mercy for the believers.
Чындыгында Куран андагы келгендерди аткарган ыймандуулар үчүн туура жол жана ырайым.
27:78Page 384
إِنَّ رَبَّكَ يَقۡضِي بَيۡنَهُم بِحُكۡمِهِۦۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡعَلِيمُ ٧٨
Indeed, your Lord will judge between them by His [wise] judgement. And He is the Exalted in Might, the Knowing.
Оо, пайгамбар! Чындыгында сенин Раббиң кыямат күнү адамдардын ыймандуулары менен каапырларынын ортосунда адилеттүү өкүм жүргүзөт. Ал Өз душмандарынан өч алган, эч ким аны жеңе албаган Кудуреттүү, чынчыл менен жалганчыны жаңылбай айырмалаган Билүүчү.
27:79Page 384
فَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱللَّهِۖ إِنَّكَ عَلَى ٱلۡحَقِّ ٱلۡمُبِينِ ٧٩
So rely upon Allāh; indeed, you are upon the clear truth.
Эми сен бүткүл ишиңде Аллахка тобокел кыл жана Ага таян. Чындыгында сен анык акыйкаттасың.
27:80Page 384
إِنَّكَ لَا تُسۡمِعُ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَلَا تُسۡمِعُ ٱلصُّمَّ ٱلدُّعَآءَ إِذَا وَلَّوۡاْ مُدۡبِرِينَ ٨٠
Indeed, you will not make the dead hear, nor will you make the deaf hear the call when they have turned their backs retreating.
О, пайгамбар! Сен, Аллахка каапыр болгону үчүн жүрөгү өлүп калган өлүктөргө угуза албайсың жана Аллах кулактарын дүлөй кылып сен чакырган чындыкты укпай калгандарга да угуза албайсың, анткени алар сенден жүз буруп кайтып кетишкен.
27:81Page 384
وَمَآ أَنتَ بِهَٰدِي ٱلۡعُمۡيِ عَن ضَلَٰلَتِهِمۡۖ إِن تُسۡمِعُ إِلَّا مَن يُؤۡمِنُ بِـَٔايَٰتِنَا فَهُم مُّسۡلِمُونَ ٨١
And you cannot guide the blind away from their error. You will only make hear those who believe in Our verses so they are Muslims [i.e., submitting to Allāh].
Акыйкатты көрүүдөн көзү көр болуп калгандарды да туура жолго сала албайсың. Алар үчүн кайгырба, өзүңдү кыйнаба. Сен чындыкты Биздин аяттарыбызга ыйман келтиргендерге гана жеткире аласың. Алар Аллахтын буйруктарына баш ийгендер.
27:82Page 384
۞ وَإِذَا وَقَعَ ٱلۡقَوۡلُ عَلَيۡهِمۡ أَخۡرَجۡنَا لَهُمۡ دَآبَّةٗ مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ تُكَلِّمُهُمۡ أَنَّ ٱلنَّاسَ كَانُواْ بِـَٔايَٰتِنَا لَا يُوقِنُونَ ٨٢
And when the word [i.e., decree] befalls them,1 We will bring forth for them a creature from the earth speaking to them, [saying] that the people were, of Our verses, not certain [in faith].
Качан алар каапырлыктан жана күнөөлөрүнөн баш тартпаганы себептүү аларга азап милдет болуп, эң жаман адамдар калганда, акыр заман жакындаганда Биз аларга чоң белгилерибизден болгон бир белгини чыгарабыз, ал Жерден чыккан Жаныбар (Даабба). Ал аларга адамдар Биздин пайгамбарга түшкөн аяттарыбызга ишенишкен жок деп алар түшүнө тургандай сүйлөйт.
27:83Page 384
وَيَوۡمَ نَحۡشُرُ مِن كُلِّ أُمَّةٖ فَوۡجٗا مِّمَّن يُكَذِّبُ بِـَٔايَٰتِنَا فَهُمۡ يُوزَعُونَ ٨٣
And [warn of] the Day when We will gather from every nation a company of those who deny Our signs, and they will be [driven] in rows
Оо, пайгамбар! Эстечи, ал күнү Биз ар бир үммөттүн ичинен аяттарыбызды жалганга чыгаргандардан болгон башчылардын топторун чогултабыз, алар абалкысынан акыркысына чейин жыйналып, андан соң сурак берүүгө жөнөшөт.
27:84Page 384
حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءُو قَالَ أَكَذَّبۡتُم بِـَٔايَٰتِي وَلَمۡ تُحِيطُواْ بِهَا عِلۡمًا أَمَّاذَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ٨٤
Until, when they arrive [at the place of Judgement], He will say, "Did you deny My signs while you encompassed them not in knowledge, or what [was it that] you were doing?"
Алар жүрүп отуруп сурак майданына жеткенде Аллах аларды айыптап мындай деп айтат: «Менин жалгыздыгыма далил болгон жана шариятымды камтыган аяттарымды жалганга чыгардыңарбы жана силер анын кандай экенин анык билбей туруп, аны жалганга чыгаруу уруксат дедиңерби?! Же анын акыйкаттыгын же жалгандыгын тастыкташ үчүн эмне кылдыңар?!».
27:85Page 384
وَوَقَعَ ٱلۡقَوۡلُ عَلَيۡهِم بِمَا ظَلَمُواْ فَهُمۡ لَا يَنطِقُونَ ٨٥
And the decree will befall them1 for the wrong they did, and they will not [be able to] speak.
Алар Аллахка каапырлык кылып, Анын аяттарын жалганга чыгарып зулумдук кылышкандары себептүү аларга азап түштү. Алар өздөрүн коргоп сүйлөй алышпайт, себеби андай кылууга чамасы жетпейт жана далилдери да жалган.
27:86Page 384
أَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّا جَعَلۡنَا ٱلَّيۡلَ لِيَسۡكُنُواْ فِيهِ وَٱلنَّهَارَ مُبۡصِرًاۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ ٨٦
Do they not see that We made the night that they may rest therein and the day giving sight? Indeed in that are signs for a people who believe.
Кайра тирилүүнү жалганга чыгаргандар карашпайбы, Биз алар уктап эс алуулары үчүн түндү жараттык жана алар көрүп, жумуштарын кылуу үчүн күндүздү жарык кылдык. Чындыгында бул кайра-кайра кайталанган өлүмдө жана андан кийин кайра тирилүүдө ыйман келтирген адамдар үчүн ачык-айкын белгилер бар.
27:87Page 384
وَيَوۡمَ يُنفَخُ فِي ٱلصُّورِ فَفَزِعَ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا مَن شَآءَ ٱللَّهُۚ وَكُلٌّ أَتَوۡهُ دَٰخِرِينَ ٨٧
And [warn of] the Day the Horn will be blown, and whoever is in the heavens and whoever is on the earth will be terrified except whom Allāh wills. And all will come to Him humbled.
Оо, пайгамбар! Эстечи, ал күнү сурнай тартууга жоопкер периште Сур кернейин экинчи жолу тартканда, асмандар менен жердегилер коркунучка түшөт. Бирок Аллах Өз жакшылыгы менен коркунучтан сактагандарга гана андай болбойт. Ал күнү Аллахтын бүткүл жараткандары Ага кор болуп моюн сунган абалда келишет.
27:88Page 384
وَتَرَى ٱلۡجِبَالَ تَحۡسَبُهَا جَامِدَةٗ وَهِيَ تَمُرُّ مَرَّ ٱلسَّحَابِۚ صُنۡعَ ٱللَّهِ ٱلَّذِيٓ أَتۡقَنَ كُلَّ شَيۡءٍۚ إِنَّهُۥ خَبِيرُۢ بِمَا تَفۡعَلُونَ ٨٨
And you see the mountains, thinking them motionless,1 while they will pass as the passing of clouds. [It is] the work of Allāh, who perfected all things. Indeed, He is Aware of that which you do.
Сен ал күнү тоолорду көрүп бир ордунда кыймылсыз турат деп ойлойсуң, бирок аныгында алар булуттардай тез жүрүшөт. Бул Аллахтын жасаганы. Ал аны кыймылга келтирет. Чындыгында Ал силердин кылганыңарды билет. Силердин иштериңердин эч бири Ага жашыруун эмес. Жакында ал үчүн силерге сыйлыгын же жазасын берет.
27:89Page 385
مَن جَآءَ بِٱلۡحَسَنَةِ فَلَهُۥ خَيۡرٞ مِّنۡهَا وَهُم مِّن فَزَعٖ يَوۡمَئِذٍ ءَامِنُونَ ٨٩
Whoever comes [at Judgement] with a good deed will have better than it, and they, from the terror of that Day, will be safe.
Кимде-ким кыямат күнү ыйманы жана жакшылык иштери менен келсе, анда ага бейиш болот. Алар Аллахтын кепилдиги менен кыяматтагы коркунучтан амандыкта болушат.
27:90Page 385
وَمَن جَآءَ بِٱلسَّيِّئَةِ فَكُبَّتۡ وُجُوهُهُمۡ فِي ٱلنَّارِ هَلۡ تُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ٩٠
And whoever comes with an evil deed1 - their faces will be overturned into the Fire, [and it will be said], "Are you recompensed except for what you used to do?"
Ал эми ким каапырлык жана күнөөлөр менен келсе, анда аларга тозок болот. Алар ага жүздөрү менен ыргытылат. Ошондо аларга кордук жана айыптоо катары: «Силер дүйнөдө кылган каапырлык менен күнөөлөрүңөрдүн гана жазасын алып жатпайсыңарбы?» – деп айтылат.
27:91Page 385
إِنَّمَآ أُمِرۡتُ أَنۡ أَعۡبُدَ رَبَّ هَٰذِهِ ٱلۡبَلۡدَةِ ٱلَّذِي حَرَّمَهَا وَلَهُۥ كُلُّ شَيۡءٖۖ وَأُمِرۡتُ أَنۡ أَكُونَ مِنَ ٱلۡمُسۡلِمِينَ ٩١
[Say, O Muḥammad], "I have only been commanded to worship the Lord of this city,1 who made it sacred and to whom [belongs] all things. And I am commanded to be of the Muslims [i.e., those who submit to Allāh]
Оо, пайгамбар! Аларга айт: «Чындыгында мен ыйык болгон Меккенин Раббисине сыйынууга буйрулдум. Ал жерде кан төгүлбөйт, эч кимге зулум кылынбайт, аңчылык айбанаттары өлтүрүлбөйт, дарактары кыйылбайт. Бүткүл мүлк Ага гана таандык. Жана мен Аллахка баш ийип моюн сунууга буйрулдум.
27:92Page 385
وَأَنۡ أَتۡلُوَاْ ٱلۡقُرۡءَانَۖ فَمَنِ ٱهۡتَدَىٰ فَإِنَّمَا يَهۡتَدِي لِنَفۡسِهِۦۖ وَمَن ضَلَّ فَقُلۡ إِنَّمَآ أَنَا۠ مِنَ ٱلۡمُنذِرِينَ ٩٢
And to recite the Qur’ān." And whoever is guided is only guided for [the benefit of] himself; and whoever strays - say, "I am only [one] of the warners."
Жана адамдарга Куранды окуп берүүгө буйрулдум. Ким туура жолго түшсө жана андагы айтылгандарды аткарса, анда анын туура жолго түшкөнү өзү үчүн пайда. Ал эми ким андагы айтылгандардан адашса, четке какса жана иш жүзүндө аткарбаса, анда: «Чындыгында мен жөн гана эскертүүчүмүн. Силерге Аллахтын азабын эскертем. Силерди туура жолго салуу менин колумда эмес» – деп айткын.
27:93Page 385
وَقُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ سَيُرِيكُمۡ ءَايَٰتِهِۦ فَتَعۡرِفُونَهَاۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ ٩٣
And say, "[All] praise is [due] to Allāh. He will show you His signs, and you will recognize them. And your Lord is not unaware of what you do."
Оо, пайгамбар! Айт: «Сансыз жакшылыктарды берген Аллахка мактоолор болсун! Жакында Ал силерге Өзүнүн аят-белгилерин өзүңөрдөн, асмандан, Жерден жана ырыскыдан көргөзөт. Ошондо силер аларды таанып билип, алар силерди акыйкатка моюн сунууга багыттайт. Раббиң силердин кылып жатканыңардан бейкапар эмес. Ал аны билет. Алардын эч бири Ага жашыруун эмес. Жакында ал үчүн силерге сыйлыгын же жазасын берет.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences