Al-Mukhtasar · Tafsir · in Sinhala
Al-Baqarah 2:170–195
2:170Page 26
وَإِذَا قِيلَ لَهُمُ ٱتَّبِعُواْ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ قَالُواْ بَلۡ نَتَّبِعُ مَآ أَلۡفَيۡنَا عَلَيۡهِ ءَابَآءَنَآۚ أَوَلَوۡ كَانَ ءَابَآؤُهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ شَيۡـٔٗا وَلَا يَهۡتَدُونَ ١٧٠
And when it is said to them, "Follow what Allāh has revealed," they say, "Rather, we will follow that which we found our fathers doing." Even though their fathers understood nothing, nor were they guided?
‘අල්ලාහ් පහළ කළ යහමග හා ආලෝකය පිළිපදිනු’ යැයි සත්යය ප්රතික්ෂේප කරන මොවුන්හට පවසනු ලැබූ විට ඔවුහු හිතුවක්කාර ලෙසින්: ‘අපි අපගේ මුතුන්මිත්තන් කවර ප්රතිපත්තියක හා සංකල්පයක සිටියේද එයම අපි අනුගමනය කරමු යැයි පැවසූහ. ඔවුන්ගේ මුතුන්මිත්තන් යහමග හා ආලෝකය පිළිබඳ කිසිදු අවබෝධයක් නොලබා සිටියදී අල්ලාහ් තෘප්තියට පත් වන සත්යය වෙත ඔවුන් මග පෙන්වනු නොලැබූ තත්ත්වයක ඔවුහු ඔවුන් අනුගමනය කරන්නෝද?
2:171Page 26
وَمَثَلُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ كَمَثَلِ ٱلَّذِي يَنۡعِقُ بِمَا لَا يَسۡمَعُ إِلَّا دُعَآءٗ وَنِدَآءٗۚ صُمُّۢ بُكۡمٌ عُمۡيٞ فَهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ ١٧١
The example of those who disbelieve is like that of one who shouts at what hears nothing but calls and cries [i.e., cattle or sheep] - deaf, dumb and blind, so they do not understand.
තම මුතුන්මිත්තන් අනුගමනය කරමින් දෙවියන් ප්රතික්ෂේප කරන්නන්හට උපමාව මොර දී කෑ ගසා තම සතුන් දක්කන එෙඞ්රකු මෙනි. එසේ ඔහුගේ හඬ උන්ට ඇසුණද ඔහු කියන දෑ වටහා ගත නොහැකිය. එසේ ඔවුන් තමන්ට ප්රයෝජනවත් වන අයුරින් සත්යයට සවන්දීමට නොහැකි බිහිරින්ය. සත්ය කතා කිරීමෙන් දිවවල් පැටළුණු ගොළුවන්ය. සත්යය දෙස බැලිය නොහැකි අන්ධයින්ය. එහෙයින් නුඹලා කවර කරුණක් වෙත ඔවුන් කැදවන්නෙහු ද එම යහමග ඔවුනට නිවැරදි ව වටහා ගත නොහැක.
2:172Page 26
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُلُواْ مِن طَيِّبَٰتِ مَا رَزَقۡنَٰكُمۡ وَٱشۡكُرُواْ لِلَّهِ إِن كُنتُمۡ إِيَّاهُ تَعۡبُدُونَ ١٧٢
O you who have believed, eat from the good [i.e., lawful] things which We have provided for you and be grateful to Allāh if it is [indeed] Him that you worship.
අල්ලාහ්ව විශ්වාස කරමින් ඔහුගේ දූතයාණන් අනුගමනය කරන්නනි, අල්ලාහ් නුඹලාට පෝෂණය කළ නුඹලාට අනුමත කළ පිවිතුරු දෑ ආහාරයට ගන්න. නුඹලා වෙත පිරිනමා ඇති ආශිර්වාද සඳහා බාහිර ව මෙන්ම අභ්යන්තරවද අල්ලාහ්ට කෘතඥ වනු. නුඹලා කිසිවක් ඔහුට ආදේශ නොකොට ඔහුට පමණක් අවංකව නමදින්නන් ලෙස සිටින්නෙහු නම් ඔහුට අවනතව නුඹලා ක්රියා කොට ඔහු තහනම් කළ පාපකම් වලින් වැළකී සිටීම නුඹලා ඔහු වෙත දක්වන කෘතවේදිත්වයයි.
2:173Page 26
إِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَيۡتَةَ وَٱلدَّمَ وَلَحۡمَ ٱلۡخِنزِيرِ وَمَآ أُهِلَّ بِهِۦ لِغَيۡرِ ٱللَّهِۖ فَمَنِ ٱضۡطُرَّ غَيۡرَ بَاغٖ وَلَا عَادٖ فَلَآ إِثۡمَ عَلَيۡهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٌ ١٧٣
He has only forbidden to you dead animals,1 blood, the flesh of swine, and that which has been dedicated to other than Allāh. But whoever is forced [by necessity], neither desiring [it] nor transgressing [its limit], there is no sin upon him. Indeed, Allāh is Forgiving and Merciful.
අල්ලාහ් නුඹලාට තහනම් කර ඇත්තේ නිවැරදි ආගමික පිළිවෙතකින් තොරව කපා හරින ලද සතුන් ගලා යන රුධිරය ශූකර මාංශ කපන විටදී අල්ලාහ්ගේ නාමය සඳහන් කිරීමෙන් තොරව කපන ලැබූ දෑය. ඉන් යමක් අනුභව කරන්නට මිනිසෙකු බල කරනු ලබන්නේ නම් අවශ්යතාවකින් තොරව අපරාධයකින් තොරව අනුභව කිරීමට අනුමැතිය ඇති නමුත් නියමිත සීමාව ඉක්මවා කටයුතු නොකළ යුතුය. එවිට ඔහු කෙරෙහි කිසිදු පාපයක් හෝ දඬුවමක් හෝ නොමැත. තමන් කළ පාපය වෙනුවෙන් පසුතැවිලි වී සමාව අයැද සිටින්නන්හට සැබැවින්ම අල්ලාහ් සමාව දානය කරන්නාය. ඔවුන් කෙරෙහි කරුණාවන්තය. බල කරනු ලබන අවස්ථාවක තහනම් දෑ අනුභව කිරීමට අනුමැතිය ලබා දී තිබීම ඔහුගේ කරුණාවෙන් එකකි.
2:174Page 26
إِنَّ ٱلَّذِينَ يَكۡتُمُونَ مَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَيَشۡتَرُونَ بِهِۦ ثَمَنٗا قَلِيلًا أُوْلَٰٓئِكَ مَا يَأۡكُلُونَ فِي بُطُونِهِمۡ إِلَّا ٱلنَّارَ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ ٱللَّهُ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيهِمۡ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ ١٧٤
Indeed, they who conceal what Allāh has sent down of the Book and exchange it for a small price - those consume not into their bellies except the Fire. And Allāh will not speak to them on the Day of Resurrection, nor will He purify them. And they will have a painful punishment.
යුදෙව්වන් හා කිතුනුවන් මෙන් අල්ලාහ් පහළ කළ පුස්තක ද ඒවායෙහි ඇති සත්යය හා මුහම්මද් තුමාණන්ගේ නබිත්වය පිළිබඳ වූ සාධක ද වසන් කොට ඒ සඳහා මිල මුදල් නිලතල හා නායකත්වය වැනි අල්ප දැයක් වෙනුවෙන් විකුණා දමන්නේද ඔවුහුමය තම කුස තුළ සත්යය ගිල දමන්නෝ. ඔවුන් නිරයේ දඬුවම් ලබන්නට එය මූලික හේතුවක් වනු ඇත. මළවුන් කෙරෙන් නැගිටුවනු ලබන දිනයේ අල්ලාහ් ඔවුන් කැමති පරිදි ඔවුන් සමග කතා නොකරයි ඔවුන් කළ නපුරුකම් අනුව කතා කරයි. ඔහු ඔවුන් පිවිතුරු නොකරයි. එමෙන්ම ඔවුන් පැසසුමට ලක් නොකරයි. ඔවුනට වේදනීය දඬුවම ඇත.
2:175Page 26
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ ٱشۡتَرَوُاْ ٱلضَّلَٰلَةَ بِٱلۡهُدَىٰ وَٱلۡعَذَابَ بِٱلۡمَغۡفِرَةِۚ فَمَآ أَصۡبَرَهُمۡ عَلَى ٱلنَّارِ ١٧٥
Those are the ones who have exchanged guidance for error and forgiveness for punishment. How patient they are for [i.e., in pursuit of] the Fire!
ජනයාට අවශ්ය දැනුම සැඟවීමේ ඒ නපුරු ගුණාංගයෙන් වර්ණනා කරනු ලැබූවෝ ඔවුන් දැනුම වසන් කළ බැවින් යහමග වෙනුවට නොමග හුවමාරු කර ගත්තෝය. අල්ලාහ්ගේ සමාව වෙනුවට ඔවුහු ඔහුගේ දඬුවම හුවමාරු කර ගත්තෝය. නිරයට ඇතුළත් වීමට ඔවුනට හේතු වූ එම ක්රියාවේ බරපතළකම ඔවුන් දරා ගනුයේ කෙසේද? ඔවුනට දරා ගත නොහැකි එම දඬුවම ගැන ඔවුන් සැලකිලිමත් නොවන්නාක් මෙන් සිටිති.
2:176Page 26
ذَٰلِكَ بِأَنَّ ٱللَّهَ نَزَّلَ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّۗ وَإِنَّ ٱلَّذِينَ ٱخۡتَلَفُواْ فِي ٱلۡكِتَٰبِ لَفِي شِقَاقِۭ بَعِيدٖ ١٧٦
That is [deserved by them] because Allāh has sent down the Book in truth. And indeed, those who differ over the Book are in extreme dissension.
එය, අල්ලාහ් දේව පුස්තක පහළ කර තිබියදීත් එහි ඇති සැබෑ දැනුම හා මගපෙන්වීම සැඟවීමේ විපාකයයි. එය පැහැදිලි කරනු ලැබිය යුතු යැයි ද සගවනු නොලැබිය යුතු යැයි ද තීන්දු කරයි. දේව පුස්තක වල ඇති දෑ සම්බන්ධයෙන් මත ගැටුම් ඇති කර ගෙන ඒවායින් සමහරක් විශ්වාස කොට තවත් සමහරක් වසන් කළවුන් වනාහි, ඔවුන් සත්යයෙන් දූරස් වූ අන්ත බෙදීමක සිටිති.
2:177Page 27
۞ لَّيۡسَ ٱلۡبِرَّ أَن تُوَلُّواْ وُجُوهَكُمۡ قِبَلَ ٱلۡمَشۡرِقِ وَٱلۡمَغۡرِبِ وَلَٰكِنَّ ٱلۡبِرَّ مَنۡ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ وَٱلۡكِتَٰبِ وَٱلنَّبِيِّـۧنَ وَءَاتَى ٱلۡمَالَ عَلَىٰ حُبِّهِۦ ذَوِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينَ وَٱبۡنَ ٱلسَّبِيلِ وَٱلسَّآئِلِينَ وَفِي ٱلرِّقَابِ وَأَقَامَ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتَى ٱلزَّكَوٰةَ وَٱلۡمُوفُونَ بِعَهۡدِهِمۡ إِذَا عَٰهَدُواْۖ وَٱلصَّٰبِرِينَ فِي ٱلۡبَأۡسَآءِ وَٱلضَّرَّآءِ وَحِينَ ٱلۡبَأۡسِۗ أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ صَدَقُواْۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُتَّقُونَ ١٧٧
Righteousness is not that you turn your faces toward the east or the west, but [true] righteousness is [in] one who believes in Allāh, the Last Day, the angels, the Book, and the prophets and gives wealth, in spite of love for it, to relatives, orphans, the needy, the traveler, those who ask [for help], and for freeing slaves; [and who] establishes prayer and gives zakāh; [those who] fulfill their promise when they promise; and [those who] are patient in poverty and hardship and during battle. Those are the ones who have been true, and it is those who are the righteous.
නැගෙනහිර හෝ බටහිර දිශාවට මුහුණලෑම හා ඒ පිළිබඳ මතභේද ඇති කර ගැනීම පමණක් අල්ලාහ් අබියස තෘප්තියට පත් යහපත් ක්රියාදාම නොවන්නේය. නමුත් යහපත යනු සියලුම යහපත් ක්රියාදාමයන්හි පිහිටිය යුත්තකි. එය අල්ලාහ් එක් දෙවියෙකු ලෙස විශ්වාස කිරීම, මළවුන් කෙරෙන් නැගිටුවනු ලබන දිනය සියලු මලක්වරුන් පහළ කරනු ලැබූ සියලු දේව පුස්තක හා සියලු නබිවරුන් කිසිදු වෙනසකින් තොරව විශ්වාස කිරීම, තමන් ධනයට ප්රිය කළද එය තම ඥාතීන්, ළමා අවදියේ තම පියාණන් අහිමිවූවන්, අවශ්යතාවන්ගෙන් පෙළෙන්නන්, තම පවුල තම දේශය හැර දමා ගමනක නිරත ව අතරමං වූවන් මිනිසුන්ගෙන් යාචනය කරන තරමට ඉතා අත්යවශ්යතාවන්ගෙන් පෙළෙන්නන් වෙනුවෙන් වියදම් කිරීම වහල්භාවයෙන් වහලුන් නිදහස් කිරීම සඳහා ධනය වියදම් කිරීම අල්ලාහ් නියෝග කර ඇති පරිදි සලාතය පරිපූර්ණ ව විධිමත් ව ඉටු කිරීම අනිවාර්ය වූ සකාතය පිරිනැමීම ගිවිසුමක් ගිවිස ගත් විට ඔවුන්ගේ එම ගිවිසුමේ කොන්දේසි ඉටු කිරීම දිළිඳු හා පීඩිත අවස්ථාවන්හි ද රෝගී තත්ත්වයකදී ද ඉවසීමෙන් කටයුතු කිරීම දැඩි යුදමය වාතාවරණයක හීන් සීරුවෙන් පළායෑමෙන් වැළකී සිටීම වැනි කරුණු වලද පිහිටයි. මෙම ගුණාංග වලින් වර්ණනා කරනු ලැබූවෝ අල්ලාහ් කවර කරුණක් ඔවුනට නියෝග කර ඇත්තේද එය පිළිපැද කවර කරුණක් ඔවුනට තහනම් කර ඇත්තේද එයින් වැළකී ඔහුගේ මතකයේම ජීවත් වන දේව භක්තිකයෝ වෙති.
2:178Page 27
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡقِصَاصُ فِي ٱلۡقَتۡلَىۖ ٱلۡحُرُّ بِٱلۡحُرِّ وَٱلۡعَبۡدُ بِٱلۡعَبۡدِ وَٱلۡأُنثَىٰ بِٱلۡأُنثَىٰۚ فَمَنۡ عُفِيَ لَهُۥ مِنۡ أَخِيهِ شَيۡءٞ فَٱتِّبَاعُۢ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَأَدَآءٌ إِلَيۡهِ بِإِحۡسَٰنٖۗ ذَٰلِكَ تَخۡفِيفٞ مِّن رَّبِّكُمۡ وَرَحۡمَةٞۗ فَمَنِ ٱعۡتَدَىٰ بَعۡدَ ذَٰلِكَ فَلَهُۥ عَذَابٌ أَلِيمٞ ١٧٨
O you who have believed, prescribed for you is legal retribution for those murdered - the free for the free, the slave for the slave, and the female for the female.1 But whoever overlooks from his brother [i.e., the killer] anything,2 then there should be a suitable follow-up and payment to him [i.e., the deceased's heir or legal representative] with good conduct. This is an alleviation from your Lord and a mercy. But whoever transgresses after that3 will have a painful punishment.
අහෝ! අල්ලාහ් විශ්වාස කොට ඔහුගේ දූතයාණන්ගේ චරිතය පිළිපැද්දවුනි, උවමනාවෙන් හා සතුරුකමින් සෙසු අය විසින් ඝාතනය කරනු ලැබූවන් විෂයයෙහි, එසේ ඝාතනය කරනු ලැබූ අයට සමාන දඬුවම ඝාතකයාට ද ක්රියාත්මක කිරීම නුඹලා වෙත අනිවාර්යය කරන ලදී. එනම් නිදහස් පුද්ගලයා වෙනුවෙන් නිදහස් පුද්ගලයා ඝාතනය කරනු ලැබීමත්; වහලා වෙනුවෙන් වහලා ඝාතනය කරනු ලැබීමත්; කාන්තාව වෙනුවෙන් කාන්තාව ඝාතනය කරනු ලැබීමත් වේ. ඝාතනය ලක් වූ පුද්ගලයා තම මරණයට පෙර ඝාතකයාට සමාව දුන්නේ නම් හෝ ඝාතනය ලක් වූ පුද්ගලයාගේ භාරකරු ඔහුට සමාව දුන්නේ නම් හෝ දියත් හෙවත් වන්දි ගෙවීමේ නීතිය ක්රියාත්මක වේ. (එනම් නිශ්චිත ප්රමාණයක් ඝාතකයා විසින් මරුමුවට පත් අය වෙනුවෙන් සමාව දුන් පුද්ගලයාට පිරිනැමීමයි.) ඒ අනුව සමාව දුන් පුද්ගලයා වන්දි ඉල්ලා සිටීමේ දී ඝාතකයාට කළ උපකාරය කියා පෑමකින් හෝ ඔහුට පීඩාවක් ඇති කිරීමෙන් තොරව යහපත් ලෙස ඔහු සමග කටයුතු කළ යුතුය. එමෙන්ම ඝාතකයා ද කිසිදු ප්රමාදයකින් හෝ දිග් ගැස්සීමකින් තොරව උපකාරශීලී ව වන්දි මුදල පිරිනැමිය යුතුය. එසේ සමාව දී වන්දි භාර ගැනීම නුඹලාගේ පරමාධිපතිගෙන් නුඹලා වෙත ලබා දී ඇති සහනයකි. මෙම සමූහයා වෙත ඔහු දැක් වූ දයාවකි. සමාව දී වන්දි භාරගත් පසුව ඝාතකයා සම්බන්ධයෙන් යමෙකු සීමාව ඉක්මවා කටයුතු කළේ නම් එවිට ඔහුට අල්ලාහ්ගෙන් වූ වේදනීය දඬුවමක් ඇත.
2:179Page 27
وَلَكُمۡ فِي ٱلۡقِصَاصِ حَيَوٰةٞ يَٰٓأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ ١٧٩
And there is for you in legal retribution [saving of] life, O you [people] of understanding, that you may become righteous.1
කිසාස් හෙවත් සමප්රතිචාර දැක්වීම අල්ලාහ් ආගමානුගත කිරීමෙහි නුඹලාට ජීවිතයක් ඇත. එය නුඹලා අතර ලේ වැගිරීම් වළක්වාලයි. එමෙන්ම නුඹලා අතර ඇති වන ආරවුල් මැඩලයි. අල්ලාහ් වෙත තම භක්තිය පාන බුද්ධිමතුන් ඔහුගේ පිළිවෙතට අවනත වී ඔහුගේ නියෝගය ඉටු කරමින් මෙම ජීවිතය ලබනු ඇත.
2:180Page 27
كُتِبَ عَلَيۡكُمۡ إِذَا حَضَرَ أَحَدَكُمُ ٱلۡمَوۡتُ إِن تَرَكَ خَيۡرًا ٱلۡوَصِيَّةُ لِلۡوَٰلِدَيۡنِ وَٱلۡأَقۡرَبِينَ بِٱلۡمَعۡرُوفِۖ حَقًّا عَلَى ٱلۡمُتَّقِينَ ١٨٠
Prescribed for you when death approaches [any] one of you if he leaves wealth [is that he should make] a bequest for the parents and near relatives according to what is acceptable - a duty upon the righteous.1
මරණයේ සළකුණු හෝ එහි සාධක කිසිවෙකු වෙත පැමිණි විට ඔහු විශාල මුදල් සම්භාරයක් අතහැර යන්නේ නම් ෂරීආ ව සීමා කළ පරිදි තම දෙමව්පියන්හටත් සමීප ඥාතීන්හටත් ඒවායෙහි උරුමය සම්බන්ධයෙන් අන්තිම කැමත්ත ප්රකාශ කළ යුතුය. එය මුළු ධනයෙන් තුනෙන් එක් කොටසකට වඩා වැඩි නොවන පරිදිය. එය ඉටු කිරීම අල්ලාහ් වෙත තම භක්තිය පාන බැතිමතුන්හට තරයේ ප්රකාශ කර ඇති නියමයකි. දේපළ උරුමයන් පිළිබඳ පාඨ පහළ වීමට පෙර මෙම නීතිය ක්රියාත්මකව පැවතුණි. දේපළ උරුමය පිළිබඳ පාඨ පහළ වූ කල්හි මිය ගිය ඇත්තන්හට උරුමකම් පාන්නේ කවුද? උරුමය ලැබීමේ ප්රමාණය කොපමණදැයි? විස්තර සහිත ව පැහැදිලි කෙරිණි.
2:181Page 27
فَمَنۢ بَدَّلَهُۥ بَعۡدَ مَا سَمِعَهُۥ فَإِنَّمَآ إِثۡمُهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُۥٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٞ ١٨١
Then whoever alters it [i.e., the bequest] after he has heard it - the sin is only upon those who have altered it. Indeed, Allāh is Hearing and Knowing.
අන්තිම කැමැති ප්රකාශය දැනගත් පසු කවරෙකු එහි යම් වැඩි කිරීමක් හෝ අඩුකිරීමක් හෝ වැළැක්වීමක් සිදු කොට එය වෙනස් කරන්නේ ද අන්තිම කැමැත්ත ප්රකාශ කළ අය වෙත නොව එසේ වෙනස් කරන්නන් මත වෙනස් කිරීමේ පාපය හිමිය. සැබැවින්ම අල්ලාහ් ඔහුගේ ගැත්තන් පවසන දෑට සවන් දෙන්නාය. ඔවුන් සිදු කරන ක්රියාවන් පිළිබඳ මැනවින් දන්නාය. ඔවුන්ගේ කිසිදු තත්ත්වයක් ඔහුට මඟ හැරී යන්නේ නැත.
2:182Page 28
فَمَنۡ خَافَ مِن مُّوصٖ جَنَفًا أَوۡ إِثۡمٗا فَأَصۡلَحَ بَيۡنَهُمۡ فَلَآ إِثۡمَ عَلَيۡهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ١٨٢
But if one fears from the bequeather [some] error or sin and corrects that which is between them [i.e., the concerned parties], there is no sin upon him. Indeed, Allāh is Forgiving and Merciful.
අන්තිම කැමැත්ත ප්රකාශය කරන්නා සත්යයෙන් බැහැර වනු ඇතැයි හෝ අන්තිම කැමැත්තේ අසාධාරණයක් සිදු වෙතැයි යමෙකුට දැන ගන්නට ලැබුණේ නම් අන්තිම කැමැත්ත ප්රකාශ කරන්නා ඔහුගේ ප්රකාශයේ සිදු කරන්නට යන එම අසාධාරණය නිවැරදි කළ යුතු වේ. එමෙන්ම ඔහුගෙන් පසු පැමිණෙන්නන් ඔහුගේ අන්තිම කැමැත්ත අනුව කටයුතු කිරීමට ඔවුන් හැඩ ගැස්විය යුතු ව ඇත. එසේ සිදු කරන්නාහට පාපයක් නැත. ඒ වෙනුවට ඔහු එසේ හැඩගැස්වීම සඳහා ප්රතිඵල පිරිනමනු ලැබේ. සැබැවින්ම අල්ලාහ් වෙත පසුතැවිලි වී සමාව අයැද සිටින ඔහුගේ ගැත්තන්හට ඔහු සමාව දෙන්නාය. ඔවුන් වෙත කරුණාව දක්වන්නාය.
2:183Page 28
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ ١٨٣
O you who have believed, decreed upon you is fasting as it was decreed upon those before you that you may become righteous -
අහෝ! දෙවියන් විශ්වාස කොට ඔහුගේ දූතයාණන්ගේ පිළිවෙත පිළිපදින්නනි, නුඹලාට පෙර විසූ සමූහයන්ට අනිවාර්යය කළාක් මෙන්ම නුඹලාගේ පරමාධිපති විසින් නුඹලාට උපවාසය අනිවාර්යය කරනු ලැබ ඇත. දැහැමි ක්රියාවන් තුළින් නුඹලා අතර හා ඔහුගේ දඬුවම අතර ආරක්ෂාවක් ඇති කොට අල්ලාහ්ගේ මතකය සමග ජීවත්වනු පිණිසය. උපවාසය එවන් දැහැමි ක්රියාවන් අතර ඇති මහඟු ක්රියාවකි.
2:184Page 28
أَيَّامٗا مَّعۡدُودَٰتٖۚ فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٖ فَعِدَّةٞ مِّنۡ أَيَّامٍ أُخَرَۚ وَعَلَى ٱلَّذِينَ يُطِيقُونَهُۥ فِدۡيَةٞ طَعَامُ مِسۡكِينٖۖ فَمَن تَطَوَّعَ خَيۡرٗا فَهُوَ خَيۡرٞ لَّهُۥۚ وَأَن تَصُومُواْ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ١٨٤
[Fasting for] a limited number of days. So whoever among you is ill or on a journey [during them] - then an equal number of other days [are to be made up]. And upon those who are able [to fast, but with hardship] - a ransom [as substitute] of feeding a poor person [each day]. And whoever volunteers good [i.e., excess] - it is better for him. But to fast is best for you, if you only knew.
නුඹලා වෙත අනිවාර්යය කරනු ලැබ ඇත්තේ වසරකට දින කිහිපයක් උපවාසයේ නිරත වීමය. නුඹලාගෙන් කිසිවෙකු උපවාසයේ නිරත වීමට නොහැකි දුෂ්කර රෝගයකින් පෙළෙන්නේ නම් හෝ ගමනක නිරත ව සිටින්නේ නම් හෝ ඔහුට උපවාසයෙන් මිදිය හැක. පසුව ඔහු මිදී සිටි උපවාස දින ගණන් බලා වෙනත් දිනයන්හි ඒවා ඉටු කළ යුතු ව ඇත. උපවාසය රකින්නට හැකියාව තිබී ඔවුන් ඉන් මිදෙන්නේ නම් එවන් අය ෆිද්යා හෙවත් වන්දි දිය යුතුය. එනම් ඔවුන් උපවාසය අතපසු කළ සෑම දිනයක් වෙනුවෙන්ම දුගියකුට ආහාර සැපයීමය. උපවාසයේ ඇති මහිමය නුඹලා දැන සිටියෙහු නම් එසේ උපවාසයෙන් මිදී ෆිද්යා දෙනවාට වඩා උපවාසය රැකීම නුඹලාට උතුම් වනු ඇත. මෙය අල්ලාහ් විසින් උපවාසය ආගමානුගත කළ ආරම්භයේ පැවති නීතිය විය. ඒ අනුව කැමති අය උපවාසයේ නිරත වූ අතර කැමති අය උපවාසයෙන් මිදී ඒ වෙනුවට දුගියන්හට ආහාර ලබා දුන්නේය. ඉන් පසු අල්ලාහ් උපවාසය අනිවාර්යය කළේය. ශක්තිය ඇති වැඩිවියට පත් සෑම කෙනෙකුහටම එය අනිවාර්යයෙන් ඉටු කළ යුත්තක් බවට පත් කළේය.
2:185Page 28
شَهۡرُ رَمَضَانَ ٱلَّذِيٓ أُنزِلَ فِيهِ ٱلۡقُرۡءَانُ هُدٗى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَٰتٖ مِّنَ ٱلۡهُدَىٰ وَٱلۡفُرۡقَانِۚ فَمَن شَهِدَ مِنكُمُ ٱلشَّهۡرَ فَلۡيَصُمۡهُۖ وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٖ فَعِدَّةٞ مِّنۡ أَيَّامٍ أُخَرَۗ يُرِيدُ ٱللَّهُ بِكُمُ ٱلۡيُسۡرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ ٱلۡعُسۡرَ وَلِتُكۡمِلُواْ ٱلۡعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُواْ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَىٰكُمۡ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ١٨٥
The month of Ramaḍān [is that] in which was revealed the Qur’ān, a guidance for the people and clear proofs of guidance and criterion. So whoever sights [the crescent of] the month,1 let him fast it; and whoever is ill or on a journey - then an equal number of other days. Allāh intends for you ease and does not intend for you hardship and [wants] for you to complete the period and to glorify Allāh for that [to] which He has guided you; and perhaps you will be grateful.
රමළාන් මාසයේ කද්ර් රාත්රියෙහි (නබි සල්ලල්ලාහු අලය්හි වසල්ලම්) තුමාණන්හට අල් කුර්ආනය පහළ වීම ආරම්භ විය. එහෙයින් රමළාන් මාසය පැමිණ එහි නිරෝගී ව හා ශක්තිමත් ව සිටින්නන් උපවාසය අනිවාර්යයෙන් ඉටු කළ යුතු ව ඇත. උපවාසය රැකීමට දුෂ්කර රෝගියකු වී නම් හා මගියෙකු වී නම් ඔහුට උපවාසයෙන් මිදිය හැක. නමුත් උපවාසය අත්හළ දින ගණන් බලා වෙනත් දිනවල උපවාසය ඉටු කිරීම ඔහුට අනිවාර්යය වේ. අල්ලාහ් නුඹලාට ආගමානුගත කළ දැයින් අපේක්ෂා කරනුයේ නුඹලා දුෂ්කරතාවට පත් කිරීම නොව නුඹලා පහසු මාර්ගයේ ගමන් කරවන්නටය. ඒ අනුව එම මාසය පුරාවට දින ගණන් බලා උපවාසය පූර්ණ කළ යුතු ව ඇත. අල්ලාහ් නුඹලා වෙත උපවාසය පිරිනමා එය පූර්ණවත් කිරීමට නුඹලාට උපකාර කළ බැවින් නුඹලා රමළාන් මස අවසාන වීමත් සමගම හා අවුරුදු දින අල්ලාහ් අති ශ්රේෂ්ඨය යන අර්ථය ගෙන දෙන ‘අල්ලාහු අක්බර්’ යනුවෙන් තක්බීර් පැවසිය යුතු ව ඇත. එමෙන්ම නුඹලා වෙනුවෙන් අල්ලාහ් තෝරා ගත් මෙම දහම වෙත ඔහු නුඹලාට මග පෙන්වා ඇති බැවින් ඔහුට කෘතඥ විය යුතුය.
2:186Page 28
وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌۖ أُجِيبُ دَعۡوَةَ ٱلدَّاعِ إِذَا دَعَانِۖ فَلۡيَسۡتَجِيبُواْ لِي وَلۡيُؤۡمِنُواْ بِي لَعَلَّهُمۡ يَرۡشُدُونَ ١٨٦
And when My servants ask you, [O Muḥammad], concerning Me - indeed I am near. I respond to the invocation of the supplicant when he calls upon Me. So let them respond to Me [by obedience] and believe in Me that they may be [rightly] guided.
අහෝ! නබිවරය, මාගේ ගැත්තන් මා වෙත සමීප වීම හා ඔවුන්ගේ ප්රාර්ථනාවන් මා පිළිගැනීම සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් නුඹගෙන් විමසා සිටින්නේ නම් සැබැවන්ම මම ඔවුනට ඉතා සමීප ව සිටිමි. ඔවුන්ගේ සියලුම තත්ත්වයන් පිළිබඳ මම මැනවින් දනිමි. ඔවුන්ගේ ප්රාර්ථනාවන් වලට සවන් දෙමි. එහෙයින් ඒ සඳහා කිසිදු මැදිහත්කරුවෙකු ඔවුනට අවශ්ය වන්නේ නැත. ඔවුන්ගේ හඬවල් උස් කිරීමට අවශ්ය වන්නේ ද නැත. ඔවුන්ගේ ප්රාර්ථනාවන්හි අවංක ලෙසින් ඔහු මගෙන් පතන විට එසේ පතන්නන්ගේ පැතුමට මම පිළිතුරු දෙමි. එහෙයින් ඔවුන් මටත් මාගේ නියෝග වලටත් යටත් විය යුතුය. ඔවුන් ඔවුන්ගේ විශ්වාසය තුළ අචල ව සිටිය යුතුය. සැබැවින්ම එය මා විසින් පිළිතුර ලබන්නට එය වඩාත් ප්රයෝජනවත් මාධ්යයකි. එය ඔවුන්ගේ ලෞකික හා මතු ලොව කටයුතු වලදී ඍජු මග ලබන්නට හේතු වනු ඇත.
2:187Page 29
أُحِلَّ لَكُمۡ لَيۡلَةَ ٱلصِّيَامِ ٱلرَّفَثُ إِلَىٰ نِسَآئِكُمۡۚ هُنَّ لِبَاسٞ لَّكُمۡ وَأَنتُمۡ لِبَاسٞ لَّهُنَّۗ عَلِمَ ٱللَّهُ أَنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَخۡتَانُونَ أَنفُسَكُمۡ فَتَابَ عَلَيۡكُمۡ وَعَفَا عَنكُمۡۖ فَٱلۡـَٰٔنَ بَٰشِرُوهُنَّ وَٱبۡتَغُواْ مَا كَتَبَ ٱللَّهُ لَكُمۡۚ وَكُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ ٱلۡخَيۡطُ ٱلۡأَبۡيَضُ مِنَ ٱلۡخَيۡطِ ٱلۡأَسۡوَدِ مِنَ ٱلۡفَجۡرِۖ ثُمَّ أَتِمُّواْ ٱلصِّيَامَ إِلَى ٱلَّيۡلِۚ وَلَا تُبَٰشِرُوهُنَّ وَأَنتُمۡ عَٰكِفُونَ فِي ٱلۡمَسَٰجِدِۗ تِلۡكَ حُدُودُ ٱللَّهِ فَلَا تَقۡرَبُوهَاۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ ءَايَٰتِهِۦ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَتَّقُونَ ١٨٧
It has been made permissible for you the night preceding fasting to go to your wives [for sexual relations]. They are a clothing for you and you are a clothing1 for them. Allāh knows that you used to deceive yourselves,2 so He accepted your repentance and forgave you. So now, have relations with them and seek that which Allāh has decreed for you [i.e., offspring]. And eat and drink until the white thread of dawn becomes distinct to you from the black thread [of night]. Then complete the fast until the night [i.e., sunset]. And do not have relations with them as long as you are staying for worship in the mosques. These are the limits [set by] Allāh, so do not approach them. Thus does Allāh make clear His verses [i.e., ordinances] to the people that they may become righteous.
මිනිසෙකු උපවාස රාත්රියේ නින්දට ගොස් අලුයම උදාවීමට පෙර අවදි වූ විට ආහාර අනුභව කිරීමත් තම බිරිය වෙත සමීප වීමත් තහනම් බව ආරම්භ කාල නීතියේ සඳහන් ව තිබිණ. පසුව අල්ලාහ් එය වෙනස් කළේය. අහෝ දෙවියන් විශ්වාස කරන්නනි, උපවාස කාල රාත්රියන්හි නුඹලාගේ බිරියන් සමග සංවාසයේ නිරත වීමට ඔහු අනුමැතිය දී ඇත. ඔවුන් නුඹලාට ආවරණයක් වෙයි. නුඹලා තැන්පත් කරවයි. නුඹලාද ඔවුනට ආවරණයක් වෙයි. නුඹලා ඔවුන් තැන්පත් කරවයි. නුඹලාගෙන් ඇතැමෙකු ඇතමෙකුගේ සහය නොමැති ව සිටිය නොහැක. නුඹලාට කවර කරුණක් ඔහු තහනම් කර ඇත්තේ ද එය සිදු කිරීම ගැන නුඹලා නුඹලාටම වංචා කරමින් සිටියෙහුය. ඒ පිළිබඳ අල්ලාහ් මැනවින් දන්නේය. ඔහු නුඹලාට කරුණාව දැක්වීය. නුඹලාට සමාව දුන්නේය. නුඹලාට සහනය දුන්නේය. එහෙයින් දැන් නුඹලා ඔවුන් සමග සංවාසයේ නිරත විය හැක. නුඹලා වෙනුවෙන් අල්ලාහ් නියම කර ඇති පරපුර එමගින් සොයනු. අලුයම පැහැදිලි ලෙස උදා වී රාත්රි අන්ධකාරය එයින් වෙන් වී ගිය බව නුඹලාට තහවුරු වන තෙක් රාත්රිය මුළුල්ලේම කෑමට බීමට නුඹලාට අවසරය ඇත. පසුව අලුයම උදාවේ සිට හිරු අවරට යන තෙක් උපවාසය බිඳෙන කරුණු වලින් වැළකී උපවාසය සම්පූර්ණ කරනු. ඉඃතිකාෆ් හෙවත් දේවස්ථාන වල රැදී සිටින විට නුඹලා බිරියන් සමග සංවාසයේ නිරත නොවනු. හේතුව එය උපවාසය අවලංගු කරයි. මෙහි සඳහන් නීති හලාල් හෙවත් අනුමත හා හරාම් හෙවත් තහනම් දෑ අතර පවතින අල්ලාහ්ගේ සීමාවන්ය. එහෙයින් කිසිවිටෙක එයට ළං නොවනු. කවරෙකු අල්ලාහ්ගේ සීමාවන් පිළිබඳ කුතුහලයෙන් පෙළෙන්නේද ඔහු හරාම් හෙවත් තහනමෙහි වැටෙනු ඇත. මෙම නීති පැහැදිලි ව විස්තරාත්මක ව වටහා දී තිබෙන්නාක් මෙන් අල්ලාහ් අණ කළ දේ සිදු කොට තහනම් දෑ අතහැර දමා ඔහු ගැන මතකයෙන් ජීවත්වන්නට හැකි වන පරිදි ඔහුගේ වදන් ඔහු ජනයාට පැහැදිලි කර සිටියි.
2:188Page 29
وَلَا تَأۡكُلُوٓاْ أَمۡوَٰلَكُم بَيۡنَكُم بِٱلۡبَٰطِلِ وَتُدۡلُواْ بِهَآ إِلَى ٱلۡحُكَّامِ لِتَأۡكُلُواْ فَرِيقٗا مِّنۡ أَمۡوَٰلِ ٱلنَّاسِ بِٱلۡإِثۡمِ وَأَنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ١٨٨
And do not consume one another's wealth unjustly or send it [in bribery] to the rulers in order that [they might aid] you [to] consume a portion of the wealth of the people in sin, while you know [it is unlawful].
සොරකම මංකොල්ලය වංචාව වැනි ආගම අනුමත නොකළ අයුතු ආකාරයෙන් නුඹලා අනුන්ගේ ධනය සූරා නොගත යුතුය. සැබැවින්ම එය අල්ලාහ් තහනම් කර ඇති බව නුඹලා දැන දැනම ජනයාගේ ධනය පාපකාරී ලෙස අත්පත් කර ගනු පිණිස බලධාරීන් වෙත ගොස් මැදිහත් ව වාද නොකරනු. එය තහනම් බව දැන දැනම එවන් පාපකාරී ක්රියාවකට මුලපිරීම වඩාත් පිළිකුල් සහගත මෙන්ම දැඩි දඬුවම් ලැබිය යුතු ක්රියාවන් වන්නේය.
2:189Page 29
۞ يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡأَهِلَّةِۖ قُلۡ هِيَ مَوَٰقِيتُ لِلنَّاسِ وَٱلۡحَجِّۗ وَلَيۡسَ ٱلۡبِرُّ بِأَن تَأۡتُواْ ٱلۡبُيُوتَ مِن ظُهُورِهَا وَلَٰكِنَّ ٱلۡبِرَّ مَنِ ٱتَّقَىٰۗ وَأۡتُواْ ٱلۡبُيُوتَ مِنۡ أَبۡوَٰبِهَاۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ ١٨٩
They ask you, [O Muḥammad], about the crescent moons. Say, "They are measurements of time for the people and for ḥajj [pilgrimage]." And it is not righteousness to enter houses from the back, but righteousness is [in] one who fears Allāh. And enter houses from their doors. And fear Allāh that you may succeed.
අහෝ! දූතය, නව සඳෙහි පිහිටීම හා එහි වෙනස් වන ස්වභාවය ගැන නුඹගෙන් ඔවුහු විමසති. ඔවුනට පිළිතුරු වශයෙන් එහි යථාර්ථය පිළිබඳ මෙසේ පවසනු. එය මිනිසුන් කාලය ගණන් බලන කාල නියමයකි. එමගින් හජ් මාසය උපවාස මාසය සකාත් සඳහා වර්ෂ පූර්ණත්වය වැනි ඔවුන්ගේ ආගමික කටයුතු ඉටු කිරීම සඳහා වූ නියමිත වේලාවන් හඳුනා ගනිති. එමෙන්ම වන්දි ලබා දෙන කාලය ණය පියවන කාලය නිර්ණය කර ගන්නා වැනි ගනුදෙනු වලදී ද ඔවුන්ගේ නියමිත කාලය හඳුනා ගනිති. අඥාන යුගයේ නුඹලා විශ්වාස කරමින් සිටියාක් මෙන් හජ් හෝ උම්රා සඳහා නුඹලා ඉහ්රාම් ඇදගෙන සිටින අවස්ථාවේ නුඹලාගේ නිවෙස් වලට එහි පිටුපසින් ඇතුළු වීම යහපත් නොවන්නේය. සැබෑ යහපත වනුයේ බාහිර ක්රියාකාරකම් වල මෙන්ම අභ්යන්තරයේද අල්ලාහ් පිළිබඳ බැතිමත්කමින් කටයුතු කරන්නාය. නුඹලාගේ නිවෙස් වලට ඒවායෙහි දොරටුවලින්ම පිවිසිය හැක. එය නුඹලාට වඩාත් පහසුය. අසීරු කාර්යයක් නොවන්නේය. හේතුව යම් අපහසුවක් හෝ දුෂ්කරතාවක් හෝ නුඹලා මත පටවන්නට අල්ලාහ් ප්රිය කරන්නේ නැත. නුඹලා අතර හා අල්ලාහ්ගේ දඬුවම අතර නුඹලා දැහැමි ක්රියාවන් කරමින් ආරක්ෂාවක් සලසා ගනු. එමගින් නුඹලා ආශා කරන දෑ ලබා බියෙන් සිටි දැයින් මිදී නුඹලා ජයග්රයණය ලැබිය හැක.
2:190Page 29
وَقَٰتِلُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱلَّذِينَ يُقَٰتِلُونَكُمۡ وَلَا تَعۡتَدُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُعۡتَدِينَ ١٩٠
Fight in the way of Allāh those who fight against you but do not transgress. Indeed, Allāh does not like transgressors.
අල්ලාහ්ගේ දහමින් නුඹලා වළක්වන්නට නුඹලා සමග සටන් වදින දෙවියන් ප්රතික්ෂේප කරන්නන් සමග නුඹලාද (අල්ලාහ්ගේ වදන ඉහළින් පිහිටීමේ අපේක්ෂාවෙන්) සටන් කරනු. දරුවන් කාන්තාවන් හා මහල්ලන් ඝාතනය කිරීම සටනින් මියගිය ඇත්තන්ගේ ශරීර විකෘති කිරීම යනාදී කරුණු සිදු කොට අල්ලාහ්ගේ සීමාවක් ඉක්මවා නොයා යුතුය. සැබැවින්ම අල්ලාහ් ආගමානුගත කළ ඔහු තීන්දු කළ දෑහි ඔහුගේ සීමාවන් ඉක්මවා යන්නන් ප්රිය නොකරයි.
2:191Page 30
وَٱقۡتُلُوهُمۡ حَيۡثُ ثَقِفۡتُمُوهُمۡ وَأَخۡرِجُوهُم مِّنۡ حَيۡثُ أَخۡرَجُوكُمۡۚ وَٱلۡفِتۡنَةُ أَشَدُّ مِنَ ٱلۡقَتۡلِۚ وَلَا تُقَٰتِلُوهُمۡ عِندَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ حَتَّىٰ يُقَٰتِلُوكُمۡ فِيهِۖ فَإِن قَٰتَلُوكُمۡ فَٱقۡتُلُوهُمۡۗ كَذَٰلِكَ جَزَآءُ ٱلۡكَٰفِرِينَ ١٩١
And kill them [in battle] wherever you overtake them and expel them from wherever they have expelled you, and fitnah1 is worse than killing. And do not fight them at al-Masjid al-Ḥarām until they fight you there. But if they fight you, then kill them. Such is the recompense of the disbelievers.
සටන් බිමෙහි ඔවුන් දුටු තැන මරා දමනු. නුඹලා කවර තැනකින් බැහැර කරනු ලැබුවේ ද එතැනින්ම නුඹලා ද ඔවුන් බැහැර කරනු. එම ස්ථානය මක්කාවයි. දෙවියන් විශ්වාස කරන්නෙකු ඔහුගේ දහමින් වළක්වා දේව ප්රතික්ෂේපය වෙත නැවත යොමු කරන්නට බලකරමින් සිදු කරන ප්රචණ්ඩත්වය මිනිසෙකු ඝාතනය කිරීමට වඩා බරපතළය. මස්ජිදුල් හරම් දේවස්ථානයට ගරු කිරීමක් වශයෙන් එහි නුඹලා සමග යුද්ධ කිරීමට ඔවුන් ආරම්භ කරන තෙක් නුඹලා ඔවුන් සමග යුද්ධ නොකරනු. එසේ ඔවුන් යුද්ධ කිරීමට ආරම්භ කළේ නම් ඔවුන් සමග නුඹලා ද යුද්ධ කරනු. මෙම ප්රතිවිපාකය මෙන් එනම් ඔවුන් මස්ජිදුල් හරාම්හි සීමාව ඉක්මවා කටයුතු කරන විට ඔවුන් ඝාතනය කිරීම හා සමානව දෙවියන් ප්රතික්ෂේප කරන්නන්ගේ ප්රතිවිපාකය වනු ඇත.
2:192Page 30
فَإِنِ ٱنتَهَوۡاْ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ١٩٢
And if they cease, then indeed, Allāh is Forgiving and Merciful.
නුඹලා සමග යුද්ධ කිරීමෙන් හා ඔවුන් ප්රතික්ෂේප කිරීමෙන් වැළකී සිටියේ නම් සැබැවින්ම එසේ වැළකී පාප සමාව අයැද සිටින්නන්හට අල්ලාහ් අති ක්ෂමාශීලීය. ඔවුන්ගේ පෙර පාපකම් හේතුවෙන් ඔහු ඔවුන් ග්රහණය කරන්නේ නැත. එමෙන්ම ඔහු ඔවුන් සම්බන්ධයෙන් මහා කරුණාන්විතය. ඔවුන්හට දඬුවම් දීමට ඉක්මන් වන්නේ නැත.
2:193Page 30
وَقَٰتِلُوهُمۡ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتۡنَةٞ وَيَكُونَ ٱلدِّينُ لِلَّهِۖ فَإِنِ ٱنتَهَوۡاْ فَلَا عُدۡوَٰنَ إِلَّا عَلَى ٱلظَّٰلِمِينَ ١٩٣
Fight them until there is no [more] fitnah and [until] religion [i.e., worship] is [acknowledged to be] for Allāh. But if they cease, then there is to be no aggression [i.e., assault] except against the oppressors.
දෙවියන් ප්රතික්ෂේප කරන්නන් අතර දේව ආදේශය අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයෙන් ජනයා වැළැක්වීම දේව ප්රතික්ෂේපය වැනි දෑ තුරන් වී අල්ලාහ්ගේ දහම ඉහළින් පිහිටන තෙක් ඔවුන් සමග නුඹලා අරගල කරනු. ඔවුන්ගේ ප්රතික්ෂේපභාවයෙන් හා අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයෙන් ජනයා වළකාලීමෙන් ඔවුන් වැළකුණේ නම් ඔවුන් සමග අරගල කිරීම අතහැර දමනු. එවිට සතුරුකම ඇත්තේ දෙවියන් ප්රතික්ෂේප කොට අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයෙන් වළක්වන අපරාධකරුවන් සමග පමණි.
2:194Page 30
ٱلشَّهۡرُ ٱلۡحَرَامُ بِٱلشَّهۡرِ ٱلۡحَرَامِ وَٱلۡحُرُمَٰتُ قِصَاصٞۚ فَمَنِ ٱعۡتَدَىٰ عَلَيۡكُمۡ فَٱعۡتَدُواْ عَلَيۡهِ بِمِثۡلِ مَا ٱعۡتَدَىٰ عَلَيۡكُمۡۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلۡمُتَّقِينَ ١٩٤
[Battle in] the sacred month is for [aggression committed in] the sacred month,1 and for [all] violations is legal retribution. So whoever has assaulted you, then assault him in the same way that he has assaulted you. And fear Allāh and know that Allāh is with those who fear Him.
හිජ්රි හත් වැනි වසරේ හරම් සීමාව තුළට පිවිස එහි උම්රා ඉටු කිරීමට නුඹලාට ඉඩ සලසා දුන් එම ශුද්ධ මාසය හිජ්රි සයවැනි වර්ෂයේ දෙවියන් ප්රතික්ෂේප කළවුන් හරම් සීමාවෙන් නුඹලා වැළැක් වූ එම ශුද්ධ මාසයට සරිලන අයුරින් පිහිටා ඇත. හරම් යන පදයේ බහු වචනය හුරුමාත් යන්නයි. එනම් ශුද්ධ නගරය හා ශුද්ධ මාසය ගරු කොට සලකා එහි ඇතැම් කරුණු සිදු කිරීමට තහනම් කර තිබීමය. නමුත් එසේ තහනම් කර තිබුණ ද එහි දී සීමාව ඉක්මවා කටයුතු කරන්නන්හට ප්රතිචාර දැක්වීම අනුමත කරන ලදී. ඒ අනුව කවරෙකු නුඹලාට එරෙහිව සීමාව ඉක්මවා කටයුතු කළේද ඔහු සිදු කළ හා සමාන ව නුඹලාද ඔහු සමග කටයුතු කරනු. නමුත් නුඹලා සමාන ව කටයුතු කිරීමේ සීමාව ඉක්මවා නොයා යුතුය. සැබැවින්ම අල්ලාහ් ඔහුගේ සීමාවන් ඉක්මවා කටයුතු කරන්නන් ප්රිය නොකරයි. නුඹලාට කවර විෂයක අනුමැතිය දුන්නේද එවන් දෑහි සීමාව ඉක්මවා කටයුතු කිරීම සම්බන්ධයෙන් නුඹලා අල්ලාහ්ට බිය වනු. සැබැවින්ම අල්ලාහ් ඔහු පිළිබඳ මතකයෙන් ජීවත් වන්නන් සමග සිටින බව නුඹලා දැන ගනු. නුඹලාට ආශිර්වාද කිරීමත් නුඹලා ස්ථාවර කිරීමත් ඔහු සතුය.
2:195Page 30
وَأَنفِقُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا تُلۡقُواْ بِأَيۡدِيكُمۡ إِلَى ٱلتَّهۡلُكَةِ وَأَحۡسِنُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ١٩٥
And spend in the way of Allāh and do not throw [yourselves] with your [own] hands into destruction [by refraining]. And do good; indeed, Allāh loves the doers of good.
අල්ලාහ්ට අවනත ව ජිහාද් හා වෙනත් දෑ සඳහා ධනය වියදම් කරනු. එසේ ජිහාදය හා අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ වියදම් කිරීම අතහැර දමා නුඹලාගේ ජීවිත නුඹලා විසින්ම විනාශ කර නොගනු. නැතහොත් නුඹලාගේ විනාශයට හේතු වන කරුණු කාරණා සිදු කොට නුඹලාගේ ජීවිත විනාශ මුඛයට නොහෙළනු. නුඹලාගේ වත්පිළිවෙත් ගනුදෙනු හා සදාචාර ගතිපැවතුම් වලදී යහපත් අයුරින් කටයුතු කරනු. තම සියලු කටයුතු වලදී දැහැමි ලෙස කටයුතු කරන්නන්හට අල්ලාහ් කරුණා කරනු ඇත. ඔවුනට කුසල් ලබා දී ගරු කරයි. යහමග වෙත මග පෙන්වා ආශිර්වාද කරයි.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences