Al-Mukhtasar · Tafsir · in Sinhala
Al-Anfal 8:66–75
8:66Page 185
ٱلۡـَٰٔنَ خَفَّفَ ٱللَّهُ عَنكُمۡ وَعَلِمَ أَنَّ فِيكُمۡ ضَعۡفٗاۚ فَإِن يَكُن مِّنكُم مِّاْئَةٞ صَابِرَةٞ يَغۡلِبُواْ مِاْئَتَيۡنِۚ وَإِن يَكُن مِّنكُمۡ أَلۡفٞ يَغۡلِبُوٓاْ أَلۡفَيۡنِ بِإِذۡنِ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ مَعَ ٱلصَّٰبِرِينَ ٦٦
Now, Allāh has lightened [the hardship] for you, and He knows that among you is weakness. So if there are from you one hundred [who are] steadfast, they will overcome two hundred. And if there are among you a thousand, they will overcome two thousand by permission of Allāh. And Allāh is with the steadfast.
අහෝ විශ්වාස කළවුනි! නුඹලාගේ දුර්වලකම අල්ලාහ් දන්නා බැවින් දැන් ඔහු නුඹලාගෙන් එම ප්රමාණය අඩු කර ඇත. එය නුඹලාට අඩු කළේ නුඹලාට ඔහුගෙන් වූ දයානුකම්පාවක් ලෙසිනි. නුඹලා අතර සිටින එක් අයෙකු ඔවුන්ගෙන් දස දෙනක් යන ස්ථාවරත්වය වෙනුවට ඔවුන්ගෙන් දෙදෙනෙක් යන ස්ථාවරත්වය ඔහු අනිවාර්යය කළේය. එනම් දෙවියන් ප්රතික්ෂේප කරන්නන් සමග සටන් කිරීමේදී නුඹලා අතර ඉවසිලිවන්ත සිය දෙනෙකු වී නම් ඔවුන්ගෙන් දෙසිය දෙනෙකු අබිබවා යනු ඇත. නුඹලා අතර ඉවසිලිවන්ත දහසක් දෙනෙකු වී නම් අල්ලාහ්ගේ අනුහසින් දේව ප්රතික්ෂේපකයින් දෙදහසක් දෙනා අභිබවා යනු ඇත. ශක්තිමත් කිරීමෙන් හා උපකාර කිරීමෙන් අල්ලාහ් ඉවසිලිවන්ත දේව විශ්වාසීන් සමග සිටියි.
8:67Page 185
مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَن يَكُونَ لَهُۥٓ أَسۡرَىٰ حَتَّىٰ يُثۡخِنَ فِي ٱلۡأَرۡضِۚ تُرِيدُونَ عَرَضَ ٱلدُّنۡيَا وَٱللَّهُ يُرِيدُ ٱلۡأٓخِرَةَۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٞ ٦٧
It is not for a prophet to have captives [of war] until he inflicts a massacre [upon Allāh's enemies] in the land. You [i.e., some Muslims] desire the commodities of this world,1 but Allāh desires [for you] the Hereafter. And Allāh is Exalted in Might and Wise.
තමන් සමග සටන් වදින දේව ප්රතික්ෂේපක සිරකරුවන් නැවත තමන් සමග යළි සටන් නොකරන තරමට ඔවුන්ගේ සිත් තුළ බිය ඇති කරනු පිණිස ඔවුන් අධික ලෙස ඝාතනය කරනු ලබන තෙක් ඔවුන් රඳවා තබා ගැනීම කිසිදු නබිවරයකුට සුදුසු නොවීය. අහෝ දෙවියන් විශ්වාස කරන්නනි! බද්ර් සිරකරුවන්ගෙන් වන්දි ලබා ගැනීම නුඹලා අපේක්ෂා කරන්නෙහුය. නමුත් අල්ලාහ් දහමේ ජය හා එහි ගෞරවය තුළින් ලබන මතු ලොව අපේක්ෂා කරයි. අල්ලාහ් තම පැවැත්ම, තම ගුණාංග හා තම ආධිපත්යයේ සර්ව බලධාරීය. කිසිවකු විසින් ඔහු අබිබවා යා නොහැක. ඔහුගේ නියමයන් හා ආගමානුගත කිරීමෙහි ඔහු මහා ප්රඥාවන්තය.
8:68Page 185
لَّوۡلَا كِتَٰبٞ مِّنَ ٱللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمۡ فِيمَآ أَخَذۡتُمۡ عَذَابٌ عَظِيمٞ ٦٨
If not for a decree from Allāh that preceded,1 you would have been touched for what you took by a great punishment.
සැබැවින්ම යුද පිටියේ සතුරන් විසින් දමා පලා ගිය වස්තුව නුඹලාට අනුමතය. එමෙන්ම සිරකරුවන්ගේ වන්දිය නුඹලාට අනුමතය යන අල්ලාහ්ගේ නියමය හා තීන්දුව පෙර ලියැ වී නොතිබුණා නම්, එසේ අනුමත කරමින් අල්ලාහ්ගේ පණිවිඩය පහළ වීමට පෙර සිරකරුවන්ගේ වන්දිය හෝ වස්තුව නුඹලා ගැනීම හේතුවෙන් නුඹලාට අල්ලාහ්ගෙන් වූ මහත් දඬුවමක් අත්වන්නට තිබිණ.
8:69Page 185
فَكُلُواْ مِمَّا غَنِمۡتُمۡ حَلَٰلٗا طَيِّبٗاۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ٦٩
So consume what you have taken of war booty [as being] lawful and good, and fear Allāh. Indeed, Allāh is Forgiving and Merciful.
අහෝ දෙවියන් විශ්වාස කළවුනි! යුද පිටියේ දෙවියන් ප්රතික්ෂේප කළවුන් විසින් දමා පලා ගිය වස්තුවෙන් නුඹලා අනුභව කරනු. එය නුඹලාට අනුමතය. ඔහුගේ නියෝග පිළිපදිමින් හා ඔහු තහනම් කළ දැයින් වැළකෙමින් නුඹලා අල්ලාහ් පිළිබඳ සවිඥානකත්වයෙන් කටයුතු කරනු. සැබැවින්ම අල්ලාහ් තමන් විශ්වාස කරන ගැත්තන්හට අතික්ෂමාශීලය. ඔවුන් පිළිබඳ මහා කාරුණිකය.
8:70Page 186
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ قُل لِّمَن فِيٓ أَيۡدِيكُم مِّنَ ٱلۡأَسۡرَىٰٓ إِن يَعۡلَمِ ٱللَّهُ فِي قُلُوبِكُمۡ خَيۡرٗا يُؤۡتِكُمۡ خَيۡرٗا مِّمَّآ أُخِذَ مِنكُمۡ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ٧٠
O Prophet, say to whoever is in your hands of the captives, "If Allāh knows [any] good in your hearts, He will give you [something] better than what was taken from you, and He will forgive you; and Allāh is Forgiving and Merciful."
අහෝ නබිවරය! බද්ර් දිනයේ නුඹලා සිරකරුවන් ලෙස ගත්,දෙවියන්ට ආදේශ තැබූ සිරකරුවන් අතරින් නුඹලාගේ අත්අඩංගුවේ පසුවන්නන්හට නුඹ මෙසේ පවසනු. "නුඹලාගේ හදවත් තුළ ඇති යම් යහපත් අරමුණක් හා දැහැමි චේතනාවක් ගැන අල්ලාහ් දන්නේ නම් නුඹලාගෙන් ගනු ලැබූ වන්දියට වඩා යහපත් දෑ ඔහු නුඹලාට පිරිනමනු ඇත. එහෙයින් නුඹලාගෙන් කවර කරුණක් ගනු ලැබුවේ ද ඒ ගැන දුක් නොවනු. ඔහු නුඹලාට සමාව දෙනු ඇත. තම ගැත්තන් අතරින් පව් සමාව අයැදින්නන්හට අල්ලාහ් අති ක්ෂමාශීලීය." අල්ලාහ්ගේ ප්රතිඥාව නබි (සලලල්ලාහු අලය්හි වසල්ලම්) තුමාගේ මහප්පෙකු වූ අබ්බාස් තුමාට හා ඉස්ලාමය වෙත පිය නැගූ වෙනත් අයහට ද තහවුරු විය.
8:71Page 186
وَإِن يُرِيدُواْ خِيَانَتَكَ فَقَدۡ خَانُواْ ٱللَّهَ مِن قَبۡلُ فَأَمۡكَنَ مِنۡهُمۡۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ ٧١
But if they intend to betray you - then they have already betrayed Allāh before, and He empowered [you] over them. And Allāh is Knowing and Wise.
අහෝ මුහම්මද්! නුඹට හෙළිපිට කරන ලද ප්රකාශයක් තුළින් නුඹට යම් ද්රෝහිකමක් කරන්නට ඔවුන් අපේක්ෂා කරන්නේ නම්, සැබැවින්ම මීට පෙර ද ඔවුන් අල්ලාහ්ට ද්රෝහි වී ඇති බව දැන ගත යුතුය. ඔවුනට එරෙහි ව අල්ලාහ් නුඹට ජය ලබා දී ඇත. ඔවුන් අතරින් ඝාතනය විය යුත්තන් ඝාතනය කරනු ලැබීය. සිරගත කරනු ලැබිය යුත්තන් සිරගත කරනු ලැබීය. ඔවුන් නැවත පැමිණියේ නම් මෙයම ඔවුන් බලාපොරොත්තු විය යුතු වේ. අල්ලාහ් තම මැවීම් හා ඔවුනට යහපත් වන දෑ මැනවින් දන්නාය. ඔහු සැලසුම් කිරීමෙහි මහා ප්රඥාවන්තය.
8:72Page 186
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَهَاجَرُواْ وَجَٰهَدُواْ بِأَمۡوَٰلِهِمۡ وَأَنفُسِهِمۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱلَّذِينَ ءَاوَواْ وَّنَصَرُوٓاْ أُوْلَٰٓئِكَ بَعۡضُهُمۡ أَوۡلِيَآءُ بَعۡضٖۚ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَلَمۡ يُهَاجِرُواْ مَا لَكُم مِّن وَلَٰيَتِهِم مِّن شَيۡءٍ حَتَّىٰ يُهَاجِرُواْۚ وَإِنِ ٱسۡتَنصَرُوكُمۡ فِي ٱلدِّينِ فَعَلَيۡكُمُ ٱلنَّصۡرُ إِلَّا عَلَىٰ قَوۡمِۭ بَيۡنَكُمۡ وَبَيۡنَهُم مِّيثَٰقٞۗ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ ٧٢
Indeed, those who have believed and emigrated and fought with their wealth and lives in the cause of Allāh and those who gave shelter and aided - they are allies of one another. But those who believed and did not emigrate - for you there is no support of them until they emigrate. And if they seek help of you for the religion, then you must help, except against a people between yourselves and whom is a treaty. And Allāh is Seeing of what you do.
අල්ලාහ් ව විශ්වාස කොට, ඔහුගේ දූතයාණන් සත්යය බව පිළිගෙන, ඔහු ආගමානුගත කළ දෑ අනුව ක්රියා කොට, දේව ප්රතික්ෂේපිත භූමියෙන් ඉස්ලාමයේ භූමිය වෙත හෝ සුරක්ෂිත ව අල්ලාහ් නැමදිය හැකි ස්ථානයක් වෙත නික්ම ගොස්, තම වස්තුව හා තම ජීවිතය පරදුවට තබා අල්ලාහ්ගේ වදන උසස් වීම සඳහා අරගල කළවුන් ද, එමෙන්ම තමන්ගේ තරාතිරමට මුහාජිර්වරුන් වන ඔවුන් ව ද පත් කොට, ඔවුනට උපකාර කළවුන් ද (අන්සාරිවරුන්ද) තම නිවැසියන් අතරින් ඔවුනට සහය දුන් අය ද වනාහි, උදව් උපකාර කිරීමෙහි ඔවුන් ඇතැමුන් ඇතැමෙකුගේ හිතමිතුරන් වෙති. තවද අල්ලාහ් ව විශ්වාස කොට දේව ප්රතික්ෂේපිත භූමියෙන් ඉස්ලාම් භූමිය වෙත නික්ම නොගියවුන් වනාහි, අහෝ විශ්වාස කළවුනි! ඔවුන් අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ නික්ම යන තුරු ඔවුනට නුඹලා උපකාර කිරීමටත් ඔවුන් ආරක්ෂා කිරීමටත් නුඹලාට නොහැකිය. නමුත් දේව ප්රතික්ෂේපකයින් ඔවුනට අපරාධ කොට ඔවුන් නුඹලාගෙන් උපකාරය පැතුවේ නම් ඔවුන්ගේ සතුරන්ට එරෙහි ව ඔවුනට නුඹලා උදව් කරනු. නමුත් නුඹලා හා ඔවුන්ගේ සතුරන් අතර බිඳිය නොහැකි ගිවිසුමක් තිබුණේ නම් මිස. අල්ලාහ් නුඹලා සිදු කරන දෑ පිළිබඳ නිරීක්ෂකය. නුඹලාගේ ක්රියාවන් කිසිවක් ඔහුට සැඟවෙන්නේ නැත. ඒ සඳහා ඔහු නුඹලාට කුසල් පිරිනමනු ඇත.
8:73Page 186
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بَعۡضُهُمۡ أَوۡلِيَآءُ بَعۡضٍۚ إِلَّا تَفۡعَلُوهُ تَكُن فِتۡنَةٞ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَفَسَادٞ كَبِيرٞ ٧٣
And those who disbelieved are allies of one another. If you do not do so [i.e., ally yourselves with other believers], there will be fitnah [i.e., disbelief and oppression] on earth and great corruption.
අල්ලාහ් ව ප්රතික්ෂේප කළවුන් වනාහි දේව ප්රතික්ෂේපය ඔවුන් ඒකරාශී කරනු ඇත. ඔවුන් ඇතැමෙකු ඇතැමෙකුට උදව් කරති. එවිට දේව විශ්වාස කරන්නා ඔවුනට මිතුදම් නොපානු ඇත. එහෙයින් නුඹලා දේව විශ්වාසීන් භාර නොගෙන දේව ප්රතික්ෂේපකයින්ට සතුරු නොවූයේ නම්, දහමෙහි තම සහෝදරයින් විසින් ඔවුනට උපකාර කරන කිසිවකු ඔවුන් නොදකින පරිදි එම දේව විශ්වාසීන්හට අර්බුද ඇති වනු ඇත. මහ පොළොවේ කලහකම් පෑම ,අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයෙන් වැළැක්වීමෙන් බරපතළ වන්නේය.
8:74Page 186
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَهَاجَرُواْ وَجَٰهَدُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱلَّذِينَ ءَاوَواْ وَّنَصَرُوٓاْ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ حَقّٗاۚ لَّهُم مَّغۡفِرَةٞ وَرِزۡقٞ كَرِيمٞ ٧٤
But those who have believed and emigrated and fought in the cause of Allāh and those who gave shelter and aided - it is they who are the believers, truly. For them is forgiveness and noble provision.
අල්ලාහ් ව විශ්වාස කොට ඔහුගේ මාර්ගයේ නික්ම ගිය අය ද එසේ අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ නික්ම ආ මුහාජිර්වරුන්හට සරණ සලසා ඔවුනට උපකාර කළවුන් ද, වනාහි සැබෑ දේව විශ්වාසයේ ගුණාංග ඇත්තන් බව වර්ණනා කරනු ලැබූවන් ඔවුහුමය. අල්ලාහ්ගෙන් වූ ඔවුන් සතු ප්රතිඵලය වනුයේ ඔවුන්ගේ පාපකම් වලට සමාව හා ඔහු විසින් හිමි වන ගෞරවනීය සංග්රහයයි. එය ස්වර්ගයවේ.
8:75Page 186
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مِنۢ بَعۡدُ وَهَاجَرُواْ وَجَٰهَدُواْ مَعَكُمۡ فَأُوْلَٰٓئِكَ مِنكُمۡۚ وَأُوْلُواْ ٱلۡأَرۡحَامِ بَعۡضُهُمۡ أَوۡلَىٰ بِبَعۡضٖ فِي كِتَٰبِ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمُۢ ٧٥
And those who believed after [the initial emigration] and emigrated and fought with you - they are of you. But those of [blood] relationship are more entitled [to inheritance] in the decree of Allāh.1 Indeed, Allāh is Knowing of all things.
නික්ම ගිය මුහාජිර්වරුන් හා ඔවුනට උපකාර කළ අන්සාර්වරුන් අතරින්, ඉස්ලාමය පිළිගත් මුතුන්මිත්තන්ගේ විශ්වාසයෙන් පසු ව විශ්වාස කොට දෙවියන් ප්රතික්ෂේප කරනු ලැබූ ප්රදේශයෙන් ඉස්ලාමීය ප්රදේශය වෙත නික්ම ගොස් අල්ලාහ්ගේ වදන ඉහළ නංවා ප්රතික්ෂේපකයින්ගේ වදන පහත් කිරීම සඳහා අල්ලාහ්ගේ මාර්ගයේ අරගල කළවුන් වනාහි, අහෝ විශ්වාස කළවුනි! ඔවුන් නුඹලා අතරිනි. නුඹලා සතු යුතුකම් ඔවුනට ද ඇත. නුඹලා මත වූ අනිවාර්යය කටයුතු ඔවුනට ද ඇත. අල්ලාහ්ගේ නීතිය තුළ වඩාත් සමීප මිතුරන් වනාහි, දේව විශ්වාසය පෙර සිදු වූ හිජ්රත් ගමන වැනි උරුමයන්ට උරුමකම් පාන්නට ඔවුන් එකිනෙකා වඩාත් උචිත වන්්නෝය. සැබැවින්ම අල්ලාහ් සියලු දෑ පිළිබඳ සර්ව ඥානීය. කිසිවක් ඔහුට සැඟවෙන්නේ නැත. තම ගැත්තන් හට යහපත් වන්නේ කුමක්දැ? යි ඔහු දනී. ඔහු එය ඔවුනට ආගමානුගත කරයි.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences