Al-Mukhtasar · Tafsir · in Azerbaijani
التغابن
At-Taghabun
The Mutual Disillusion · Medinan · 18 ayahs
64:1Page 556
يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۖ لَهُ ٱلۡمُلۡكُ وَلَهُ ٱلۡحَمۡدُۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ ١
Whatever is in the heavens and whatever is on the earth is exalting Allāh.1 To Him belongs dominion, and to Him belongs [all] praise, and He is over all things competent.
Göylərdə və yerdə olan məxluqatın hamısı Allahın bütün naqis sifətlərdən uzaq olduğunu və Onun pak və müqəddəs olduğuna şahidlik edirlər. Mülk yalnız Ona məxsusdur və Ondan başqa hökmdar yoxdur. Gözəl təriflər də Ona məxsusdur. O, hər şeyə qadirdir və heç bir şey Onu aciz edə bilməz.
64:2Page 556
هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَكُمۡ فَمِنكُمۡ كَافِرٞ وَمِنكُم مُّؤۡمِنٞۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٌ ٢
It is He who created you, and among you is the disbeliever, and among you is the believer. And Allāh, of what you do, is Seeing.
Ey insanlar! Sizi xəlq edən Odur. Aranızda Allaha küfr edənlər var, olanların gedəcəyi yer Cəhənnəmdir. Həmçinin, aranızda möminlər də var, onların gedəcəyi yer Cənnətdir. Allah sizin nə etdiklərinizi görür,əməllərinizdən heç bir şey Ona gizli qalmaz və O, əməllərinizin əvəzini sizə verəcəkdir.
64:3Page 556
خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّ وَصَوَّرَكُمۡ فَأَحۡسَنَ صُوَرَكُمۡۖ وَإِلَيۡهِ ٱلۡمَصِيرُ ٣
He created the heavens and earth in truth and formed you and perfected your forms; and to Him is the [final] destination.
O, göyləri və yeri haqq-ədalətlə yaratdı, onları əbəs yerə yaratmadı. Ey insanlar! O sizə lütf və ehtiram göstərərək sizə gözəl surət verdi. Əgər istəsəydi, sizi çirkin yaradardı. Qiyamət günü dönüş yalnız Onadır. O, sizə əməllərinizin əvəzini - yaxşıların mükafatını, pislərin də cəzasını verəcəkdir.
64:4Page 556
يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَيَعۡلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعۡلِنُونَۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ٤
He knows what is within the heavens and earth and knows what you conceal and what you declare. And Allāh is Knowing of that within the breasts.
O, göylərdə və yerdə olanları bilir. Sizin gizlində və aşkarda nə etdiyiniz əməlləri də bilir. Allah kökslərdə olan xeyir və şər əməlləri bilir, bunlardan heç bir şey Allaha gizli qalmaz.
64:5Page 556
أَلَمۡ يَأۡتِكُمۡ نَبَؤُاْ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَبۡلُ فَذَاقُواْ وَبَالَ أَمۡرِهِمۡ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ٥
Has there not come to you the news of those who disbelieved before? So they tasted the bad consequence of their affair, and they will have a painful punishment.
Ey müşriklər! Sizdən əvvəl Nuh qövmünün, ad tayfasının, səmudluların və başqa bunlar kimi haqqı yalan saymış, dünyada etdikləri küfrün cəzasını dadmış, axirətdə də özləri üçün ağrılı-acılı bir əzab hazırlanmış ümmətlərin xəbəri sizə gəlib çatmadımı?! Əlbəttə ki, onların xəbəri sizə gəlib çatıb. Elə isə onların başına gələnlərdən ibrət alın və onların başlarına gələnlər sizin başınıza gəlməzdən əvvəl Allaha tövbə edin.
64:6Page 556
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُۥ كَانَت تَّأۡتِيهِمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَقَالُوٓاْ أَبَشَرٞ يَهۡدُونَنَا فَكَفَرُواْ وَتَوَلَّواْۖ وَّٱسۡتَغۡنَى ٱللَّهُۚ وَٱللَّهُ غَنِيٌّ حَمِيدٞ ٦
That is because their messengers used to come to them with clear evidences, but they said, "Shall human beings guide us?" and disbelieved and turned away. And Allāh dispensed [with them]; and Allāh is Free of need and Praiseworthy.
Onlara üz vermiş bu əzab ona görədir ki, Allah tərəfindən göndərilmiş elçiləri onlara aydın dəlillər gətirirdi, onlar isə elçilərin bəşər övladı olmasını inkar edib deyirdilər: “Məgər bizə bir insanmı doğru yol göstərəcək?!” Onlar küfr edib onlara iman gətirməkdən üz döndərdilər. Onlar Allaha zərər yetirə bilmədilər. Allahın onların iman gətirmələrinə və itaət etmələrinə ehtiyacı yoxdur. Çünki onların itaəti Allaha heç bir şey artıra bilməz. Allah zəngindir, qullarına ehtiyacı yoxdur, həmçinin, O həm sözündə, həm də etdiklərində tərifəlayiqdir.
64:7Page 556
زَعَمَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَن لَّن يُبۡعَثُواْۚ قُلۡ بَلَىٰ وَرَبِّي لَتُبۡعَثُنَّ ثُمَّ لَتُنَبَّؤُنَّ بِمَا عَمِلۡتُمۡۚ وَذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٞ ٧
Those who disbelieve have claimed that they will never be resurrected. Say, "Yes, by my Lord, you will surely be resurrected; then you will surely be informed of what you did. And that, for Allāh, is easy."
Allaha küfr edənlər öldükdən sonra Allah onları heç vaxt diriltməyəcəyini iddia edirlər. Ey Peyğəmbər! Dirilməni yalan sayan o kimsələrə de: “Xeyr, Rəbbimə and olsun ki, qiyamət günü siz mütləq dirildiləcəksiniz. Sonra da, dünyada etdiyiniz əməllər sizə xəbər veriləcəkdir. Sizi diriltmək Allah üçün çox asandır. O artıq sizi ilk dəfə yaratmış, eləcə də, sizi haqq-hüsab çəkmək və əməllərinizin əvəzini vermək üçün, siz öldükdən sonra sizi yaratmağa qadirdir”.
64:8Page 556
فَـَٔامِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَٱلنُّورِ ٱلَّذِيٓ أَنزَلۡنَاۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ ٨
So believe in Allāh and His Messenger and the light [i.e., the Qur’ān] which We have sent down. And Allāh is Aware of what you do.
Ey insanlar! Elə isə, Allaha, Onun rəsuluna və rəsulumuza nazil etdiyimiz Qurana iman gətirin! Allah nə etdiklərinizdən xəbərdardır. Sizin əməllərinizdən heç bir şey Ona gizli qalmaz və O, bu əməllərin əvəzini sizə verəcəkdir.
64:9Page 556
يَوۡمَ يَجۡمَعُكُمۡ لِيَوۡمِ ٱلۡجَمۡعِۖ ذَٰلِكَ يَوۡمُ ٱلتَّغَابُنِۗ وَمَن يُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ وَيَعۡمَلۡ صَٰلِحٗا يُكَفِّرۡ عَنۡهُ سَيِّـَٔاتِهِۦ وَيُدۡخِلۡهُ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدٗاۚ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ ٩
The Day He will assemble you for the Day of Assembly - that is the Day of Deprivation.1 And whoever believes in Allāh and does righteousness - He will remove from him his misdeeds and admit him to gardens beneath which rivers flow, wherein they will abide forever. That is the great attainment.
Ey Peyğəmbər! Qiyamət günü Allahın sizə əməllərinizin əvəzini vermək üçün sizi bir yerə toplayacağını xatırla. O gün kafirlərin ziyana uğradıqları və nöqsanları üzə çıxacaqdır. Belə ki, möminlər cəhənnəm əhlinin Cənnətdəki yerlərinə varis olacaq, kafirlər də, Cənnət əhlinin Cəhənnəmdəki yerlərinə varis olacaqlar. Hər kim Allaha iman gətirib yaxşı işlər görərsə, Allah onun günahlarını bağışlayar və onu qəsrləri və ağacları altından çaylar axan cənnətlərə daxil edər. Onlar orada əbədi qalacaq, heç vaxt oradan çıxmayacaqlar və onlara veriləcək nemətlər əsla tükənməyəcəkdir. Onların qazandığı bu uğur, misli-bərabəri olmayan böyük uğurdur.
64:10Page 557
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِ خَٰلِدِينَ فِيهَاۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ ١٠
But the ones who disbelieved and denied Our verses - those are the companions of the Fire, abiding eternally therein; and wretched is the destination.
Allaha küfr edən və rəsulumuza nazil etdiyimiz ayələrimizi yalan sayanlara gəlincə, onlar Cəhənnəm əhlidirlər və orada əbədi qalacaqlar. Onların gedəcəyi yer necə də pis dönüş yeridir!
64:11Page 557
مَآ أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۗ وَمَن يُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ يَهۡدِ قَلۡبَهُۥۚ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ ١١
No disaster strikes except by permission of Allāh. And whoever believes in Allāh - He will guide his heart. And Allāh is Knowing of all things.
Bir kimsənin özünə yaxud malına yaxud da övladına üz vermiş müsibət yalnız Allahın qəza və qədərilədir. Hər kim Allaha və Onun qəza və qədərinə iman gətirsə, Allah onu Öz əmrinə boyun əyməyə və əzəldən yazdığı qədərə razı qalmağa müvəffəq edər. Allah hər şeyi biləndir, heç bir şey Ona gizli qalmaz.
64:12Page 557
وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَۚ فَإِن تَوَلَّيۡتُمۡ فَإِنَّمَا عَلَىٰ رَسُولِنَا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ ١٢
And obey Allāh and obey the Messenger; but if you turn away - then upon Our Messenger is only [the duty of] clear notification.
Allaha və Onun rəsuluna itaət edin! Əgər Allahın rəsulunun gətirdiyindən üz döndərsəniz, bunun günahı sizə yazılar, rəsulumuzun öhdəsinə düşən isə yalnız Bizim ona əmr etdiyimizi təbliğ etməkdir ki, bunu da o, artıq sizə təbliğ etmişdir.
64:13Page 557
ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ١٣
Allāh - there is no deity except Him. And upon Allāh let the believers rely.
Allah, Özündən başqa ibadətə layiq məbud olmayan haqq məbuddur. Elə isə qoy möminlər bütün işlərində yalnız Allaha təvəkkül etsinlər.
64:14Page 557
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّ مِنۡ أَزۡوَٰجِكُمۡ وَأَوۡلَٰدِكُمۡ عَدُوّٗا لَّكُمۡ فَٱحۡذَرُوهُمۡۚ وَإِن تَعۡفُواْ وَتَصۡفَحُواْ وَتَغۡفِرُواْ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٌ ١٤
O you who have believed, indeed, among your spouses and your children are enemies to you, so beware of them. But if you pardon and overlook and forgive - then indeed, Allāh is Forgiving and Merciful.
Ey Allaha iman gətirən və Onun buyuruqlarını yerinə yetirən kimsələr! Şübhəsiz ki, zövcələrinizdən və övladınızdan sizə düşmən olanlar da vardır. Belə ki, onlar sizi Allahı zikr etməkdən və Onun yolunda cihad etməkdən yayındırır, sizi həvəsdən salırlar. Onlardan həzər edin ki, sizə təsir göstərməsinlər. Əgər onların xətalarını əff etsəniz, ondan vaz keçsəniz və onları bağışlasanız, bilin ki, Allah sizin günahlarınızı bağışlayar və sizə rəhm edər. Çünki qarşılıq, edilən əməlin növündən olur.
64:15Page 557
إِنَّمَآ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَأَوۡلَٰدُكُمۡ فِتۡنَةٞۚ وَٱللَّهُ عِندَهُۥٓ أَجۡرٌ عَظِيمٞ ١٥
Your wealth and your children are but a trial, and Allāh has with Him a great reward.
Sizin mal-dövlətiniz və oğul-uşağınız yalnız bir sınaq və bir imtahandır. Bəzən onlar sizi haram yolla qazanc əldə etməyə və Allaha itaət etməkdən əl çəkməyə sövq etdirirlər. Halbuki Allaha olan itaəti övladlara olan itaətdən və mal-dövlət yığmaqla məşğul olmaqdan üstün tutan kimsələr üçün Allah dərgahında böyük mükafat vardır. Bu böyük mükafat isə Cənnətdir.
64:16Page 557
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ مَا ٱسۡتَطَعۡتُمۡ وَٱسۡمَعُواْ وَأَطِيعُواْ وَأَنفِقُواْ خَيۡرٗا لِّأَنفُسِكُمۡۗ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفۡسِهِۦ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ١٦
So fear Allāh as much as you are able and listen and obey and spend [in the way of Allāh]; it is better for your selves. And whoever is protected from the stinginess of his soul - it is those who will be the successful.
Allahın əmrlərini yerinə yetirib qadağan etdiyi işlərdən çəkinməklə və bacardığınız qədər Allaha itaət etməklə Ondan qorxun. Allaha və Onun rəsuluna qulaq asıb itaət edin və Allahın ruzi olaraq sizə bəxş etdiyi mallarınızdan xeyirli işlərə xərcləyin. Allah kimi nəfsinin tamahından qoruyarsa – məhz onlar istədiklərinə nail olmaqla və qorxuqlarından xilas olmaqla nicat tapanlardır.
64:17Page 557
إِن تُقۡرِضُواْ ٱللَّهَ قَرۡضًا حَسَنٗا يُضَٰعِفۡهُ لَكُمۡ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡۚ وَٱللَّهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ ١٧
If you loan Allāh a goodly loan, He will multiply it for you and forgive you. And Allāh is [most] Appreciative1 and Forbearing,2
Əgər siz mallarınızı Allah yolunda xərcləməklə Allaha gözəl borc versəniz, O sizin savabınızı birə on mislindən yeddi yüz mislinədək, hətta bundan daha çox qat-qat artırar və sizin günahlarınızı bağışlayar. Allah şükürün əvəzini verəndir - görülən az iş müqabilində çox mükafat verir, həlimdir - günaha görə qulunu dərhal cəzalandırmır.
64:18Page 557
عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ١٨
Knower of the unseen and the witnessed, the Exalted in Might, the Wise.
Uca Allah qeybdə və aşkarda olanları biləndir. Bunlardan heç bir şey Ona gizli qalmaz. O, qüdrətlidir, heç kəs Onu məğlub edə bilməz. O, yaratmaq, şəri qanunları təyin etmək və qədəri yazmaq xüsusunda hikmət sahibidir.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences