Al-Mukhtasar · Tafsir · in Azerbaijani
الانسان
Al-Insan
The Man · Medinan · 31 ayahs
76:1Page 578
هَلۡ أَتَىٰ عَلَى ٱلۡإِنسَٰنِ حِينٞ مِّنَ ٱلدَّهۡرِ لَمۡ يَكُن شَيۡـٔٗا مَّذۡكُورًا ١
Has there [not] come upon man a period of time when he was not a thing [even] mentioned?
İnsanın varlığı heç kəsə məlum olmayan uzun bir dövrü ötüb keçmişdir.
76:2Page 578
إِنَّا خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِن نُّطۡفَةٍ أَمۡشَاجٖ نَّبۡتَلِيهِ فَجَعَلۡنَٰهُ سَمِيعَۢا بَصِيرًا ٢
Indeed, We created man from a sperm-drop mixture1 that We may try him; and We made him hearing and seeing.
Biz insanı qarışıq nütfədən - kişi ilə qadının nütfəsindən yaratdıq. Onun öhdəsinə qoyduğumuz işlərdə onu sınaqdan keçirmək üçün onu eşidən və görən etdik. Belə etdik ki, onun öhdəsinə qoyduğumuz şəriətin buyuruqlarını yerinə yetirsin.
76:3Page 578
إِنَّا هَدَيۡنَٰهُ ٱلسَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرٗا وَإِمَّا كَفُورًا ٣
Indeed, We guided him to the way, be he grateful or be he ungrateful.
Həqiqətən, Biz insana elçilərimizin dili ilə hidayət yolunu göstərdik, beləliklə də, zəlalət yolu ona aydın oldu. Bundan sonra o, ya doğru yola yönələr və Allaha şükür edən bir qul olar, ya da doğru yoldan azar və Allahın ayələrini inkar edən kafir bir qul olar.
76:4Page 578
إِنَّآ أَعۡتَدۡنَا لِلۡكَٰفِرِينَ سَلَٰسِلَاْ وَأَغۡلَٰلٗا وَسَعِيرًا ٤
Indeed, We have prepared for the disbelievers chains and shackles and a blaze.
Doğrudan da, Biz Allaha və Onun peyğəmbərlərinə küfr etmiş kəslər üçün Cəhənnəm sürüklənəcək zəncirlər, orada onlara vurulacaq buxovlar və alovlu bir atəş hazırlamışıq.
76:5Page 578
إِنَّ ٱلۡأَبۡرَارَ يَشۡرَبُونَ مِن كَأۡسٖ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا ٥
Indeed, the righteous will drink from a cup [of wine] whose mixture is of Kāfūr,1
Şübhəsiz ki, Allaha itaət edən möminlər qiyamət günü, gözəl iy verən kafur qatılmış şərabla dolu badədən içəcəklər.
76:6Page 579
عَيۡنٗا يَشۡرَبُ بِهَا عِبَادُ ٱللَّهِ يُفَجِّرُونَهَا تَفۡجِيرٗا ٦
A spring of which the [righteous] servants of Allāh will drink; they will make it gush forth in force [and abundance].
İtaətkarlar üçün hazırlanmış bu şərab, suyu rahat götürülən bol və tükənməz olan elə bir bulaqdandır ki, Allahın qulları ondan doyunca içər və onun mənsəbini istədikləri səmtə yönəldib axıdarlar.
76:7Page 579
يُوفُونَ بِٱلنَّذۡرِ وَيَخَافُونَ يَوۡمٗا كَانَ شَرُّهُۥ مُسۡتَطِيرٗا ٧
They [are those who] fulfill [their] vows and fear a Day whose evil will be widespread.
Bu bulaqdan içəcək bəndələrin xislətləri belədir ki, onlar özlərinə vacib buyurduqları ibadətləri yerinə yetirər və dəhşəti hər yeri bürüyəcək gündən - qiyamət günündən qorxarlar.
76:8Page 579
وَيُطۡعِمُونَ ٱلطَّعَامَ عَلَىٰ حُبِّهِۦ مِسۡكِينٗا وَيَتِيمٗا وَأَسِيرًا ٨
And they give food in spite of love for it1 to the needy, the orphan, and the captive,
Onlar özlərinin ehtiyacı olan və iştahaları çəkən sevdikləri şeylərdən ehtiyacı olan kasıblara, yetimlərə və əsirlərə yedirdərlər.
76:9Page 579
إِنَّمَا نُطۡعِمُكُمۡ لِوَجۡهِ ٱللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمۡ جَزَآءٗ وَلَا شُكُورًا ٩
[Saying], "We feed you only for the face [i.e., approval] of Allāh. We wish not from you reward or gratitude.
Onlar ehtiyacı olan insanları Allahın üzü xatirinə yedirtdiklərini qəlblərində gizli saxlayar və buna görə onlardan nə mükafat, nə də minnətdarlıq gözləməzlər.
76:10Page 579
إِنَّا نَخَافُ مِن رَّبِّنَا يَوۡمًا عَبُوسٗا قَمۡطَرِيرٗا ١٠
Indeed, We fear from our Lord a Day austere and distressful."
Biz Rəbbimizdən gələ bilən, çox kəskin və ağır olduğundan bədbəxt insanların üzünə kədər gətirəcək bir gündən qorxuruq.
76:11Page 579
فَوَقَىٰهُمُ ٱللَّهُ شَرَّ ذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمِ وَلَقَّىٰهُمۡ نَضۡرَةٗ وَسُرُورٗا ١١
So Allāh will protect them from the evil of that Day and give them radiance and happiness
Elə buna görə də Allah Öz lütfü ilə onları o əzəmətli günün şərindən qoruyacaq, həmçinin onlara ehtiram göstərərək və qəlblərinə sevinc bəxş edərək onların üzünə gözəllik və nur bəxş edəcəkdir.
76:12Page 579
وَجَزَىٰهُم بِمَا صَبَرُواْ جَنَّةٗ وَحَرِيرٗا ١٢
And will reward them for what they patiently endured [with] a garden [in Paradise] and silk [garments].
Onlar itaət ediləcək işlərdə, Allahın qədəri ilə başlarına gələn müsibətlərdə və bir də günahlardan çəkinməkdə səbir etdiklərinə görə, Allah onlara Cənnəti bəxş edər. Onlar orada olan nemətlərdən istifadə edər, əyinlərinə də ipək geyərlər.
76:13Page 579
مُّتَّكِـِٔينَ فِيهَا عَلَى ٱلۡأَرَآئِكِۖ لَا يَرَوۡنَ فِيهَا شَمۡسٗا وَلَا زَمۡهَرِيرٗا ١٣
[They will be] reclining therein on adorned couches. They will not see therein any [burning] sun or [freezing] cold.
Onlar Cənnətdə bəzədilmiş taxtlar üzərində dirsəklənəcək və orada nə şüasından əziyyət çəkdikləri günəşi, nə də sərt soyuq görəcəklər. Əksinə, onlar daim kölgəlikdə olacaq, nə isti, nə də soyuq görəcəklər.
76:14Page 579
وَدَانِيَةً عَلَيۡهِمۡ ظِلَٰلُهَا وَذُلِّلَتۡ قُطُوفُهَا تَذۡلِيلٗا ١٤
And near above them are its shades, and its [fruit] to be picked will be lowered in compliance.
Cənnət ağaclarının kölgələri onlara yaxınlaşacaq, meyvələri də onları dərmək istəyən kimsənin tam ixtiyarına veriləcək. Onları asanlıqla və rahatlıqla - istər uzanmış halda, istər oturaq halda, istərsə də ayaq üstə - onları dərəcəkər.
76:15Page 579
وَيُطَافُ عَلَيۡهِم بِـَٔانِيَةٖ مِّن فِضَّةٖ وَأَكۡوَابٖ كَانَتۡ قَوَارِيرَا۠ ١٥
And there will be circulated among them vessels of silver and cups having been [created] clear [as glass],
Onlar su içmək istədikləri zaman xidmətçilər əllərində gümüş qablar və büllur qədəhlərlə onların ətrafında dolanacaqlar.
76:16Page 579
قَوَارِيرَاْ مِن فِضَّةٖ قَدَّرُوهَا تَقۡدِيرٗا ١٦
Clear glasses [made] from silver of which they have determined the measure.
O qədəhlər gümüşdən olmaqla yanaşı, şəffaflığında sankı bir şüşə kimidir. Onlar cənnətdəkilərin içmək istədikləri münasib bir ölçüdə, nə ondan artıq, nə də əskik hazırlanmışdır.
76:17Page 579
وَيُسۡقَوۡنَ فِيهَا كَأۡسٗا كَانَ مِزَاجُهَا زَنجَبِيلًا ١٧
And they will be given to drink a cup [of wine] whose mixture is of ginger
Orada o möhtərəm insanlara zəncəfil qatılmış badələrdə şərab içirdiləcəkdir.
76:18Page 579
عَيۡنٗا فِيهَا تُسَمَّىٰ سَلۡسَبِيلٗا ١٨
[From] a fountain within it [i.e., Paradise] named Salsabeel.
Onlar Cənnətdə, Səlsəbil adlanan bir bulaqdan içəcəklər.
76:19Page 579
۞ وَيَطُوفُ عَلَيۡهِمۡ وِلۡدَٰنٞ مُّخَلَّدُونَ إِذَا رَأَيۡتَهُمۡ حَسِبۡتَهُمۡ لُؤۡلُؤٗا مَّنثُورٗا ١٩
There will circulate among them young boys made eternal. When you see them, you would think them [as beautiful as] scattered pearls.
Onların ətrafında həmişə cavan olan xidmətçilər dolanacaqlar. Sən o xidmətçiləri gördükdə, onların üzünün parlaq, rənginin gözəl, saylarının çox və özlərinin də müxtəlifliyindən dolayı, onları səpələnmiş mirvari dənələri olduqlarını sanarsan.
76:20Page 579
وَإِذَا رَأَيۡتَ ثَمَّ رَأَيۡتَ نَعِيمٗا وَمُلۡكٗا كَبِيرًا ٢٠
And when you look there [in Paradise], you will see pleasure and great dominion.
Sən Cənnətdə hara baxsan təsəvvür olunmaz nemətlər və bənzəri olmayan əzəmətli səltənət görərsən.
76:21Page 579
عَٰلِيَهُمۡ ثِيَابُ سُندُسٍ خُضۡرٞ وَإِسۡتَبۡرَقٞۖ وَحُلُّوٓاْ أَسَاوِرَ مِن فِضَّةٖ وَسَقَىٰهُمۡ رَبُّهُمۡ شَرَابٗا طَهُورًا ٢١
Upon them [i.e., the inhabitants] will be green garments of fine silk and brocade. And they will be adorned with bracelets of silver, and their Lord will give them a purifying drink.
Onların əyninə nazik və qalın ipəkdən dəbdəbəli yaşıl libaslar geyindiriləcək, üstəlik, qollarına da, gümüş bilərziklər taxılacaq. Allah onlara hər bir zərərdən xali olan şərab içirdəcəkdir.
76:22Page 579
إِنَّ هَٰذَا كَانَ لَكُمۡ جَزَآءٗ وَكَانَ سَعۡيُكُم مَّشۡكُورًا ٢٢
[And it will be said], "Indeed, this is for you a reward, and your effort has been appreciated."
Onlara ehtiram göstərilərək deyiləcək: "Həqiqətən, sizə bəxş edilmiş bu nemətlər etdiyiniz əməllərin mükafatıdır, əməliniz də, Allah yanında məqbul olunmuş əməldir".
76:23Page 579
إِنَّا نَحۡنُ نَزَّلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡقُرۡءَانَ تَنزِيلٗا ٢٣
Indeed, it is We who have sent down to you, [O Muḥammad], the Qur’ān progressively.
Ey Peyğəmbər! Biz Quranı sənə bir dəfəyə deyil, tədricən hissə-hissə nazil etdik.
76:24Page 579
فَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ وَلَا تُطِعۡ مِنۡهُمۡ ءَاثِمًا أَوۡ كَفُورٗا ٢٤
So be patient for the decision of your Lord and do not obey from among them a sinner or ungrateful [disbeliever].
Allahın yazdığı qədərə və ya şəri baxımdan verdiyi hökmlərə səbir et. Nə səni günah iş görməyə çağıran günahkara, nə də səni küfr etməyə təhrik edən kafirə itaət et!
76:25Page 579
وَٱذۡكُرِ ٱسۡمَ رَبِّكَ بُكۡرَةٗ وَأَصِيلٗا ٢٥
And mention the name of your Lord [in prayer] morning and evening
Gündüzün əvvəlində fəcr namazını, axırında da, zöhr və əsr namazlarını qılmaqla Rəbbini xatırla!
76:26Page 580
وَمِنَ ٱلَّيۡلِ فَٱسۡجُدۡ لَهُۥ وَسَبِّحۡهُ لَيۡلٗا طَوِيلًا ٢٦
And during the night prostrate to Him and exalt [i.e., praise] Him a long [part of the] night.
Gecə namazlarını - məğrib və işa namazlarını qılmaqla Rəbbini xatırla və onlardan sonra Onun üçün təhəccüd (gecə) namazını qıl!
76:27Page 580
إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ يُحِبُّونَ ٱلۡعَاجِلَةَ وَيَذَرُونَ وَرَآءَهُمۡ يَوۡمٗا ثَقِيلٗا ٢٧
Indeed, these [disbelievers] love the immediate and leave behind them1 a grave Day.
Həqiqətən, o müşriklər dünya həyatını sevir və ona tamah salır, qiyamət gününü - dəhşətlər və müsibətlərlə dolu o ağır günü isə unudurlar.
76:28Page 580
نَّحۡنُ خَلَقۡنَٰهُمۡ وَشَدَدۡنَآ أَسۡرَهُمۡۖ وَإِذَا شِئۡنَا بَدَّلۡنَآ أَمۡثَٰلَهُمۡ تَبۡدِيلًا ٢٨
We have created them and strengthened their forms, and when We will, We can change their likenesses with [complete] alteration.
Biz onları xəlq etdik və onların məfsəllərini, əzalarını və s. məhkəmləndirməklə xilqətlərini qüvvətləndirdik. Biz onları məhv edib bənzərləri ilə əvəz etmək istədikdə, onları məhv edib bənzərləri ilə əvəz edirik.
76:29Page 580
إِنَّ هَٰذِهِۦ تَذۡكِرَةٞۖ فَمَن شَآءَ ٱتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ سَبِيلٗا ٢٩
Indeed, this is a reminder, so he who wills may take to his Lord a way.
Həqiqətən, bu surə bir ibrət və bir xatırlatmadır. Kim istəsə Rəbbinin rizasını qazanmağa aparan bir yol tutar.
76:30Page 580
وَمَا تَشَآءُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمٗا ٣٠
And you do not will except that Allāh wills. Indeed, Allāh is ever Knowing and Wise.
Allah sizin, Allah rizasını qazanmağa aparan yolu tutub getmənizi istəməyincə, siz istəyə bilməzsiniz! Bütün işlər Onun ixtiyarındadır. Şübhəsiz ki, Allah qulları üçün nəyin xeyrinə olduğunu və onlar üçün nəyin də zərərli olduğunu daha yaxış biləndir. O, yaratmasında, yazdığı qəza və qədərdə və təyin etdiyi şəri hökmlərində hikmət sahibidir!
76:31Page 580
يُدۡخِلُ مَن يَشَآءُ فِي رَحۡمَتِهِۦۚ وَٱلظَّٰلِمِينَ أَعَدَّ لَهُمۡ عَذَابًا أَلِيمَۢا ٣١
He admits whom He wills into His mercy; but the wrongdoers - He has prepared for them a painful punishment.
O, Öz qullarından dilədiyini mərhəmətinə qovuşdurar, onları iman gətirməyə və yaxşı işlər görməyə müvəffəq edər. Küfr və asiliklər etməklə özlərinə zülm edən kimsələr üçün isə, O, axirətdə ağrılı-acılı əzab - Cəhənnəm əzabı hazırlamışdır.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences