Al-Mukhtasar · Tafsir · in Kyrgyz
Az-Zumar 39:56–75
39:56Page 464
أَن تَقُولَ نَفۡسٞ يَٰحَسۡرَتَىٰ عَلَىٰ مَا فَرَّطتُ فِي جَنۢبِ ٱللَّهِ وَإِن كُنتُ لَمِنَ ٱلسَّٰخِرِينَ ٥٦
Lest a soul should say,1 "Oh, [how great is] my regret over what I neglected in regard to Allāh and that I was among the mockers."
Силер кыяматта катуу өкүнүчтөн: «Аттиң ай, мен каапырлык жана күнөөлөр себептүү Аллахтын акысына көңүл кош караганым үчүн, ыймандууларды жана Аллахка моюн сунгандарды шылдыңдаганым үчүн мени өкүнүч басты!» – деп айтып калбашыңар үчүн муну аткаргыла.
39:57Page 465
أَوۡ تَقُولَ لَوۡ أَنَّ ٱللَّهَ هَدَىٰنِي لَكُنتُ مِنَ ٱلۡمُتَّقِينَ ٥٧
Or [lest] it say, "If only Allāh had guided me, I would have been among the righteous."
Же болбосо ал тагдырды бетине кармап: «Эгер Аллах мага ийгилик бергенде мен дагы такыбалардан болмокмун, Анын буйруктарын аткармакмын, тыйгандарын таштамакмын» – деп айтат.
39:58Page 465
أَوۡ تَقُولَ حِينَ تَرَى ٱلۡعَذَابَ لَوۡ أَنَّ لِي كَرَّةٗ فَأَكُونَ مِنَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٥٨
Or [lest] it say when it sees the punishment, "If only I had another turn1 so I could be among the doers of good."
Же болбосо ал азапты өз көзү менен көргөндө: «Эгер мен дүйнөгө кайра кайтсам, мен Аллахка тообо кылмакмын, жакшылык иштерди кылган адамдардын катарында болмокмун» – деп айтат.
39:59Page 465
بَلَىٰ قَدۡ جَآءَتۡكَ ءَايَٰتِي فَكَذَّبۡتَ بِهَا وَٱسۡتَكۡبَرۡتَ وَكُنتَ مِنَ ٱلۡكَٰفِرِينَ ٥٩
But yes, there had come to you My verses, but you denied them and were arrogant, and you were among the disbelievers.
Сен туура жолду кыялданып ойлогондой болбойт! Сага Менин аят-белгилерим келгенде сен аны жалганга чыгаргансың, текеберлик кылгансың жана Аллахка, Анын аяттарына жана пайгамбарларына каапырлык кылгансың.
39:60Page 465
وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ تَرَى ٱلَّذِينَ كَذَبُواْ عَلَى ٱللَّهِ وُجُوهُهُم مُّسۡوَدَّةٌۚ أَلَيۡسَ فِي جَهَنَّمَ مَثۡوٗى لِّلۡمُتَكَبِّرِينَ ٦٠
And on the Day of Resurrection you will see those who lied about Allāh [with] their faces blackened. Is there not in Hell a residence for the arrogant?
Аллахтын шериги бар, баласы бар деп Ага жалган жалаа жапкандардын жүздөрү кыяматта карарып кеткенин көрөсүң. Бул алардын бактысыз экендигинин белгиси. Аллахка жана Анын пайгамбарларына ыйман келтирүүгө текеберлик кылгандар үчүн тозокто орун жок бекен?! Албетте, алар үчүн орундар бар!
39:61Page 465
وَيُنَجِّي ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ بِمَفَازَتِهِمۡ لَا يَمَسُّهُمُ ٱلسُّوٓءُ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ ٦١
And Allāh will save those who feared Him by their attainment;1 no evil will touch them, nor will they grieve.
Раббисинин буйруктарын аткарып, тыйгандарын таштап Андан корккондорду Аллах ийгилик жайы болгон бейишке киргизип азаптан сактайт. Аларга азап тийбейт жана алар дүйнөдө өткөрүп жиберген жыргалчылыктарга эч качан кайгырышпайт.
39:62Page 465
ٱللَّهُ خَٰلِقُ كُلِّ شَيۡءٖۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ وَكِيلٞ ٦٢
Allāh is the Creator of all things, and He is, over all things, Disposer of affairs.
Аллах бүткүл нерселердин Жаратуучусу, Андан башка Жаратуучу жок. Ал бардык нерсени Сактоочу. Ал иштерди башкарат жана аны Өзү каалагандай жолго салат.
39:63Page 465
لَّهُۥ مَقَالِيدُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۗ وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ ٦٣
To Him belong the keys of the heavens and the earth. And they who disbelieve in the verses of Allāh - it is those who are the losers.
Асмандар менен Жердеги жакшылык казыналарынын ачкычтары жалгыз Ага гана таандык. Ал аны Өзү каалаганга берет, Өзү каалагандан тыйып коёт. Аллахтын аяттарына каапырлык кылгандар – мына ошолор жоготууга учурагандар. Анткени алар дүйнө жашоосунда ыймандан куру калышты жана акыретте түбөлүк тозокко киришти.
39:64Page 465
قُلۡ أَفَغَيۡرَ ٱللَّهِ تَأۡمُرُوٓنِّيٓ أَعۡبُدُ أَيُّهَا ٱلۡجَٰهِلُونَ ٦٤
Say, [O Muḥammad], "Is it other than Allāh that you order me to worship, O ignorant ones?"
Оо, пайгамбар! Сени өздөрүнүн кудайларына сыйынууга азгырып жаткан мушриктерге айт: «Эй, Раббисине наадандык кылгандар! Силер мени Аллахтан башкага сыйынууга буйруп жатасыңарбы?! Жалгыз Аллахтан башка эч ким сыйынууга татыктуу эмес. Мен Андан башкага сыйынбайм».
39:65Page 465
وَلَقَدۡ أُوحِيَ إِلَيۡكَ وَإِلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكَ لَئِنۡ أَشۡرَكۡتَ لَيَحۡبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ ٦٥
And it was already revealed to you and to those before you that if you should associate [anything] with Allāh, your work would surely become worthless, and you would surely be among the losers.
Оо, пайгамбар! Аллах сага жана сенден мурунку пайгамбарларга: «Эгерде сен Аллах менен катар башкага сыйынсаң, жакшы иштериңдин сооптору жок болуп кетет жана бул дүйнөдө диниңден куру калган, акыретте азапка туш болгон жоготууга учурагандардан болосуң» – деп вахий кылган.
39:66Page 465
بَلِ ٱللَّهَ فَٱعۡبُدۡ وَكُن مِّنَ ٱلشَّٰكِرِينَ ٦٦
Rather, worship [only] Allāh and be among the grateful.
Жалгыз Аллахтын Өзүнө гана сыйын, Ага эч кимди шерик кылба жана сага кылган жакшылыктары үчүн шүгүр кылгандар менен бирге бол!
39:67Page 465
وَمَا قَدَرُواْ ٱللَّهَ حَقَّ قَدۡرِهِۦ وَٱلۡأَرۡضُ جَمِيعٗا قَبۡضَتُهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَٱلسَّمَٰوَٰتُ مَطۡوِيَّٰتُۢ بِيَمِينِهِۦۚ سُبۡحَٰنَهُۥ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ ٦٧
They have not appraised Allāh with true appraisal,1 while the earth entirely will be [within] His grip2 on the Day of Resurrection, and the heavens will be folded in His right hand.3 Exalted is He and high above what they associate with Him.
Мушриктер Аллахка алсыз макулуктарды шерик кылып, Аны талаптагыдай улукташкан жок. Жана алар Аллахтын кудуреттүүлүгүнө көңүл бурушкан жок, Анын кудуреттүүлүгүнүн белгилеринен – жер бетиндеги тоолор, бак-дарактар, дарыялар, деңиздер кыямат күнү Анын чеңгелинде болот жана жети кабат асмандын баарысы Оң Колунда түрмөктөлгөн болот.
39:68Page 466
وَنُفِخَ فِي ٱلصُّورِ فَصَعِقَ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا مَن شَآءَ ٱللَّهُۖ ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخۡرَىٰ فَإِذَا هُمۡ قِيَامٞ يَنظُرُونَ ٦٨
And the Horn will be blown, and whoever is in the heavens and whoever is on the earth will fall dead except whom Allāh wills. Then it will be blown again, and at once they will be standing, looking on.
Ал күнү Сур кернейди тартууга жоопкер периште аны үйлөйт. Ошондо асмандар менен жердеги бардык жандуулар өлөт. Андан соң кайра тирилтүү үчүн Сурду экинчи жолу үйлөйт. Ошол замат бардык тирүү жан Аллах эми аларды эмне кылар экен деп күтүп туруп калышат.
39:69Page 466
وَأَشۡرَقَتِ ٱلۡأَرۡضُ بِنُورِ رَبِّهَا وَوُضِعَ ٱلۡكِتَٰبُ وَجِاْيٓءَ بِٱلنَّبِيِّـۧنَ وَٱلشُّهَدَآءِ وَقُضِيَ بَيۡنَهُم بِٱلۡحَقِّ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ ٦٩
And the earth will shine with the light of its Lord, and the record [of deeds] will be placed, and the prophets and the witnesses will be brought, and it will be judged between them in truth, and they will not be wronged.
Пенделердин ортосунда өкүм кылыш үчүн Рабби пайда болгондо Жер жаркырады, адамдардын иш-аракеттери жазылган баракчалар таркатылды, пайгамбарларды алып келишти, ошондой эле пайгамбарлар өз коомдоруна күбө болушу үчүн Мухаммад пайгамбардын үммөтүн да алып келишти. Аллах алардын баарына адилеттик менен өкүм кылды. Ал күнү аларга зулумдук кылынбайт, эч бир адамдын күнөөсү көбөйтүлбөйт жана жакшылыктары азайтылбайт.
39:70Page 466
وَوُفِّيَتۡ كُلُّ نَفۡسٖ مَّا عَمِلَتۡ وَهُوَ أَعۡلَمُ بِمَا يَفۡعَلُونَ ٧٠
And every soul will be fully compensated [for] what it did; and He is most knowing1 of what they do.
Аллах ар бир жандын кылган жакшылык же жамандык иштеринин жаза-сыйлыгын толук берет. Аллах алардын кылып жаткан иштерин билет. Алардын кылган жакшылык, жамандык иштеринин эч бири Ага жашыруун эмес. Ал күн келгенде алар кылган иштеринин сыйлыгын же жазасын алышат.
39:71Page 466
وَسِيقَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِلَىٰ جَهَنَّمَ زُمَرًاۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءُوهَا فُتِحَتۡ أَبۡوَٰبُهَا وَقَالَ لَهُمۡ خَزَنَتُهَآ أَلَمۡ يَأۡتِكُمۡ رُسُلٞ مِّنكُمۡ يَتۡلُونَ عَلَيۡكُمۡ ءَايَٰتِ رَبِّكُمۡ وَيُنذِرُونَكُمۡ لِقَآءَ يَوۡمِكُمۡ هَٰذَاۚ قَالُواْ بَلَىٰ وَلَٰكِنۡ حَقَّتۡ كَلِمَةُ ٱلۡعَذَابِ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ ٧١
And those who disbelieved will be driven to Hell in groups until, when they reach it, its gates are opened and its keepers will say, "Did there not come to you messengers from yourselves, reciting to you the verses of your Lord and warning you of the meeting of this Day of yours?" They will say, "Yes, but the word [i.e., decree] of punishment has come into effect upon the disbelievers."
Периштелер Аллахка каапырлык кылгандарды топ-тобу менен кордогон абалда тозокко алып келишет. Качан алар тозокко келгенде ага сакчылык кылган периштелер анын эшиктерин ачышат жана аларды жемелелеген абалда: «Силерге Раббиңер тараптан түшкөн аяттарды окуп берген, кыямат күндөгү катуу азаптар болгон жолугушуу тууралуу коркутуп эскерткен, өзүңөрдөн болгон пайгамбарлар келген жок беле?» – деп тосуп алышат. Каапырлык кылгандар моюндарына алып: «Ооба, ошонун баарысы болгон. Бирок азап сөзү каапырлардын башына түшөрү милдет экен. Биз каапырлардан болчубуз» – деп айтышат.
39:72Page 466
قِيلَ ٱدۡخُلُوٓاْ أَبۡوَٰبَ جَهَنَّمَ خَٰلِدِينَ فِيهَاۖ فَبِئۡسَ مَثۡوَى ٱلۡمُتَكَبِّرِينَ ٧٢
[To them] it will be said, "Enter the gates of Hell to abide eternally therein, and wretched is the residence of the arrogant."
Аларды кордош үчүн жана Аллахтын мээриминен жана тозоктон чыгууга үмүтсүз кылыш үчүн аларга айтылат: «Силер түбөлүк кала турган тозоктун эшиктеринен киргиле! Акыйкатка текеберлик кылгандардын жайы кандай жаман!».
39:73Page 466
وَسِيقَ ٱلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ رَبَّهُمۡ إِلَى ٱلۡجَنَّةِ زُمَرًاۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءُوهَا وَفُتِحَتۡ أَبۡوَٰبُهَا وَقَالَ لَهُمۡ خَزَنَتُهَا سَلَٰمٌ عَلَيۡكُمۡ طِبۡتُمۡ فَٱدۡخُلُوهَا خَٰلِدِينَ ٧٣
But those who feared their Lord will be driven to Paradise in groups until, when they reach it while its gates have been opened and its keepers say, "Peace be upon you; you have become pure; so enter it to abide eternally therein," [they will enter].1
Ал эми Раббисинин буйруктарын аткарып, Анын тыйгандарын таштап Андан корккон ыймандууларды периштелер сыпайылык, сый-урмат менен топ-топ кылып бейишке алып келишет. Качан алар бейишке келгенде анын эшиктери ачылат. Жана ага сакчылык кылган периштелер аларга: «Силерге жакпаган бардык нерселерден жана бүткүл жамандыктардан саламаттык болсун! Жүрөгүңөр да, ишиңер да таза болду. Эми силер түбөлүк кала турган бейишке киргиле!» – деп айтышат.
39:74Page 466
وَقَالُواْ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي صَدَقَنَا وَعۡدَهُۥ وَأَوۡرَثَنَا ٱلۡأَرۡضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ ٱلۡجَنَّةِ حَيۡثُ نَشَآءُۖ فَنِعۡمَ أَجۡرُ ٱلۡعَٰمِلِينَ ٧٤
And they will say, "Praise to Allāh, who has fulfilled for us His promise and made us inherit the earth [so] we may settle in Paradise wherever we will. And excellent is the reward of [righteous] workers."
Ыймандуулар бейишке киргенде: «Пайгамбарлардын тили менен бизге берген убадасын аткарган Аллахка мактоолор болсун! Ал бизди бейишке киргизем, бейиш жерине мураскор кылам деп убада кылган. Эми биз анын каалаган жеринен орун алабыз. Раббисинин Жүзүн каалап жакшылык иштерди кылгандардын сыйлыгы кандай сонун!» – деп айтышат.
39:75Page 467
وَتَرَى ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ حَآفِّينَ مِنۡ حَوۡلِ ٱلۡعَرۡشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمۡدِ رَبِّهِمۡۚ وَقُضِيَ بَيۡنَهُم بِٱلۡحَقِّۚ وَقِيلَ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٧٥
And you will see the angels surrounding the Throne, exalting [Allāh] with praise of their Lord. And it will be judged between them in truth, and it will be said, "[All] praise to Allāh, Lord of the worlds."
Бул улуу күндө периштелер Аллахты каапырлардын айткан Ага ылайыксыз сөздөрүнөн аруулап, Аршты тегеректеп турушат жана Аллах бардык макулуктардын ортосунда адилеттик менен өкүм кылат. Каалаганын урматтайт, каалаганын азаптайт. Жана айтылат: «Ыймандууларга ырайымдуулук менен, каапырларга азап менен өкүм кылган бүткүл макулуктардын Раббиси Аллахка мактоолор болсун!».
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences