Al-Mukhtasar · Tafsir · in Azerbaijani
الحشر
Al-Hashr
The Exile · Medinan · 24 ayahs
59:1Page 545
سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۖ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ١
Whatever is in the heavens and whatever is on the earth exalts Allāh,1 and He is the Exalted in Might, the Wise.
Göylərdə və yerdə olan məxluqatın hamısı Allahın şənini uca tutur və Ona təriflər deyir. O, qüdrətlidir, heç kəsin Ona gücü çatmaz. O, yaratmasında, şəri qanunları təyin etməsində və qədəri yazmaq xüsusunda hikmət sahibidir.
59:2Page 545
هُوَ ٱلَّذِيٓ أَخۡرَجَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ مِن دِيَٰرِهِمۡ لِأَوَّلِ ٱلۡحَشۡرِۚ مَا ظَنَنتُمۡ أَن يَخۡرُجُواْۖ وَظَنُّوٓاْ أَنَّهُم مَّانِعَتُهُمۡ حُصُونُهُم مِّنَ ٱللَّهِ فَأَتَىٰهُمُ ٱللَّهُ مِنۡ حَيۡثُ لَمۡ يَحۡتَسِبُواْۖ وَقَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ ٱلرُّعۡبَۚ يُخۡرِبُونَ بُيُوتَهُم بِأَيۡدِيهِمۡ وَأَيۡدِي ٱلۡمُؤۡمِنِينَ فَٱعۡتَبِرُواْ يَٰٓأُوْلِي ٱلۡأَبۡصَٰرِ ٢
It is He who expelled the ones who disbelieved among the People of the Scripture1 from their homes at the first gathering.2 You did not think they would leave, and they thought that their fortresses would protect them from Allāh; but [the decree of] Allāh came upon them from where they had not expected, and He cast terror into their hearts [so] they destroyed their houses by their [own] hands and the hands of the believers. So take warning, O people of vision.
Allaha küfr etmiş və Onun rəsulu Muhəmmədi (səllallahu aleyhi və səlləm) yalançı saymış bənu-Nədir qəbiləsini ilk dəfə toplayıb Mədinədəki yurdundan çıxardıb Şama sürgün edən Allahdır. Bu qəbilə yəhudilərdən olmuş Tövrat əhli idi. Onlar verdikləri əhdi pozduqdan və müşriklərlə əlbir olub peyğəmbərə qarşı çıxdıqdan sonra Allah onları Şama sürgün etmişdir. Ey möminlər! Siz onların güclü və qüdrətli olduqlarından dolayı öz yurdlarından çıxacaqlarını güman etmirdiniz. Onlar da tikdikləri möhkəm qalaları onları Allahın göndərdiyi bəladan və əzabdan qoruyacağını güman edirdilər. Belə ki, Allah Öz rəsuluna onlarla vuruşmağı və onları yurdlarından qovub çıxartmağı əmr etməklə Allahın bəlası onlara gözləmədikləri yerdən gəldi və Allah onların qəlbinə şiddətli qorxu saldı. Onlar öz evlərini içəri tərəfdən dağıdırdılar ki, müsəlmanlar o evlərdən istifadə edə bilməsinlər, müsəlmanlar isə o evləri bayır tərəfdən dağıdırdılar. Ey ağıl sahibləri! Küfr etdiklərinə görə onların başına gəlmiş müsibətdən ibrət götürün. Siz onlar kimi olmayın ki, onlara verilmiş cəza və əzab sizə də verilməsin.
59:3Page 545
وَلَوۡلَآ أَن كَتَبَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمُ ٱلۡجَلَآءَ لَعَذَّبَهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَاۖ وَلَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ عَذَابُ ٱلنَّارِ ٣
And if not that Allāh had decreed for them evacuation, He would have punished them in [this] world, and for them in the Hereafter is the punishment of the Fire.
Əgər Allah onlara yurdlarından sürgün edilmək hökmünü yazmasaydı, onları elə bu dünyada qətlə yetirmək və kölə etməklə əzab verərdi. Axirətdə isə onları, içində əbədi qalacaqları Cəhənnəm əzabı gözləyir.
59:4Page 546
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ شَآقُّواْ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥۖ وَمَن يُشَآقِّ ٱللَّهَ فَإِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ ٤
That is because they opposed Allāh and His Messenger. And whoever opposes Allāh - then indeed, Allāh is severe in penalty.
Onların başına gəlmiş bu müsibət onların küfr etməklə və verdikləri əhdi pozmaqla Allaha və Onun rəsuluna qarşı çıxmalarına görədir. Kim Allaha qarşı çıxsa, bilsin ki, həqiqətən, Allah şiddətli cəza verəndir və o kimsə şiddətli cəzaya məruz qalacaqdır.
59:5Page 546
مَا قَطَعۡتُم مِّن لِّينَةٍ أَوۡ تَرَكۡتُمُوهَا قَآئِمَةً عَلَىٰٓ أُصُولِهَا فَبِإِذۡنِ ٱللَّهِ وَلِيُخۡزِيَ ٱلۡفَٰسِقِينَ ٥
Whatever you have cut down of [their] palm trees or left standing on their trunks - it was by permission of Allāh and so He would disgrace the defiantly disobedient.
Ey möminlər! Sizin bənu-Nədir qəbiləsi ilə döyüşdə Allahın düşmənlərini qəzəbləndirmək üçün xurma ağaclarını kəsməyiniz, yaxud o ağaclardan faydalanmaq üçün onları kökü üstündə salamat qoymağınız, onların iddia etdikləri kimi yer üzündə fəsad törətmək deyil, əksinə, Allahın əmri ilə yerinə yetirilmiş bir işdir, həmçinin Allahın, Onun itaətindən çıxan, verdikləri əhdi pozan və xəyanət etməyi vəfalı olmaqdan üstün tutan yəhudiləri rəzil etməsi üçündür.
59:6Page 546
وَمَآ أَفَآءَ ٱللَّهُ عَلَىٰ رَسُولِهِۦ مِنۡهُمۡ فَمَآ أَوۡجَفۡتُمۡ عَلَيۡهِ مِنۡ خَيۡلٖ وَلَا رِكَابٖ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ يُسَلِّطُ رُسُلَهُۥ عَلَىٰ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ ٦
And what Allāh restored [of property] to His Messenger from them - you did not spur for it [in an expedition] any horses or camels,1 but Allāh gives His messengers power over whom He wills, and Allāh is over all things competent.
Allahın Öz rəsuluna bənu-Nədir qəbiləsinin mallarından verdiyi qənimətləri əldə etmək üçün siz nə at, nə də dəvə sürdünüz, nə də ki buna görə əziyyət çəkdiniz. Allah Öz rəsuluna bənu-Nədir qəbiləsi üzərində hakim etdi və o, döyüşmədən onların diyarını fəth etdi. Allah hər şeyə qadirdir və heç bir şey Onu aciz edə bilməz.
59:7Page 546
مَّآ أَفَآءَ ٱللَّهُ عَلَىٰ رَسُولِهِۦ مِنۡ أَهۡلِ ٱلۡقُرَىٰ فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينِ وَٱبۡنِ ٱلسَّبِيلِ كَيۡ لَا يَكُونَ دُولَةَۢ بَيۡنَ ٱلۡأَغۡنِيَآءِ مِنكُمۡۚ وَمَآ ءَاتَىٰكُمُ ٱلرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَىٰكُمۡ عَنۡهُ فَٱنتَهُواْۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۖ إِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ ٧
And what Allāh restored to His Messenger from the people of the towns - it is for Allāh and for the Messenger and for [his] near relatives1 and orphans and the needy and the [stranded] traveler2 - so that it will not be a perpetual distribution among the rich from among you. And whatever the Messenger has given you - take; and what he has forbidden you - refrain from. And fear Allāh; indeed, Allāh is severe in penalty.
Allahın Öz rəsuluna heç bir döyüşsüz kəndlərin əhalisindən verdiyi qənimətlər Allaha və Peyğəmbərə mülk olaraq, üstəlik, onun əqrəbasına - Haşim və Müttəlib oğullarına məhrum olduqları sədəqəyə əvəz olaraq, habelə, xərcləməyə bir şey tapmayan yetimlərə, yoxsullara və müsafirlərə məxsus edilmişdir ki, o mallar kasıblara deyil, yalnız zənginlərin var-dövləti olub qalmasın. Ey möminlər! Peyğəmbər sizə qənimətlərdən nə verirsə, onu götürün, nəyi də qadağan edirsə, ondan çəkinin. Allahın əmrlərini yerinə yetirib qadağan etdiyi işlərdən çəkinməklə Allahdan qorxun. Həqiqətən, Allahın cəzası çox şiddətlidir. Onun cəzasından həzər edin!
59:8Page 546
لِلۡفُقَرَآءِ ٱلۡمُهَٰجِرِينَ ٱلَّذِينَ أُخۡرِجُواْ مِن دِيَٰرِهِمۡ وَأَمۡوَٰلِهِمۡ يَبۡتَغُونَ فَضۡلٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَرِضۡوَٰنٗا وَيَنصُرُونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥٓۚ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلصَّٰدِقُونَ ٨
For the poor emigrants who were expelled from their homes and their properties, seeking bounty from Allāh and [His] approval and supporting [the cause of] Allāh and His Messenger, [there is also a share]. Those are the truthful.
Bu malların bir qismi Allah yolunda hicrət etmiş, üstəlik, mallarını və övladlarını qoyub getməyə məcbur qalmış yoxsul mühacirlərə məxsusdur. Onlar bu dünyada Allahın verdiyi ruziyə, axirətdə də Onun razılığını qazanmağa çalışır, həmçinin, Allah yolunda cihad etməklə Allaha və Onun rəsuluna kömək edirlər. Bu xislətləri özlərində cəm edən kimsələr - məhz onlar imanlarında sabit qalanlardır.
59:9Page 546
وَٱلَّذِينَ تَبَوَّءُو ٱلدَّارَ وَٱلۡإِيمَٰنَ مِن قَبۡلِهِمۡ يُحِبُّونَ مَنۡ هَاجَرَ إِلَيۡهِمۡ وَلَا يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمۡ حَاجَةٗ مِّمَّآ أُوتُواْ وَيُؤۡثِرُونَ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ وَلَوۡ كَانَ بِهِمۡ خَصَاصَةٞۚ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفۡسِهِۦ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ٩
And [also for] those who were settled in the Home [i.e.,al-Madīnah] and [adopted] the faith before them.1 They love those who emigrated to them and find not any want in their breasts of what they [i.e., the emigrants] were given but give [them] preference over themselves, even though they are in privation. And whoever is protected from the stinginess of his soul - it is those who will be the successful.
Mühacirlərdən əvvəl Mədinədə yurd salmış, Allaha və Onun rəsuluna iman gətirməyi seçmiş ənsar Məkkədən onların yanına hicrət etmiş kimsələri sevir, qənimətlərdən Allah yolundakı mühacirlərə pay verildikdə, özlərinə isə heç bir şey verilmədikdə, qəlblərində mühacirlərə qarşı kin və həsədə yer verməz, hətta özləri kasıb və ehtiyac içində olsalar belə, dünya nemətlərini əldə etmək xüsusunda mühacirləri özlərindən üstün tuturlar. Allah hər kimi nəfsinin tamahından qoruyur və ona bu maldan Allah yolunda xərcləməyi nəsib edirsə, onlar istədiklərinə nail olan və qorxduqları şeydən xilas olan kəslərdir.
59:10Page 547
وَٱلَّذِينَ جَآءُو مِنۢ بَعۡدِهِمۡ يَقُولُونَ رَبَّنَا ٱغۡفِرۡ لَنَا وَلِإِخۡوَٰنِنَا ٱلَّذِينَ سَبَقُونَا بِٱلۡإِيمَٰنِ وَلَا تَجۡعَلۡ فِي قُلُوبِنَا غِلّٗا لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ رَبَّنَآ إِنَّكَ رَءُوفٞ رَّحِيمٌ ١٠
And [there is a share for] those who come after them, saying, "Our Lord, forgive us and our brothers who preceded us in faith and put not in our hearts [any] resentment toward those who have believed. Our Lord, indeed You are Kind and Merciful."
Onlardan sonra gələnlər və qiyamət gününədək onların yolunu tutub gedənlər deyərlər: “Ey Rəbbimiz! Bizi və bizdən əvvəl Allaha və Onun rəsuluna iman gətirmiş din qardaşlarımızı bağışla. Bizim qəlbimizdə möminlərdən heç birinə qarşı nifrət və həsədə yer vermə. Ey Rəbbimiz! Həqiqətən, Sən Öz qullarına qarşı olduqca şəfqətli və rəhmlisən!”
59:11Page 547
۞ أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ نَافَقُواْ يَقُولُونَ لِإِخۡوَٰنِهِمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ لَئِنۡ أُخۡرِجۡتُمۡ لَنَخۡرُجَنَّ مَعَكُمۡ وَلَا نُطِيعُ فِيكُمۡ أَحَدًا أَبَدٗا وَإِن قُوتِلۡتُمۡ لَنَنصُرَنَّكُمۡ وَٱللَّهُ يَشۡهَدُ إِنَّهُمۡ لَكَٰذِبُونَ ١١
Have you not considered those who practice hypocrisy, saying to their brothers [i.e., associates] who have disbelieved among the People of the Scripture, "If you are expelled, we will surely leave with you, and we will not obey, in regard to you, anyone - ever; and if you are fought, we will surely aid you." But Allāh testifies that they are liars.
Ey Peyğəmbər! Küfrlərini gizlədib özlərini mömin kimi göstərən kəslərin təhrif edilmiş Tövrata əməl edən yəhudilərdən kafir olan qardaşlarına: “Yurdunuzda qərar tutun, biz sizi köməksiz buraxmayacaq və sizi ələ verməyəcəyik. Əgər müsəlmanlar sizi yurdunuzdan çıxartsalar, biz də sizinlə birlikdə çıxıb gedəcək və bizim sizinlə bərabər getməyimizə mane olmaq istəyən heç bir kəsə itaət etməyəcəyik. Əgər müsəlmanlar sizə qarşı vuruşsalar, biz mütləq sizə kömək edəcəyik!” – dediklərini görmədinmi?! Allah münafiqlərin yəhudilərlə birlikdə yurdlarından çıxacaqları və onlarla bərabər vuruşacaqları iddiasında yalançı olduqlarına şahiddir.
59:12Page 547
لَئِنۡ أُخۡرِجُواْ لَا يَخۡرُجُونَ مَعَهُمۡ وَلَئِن قُوتِلُواْ لَا يَنصُرُونَهُمۡ وَلَئِن نَّصَرُوهُمۡ لَيُوَلُّنَّ ٱلۡأَدۡبَٰرَ ثُمَّ لَا يُنصَرُونَ ١٢
If they are expelled, they will not leave with them, and if they are fought, they will not aid them. And [even] if they should aid them, they will surely turn their backs; then [thereafter] they will not be aided.
Əgər müsəlmanlar yəhudiləri yurdlarından çıxartsalar, münafiqlər onlarla birlikdə çıxıb getməz, müsəlmanlar yəhudilərə qarşı vuruşsalar, onlara əl tutub kömək göstərməzlər. Əgər müsəlmanlara qarşı yəhudilərə əl tutub köməklik göstərsələr, onları qoyub qaçar, bundan sonra da o münafiqlərə heç bir kömək edilməz, əksinə, Allah onları rəzil və rüsvay edər.
59:13Page 547
لَأَنتُمۡ أَشَدُّ رَهۡبَةٗ فِي صُدُورِهِم مِّنَ ٱللَّهِۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَوۡمٞ لَّا يَفۡقَهُونَ ١٣
You [believers] are more fearful within their breasts than Allāh. That is because they are a people who do not understand.
Ey möminlər! Münafiqlər və yəhudilər öz ürəklərində Allahdan çox sizdən qorxurlar. Onların Allahdan çox sizdən qorxmasının səbəbi budur ki, onlar anlamayan adamlardır. Əgər anlasaydılar, Allahdan daha çox qorxmağın və daha həzər etməyin haqq olduğunu bilərdilər. Çünki sizi onların üzərində hakim edən məhz Allahdır.
59:14Page 547
لَا يُقَٰتِلُونَكُمۡ جَمِيعًا إِلَّا فِي قُرٗى مُّحَصَّنَةٍ أَوۡ مِن وَرَآءِ جُدُرِۭۚ بَأۡسُهُم بَيۡنَهُمۡ شَدِيدٞۚ تَحۡسَبُهُمۡ جَمِيعٗا وَقُلُوبُهُمۡ شَتَّىٰۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ قَوۡمٞ لَّا يَعۡقِلُونَ ١٤
They will not fight you all except within fortified cities or from behind walls. Their violence [i.e., enmity] among themselves is severe. You think they are together, but their hearts are diverse. That is because they are a people who do not reason.
Ey möminlər! Yəhudilər hamılıqla sizə qarşı yalnız qalalarla əhatəyə alınmış şəhərlərdə və ya divar arxasından vuruşarlar. Onlar qorxaq olduqlarına görə sizinlə üzbəüz vuruşa bilmirlər. Onların öz aralarındakı düşmənçilik daha betərdir. Sən onların həmrəy olduğunu və bir səfdə olduqlarını güman edirsən, halbuki onların qəlbləri ayrı-ayrıdır. Bu ixrilaf və ədavət ona görədir ki, onlar anlamayan insanlardır. Əgər anlasaydılar, haqqı başa düşüb ona tabe olar və ixtilafa düşməzdilər.
59:15Page 547
كَمَثَلِ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ قَرِيبٗاۖ ذَاقُواْ وَبَالَ أَمۡرِهِمۡ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ١٥
[Theirs is] like the example of those shortly before them: they tasted the bad consequence of their affair, and they will have a painful punishment.
Bu yəhudilər küfr etməkdə və əzaba düçar olmaqda, özlərindən az bir müddət əvvəl küfrlərinin pis aqibətini görmüş - bir qismi öldürülmüş, bir qismi də əsir götürülmüş Məkkə müşriklərinə bənzəyirlər. Axirətdə onlar üçün ağrılı-acılı bir əzab hazırlanmışdır.
59:16Page 547
كَمَثَلِ ٱلشَّيۡطَٰنِ إِذۡ قَالَ لِلۡإِنسَٰنِ ٱكۡفُرۡ فَلَمَّا كَفَرَ قَالَ إِنِّي بَرِيٓءٞ مِّنكَ إِنِّيٓ أَخَافُ ٱللَّهَ رَبَّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ١٦
[The hypocrites are] like the example of Satan when he says to man, "Disbelieve." But when he disbelieves, he says, "Indeed, I am disassociated from you. Indeed, I fear Allāh, Lord of the worlds."
Onların münafiqləri dinləmək məsəli şeytana bənzəyir. Şeytan insana kafir olmağı gözəl göstərir. Elə ki insan küfrün gözəl olduğunu görüb kafir olur: “Sən kafir olduğun üçün mən səndən uzağam. Mən məxluqatın Rəbbi olan Allahdan qorxuram!” – deyir.
59:17Page 548
فَكَانَ عَٰقِبَتَهُمَآ أَنَّهُمَا فِي ٱلنَّارِ خَٰلِدَيۡنِ فِيهَاۚ وَذَٰلِكَ جَزَٰٓؤُاْ ٱلظَّٰلِمِينَ ١٧
So the outcome for both of them is that they will be in the Fire, abiding eternally therein. And that is the recompense of the wrongdoers.
Qiyamət günü şeytanın və ona itaət edən kimsənin aqibəti atəş içində əbədi qalmaq olacaqdır. Zalımları gözləyən cəza budur. Bu, Allahın hüdudlarını aşaraq özlərinə zülüm edən kimsələrin məruz qalacaqları cəzadır.
59:18Page 548
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَلۡتَنظُرۡ نَفۡسٞ مَّا قَدَّمَتۡ لِغَدٖۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ ١٨
O you who have believed, fear Allāh. And let every soul look to what it has put forth for tomorrow - and fear Allāh. Indeed, Allāh is Aware of what you do.
Ey Allaha iman gətirən və Onun buyuruqlarını yerinə yetirən kimsələr! Allahın əmr etdiklərini yerinə yetirib qadağan etdiyi işlərdən çəkinməklə Ondan qorxun! Qoy hər kəs qiyamət günü üçün nə yaxşı əməl etdiyinə baxsın. Allahdan qorxun! Həqiqətən, Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır. Sizin əməllərinizdən heç bir şey Ona gizli qalmaz və O, bu əməllərin əvəzini sizə verəcəkdir.
59:19Page 548
وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ نَسُواْ ٱللَّهَ فَأَنسَىٰهُمۡ أَنفُسَهُمۡۚ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ ١٩
And be not like those who forgot Allāh, so He made them forget themselves. Those are the defiantly disobedient.
Allahın əmrini yerinə yetrməkdən və qadağan etdiyi işdən çəkinməkdən boyun qaçırmaqla Allahı unudan, buna görə də Allahın onları özlərinə unutdurduğu, beləliklə də, Allahın qəzəbindən və əzabından qurtaracaq işlər görməyə müvəffəq edilməyən kimsələr kimi olmayın! Allahı unudan - Onun əmrini yerinə yetirməyən, qadağan etdiyindən də çəkinməyənlər Allahın itaətindən çıxmış kimsələrdir.
59:20Page 548
لَا يَسۡتَوِيٓ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِ وَأَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِۚ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِ هُمُ ٱلۡفَآئِزُونَ ٢٠
Not equal are the companions of the Fire and the companions of Paradise. The companions of Paradise - they are the attainers [of success].
Cəhənnəm əhli ilə Cənnət əhli eyni ola bilməz. Əksinə, onların dünyada etdiyi əməllər fərqli olduğu kimi, cəzaları da fərqlidir. Cənnət əhli istədiklərinə nail olduqlarına və qorxduqları əzabdan qurtulduqlarına görə uğur qazananlardır.
59:21Page 548
لَوۡ أَنزَلۡنَا هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانَ عَلَىٰ جَبَلٖ لَّرَأَيۡتَهُۥ خَٰشِعٗا مُّتَصَدِّعٗا مِّنۡ خَشۡيَةِ ٱللَّهِۚ وَتِلۡكَ ٱلۡأَمۡثَٰلُ نَضۡرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَتَفَكَّرُونَ ٢١
If We had sent down this Qur’ān upon a mountain, you would have seen it humbled and splitting from fear of Allāh. And these examples We present to the people that perhaps they will give thought.
Ey Peyğəmbər! Əgər Biz bu Quranı dağa nazil etsəydik, sən, o dağın sərt olmasına rəğmən, Qurandakı kəskin öyüd-nəsihətlərə və sərt təhdidlərə görə Allahın qorxusundan boyun əyib, zəlil halda parça-parça olduğunu görərdin. Biz bu misalları insanlar üçün çəkirik ki, bəlkə, düşünüb Quran ayələrinin özündə cəm etdiyi moziələrdən və ibrətamiz hadisələrdən dərs alalar.
59:22–23Page 548
هُوَ ٱللَّهُ ٱلَّذِي لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِۖ هُوَ ٱلرَّحۡمَٰنُ ٱلرَّحِيمُ ٢٢
He is Allāh, other than whom there is no deity, Knower of the unseen and the witnessed.1 He is the Entirely Merciful, the Especially Merciful.
هُوَ ٱللَّهُ ٱلَّذِي لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ٱلۡمَلِكُ ٱلۡقُدُّوسُ ٱلسَّلَٰمُ ٱلۡمُؤۡمِنُ ٱلۡمُهَيۡمِنُ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡجَبَّارُ ٱلۡمُتَكَبِّرُۚ سُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يُشۡرِكُونَ ٢٣
He is Allāh, other than whom there is no deity, the Sovereign,1 the Pure,2 the Perfection,3 the Grantor of Security,4 the Overseer,5 the Exalted in Might,6 the Compeller,7 the Superior.8 Exalted is Allāh above whatever they associate with Him.
O, Özündən başqa haqq məbud olmayan, qeybdə və aşkarda olanları bilən, heç bir şey Özünə gizli qalmayan Allahdır. O, dünyada da, axirətdə də, həm mərhəmətli, həm də rəhmlidir və Onun rəhməti aləmləri bürümüşdür. O, (Özündən başqa haqq məbud olmayan), hökmdar, hər bir nöqsandan uzaq və uca, eləcə də, hər bir eybdən salamat olan, tutarlı ayələrlə elçilərinin doğru danışdığını təsdiq edən, qularının əməllərinə nəzarət edən, heç kəsin qalib gələ bilməyəcəyi qüdrətli, Öz gücü və qüdrətli ilə hər şeyi istila edən, məğrur Allahdır. Allah müşriklərin Ona şərik qoşduqları bütlərdən və başqa şeylərdən uca və uludur.
59:24Page 548
هُوَ ٱللَّهُ ٱلۡخَٰلِقُ ٱلۡبَارِئُ ٱلۡمُصَوِّرُۖ لَهُ ٱلۡأَسۡمَآءُ ٱلۡحُسۡنَىٰۚ يُسَبِّحُ لَهُۥ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ٢٤
He is Allāh, the Creator,1 the Producer,2 the Fashioner;3 to Him belong the best names.4 Whatever is in the heavens and earth is exalting Him. And He is the Exalted in Might, the Wise.5
O, hər şeyi xəlq edən xaliq, əşyaları yoxdan yaradan, məxluqatına istədiyi kimi surətverən Allahdır. Ən uca sifətləri özündə cəm edən ən gözəl adlar yalnız Ona məxsusdur. Göylərdə və yerdə olanların hamısı Onun hər bir nöqsandan münəzzəh edər. O, qüdrətlidir. Heç kəs Onu məğlub edə bilməz. Həmçinin, O, yaratmaq, şəri hökmləri təyin etmək və qədəri yazmaq xüsusunda hikmət sahibidir.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences