Al-Mukhtasar · Tafsir · in Kyrgyz
الأحقاف
Al-Ahqaf
The Wind-Curved Sandhills · Meccan · 35 ayahs
Хаа. Миим. Ушуга окшогон сөздүн түшүндүрмөсү бакара сүрөөсүнүн башында айтылган.
46:2Page 502
تَنزِيلُ ٱلۡكِتَٰبِ مِنَ ٱللَّهِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ ٢
The revelation of the Book is from Allāh, the Exalted in Might, the Wise.
Куран эч кимге жеңилбеген Кудуреттүү, Өз жаратуусунда, тагдыр кылуусунда жана шариятында Даанышман Аллах тараптан түштү.
46:3Page 502
مَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَآ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَأَجَلٖ مُّسَمّٗىۚ وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ عَمَّآ أُنذِرُواْ مُعۡرِضُونَ ٣
We did not create the heavens and earth and what is between them except in truth and [for] a specified term. But those who disbelieve, from that of which they are warned, are turning away.
Биз асмандар менен жерди жана алардын ортосундагыларды жөн салды жараткан эмеспиз. Биз алардын баарын акыйкаттык менен жеткиликтүү даанышмандыкта жараттык. Ошол даанышмандыктан бири - пенделер ошолор аркылуу Аллахты таанып билүүсү, Ага эч нерсени шерик кылбастан жалгыз Ага ибадат кылуусу, Аллахка гана белгилүү мөөнөткө чейин жер бетинде орун басарлык милдетин аткарып туруусу. Ал эми Аллахка каапыр болгондор Анын китебиндеги эскертүүлөрдөн жүз буруп, көңүл бурбай коюшту.
46:4Page 502
قُلۡ أَرَءَيۡتُم مَّا تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَرُونِي مَاذَا خَلَقُواْ مِنَ ٱلۡأَرۡضِ أَمۡ لَهُمۡ شِرۡكٞ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِۖ ٱئۡتُونِي بِكِتَٰبٖ مِّن قَبۡلِ هَٰذَآ أَوۡ أَثَٰرَةٖ مِّنۡ عِلۡمٍ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ٤
Say, [O Muḥammad], "Have you considered that which you invoke besides Allāh? Show me what they have created of the earth; or did they have partnership in [creation of] the heavens? Bring me a scripture [revealed] before this or a [remaining] trace of knowledge, if you should be truthful."
Оо, пайгамбар! Акыйкаттан жүз бурган мушриктерге айт: «Мага айткылачы, силер Аллахтан башка сыйынып жаткан кудайларыңар жердин кайсы бөлүгүн жаратты? Алар тоолорду жараттыбы? Алар дарыяларды жараттыбы? Же асмандарды жаратууда алардын Аллах менен шериктештиги же энчиси барбы? Кудайларыңар сыйынууга татыктуу деген сөзүңөр чын болсо, анда Аллах тараптан Курандан мурун түшкөн китепти же абалкылардан сакталып калган илимди мага алып келгилечи?».
46:5Page 502
وَمَنۡ أَضَلُّ مِمَّن يَدۡعُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَن لَّا يَسۡتَجِيبُ لَهُۥٓ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَهُمۡ عَن دُعَآئِهِمۡ غَٰفِلُونَ ٥
And who is more astray than he who invokes besides Allāh those who will not respond to him until the Day of Resurrection [i.e., never], and they, of their invocation, are unaware.
Кыяматка чейин дубасына жооп бере албаган Аллахтан башка кудайларга сыйынган адамдан өткөн адашуучу жок. Алардын Аллахтан башка сыйынган кудайлары сыйынуучуларына пайда же зыян келтирмек турсун, алардын дубаларын капырына да алышпайт.
46:6Page 503
وَإِذَا حُشِرَ ٱلنَّاسُ كَانُواْ لَهُمۡ أَعۡدَآءٗ وَكَانُواْ بِعِبَادَتِهِمۡ كَٰفِرِينَ ٦
And when the people are gathered [that Day], they [who were invoked] will be enemies to them, and they will be deniers of their worship.
Аларга бул дүйнөдө пайда беришпегенине карабастан, кыяматта чогулганда сыйынуучуларына душман болушат, алардан баш тартышат жана алардын сыйынгандары тууралуу билбейбиз деп танып кетишет.
46:7Page 503
وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُنَا بَيِّنَٰتٖ قَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِلۡحَقِّ لَمَّا جَآءَهُمۡ هَٰذَا سِحۡرٞ مُّبِينٌ ٧
And when Our verses are recited to them as clear evidences, those who disbelieve say of the truth when it has come to them, "This is obvious magic."
Эгерде аларга пайгамбарыбызга түшкөн аяттар окулса, алардын пайгамбары өз колу менен алып келген Куранга каапырлык кылгандар: «Бул анык эле сыйкыр. Аллах тараптан келген вахий эмес» – деп айтышат.
46:8Page 503
أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۖ قُلۡ إِنِ ٱفۡتَرَيۡتُهُۥ فَلَا تَمۡلِكُونَ لِي مِنَ ٱللَّهِ شَيۡـًٔاۖ هُوَ أَعۡلَمُ بِمَا تُفِيضُونَ فِيهِۚ كَفَىٰ بِهِۦ شَهِيدَۢا بَيۡنِي وَبَيۡنَكُمۡۖ وَهُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ ٨
Or do they say, "He has invented it"? Say, "If I have invented it, you will not possess for me [the power of protection] from Allāh at all. He is most knowing of that in which you are involved.1 Sufficient is He as Witness between me and you, and He is the Forgiving, the Merciful."
Ал мушриктер: «Мухаммад бул Куранды өз оюнан чыгарып, аны Аллахка таандык кылып койду» – деп жатышабы? Оо, пайгамбар! Аларга айт: «Эгерде мен аны өз оюмдан чыгарсам, анда силер Аллахтын мага каалаган азабынан куткаруунун айласын таба алмак эмессиңер. Мен Анын атынан оюмдан чыгарып өзүмдү-өзүм кантип азапка салмак элем? Силер Аллахтын Кураны тууралуу жаман сөздөрдү айтып жана мени жаманатты кылып жатканыңарды Ал жакшы билет. Ал силер менен менин ортобузда күбө болууга Өзү жетиштүү. Ал тообо кылган пенделерине Кечиримдүү, аларга Ырайымдуу».
46:9Page 503
قُلۡ مَا كُنتُ بِدۡعٗا مِّنَ ٱلرُّسُلِ وَمَآ أَدۡرِي مَا يُفۡعَلُ بِي وَلَا بِكُمۡۖ إِنۡ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰٓ إِلَيَّ وَمَآ أَنَا۠ إِلَّا نَذِيرٞ مُّبِينٞ ٩
Say, "I am not something new among the messengers,1 nor do I know what will be done with me or with you. I only follow that which is revealed to me, and I am not but a clear warner."
Оо, пайгамбар! Пайгамбарлыгыңды жалганга чыгарган мушриктерге айт: «Силер кылган дааватыма таң кала тургандай, Аллах тараптан биринчи пайгамбар болуп келип жаткан жокмун. Менден мурун да көптөгөн пайгамбарлар келишкен. Бул дүйнөдө Аллах мени жана силерди эмне кыларын билбеймин. Мен Аллахтын вахий кылган нерсесине гана ээрчийм. Менин айткан ар бир сөзүм, ар бир ишим Анын вахийине туура келет. Мен болгону силерге Аллахтын азабын эскерткен ачык эскертүүчүмүн».
46:10Page 503
قُلۡ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كَانَ مِنۡ عِندِ ٱللَّهِ وَكَفَرۡتُم بِهِۦ وَشَهِدَ شَاهِدٞ مِّنۢ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ عَلَىٰ مِثۡلِهِۦ فَـَٔامَنَ وَٱسۡتَكۡبَرۡتُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّٰلِمِينَ ١٠
Say, "Have you considered: if it [i.e., the Qur’ān] was from Allāh, and you disbelieved in it while a witness from the Children of Israel has testified to something similar1 and believed while you were arrogant...?"2 Indeed, Allāh does not guide the wrongdoing people.
Оо, пайгамбар! Ал жалганчыларга айт: «Айткылачы, эгерде бул Куран Аллах тараптан болуп, бирок силер ага каапырлык кылсаңар жана Исраил урпактарынан бирөөсү ал тууралуу Тооратта келген нерсеге таянып, ал Аллах тараптан экенине күбөгө өтсө жана ага ыйман келтирсе, бирок силер ага ыйман келтирүүдөн текеберлик кылсаңар, мына ошондо силер зулум кылган болбойсуңарбы? Чындыгында Аллах акыйкатка зулумдук кылган коомго ийгилик бербейт».
46:11Page 503
وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَوۡ كَانَ خَيۡرٗا مَّا سَبَقُونَآ إِلَيۡهِۚ وَإِذۡ لَمۡ يَهۡتَدُواْ بِهِۦ فَسَيَقُولُونَ هَٰذَآ إِفۡكٞ قَدِيمٞ ١١
And those who disbelieve say of those who believe, "If it had [truly] been good, they would not have preceded us to it." And when they are not guided by it, they will say, "This is an ancient falsehood."
Куранга жана аларга пайгамбары алып келген нерсеге каапырлык кылгандар ыймандууларга: «Эгерде Мухаммад алып келген нерсе чындап эле жакшылыкка багыттаган болсо, анда тигил кедейлер, кулдар жана алсыздар бизден ашып кетишпейт болчу» – дешет. Анткени алар пайгамбары алып келгенди жолдогон жок жана алар: «Анын бизге алып келген бул нерсеси эски жалгандардан. Биз жалганды ээрчибейбиз» – дешет.
46:12Page 503
وَمِن قَبۡلِهِۦ كِتَٰبُ مُوسَىٰٓ إِمَامٗا وَرَحۡمَةٗۚ وَهَٰذَا كِتَٰبٞ مُّصَدِّقٞ لِّسَانًا عَرَبِيّٗا لِّيُنذِرَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُحۡسِنِينَ ١٢
And before it was the scripture of Moses to lead and as a mercy. And this is a confirming Book in an Arabic tongue to warn those who have wronged and as good tidings to the doers of good.
Бул Курандан мурун Аллах Мусага акыйкатта ээрчүүчү жол башчы болгон жана Исраил урпактарынан ага ыйман келтирип, ээрчигендерге ырайым болгон Тоорат китебин түшүрдү. Ал эми Мухаммадга түшкөн бул Куран Аллахка ширк жана күнөөлөрдү кылуу менен өздөрүнө зыян келтиргендерди эскертиш үчүн, ошондой эле Жаратуучусу жана макулуктар менен жакшы мамиледе болгон адамдарга сүйүнчү катары өзүнөн мурунку китептерди тастыктап араб тилинде түштү.
46:13Page 503
إِنَّ ٱلَّذِينَ قَالُواْ رَبُّنَا ٱللَّهُ ثُمَّ ٱسۡتَقَٰمُواْ فَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ ١٣
Indeed, those who have said, "Our Lord is Allāh," and then remained on a right course - there will be no fear concerning them, nor will they grieve.
«Раббибиз – Аллах. Биз үчүн Андан башка Рабби жок» – деп айтып, андан соң ыйман жолуна түшүп, жакшылык иштерди кылгандарга келечекте келүүчү акыретте эч кандай коркунуч жок жана алар дүйнөдө өткөрүп жиберген жыргалчылыктарга жана артында таштаган нерселерге кайгырышпайт.
46:14Page 503
أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِ خَٰلِدِينَ فِيهَا جَزَآءَۢ بِمَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ١٤
Those are the companions of Paradise, abiding eternally therein as reward for what they used to do.
Мына ушундай сыпаттагы адамдар – бейиш адамдары. Алар дүйнөдө кылган жакшылык иштеринин сыйлыгы катары ал жакта түбөлүк калышат.
46:15Page 504
وَوَصَّيۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ بِوَٰلِدَيۡهِ إِحۡسَٰنًاۖ حَمَلَتۡهُ أُمُّهُۥ كُرۡهٗا وَوَضَعَتۡهُ كُرۡهٗاۖ وَحَمۡلُهُۥ وَفِصَٰلُهُۥ ثَلَٰثُونَ شَهۡرًاۚ حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُۥ وَبَلَغَ أَرۡبَعِينَ سَنَةٗ قَالَ رَبِّ أَوۡزِعۡنِيٓ أَنۡ أَشۡكُرَ نِعۡمَتَكَ ٱلَّتِيٓ أَنۡعَمۡتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَٰلِدَيَّ وَأَنۡ أَعۡمَلَ صَٰلِحٗا تَرۡضَىٰهُ وَأَصۡلِحۡ لِي فِي ذُرِّيَّتِيٓۖ إِنِّي تُبۡتُ إِلَيۡكَ وَإِنِّي مِنَ ٱلۡمُسۡلِمِينَ ١٥
And We have enjoined upon man, to his parents, good treatment. His mother carried him with hardship and gave birth to him with hardship, and his gestation and weaning [period] is thirty months. [He grows] until, when he reaches maturity and reaches [the age of] forty years, he says, "My Lord, enable me1 to be grateful for Your favor which You have bestowed upon me and upon my parents and to work righteousness of which You will approve and make righteous for me my offspring. Indeed, I have repented to You, and indeed, I am of the Muslims."
Биз инсанга ата-энесин тирүү кезинде жана өлгөндөн кийин шариятка каршы келбеген деңгээлде сыйлап, аларга жакшылык кылууга кескин буйрук бердик. Айрыкча энеси аны кыйынчылык менен боюнда көтөрдү жана кыйналып төрөдү. Аны боюнда көтөрүү жана эмчектен чыгаруу мөөнөтү отуз ай созулат. Ошентип ал акыл жана дене жактан кубаттуу болуп кырк жашка толгондо айтты: «Раббим! Сен мага жана ата-энеме кылган жакшылыгыңа шүгүр кылууну жана Сени ыраазы кылган жакшылык иштерди кылууну көңүлүмө сал жана аларды менден кабыл кыл. Бала-чакамды оңдой көр. Мен Сага күнөөлөрүм үчүн тообо кылдым жана Сага баш ийип, буйруктарыңа моюн сунамын».
46:16Page 504
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ نَتَقَبَّلُ عَنۡهُمۡ أَحۡسَنَ مَا عَمِلُواْ وَنَتَجَاوَزُ عَن سَيِّـَٔاتِهِمۡ فِيٓ أَصۡحَٰبِ ٱلۡجَنَّةِۖ وَعۡدَ ٱلصِّدۡقِ ٱلَّذِي كَانُواْ يُوعَدُونَ ١٦
Those are the ones from whom We will accept the best of what they did and overlook their misdeeds, [their being] among the companions of Paradise. [That is] the promise of truth which they had been promised.
Биз алардын кылган эң жакшы иш-аракеттерин кабыл кылып, күнөөлөрүн кечиребиз, алар үчүн жазалабайбыз. Алар бейиштик адамдардын катарында болушат. Аларга берилген бул убада – жакында сөзсүз ишке ашуучу чыныгы убада.
46:17Page 504
وَٱلَّذِي قَالَ لِوَٰلِدَيۡهِ أُفّٖ لَّكُمَآ أَتَعِدَانِنِيٓ أَنۡ أُخۡرَجَ وَقَدۡ خَلَتِ ٱلۡقُرُونُ مِن قَبۡلِي وَهُمَا يَسۡتَغِيثَانِ ٱللَّهَ وَيۡلَكَ ءَامِنۡ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقّٞ فَيَقُولُ مَا هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ ١٧
But one who says to his parents, "Uff1 to you; do you promise me that I will be brought forth [from the earth] when generations before me have already passed on [into oblivion]?" while they call to Allāh for help [and to their son], "Woe to you! Believe! Indeed, the promise of Allāh is truth." But he says, "This is not but legends of the former peoples" -
Ал эми ата-энесине мындай деп айтканы бар: «Куруп кеткиле! Экөөңөр мени өлгөндөн кийин кабырымдан кайра тирилип чыгат деп ойлоп жатасыңарбы? Канча деген муундар өттү, ал муундарда адамдар өлүштү. Алардан эч ким тирилген жок го?». Ата-энеси Аллахтан аны ыйманга келтирүүгө жардам сурап баласына: «Кайра тирилүүгө ыйман келтирбесең куруп кетесиң. Андыктан ага ыйман келтир. Аллахтын кайра тирилүү тууралуу убадасы шек-күмөнсүз чындык» – дешет. Ошондо ал кайта тирилүүнү дагы четке кагып мындай дейт: «Кайра тирилүү тууралуу айтылган сөздөр байыркылардын жазган китептеринен алынган. Аллахтан экендигини тастыкталган эмес».
46:18Page 504
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ حَقَّ عَلَيۡهِمُ ٱلۡقَوۡلُ فِيٓ أُمَمٖ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِهِم مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِۖ إِنَّهُمۡ كَانُواْ خَٰسِرِينَ ١٨
Those are the ones upon whom the word [i.e., decree] has come into effect, [who will be] among nations which had passed on before them of jinn and men. Indeed, they [all] were losers.
Аларга жиндер менен адамдардан болгон коомдордун катарында азап милдет болду. Чындыгында алар өздөрүн жана үй-бүлөлөрүн тозокко киргизип жоготууга учурагандар.
46:19Page 504
وَلِكُلّٖ دَرَجَٰتٞ مِّمَّا عَمِلُواْۖ وَلِيُوَفِّيَهُمۡ أَعۡمَٰلَهُمۡ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ ١٩
And for all there are degrees [of reward and punishment] for what they have done, and [it is] so that He may fully compensate them for their deeds, and they will not be wronged.
Ар бир топко, тагыраак айтканда бейиш тобу менен тозок тобуна Аллах алардын кылган иш-аракеттеринин сыйлыгын толук бериш үчүн иш-аракеттерине жараша даражалар бар. Бейиштегилердин даражалары бийик, тозоктогулардын даражалары төмөн. Аларга кыямат күнү сооптору кемитилип жана күнөөлөрү көбөйтүлүп зулумдук кылынбайт.
46:20Page 504
وَيَوۡمَ يُعۡرَضُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ عَلَى ٱلنَّارِ أَذۡهَبۡتُمۡ طَيِّبَٰتِكُمۡ فِي حَيَاتِكُمُ ٱلدُّنۡيَا وَٱسۡتَمۡتَعۡتُم بِهَا فَٱلۡيَوۡمَ تُجۡزَوۡنَ عَذَابَ ٱلۡهُونِ بِمَا كُنتُمۡ تَسۡتَكۡبِرُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَبِمَا كُنتُمۡ تَفۡسُقُونَ ٢٠
And the Day those who disbelieved are exposed to the Fire [it will be said], "You exhausted your pleasures during your worldly life and enjoyed them, so this Day you will be awarded the punishment of [extreme] humiliation because you were arrogant upon the earth without right and because you were defiantly disobedient."
Аллахка каапырлык кылып, пайгамбарларды жалганга чыгаргандар азапталыш үчүн тозокко алып келинген күнү аларга жеме катары мындай деп айтылат: «Силер жакшылыктарыңарды дүйнө жашоосунда короттуңар жана ал жактагы жыргалчылыктарды пайдаландыңар. Эми бүгүн болсо жер бетиндеги себепсиз текеберлигиңер, ошондой эле Аллахка каапырлык жана күнөөлөрдү кылып Ага моюн сунбаганыңар себептүү кордоочу азап менен жазаланасыңар».
46:21Page 505
۞ وَٱذۡكُرۡ أَخَا عَادٍ إِذۡ أَنذَرَ قَوۡمَهُۥ بِٱلۡأَحۡقَافِ وَقَدۡ خَلَتِ ٱلنُّذُرُ مِنۢ بَيۡنِ يَدَيۡهِ وَمِنۡ خَلۡفِهِۦٓ أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّا ٱللَّهَ إِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٍ عَظِيمٖ ٢١
And mention, [O Muḥammad], the brother of ʿAad,1 when he warned his people in [the region of] al-Aḥqāf - and warners had already passed on before him and after him - [saying], "Do not worship except Allāh. Indeed, I fear for you the punishment of a terrible day."2
Оо, пайгамбар! Ааддын туугандашы Худду эстечи. Ал Араб жарым аралынын түштүгүндөгү кум дөбөлөрдө жайгашкан турак-жайлардагы өз коомун Аллахтын азабынан эскертти. Худга чейин жана андан кийин да өз коомдорун эскерткен пайгамбарлар өтүшкөн. Алар коомдоруна айтышкан: «Аллахка гана сыйынгыла! Аны менен катар башкага сыйынбагыла! Оо, элим! Чындыгында мен силер үчүн улуу кыямат күндөгү азаптан коркомун».
46:22Page 505
قَالُوٓاْ أَجِئۡتَنَا لِتَأۡفِكَنَا عَنۡ ءَالِهَتِنَا فَأۡتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ٢٢
They said, "Have you come to delude us away from our gods? Then bring us what you promise us, if you should be of the truthful."
Эли ага айтты: «Сен бизди кудайларыбызга сыйынуудан кайтарганы келдиңби? Эч качан андай болбойт! Эгерде айткан сөзүң чын болсо, бизге убада кылган азапты алып келчи».
46:23Page 505
قَالَ إِنَّمَا ٱلۡعِلۡمُ عِندَ ٱللَّهِ وَأُبَلِّغُكُم مَّآ أُرۡسِلۡتُ بِهِۦ وَلَٰكِنِّيٓ أَرَىٰكُمۡ قَوۡمٗا تَجۡهَلُونَ ٢٣
He said, "Knowledge [of its time] is only with Allāh, and I convey to you that with which I was sent; but I see you [to be] a people behaving ignorantly."
Ал айтты: «Азаптын убактысын Аллах гана билет. Мен ал тууралуу билбеймин. Мен силерге жиберилген нерсени гана жеткирүүчү пайгамбармын. Бирок силер наадандык кылып пайдалууну таштап жатасыңар, зыяндууну кылып жатасыңар».
46:24Page 505
فَلَمَّا رَأَوۡهُ عَارِضٗا مُّسۡتَقۡبِلَ أَوۡدِيَتِهِمۡ قَالُواْ هَٰذَا عَارِضٞ مُّمۡطِرُنَاۚ بَلۡ هُوَ مَا ٱسۡتَعۡجَلۡتُم بِهِۦۖ رِيحٞ فِيهَا عَذَابٌ أَلِيمٞ ٢٤
And when they saw it as a cloud approaching their valleys, they said, "This is a cloud bringing us rain!" Rather, it is that for which you were impatient:1 a wind, within it a painful punishment,
Качан аларга өздөрү шаштырган азап келгенде, асмандан алардын өрөөнүн көздөй бет алган булуттарды көрүп: «Бул бизге жамгыр жаадыруучу кара булут» – дешти. Худ аларга айтты: «Бул силер ойлогондой жамгырлуу булут эмес. Ал силер шаштырган азап. Ал жан кыйноочу азаптуу шамал».
46:25Page 505
تُدَمِّرُ كُلَّ شَيۡءِۭ بِأَمۡرِ رَبِّهَا فَأَصۡبَحُواْ لَا يُرَىٰٓ إِلَّا مَسَٰكِنُهُمۡۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡمُجۡرِمِينَ ٢٥
Destroying everything by command of its Lord. And they became so that nothing was seen [of them] except their dwellings. Thus do We recompense the criminal people.
Аллах ага жок кыл деп буйруган кайсы нерсени жандап өтпөсүн, алардын бүт баарынын таш-талканын чыгарды. Алар кырылып калышты. Алардын бир кезде жашап өткөнүнө күбө болгон үйлөрүнөн башка эч нерсе көрүнбөй калды. Биз каапырлыктан жана күнөөлөрдөн көөшөрүп кайтпаган күнөөкөрлөрдү мына ушундай кыйноочу жаза менен жазалайбыз.
46:26Page 505
وَلَقَدۡ مَكَّنَّٰهُمۡ فِيمَآ إِن مَّكَّنَّٰكُمۡ فِيهِ وَجَعَلۡنَا لَهُمۡ سَمۡعٗا وَأَبۡصَٰرٗا وَأَفۡـِٔدَةٗ فَمَآ أَغۡنَىٰ عَنۡهُمۡ سَمۡعُهُمۡ وَلَآ أَبۡصَٰرُهُمۡ وَلَآ أَفۡـِٔدَتُهُم مِّن شَيۡءٍ إِذۡ كَانُواْ يَجۡحَدُونَ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ ٢٦
And We had certainly established them in such as We have not established you, and We made for them hearing and vision and hearts [i.e., intellect]. But their hearing and vision and hearts availed them not from anything [of the punishment] when they were [continually] rejecting the signs of Allāh; and they were enveloped by what they used to ridicule.
Биз Худдун коомуна силерге бербеген кубаттуулук себептерин бердик. Жана аларга угуш үчүн кулактарды, көрүш үчүн көздөрдү, акыл жүгүртүш үчүн жүрөктөрдү бердик. Бирок аларга кулактары, көздөрү жана акылдары эч пайда келтирген жок жана аларды Аллахтын азабы келгенде коргой алган жок. Анткени алар Аллахтын аяттарына каапырлык кылышты. Аларга пайгамбары Худ эскерткенине карабастан шылдыңдап жатышкан азап баштарына түштү.
46:27Page 505
وَلَقَدۡ أَهۡلَكۡنَا مَا حَوۡلَكُم مِّنَ ٱلۡقُرَىٰ وَصَرَّفۡنَا ٱلۡأٓيَٰتِ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ ٢٧
And We have already destroyed what surrounds you of [those] cities, and We have diversified the signs [or verses] that perhaps they might return [from disbelief].
Оо, Мекке эли! Биз силердин айланаңардагы шаарларды кыйраттык. Аад, Самуд, Лут коомун жана Мадиян ээлерин жок кылдык. Алар каапырлыктан кайтышат деген үмүттө аларга түрдүү далилдерди келтирдик.
46:28Page 505
فَلَوۡلَا نَصَرَهُمُ ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِ ٱللَّهِ قُرۡبَانًا ءَالِهَةَۢۖ بَلۡ ضَلُّواْ عَنۡهُمۡۚ وَذَٰلِكَ إِفۡكُهُمۡ وَمَا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ ٢٨
Then why did those they took besides Allāh as deities by which to approach [Him]1 not aid them? But they had strayed [i.e., departed] from them. And that was their falsehood and what they were inventing.
Алар жакындайбыз деп кудай тутуп сыйынган жана курмандык чалган Аллахтан башка кудайлары аларга жардам беришпейби?! Алар эч качан жардам беришкен эмес. Тескерисинче алар өтө муктаж болуп турган учурда жок болуп кетишти. Бул алардын ошол айкелдери жардам берет жана Аллахтын алдында шапаат кылат деп өздөрүн тынчтантып жүргөн жалгандары жана дооматтары.
46:29Page 506
وَإِذۡ صَرَفۡنَآ إِلَيۡكَ نَفَرٗا مِّنَ ٱلۡجِنِّ يَسۡتَمِعُونَ ٱلۡقُرۡءَانَ فَلَمَّا حَضَرُوهُ قَالُوٓاْ أَنصِتُواْۖ فَلَمَّا قُضِيَ وَلَّوۡاْ إِلَىٰ قَوۡمِهِم مُّنذِرِينَ ٢٩
And [mention, O Muḥammad], when We directed to you a few of the jinn, listening to the Qur’ān. And when they attended it, they said, "Listen attentively." And when it was concluded, they went back to their people as warners.
Оо, пайгамбар! Биз сага түшкөн Куранды угуу үчүн бир топ жиндерди жибергенибизди эстечи. Алар аны угууга келишкенде, бири-бирине: «Тынчтангыла, жакшылап угалы» – дешти. Качан пайгамбар окуп бүткөндө, алар өз коому бул Куранга ыйман келтиришпесе, анда аларга Аллахтын азабы болорун эскертүү үчүн кайтып кетишти.
46:30Page 506
قَالُواْ يَٰقَوۡمَنَآ إِنَّا سَمِعۡنَا كِتَٰبًا أُنزِلَ مِنۢ بَعۡدِ مُوسَىٰ مُصَدِّقٗا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ يَهۡدِيٓ إِلَى ٱلۡحَقِّ وَإِلَىٰ طَرِيقٖ مُّسۡتَقِيمٖ ٣٠
They said, "O our people, indeed we have heard a [recited] Book revealed after Moses confirming what was before it which guides to the truth and to a straight path.
Аларга айтышты: «Оо, коомубуз! Биз Аллах тараптан түшкөн мурунку китептерди тастыктаган Мусадан кийинки түшкөн китепти уктук. Биз уккан бул китеп акыйкатка жолдойт жана туура жол болгон Ислам жолуна багыттайт.
46:31Page 506
يَٰقَوۡمَنَآ أَجِيبُواْ دَاعِيَ ٱللَّهِ وَءَامِنُواْ بِهِۦ يَغۡفِرۡ لَكُم مِّن ذُنُوبِكُمۡ وَيُجِرۡكُم مِّنۡ عَذَابٍ أَلِيمٖ ٣١
O our people, respond to the Caller [i.e., Messenger] of Allāh1 and believe in him; He [i.e., Allāh] will forgive for you your sins and protect you from a painful punishment.
Оо, коомубуз! Силерди акыйкатка чакырган Мухаммадга жооп бергиле жана ал Раббиси тараптан келген элчи деп ыйман келтиргиле. Ошондо Аллах күнөөлөрүңөрдү кечирет жана силерди жан ооруткан азаптан сактайт. Эгерде силер анын акыйкатка карай чакырыгына жооп бербесеңер жана ал Раббиси тараптан келген элчи деп ыйман келтирбесеңер, анда силерди жан ооруткан азап күтөт.
46:32Page 506
وَمَن لَّا يُجِبۡ دَاعِيَ ٱللَّهِ فَلَيۡسَ بِمُعۡجِزٖ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَيۡسَ لَهُۥ مِن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءُۚ أُوْلَٰٓئِكَ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٍ ٣٢
But he who does not respond to the Caller of Allāh will not cause failure [to Him] upon earth, and he will not have besides Him any protectors. Those are in manifest error."
Ким Мухаммаддын акыйкатка карай чакырыгына жооп бербесе, анда ал жер бетинде Аллахтан качып кутула албайт жана аны азаптан куткара турган Аллахтан башка эч бир жардамчы болбойт. Алар акыйкаттан анык адашууда.
46:33Page 506
أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّ ٱللَّهَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَلَمۡ يَعۡيَ بِخَلۡقِهِنَّ بِقَٰدِرٍ عَلَىٰٓ أَن يُحۡـِۧيَ ٱلۡمَوۡتَىٰۚ بَلَىٰٓۚ إِنَّهُۥ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ ٣٣
Do they not see that Allāh, who created the heavens and earth and did not fail in their creation, is able to give life to the dead? Yes. Indeed, He is over all things competent.
Кайра тирилүүнү жалганга чыгарган мушриктер көрүшпөйбү, асмандар менен жерди жараткан жана алардын чоңдугуна жана кеңдигине карабастан аларды жаратууда алсыздык кылбаган Аллах, сурак жана сыйлык үчүн өлүктөрдү кайра тирилтүүгө кудуреттүү эмеспи? Албетте, аларды тирилтүүгө Кудуреттүү. Чындыгында Ал бардык нерсеге Кудуреттүү. Өлүктөрдү кайра тирилтүүдө Аны эч ким алсыз кыла албайт.
46:34Page 506
وَيَوۡمَ يُعۡرَضُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ عَلَى ٱلنَّارِ أَلَيۡسَ هَٰذَا بِٱلۡحَقِّۖ قَالُواْ بَلَىٰ وَرَبِّنَاۚ قَالَ فَذُوقُواْ ٱلۡعَذَابَ بِمَا كُنتُمۡ تَكۡفُرُونَ ٣٤
And the Day those who disbelieved are exposed to the Fire [it will be said], "Is this not the truth?" They will say, "Yes, by our Lord." He will say, "Then taste the punishment for what you used to deny."1
Аллахка жана Анын элчилерине каапырлык кылгандар тозокко азапталыш үчүн алып келинген күнү аларга жеме катары айтылат: «Силер көрүп турган бул азап чындык бекен? Же ал силер дүйнөдө айтып жүргөндөй жалган бекен?». Алар айтышты: «Албетте, Раббибизге ант болсун. Бул анык чындык». Аларга айтылат: «Аллахка каапырлык кылганыңар себептүү азап тарткыла».
46:35Page 506
فَٱصۡبِرۡ كَمَا صَبَرَ أُوْلُواْ ٱلۡعَزۡمِ مِنَ ٱلرُّسُلِ وَلَا تَسۡتَعۡجِل لَّهُمۡۚ كَأَنَّهُمۡ يَوۡمَ يَرَوۡنَ مَا يُوعَدُونَ لَمۡ يَلۡبَثُوٓاْ إِلَّا سَاعَةٗ مِّن نَّهَارِۭۚ بَلَٰغٞۚ فَهَلۡ يُهۡلَكُ إِلَّا ٱلۡقَوۡمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ ٣٥
So be patient, [O Muḥammad], as were those of determination among the messengers and do not be impatient for them.1 It will be - on the Day they see that which they are promised - as though they had not remained [in the world] except an hour of a day. [This is] notification. And will [any] be destroyed except the defiantly disobedient people?
Оо, пайгамбар! Элиңдин сени жалганга чыгарганына туруктуулук ээлери болгон Нух, Ибрахим, Муса, Иса пайгамбарлардай болуп сабыр кыл жана аларга азапты шаштырба! Элиңдеги каапырлар аларга убада кылынган акыреттеги азапты көрүшкөндө, аларга берилген азаптын узактыгынан улам дүйнөдө күндүзгү бир сааттай гана жашагандай болушат. Мухаммадга түшүрүлгөн бул Куран жеткирүү жана ал адамзат менен жиндерге жетиштүү. Чындыгында Аллахка каапырлык жана күнөө кылуу менен Ага баш ийбестик кылган коом гана азап менен кыйрап жок болот.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences