Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uyghur
هود
Hud
Hud · Meccan · 123 ayahs
11:1Page 221
الٓرۚ كِتَٰبٌ أُحۡكِمَتۡ ءَايَٰتُهُۥ ثُمَّ فُصِّلَتۡ مِن لَّدُنۡ حَكِيمٍ خَبِيرٍ ١
Alif, Lām, Rā.1 [This is] a Book whose verses are perfected and then presented in detail from [one who is] Wise and Aware2
ئەلىف، لام، را. بەقەرە سۈرىسىنىڭ بېشىدا بۇنىڭغا ئوخشاش ئايەتلەر ھەققىدە سۆزلىنىپ بولدى. قۇرئان ئايەتلىرى تۈزۈلىشى ۋە مەناسى تەرىپىدىن پۇختا كىتابتۇر. سەن بۇ كىتابتا ھېچقانداق يوچۇق ۋە نۇقساننى تاپالمايسەن. بۇ كىتابتا ھالال ۋە ھارام، بۇيرۇق ۋە چەكلىمە، ئاللاھنىڭ ياخشىلارغا قىلغان ۋەدىلىرى بىلەن ناچار ئادەملەرگە قىلىنغان ئاگاھلاندۇرۇش ۋە قىسسىلەر بايان قىلىنغان. ئىشلارنى ئورۇنلاشتۇرۇشتا، ئەھكاملارنى يولغا قويۇشتا ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچى، بەندىلىرىنىڭ ئەھۋالى ۋە ئۇلارغا ماس كېلىدىغان نەرسىلەردىن خەۋەردار زات تەرىپىدىن نازىل قىلىنغاندۇر.
11:2Page 221
أَلَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّا ٱللَّهَۚ إِنَّنِي لَكُم مِّنۡهُ نَذِيرٞ وَبَشِيرٞ ٢
[Through a messenger, saying], "Do not worship except Allāh. Indeed, I am to you from Him a warner and a bringer of good tidings,"
مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا نازىل قىلىنغان بۇ ئايەتلەرنىڭ مەزمۇنى ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشتا باشقا نەرسىنى قوشۇپ ئىبادەت قىلىشتىن چەكلەشدۇر. ئى ئىنسانلار! ھەقىقەتەن مەن سىلەرنى ئەگەر كاپىر بولساڭلار ۋە ئاسى بولساڭلار ئاللاھنىڭ ئازابى بىلەن قورقۇتىمەن، ئەگەر ئىمان ئېيتساڭلار ۋە شەرىئەتكە ئەمەل قىلساڭلار ئاللاھنىڭ ساۋابى بىلەن خۇشخەۋەر بەرگۈچىمەن.
11:3Page 221
وَأَنِ ٱسۡتَغۡفِرُواْ رَبَّكُمۡ ثُمَّ تُوبُوٓاْ إِلَيۡهِ يُمَتِّعۡكُم مَّتَٰعًا حَسَنًا إِلَىٰٓ أَجَلٖ مُّسَمّٗى وَيُؤۡتِ كُلَّ ذِي فَضۡلٖ فَضۡلَهُۥۖ وَإِن تَوَلَّوۡاْ فَإِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٖ كَبِيرٍ ٣
And [saying], "Seek forgiveness of your Lord and repent to Him, [and] He will let you enjoy a good provision for a specified term and give every doer of favor his favor [i.e., reward]. But if you turn away, then indeed, I fear for you the punishment of a great Day.
ئى ئىنسانلار! پەرۋەردىگارىڭلاردىن گۇناھىڭلارنىڭ مەغپىرەت بولىشىنى تەلەپ قىلىڭلار، ئىلگىرى سادىر قىلغان گۇناھلىرىڭلارغا پۇشايمان قىلىش ئارقىلىق ئاللاھقا تەۋبە قىلىڭلار. ئاللاھ سىلەرنى ئەجىلىڭلار يەتكۈچە ھاياتى دۇنيادىن ئوبدان بەھرىمەن قىلىدۇ. ئەمەل ۋە ئىبادەت قىلغان ھەر قانداق كىشىگە ياخشىلىقىنىڭ ساۋابىنى كېمەيتىۋەتمەستىن تولۇق بېرىدۇ. ئەگەر سىلەر مەن پەرۋەردىگارىم تەرىپىدىن ئېلىپ كەلگەن نەرسىلەرگە ئىمان ئېيتىشتىن يۈز ئۆرۈسەڭلار، ھەقىقەتەن مەن سىلەرنى قىيامەت كۈنىنىڭ قاتتىق ئازابىدىن قورقۇتىمەن.
11:4Page 221
إِلَى ٱللَّهِ مَرۡجِعُكُمۡۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ ٤
To Allāh is your return, and He is over all things competent."
ئى ئىنسانلار! قىيامەت كۈنى ئاللاھنىڭ دەرگاھىغا قايتىسىلەر. ئاللاھ ھەر نەرسىگە قادىردۇر. ئاللاھنى ھېچ نەرسە ئاجىزلاشتۇرالمايدۇ. سىلەر ئۆلگىنىڭلاردىن كېيىن سىلەرنى تىرىلدۈرۈپ سىلەردىن ھېساب ئېلىشتىن ئاللاھ ئاجىز كەلمەيدۇ.
11:5Page 221
أَلَآ إِنَّهُمۡ يَثۡنُونَ صُدُورَهُمۡ لِيَسۡتَخۡفُواْ مِنۡهُۚ أَلَا حِينَ يَسۡتَغۡشُونَ ثِيَابَهُمۡ يَعۡلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعۡلِنُونَۚ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ٥
Unquestionably, they [i.e., the disbelievers] turn away their breasts to hide themselves from him. Unquestionably, [even] when they cover themselves in their clothing, He [i.e., Allāh] knows what they conceal and what they declare. Indeed, He is Knowing of that within the breasts.
راستىنلا مۇشرىكلار نادانلىقتىن دىللىرىدىكى شەكنى ئاللاھتىن يوشۇرۇش ئۈچۈن كۆكرەكلىرىنى ئىگىپ ماڭىدۇ. شۇنداقلا ئۇلار باشلىرىنى كىيىم بىلەن چۆمكىۋالغاندىمۇ ئاللاھ ئۇلارنىڭ يوشۇرۇن ۋە ئاشكارا ئىشلىرىنى بىلىپ تۇرىدۇ، ئاللاھ ھەقىقەتەن قەلبتە يوشۇرۇلغان نەرسىنىمۇ بىلگۈچىدۇر.
11:6Page 222
۞ وَمَا مِن دَآبَّةٖ فِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا عَلَى ٱللَّهِ رِزۡقُهَا وَيَعۡلَمُ مُسۡتَقَرَّهَا وَمُسۡتَوۡدَعَهَاۚ كُلّٞ فِي كِتَٰبٖ مُّبِينٖ ٦
And there is no creature on earth but that upon Allāh is its provision, and He knows its place of dwelling and place of storage.1 All is in a clear register.
يەر يۈزىدە ئۆمىلەيدىغان بارچە مەخلۇقاتلارغا رىزىق بېرىشنى مەرھەمەت يۈزىسىدىن ئاللاھ ئۈستىگە ئالغان. ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ تۇرار جايىنى ۋە ئۆلگەندىن كېيىن كۆمۈلىدىغان جايىنى بىلىدۇ. بارچە مەخلۇقلار، ئۇلارنىڭ رىزقى، تۇرار جايى ۋە ئۆلگەندىن كېيىنكى ئورنى قاتارلىقلارنىڭ ھەممىسى روشەن كىتابقا، يەنى لەۋھۇلمەھفۇزغا پۈتۈلگەندۇر.
11:7Page 222
وَهُوَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ وَكَانَ عَرۡشُهُۥ عَلَى ٱلۡمَآءِ لِيَبۡلُوَكُمۡ أَيُّكُمۡ أَحۡسَنُ عَمَلٗاۗ وَلَئِن قُلۡتَ إِنَّكُم مَّبۡعُوثُونَ مِنۢ بَعۡدِ ٱلۡمَوۡتِ لَيَقُولَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٞ مُّبِينٞ ٧
And it is He who created the heavens and the earth in six days - and His Throne had been upon water - that He might test you as to which of you is best in deed. But if you say, "Indeed, you are resurrected after death," those who disbelieve will surely say, "This is not but obvious magic."
ئاللاھ تائالا شۇنچىۋالا كاتتا ھالەتتىكى ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى ھەمدە ئۇ ئىككىسىنىڭ ئارىسىدىكى بارچە نەرسىلەرنى ئالتە كۈندە ياراتتى. ئاللاھنىڭ ئەرشى بۇ ئىككىسى يارىتىلىشتىن ئىلگىرى سۇ ئۈستىدە ئىدى. ئەي ئىنسانلار! (ئاللاھنىڭ بۇنداق كاتتا مەخلۇقاتلارنى يارىتىشى) قايسىڭلارنىڭ ئەمەلى ئاللاھنى رازى قىلىدىغان ئەڭ گۈزەل رەۋىشتە بولىدىغانلىقىنى ۋە قايسىڭلارنىڭ ئەمەلىنىڭ ئاللاھنى غەزەبلەندۈرىدىغان رەۋىشتە ناچار بولىدىغانلىقىنى ئاشكارىلاش، ئاندىن ھەر كىمگە لايىق رەۋىشتە جازا-مۇكاپات بېرىش ئۈچۈندۇر. ئەي پەيغەمبەر! ئەگەر سەن ئۇلارغا: ئى ئىنسانلار! سىلەر ھېساب بېرىش ئۈچۈن ئۆلگەندىن كېيىن چوقۇم قايتىدىن تىرىلدۈرۈلىسىلەر، دېسەڭ، ئۇلار ئاللاھقا كاپىر بولۇپ، ئۆلگەندىن كېيىن قايتا تىرىلىشنى ئىنكار قىلغانلار چوقۇم: سەن ئوقۇۋاتقان بۇ قۇرئان پەقەت ئوپئوچۇق سېھىردۇر، ئۇ ئېنىق سەپسەتىدۇر، دەيدۇ.
11:8Page 222
وَلَئِنۡ أَخَّرۡنَا عَنۡهُمُ ٱلۡعَذَابَ إِلَىٰٓ أُمَّةٖ مَّعۡدُودَةٖ لَّيَقُولُنَّ مَا يَحۡبِسُهُۥٓۗ أَلَا يَوۡمَ يَأۡتِيهِمۡ لَيۡسَ مَصۡرُوفًا عَنۡهُمۡ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ ٨
And if We hold back from them the punishment for a limited time, they will surely say,1 "What detains it?" Unquestionably, on the Day it comes to them, it will not be averted from them, and they will be enveloped by what they used to ridicule.
ئەگەر بىز مۇشرىكلار دۇنيادا دۇچار بولىدىغان ئازابنى مەلۇم ۋاقىت كېچىكتۈرسەك ئۇلار ئالدىراپلا مەسخىرە قىلىپ: بۇ ئازابنى بىزدىن نېمە توسۇپ قالدى؟ دەيدۇ. بىلىڭلاركى، ئۇلارغا تېگىشلىك بولغان ئازابنىڭ ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا مەلۇم ۋاقتى بار، ئۇلارغا ئۇ ئازاب كەلگەندە ئۇلار ئۆزلىرىدىن ئازابنى قايتۇرغۇچى تاپالمايدۇ بەلكى ئۇلارغا ئازاب چوقۇم كېلىدۇ. ئۇلار مەسخىرە قىلىپ ئالدىراتقان ئازاب ئۇلارنى ھەر تەرەپتىن قورشىۋالىدۇ.
11:9Page 222
وَلَئِنۡ أَذَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِنَّا رَحۡمَةٗ ثُمَّ نَزَعۡنَٰهَا مِنۡهُ إِنَّهُۥ لَيَـُٔوسٞ كَفُورٞ ٩
And if We give man a taste of mercy from Us and then We withdraw it from him, indeed, he is despairing and ungrateful.
ئەگەر بىز ئىنسانغا تەن ساقلىقى ۋە بايلىققا ئوخشاش نېئمەتلەرنى بېرىپ بولۇپ تارتىۋالساق، ئۇ چوقۇم ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن قاتتىق ئۈمىدسىزلىنىپ كېتىدۇ، نېئمەتلىرىگە تۇزكورلۇق قىلىپ، ئاللاھ نېئمەتلەرنى تارتىۋالغان چاغدا ئېرىشكەن كۈنلەرنى ئۇنتۇپلا كېتىدۇ.
11:10Page 222
وَلَئِنۡ أَذَقۡنَٰهُ نَعۡمَآءَ بَعۡدَ ضَرَّآءَ مَسَّتۡهُ لَيَقُولَنَّ ذَهَبَ ٱلسَّيِّـَٔاتُ عَنِّيٓۚ إِنَّهُۥ لَفَرِحٞ فَخُورٌ ١٠
But if We give him a taste of favor after hardship has touched him, he will surely say, "Bad times have left me." Indeed, he is exultant and boastful -
ئەگەر بىز ئىنساننىڭ بېشىغا كەلگەن كەمبەغەلچىلىك ۋە كېسەللىكتىن كېيىن باياشاتلىق ۋە تەن ساقلىقىنىڭ تەمىنى تېتىتساق ئۇ چوقۇم: ئەمدى مەن خاپىلىقتىن قۇتۇلدۇم، كېسىلىممۇ ساقايدى، دەيدۇ ۋە بۇنىڭغا قارىتا ئاللاھقا شۈكرى قىلمايدۇ. شەكسىزكى ئۇ كۆپ كۆرەڭلەيدىغان، مەنمەنچى، باشقىلارغا چوڭچىلىق قىلىدىغان ۋە ئاللاھنىڭ ئۆزىگە بەرگەن نېئمەتلىرىنى كۆز-كۆز قىلىدىغان مەخلۇقتۇر.
11:11Page 222
إِلَّا ٱلَّذِينَ صَبَرُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ أُوْلَٰٓئِكَ لَهُم مَّغۡفِرَةٞ وَأَجۡرٞ كَبِيرٞ ١١
Except for those who are patient and do righteous deeds; those will have forgiveness and great reward.
لېكىن قىيىنچىلىقلارغا، تائەت-ئىبادەتلەرنىڭ جاپاسىغا ۋە گۇناھ-مەئسىيەت قىلماسلىققا سەۋر قىلالىغان ھەمدە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانلارنىڭ ئەھۋالى باشقىچە بولۇپ، ئۇلار ئۈمىدسىزلەنمەيدۇ، ئاللاھنىڭ نېئمەتلىرىگىمۇ تۇزكورلۇق قىلمايدۇ، باشقىلارغا چوڭچىلىقمۇ قىلمايدۇ. بۇ سۈپەتلەرگە ئىگە بولغان كىشىلەرنىڭ گۇناھلىرى پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن مەغپىرەت قىلىنىدۇ، ئاخىرەتتە كاتتا مۇكاپاتقا نائىل بولىدۇ.
11:12Page 222
فَلَعَلَّكَ تَارِكُۢ بَعۡضَ مَا يُوحَىٰٓ إِلَيۡكَ وَضَآئِقُۢ بِهِۦ صَدۡرُكَ أَن يَقُولُواْ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ كَنزٌ أَوۡ جَآءَ مَعَهُۥ مَلَكٌۚ إِنَّمَآ أَنتَ نَذِيرٞۚ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ وَكِيلٌ ١٢
Then would you possibly leave [out] some of what is revealed to you,1 or is your breast constrained by it because they say, "Why has there not been sent down to him a treasure or come with him an angel?" But you are only a warner. And Allāh is Disposer of all things.
ئەي پەيغەمبەر! سەن مۇشرىكلارنىڭ كۇپرىلىقى، سەركەشلىكى ۋە مۆجىزىلەرنى تەلەپ قىلىشىغا كۆپ ئۇچرىغانلىقىڭ تۈپەيلىدىن ئۇلارغا ئەمەل قىلىش ئېغىر كېلىپ قېلىشىدىن ئەنسىرەپ ئاللاھ يەتكۈزۈشكە بۇيرۇغاننى يەتكۈزگۈڭ كەلمەسلىكى، ئۇلارنىڭ: نېمىشقا ئۇنىڭغا ئۇنى باي قىلىۋېتىدىغان بىرەر خەزىنە چۈشۈرۈلمىدى ياكى نېمىشقا ئۇنىڭ بىلەن بىرگە راست پەيغەمبەرلىكىنى تەستىقلايدىغان بىرەر پەرىشتە كەلمىدى، دېمەسلىكى ئۈچۈن ئۇنى يەتكۈزگەنلىكىڭدىن سىقىلىش ھېس قىلىشىڭ مۇمكىن. لېكىن بۇنى دەپ ساڭا ۋەھىي قىلىنغاننىڭ ئازراق بىر قىسمىنىمۇ چالا قويمىغىن. سەن پەقەت ئاللاھ يەتكۈزۈشكە بۇيرۇغاننى يەتكۈزىدىغان ئاگاھلاندۇرغۇچىسەن، سېنىڭ ئۇلار تەلەپ قىلغانلىكى مۆجىزىلەرنى كەلتۈرۈش مەجبۇرىيىتىڭ يوق. ئاللاھ ھەر نەرسىنى نازارەت قىلغۇچىدۇر.
11:13Page 223
أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۖ قُلۡ فَأۡتُواْ بِعَشۡرِ سُوَرٖ مِّثۡلِهِۦ مُفۡتَرَيَٰتٖ وَٱدۡعُواْ مَنِ ٱسۡتَطَعۡتُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ١٣
Or do they say, "He invented it"? Say, "Then bring ten sūrahs like it that have been invented and call upon [for assistance] whomever you can besides Allāh, if you should be truthful."
مۇشرىكلار: مۇھەممەد قۇرئاننى ئۆزى ئويدۇرغان، ئۇ ئاللاھ تەرىپىدىن كەلگەن ۋەھىي ئەمەس، دېيىشەمدۇ؟ ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارغا جەڭ ئېلان قىلىپ: ئەگەر «قۇرئان بىر توقۇلما» دېگەن دەۋايىڭلاردا راستچىل بولساڭلار سىلەرچە توقۇلما بولغان قۇرئاندىكىدەك چىنلىققا بەك كۆڭۈل بۆلۈپ كەتمىسەڭلارمۇ، مۇشۇ قۇرئاننىڭ سۈرىلىرىگە ئوخشاش ئويدۇرۇلغان ئون سۈرىنى كەلتۈرۈپ بېقىڭلار، بۇنىڭغا ياردەملەشتۈرۈش ئۈچۈن كۈچۈڭلار يەتكەن ھەر كىمنى چاقىرىڭلار، دېگىن.
11:14Page 223
فَإِلَّمۡ يَسۡتَجِيبُواْ لَكُمۡ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَآ أُنزِلَ بِعِلۡمِ ٱللَّهِ وَأَن لَّآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۖ فَهَلۡ أَنتُم مُّسۡلِمُونَ ١٤
And if they do not respond to you - then know that it [i.e., the Qur’ān] was revealed with the knowledge of Allāh1 and that there is no deity except Him. Then,2 would you [not] be Muslims?
ئەگەر ئۇلار كۈچى يەتمىگەنلىكتىن سىلەرنىڭ تەلىپىڭلارنى ئورۇندىيالمىسا، ئەي مۇئمىنلەر! شۇنى ئېنىق بىلىڭلاركى، قۇرئاننى ھەقىقەتەن ئاللاھ ئۆز ئىلمى بىلەن پەيغەمبىرىگە نازىل قىلغان بولۇپ، ئۇ توقۇلما ئەمەس. يەنە شۇنى بىلىڭلاركى، ئاللاھتىن باشقا ھەقىقىي مەبۇد يوقتۇر. مۇشۇنداق كەسكىن دەلىل-پاكىتلارنى كۆرگەندىن كېيىنغۇ ئاللاھقا بويسۇنارسىلەر؟.
11:15Page 223
مَن كَانَ يُرِيدُ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا وَزِينَتَهَا نُوَفِّ إِلَيۡهِمۡ أَعۡمَٰلَهُمۡ فِيهَا وَهُمۡ فِيهَا لَا يُبۡخَسُونَ ١٥
Whoever desires the life of this world and its adornments - We fully repay them for their deeds therein,1 and they therein will not be deprived.
كىمكى قىلغان ئەمەللىرى ئارقىلىق ھاياتىي دۇنيانى ۋە ئۇنىڭ بىر دەملىك مەنپەئەتىنى كۆزلەيدىكەن، بىز ئۇلارنىڭ ئەمەللىرىنىڭ مۇكاپاتىنى مۇشۇ دۇنيادىلا بېرىمىز، يەنى تەن ساقلىقى، خاتىرجەملىك ۋە باياشاتلىق ئاتا قىلىمىز. ئۇلارنىڭ ئەمەللىرىنىڭ مۇكاپاتىدىن ھېچنەرسە كېمەيتىلمەيدۇ.
11:16Page 223
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَيۡسَ لَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ إِلَّا ٱلنَّارُۖ وَحَبِطَ مَا صَنَعُواْ فِيهَا وَبَٰطِلٞ مَّا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ١٦
Those are the ones for whom there is not in the Hereafter but the Fire. And lost is what they did therein,1 and worthless is what they used to do.
بۇنداق ناچار خىسلەتلىك كىشىلەرگە قىيامەت كۈنى ھېچقانداق مۇكاپات يوق، ئۇلار پەقەت دوزاخقا كىرىدۇ. ئۇلار ئەمەللىرىنىڭ مۇكاپاتىنى دۇنيادا ئېلىپ بولغان بولۇپ، ئەمەللىرى يوققا چىققان. چۈنكى ئۇلارنىڭ ئەمىلىدىن بۇرۇن نە ئىمانى، نە بىر دۇرۇس نىيىتى يوق ئىدى. دېمەك ئۇلار قىلغان ئەمەللىرى ئارقىلىق ئاللاھنىڭ رازىلىقىنى ۋە ئاخىرەتنى كۆزلىمەيتتى.
11:17Page 223
أَفَمَن كَانَ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّهِۦ وَيَتۡلُوهُ شَاهِدٞ مِّنۡهُ وَمِن قَبۡلِهِۦ كِتَٰبُ مُوسَىٰٓ إِمَامٗا وَرَحۡمَةًۚ أُوْلَٰٓئِكَ يُؤۡمِنُونَ بِهِۦۚ وَمَن يَكۡفُرۡ بِهِۦ مِنَ ٱلۡأَحۡزَابِ فَٱلنَّارُ مَوۡعِدُهُۥۚ فَلَا تَكُ فِي مِرۡيَةٖ مِّنۡهُۚ إِنَّهُ ٱلۡحَقُّ مِن رَّبِّكَ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يُؤۡمِنُونَ ١٧
So is one who [stands] upon a clear evidence from his Lord [like the aforementioned]? And a witness1 from Him follows it,2 and before it was the Scripture of Moses to lead and as mercy. Those [believers in the former revelations] believe in it [i.e., the Qur’ān]. But whoever disbelieves in it from the [various] factions - the Fire is his promised destination. So be not in doubt about it. Indeed, it is the truth from your Lord, but most of the people do not believe.
پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن كەلگەن پاكىتى ۋە يېنىدا پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن گۇۋاھچى بولۇپ كەلگەن جىبرىئىل بولغان ھەمدە پەيغەمبەرلىكىگە، پۈتكۈل ئىنسانلارغا رەھبەر ۋە رەھمەت ئىكەنلىكىگە بۇندىن ئىلگىرى مۇسا ئەلەيھىسسالامغا نازىل قىلىنغان تەۋراتمۇ گۇۋاھلىق بېرىدىغان مۇھەممەد ۋە ئۇنىڭغا ئىمان ئېيتقان مۇئمىنلەر ئازغۇنلۇقتا نېمە قىلارىنى بىلەلمەي تېڭىرقاپ قالغان ئاۋۇ كاپىرلارغا ئوخشىمايدۇ. ماۋۇلار قۇرئانغا ۋە ئۇ قۇرئان نازىل قىلىنغان مۇھەممەدكە ئىمان ئېيتىدۇ. خىلمۇخىل دىن ئەھلىدىن كىمكى مۇھەممەدكە (ياكى قۇرئانغا) كاپىر بولىدىكەن، قىيامەت كۈنى ئۇنىڭ جايى جەھەننەم بولىدۇ. ئەي پەيغەمبەر! قۇرئاندىن ۋە كاپىرلارغا قىلىنغان ۋەدىدىن شەكلەنمىگىن. چۈنكى ئۇ شەكسىز ھەقىقەتتۇر. لېكىن كۆپىنچە كىشىلەر روشەن دەلىل-پاكىتلار دۆۋىلىنىپ تۇرسىمۇ ئىمان ئېيتمايدۇ.
11:18Page 223
وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًاۚ أُوْلَٰٓئِكَ يُعۡرَضُونَ عَلَىٰ رَبِّهِمۡ وَيَقُولُ ٱلۡأَشۡهَٰدُ هَٰٓؤُلَآءِ ٱلَّذِينَ كَذَبُواْ عَلَىٰ رَبِّهِمۡۚ أَلَا لَعۡنَةُ ٱللَّهِ عَلَى ٱلظَّٰلِمِينَ ١٨
And who is more unjust than he who invents a lie about Allāh? Those will be presented before their Lord, and the witnesses will say, "These are the ones who lied against their Lord." Unquestionably, the curse of Allāh is upon the wrongdoers
شېرىكنى ۋە بالىنى ئاللاھقا نىسبەت بېرىش ئارقىلىق ئاللاھقا يالغاننى چاپلىغان كىشىدىنمۇ زالىم بىرى يوق. ئاللاھ نامىدىن يالغاننى توقۇيدىغان بۇ ئادەملەر قىيامەت كۈنى قىلمىشلىرىدىن سوراققا تارتىلىشى ئۈچۈن پەرۋەردىگارى ئالدىغا تىزىلىدۇ. پەرىشتىلەر ۋە پەيغەمبەرلەردىن بولغان گۇۋاھچىلار ئۇلارغا قارشى گۇۋاھلىق بېرىپ: ئاللاھقا بالا نىسبەت بېرىش ئارقىلىق ئۇنىڭغا شېرىك كەلتۈرگەن ۋە ئاللاھ نامىدىن يالغاننى توقۇغانلار مانا مۇشۇلار. بىلىپ قېلىڭلاركى، ئاللاھقا يالغاننى چاپلاش ئارقىلىق ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغانلارنى ئاللاھ ئۆز رەھمىتىدىن يىراق قىلدى، دەيدۇ.
11:19Page 223
ٱلَّذِينَ يَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَيَبۡغُونَهَا عِوَجٗا وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ كَٰفِرُونَ ١٩
Who averted [people] from the way of Allāh and sought to make it [seem] deviant while they, concerning the Hereafter, were disbelievers.
كىشىلەرنى ئاللاھنىڭ توغرا يولىدىن توسىدىغانلار، ھەق يولغا ھېچكىم ماڭمىسۇن دەپ باتىلنى ئۈمىد قىلىدۇ. ئۇلار ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشكە ئىشەنمەيدۇ ھەم ئىنكار قىلىدۇ.
11:20Page 224
أُوْلَٰٓئِكَ لَمۡ يَكُونُواْ مُعۡجِزِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا كَانَ لَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِنۡ أَوۡلِيَآءَۘ يُضَٰعَفُ لَهُمُ ٱلۡعَذَابُۚ مَا كَانُواْ يَسۡتَطِيعُونَ ٱلسَّمۡعَ وَمَا كَانُواْ يُبۡصِرُونَ ٢٠
Those were not causing failure [to Allāh] on earth, nor did they have besides Allāh any protectors. For them the punishment will be multiplied. They were not able to hear, nor did they see.1
ئەنە شۇلار ئاللاھنىڭ ئازابى چۈشكەندە ھېچ يەرگە قېچىپ قۇتۇلالمىدى، ئۇلارنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قوغداپ قالىدىغان ئاللاھتىن باشقا ئىتتىپاقداشلىرى ۋە ياردەمچىلىرىمۇ بولمىدى. ئۇلار ئۆزلىرىمۇ ئاللاھنىڭ يولىدىن بۇرۇلۇپ كېتىپ، باشقىلارنىمۇ ئاللاھنىڭ يولىدىن توسقانلىقى ئۈچۈن قىيامەت كۈنى قاتمۇ-قات ئازابقا دۇچار بولىدۇ. ئۇلار دۇنيادا ھەقنى ۋە ھىدايەتنى قوبۇل قىلىدىغان رەۋىشتە ئاڭلىيالمىدى، ھەقتىن قاتتىق يۈز ئۆرۈگەنلىكى تۈپەيلىدىن ئاللاھنىڭ كائىناتتىكى مۆجىزىلىرىنى ئۆزلىرىگە پايدا ئېلىپ كېلىدىغان شەكىلدە كۆرەلمىدى.
11:21Page 224
أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ ٢١
Those are the ones who will have lost themselves, and lost from them is what they used to invent.
ئەنە شۇلار ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرگەنلىكى تۈپەيلىدىن ئۆزلىرىنى ھالاكەت ھاڭلىرىغا ئىتتىرىش ئارقىلىق زىيان تارتقان كىشىلەر بولۇپ، ئۇلار ئويدۇرغان شېرىكلەر ۋە شاپائەتچىلەر ئۇلارنى تاشلىۋەتتى.
11:22Page 224
لَا جَرَمَ أَنَّهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ هُمُ ٱلۡأَخۡسَرُونَ ٢٢
Assuredly, it is they in the Hereafter who will be the greatest losers.
ئەمەلىيەتتە ئۇلار قىيامەت كۈنى سودىدا زىيان تارتقۇچىلاردۇر. چۈنكى ئۇلار ئىماننى كۇپرىغا، ئاخىرەتنى دۇنياغا، رەھمەتنى ئازابقا تېگىشتى.
11:23Page 224
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَأَخۡبَتُوٓاْ إِلَىٰ رَبِّهِمۡ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ٢٣
Indeed, they who have believed and done righteous deeds and humbled themselves to their Lord - those are the companions of Paradise; they will abide eternally therein.
شۈبھىسىزكى ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئىمان ئېيتقانلار، ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانلار، ئاللاھقا بويسۇنۇپ، باش ئەگكەنلەر جەننەت ئەھلىدۇر، ئۇلار جەننەتتە مەڭگۈ قالىدۇ.
11:24Page 224
۞ مَثَلُ ٱلۡفَرِيقَيۡنِ كَٱلۡأَعۡمَىٰ وَٱلۡأَصَمِّ وَٱلۡبَصِيرِ وَٱلسَّمِيعِۚ هَلۡ يَسۡتَوِيَانِ مَثَلًاۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ ٢٤
The example of the two parties is like the blind and deaf, and the seeing and hearing. Are they equal in comparison? Then, will you not remember?
كاپىرلار ۋە مۇئمىنلەردىن ئىبارەت ئىككى گۇرۇھ بار بولۇپ، ئۇلاردىن بىرى كۆزى كۆرمەيدىغان قارىغۇ، قۇلىقى ئاڭلىمايدىغان پاڭغا ئوخشايدۇ. بۇ، ھەقنى قوبۇل قىلىدىغان رەۋىشتە ئاڭلىمايدىغان، ئەسقاتىدىغان رەۋىشتە كۆرمەيدىغان كاپىر گۇرۇھنىڭ مىسالىدۇر. يەنە بىرى ئاڭلايدىغان ھەم كۆرىدىغان كىشىنىڭ مىسالى بولۇپ، بۇ بولسا ھەم ئاڭلايدىغان، ھەم كۆرىدىغان مۇئمىنلەرنىڭ مىسالىدۇر، بۇ ئىككى گۇرۇھ كىشىلەرنىڭ ھالى ۋە سۈپىتى ئوخشاش بولامدۇ؟، ھەرگىزمۇ ئوخشاش بولمايدۇ. ئۇلارنىڭ ئوخشاش ئەمەسلىكىدىن ئىبرەت ئالمامسىلەر؟
11:25Page 224
وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا نُوحًا إِلَىٰ قَوۡمِهِۦٓ إِنِّي لَكُمۡ نَذِيرٞ مُّبِينٌ ٢٥
And We had certainly sent Noah to his people, [saying], "Indeed, I am to you a clear warner
شۈبھىسىزكى، بىز نۇھنى قەۋمىگە پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتۇق، ئۇ: ئەي قەۋمىم! مەن سىلەرنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن ئاگاھلاندۇرغۇچى ۋە سىلەرگە ئەۋەتىلگەن دىننى روشەن بايان قىلىپ بەرگۈچىمەن.
11:26Page 224
أَن لَّا تَعۡبُدُوٓاْ إِلَّا ٱللَّهَۖ إِنِّيٓ أَخَافُ عَلَيۡكُمۡ عَذَابَ يَوۡمٍ أَلِيمٖ ٢٦
That you not worship except Allāh. Indeed, I fear for you the punishment of a painful day."
مەن سىلەرنى يەككە-يېگانە ئاللاھقىلا قۇلچىلىق قىلىشقا چاقىرىمەن، پەقەت ئۇنىڭغىلا قۇلچىلىق قىلىڭلار. سىلەرنىڭ قىيامەت كۈنىنىڭ دەرتلىك ئازابىغا قېلىشىڭلاردىن ئەنسىرەيمەن، دېدى.
11:27Page 224
فَقَالَ ٱلۡمَلَأُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَوۡمِهِۦ مَا نَرَىٰكَ إِلَّا بَشَرٗا مِّثۡلَنَا وَمَا نَرَىٰكَ ٱتَّبَعَكَ إِلَّا ٱلَّذِينَ هُمۡ أَرَاذِلُنَا بَادِيَ ٱلرَّأۡيِ وَمَا نَرَىٰ لَكُمۡ عَلَيۡنَا مِن فَضۡلِۭ بَلۡ نَظُنُّكُمۡ كَٰذِبِينَ ٢٧
So the eminent among those who disbelieved from his people said, "We do not see you but as a man like ourselves, and we do not see you followed except by those who are the lowest of us [and] at first suggestion.1 And we do not see in you over us any merit; rather, we think you are liars."
ئۇنىڭ قەۋمىدىن كاپىر بولغان ئاقسۆڭەك، مۆتىۋەرلەر: بىز سېنىڭ چاقىرىقىڭغا ھەرگىز ئاۋاز قوشمايمىز، چۈنكى سېنىڭ بىزدىن ھېچقانداق ئارتۇقچىلىقىڭ يوق، سەنمۇ بىزگە ئوخشاش ئىنسان. ئۇنىڭ ئۈستىگە پەقەت ئارىمىزدىكى تۆۋەن تەبىقىدىكى كىشىلەرنىڭلا ساڭا ئەگەشكەنلىكىنى كۆرۈۋاتىمىز، يەنە كېلىپ بىز سىلەرگە ئەگەشكۈدەك سىلەرنىڭ شان-شەرەپ، مال-دۇنيا ۋە يۈز-ئابرويدا بىزدىن ھېچقانداق ئارتۇقچىلىقىڭلار يوق، ئەكسىچە بىز سىلەرنى دەۋايىڭلاردا يالغانچى دەپ قارايمىز، دېيىشتى.
11:28Page 224
قَالَ يَٰقَوۡمِ أَرَءَيۡتُمۡ إِن كُنتُ عَلَىٰ بَيِّنَةٖ مِّن رَّبِّي وَءَاتَىٰنِي رَحۡمَةٗ مِّنۡ عِندِهِۦ فَعُمِّيَتۡ عَلَيۡكُمۡ أَنُلۡزِمُكُمُوهَا وَأَنتُمۡ لَهَا كَٰرِهُونَ ٢٨
He said, "O my people, have you considered: if I should be upon clear evidence from my Lord while He has given me mercy from Himself but it has been made unapparent to you, should we force it upon you while you are averse to it?
نۇھ ئېيتتى: ئەي قەۋمىم، قېنى دەپ بېقىڭلار! ئەگەر مەن راست پەيغەمبەرلىكىمنى ئىسپاتلايدىغان، سىلەرنىڭ ماڭا ئىشىنىشىڭلارنى تەلەپ قىلىدىغان، پەرۋەردىگارىم تەرەپتىن كەلگەن دەلىل-پاكىتقا ئاساسلانغان بولسام، پەرۋەردىگارىم ماڭا ئۆز دەرگاھىدىن رەھمەتنى، يەنى پەيغەمبەرلىك ۋەزىپىسىنى بەرسە، سىلەر ئۆزۈڭلارنىڭ نادانلىقى تۈپەيلىدىن ئۇنى بىلەلمىسەڭلار، بىز سىلەرنى ئۇنىڭغا ئىمان ئېيتىشقا مەجبۇرلاپ، ئىماننى قەلبىڭلارغا مەجبۇرىي كىرگۈزەلەمدۇق؟ ئۇنداق قىلىش بىزنىڭ قولىمىزدىن كەلمەيدۇ، چۈنكى ئىمانغا مۇۋەپپەق قىلىدىغىنى پەقەت ئاللاھ تائالادۇر.
11:29Page 225
وَيَٰقَوۡمِ لَآ أَسۡـَٔلُكُمۡ عَلَيۡهِ مَالًاۖ إِنۡ أَجۡرِيَ إِلَّا عَلَى ٱللَّهِۚ وَمَآ أَنَا۠ بِطَارِدِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْۚ إِنَّهُم مُّلَٰقُواْ رَبِّهِمۡ وَلَٰكِنِّيٓ أَرَىٰكُمۡ قَوۡمٗا تَجۡهَلُونَ ٢٩
And O my people, I ask not of you for it any wealth. My reward is not but from Allāh. And I am not one to drive away those who have believed. Indeed, they will meet their Lord, but I see that you are a people behaving ignorantly.
ئەي قەۋمىم! پەيغەمبەرلىكنى يەتكۈزگەنلىكىم ئۈچۈن سىلەردىن پۇل-مال تەلەپ قىلمايمەن، مېنىڭ ئەجرىمنى پەقەت ئاللاھ بېرىدۇ. سىلەر قوغلىۋېتىشىمنى تەلەپ قىلغان كەمبەغەل مۇمىنلەرنى مەن سۆھبىتىمدىن قوغلىمايمەن. ئۇلار قىيامەت كۈنى چوقۇم پەرۋەردىگارىغا ئۇچرىشىدۇ، ئاللاھ ئۇلارغا ئىمانىغا قارىتا جازا-مۇكاپات بېرىدۇ. لېكىن سىلەر ئاجىز مۇمىنلەرنى يېنىمدىن قوغلىۋېتىشىمنى تەلەپ قىلغانلىقىڭلار تۈپەيلىدىن مەن سىلەرنى بۇ چاقىرىقنىڭ ماھىيىتىنى چۈشەنمەيدىغان كىشىلەر دەپ قارايمەن.
11:30Page 225
وَيَٰقَوۡمِ مَن يَنصُرُنِي مِنَ ٱللَّهِ إِن طَرَدتُّهُمۡۚ أَفَلَا تَذَكَّرُونَ ٣٠
And O my people, who would protect me from Allāh if I drove them away? Then will you not be reminded?
ئەي قەۋمىم! ئەگەر مەن بۇ مۇمىنلەرگە ئۇۋال قىلىپ، ھېچ سەۋەبسىزلا يېنىمدىن قوغلىۋەتسەم، مېنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن كىم قۇتقۇزالايدۇ؟. پەند-نەسىھەتنى قوبۇل قىلىپ، ئۆزۈڭلارغا ئەڭ مۇۋاپىق ھەم ئەڭ پايدىلىق ئىشلارنى قىلىشقا تىرىشمامسىلەر؟.
11:31Page 225
وَلَآ أَقُولُ لَكُمۡ عِندِي خَزَآئِنُ ٱللَّهِ وَلَآ أَعۡلَمُ ٱلۡغَيۡبَ وَلَآ أَقُولُ إِنِّي مَلَكٞ وَلَآ أَقُولُ لِلَّذِينَ تَزۡدَرِيٓ أَعۡيُنُكُمۡ لَن يُؤۡتِيَهُمُ ٱللَّهُ خَيۡرًاۖ ٱللَّهُ أَعۡلَمُ بِمَا فِيٓ أَنفُسِهِمۡ إِنِّيٓ إِذٗا لَّمِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ ٣١
And I do not tell you that I have the depositories [containing the provision] of Allāh or that I know the unseen, nor do I tell you that I am an angel, nor do I say of those upon whom your eyes look down that Allāh will never grant them any good. Allāh is most knowing of what is within their souls. Indeed, I would then be among the wrongdoers [i.e., the unjust]."
ئەي قەۋمىم! مەن سىلەرگە: قولۇمدا ئاللاھنىڭ خەزىنىلىرى بار، ئەگەر ئىمان ئېيتساڭلار ئۇنى سىلەرگە بېرىمەن، دېمەيمەن. غەيىبنى بىلىمەنمۇ دېمەيمەن ھەم ئۆزۈمنى پەرىشتىمۇ دېمەيمەن. ئەكسىچە مەنمۇ سىلەرگە ئوخشاش ئىنسان. سىلەر كۆزگە ئىلماي مەسخىرە قىلىۋاتقان كىشىلەرگە ئاللاھ ھەرگىز تەۋپىق ۋە ھىدايەت بەرمەيدۇ دەپمۇ ئېيتمايمەن. ئاللاھ ئۇلارنىڭ نىيەتلىرى ۋە ئەھۋاللىرىنى ئوبدان بىلگۈچىدۇر. ناۋادا مەن بۇنداق دېسەم، ئەلۋەتتە ئاللاھنىڭ ئازابىغا لايىق زالىملاردىن بوپقالىمەن.
11:32Page 225
قَالُواْ يَٰنُوحُ قَدۡ جَٰدَلۡتَنَا فَأَكۡثَرۡتَ جِدَٰلَنَا فَأۡتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلصَّٰدِقِينَ ٣٢
They said, "O Noah, you have disputed [i.e., opposed] us and been frequent in dispute of us. So bring us what you threaten us, if you should be of the truthful."
ئۇلار يولسىزلىق ۋە تەكەببۇرلۇق قىلىپ: ئەي نۇھ! بىز بىلەن ناھايىتى كۆپ مۇنازىرىلەشتىڭ، مۇنازىرىلىشىپمۇ ھەقىقەتەن كۆپ مۇنازىرىلەشتىڭ. ئەگەر دەۋايىڭدا راستچىللاردىن بولساڭ، بىزگە ۋەدە قىلغان ئازابنى كەلتۈرۈپ باقمامسەن؟ دېيىشتى.
11:33Page 225
قَالَ إِنَّمَا يَأۡتِيكُم بِهِ ٱللَّهُ إِن شَآءَ وَمَآ أَنتُم بِمُعۡجِزِينَ ٣٣
He said, "Allāh will only bring it to you if He wills, and you will not cause [Him] failure.
نۇھ ئۇلارغا جاۋابەن: مەن سىلەرگە ئازاب كەلتۈرەلمەيمەن. ئەگەر خالىسا ئۇنى پەقەت ئاللاھلا كەلتۈرىدۇ. ناۋادا ئاللاھ سىلەرنى ئازابلىماقچى بولسا ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قېچىپ قۇتۇلالمايسىلەر.
11:34Page 225
وَلَا يَنفَعُكُمۡ نُصۡحِيٓ إِنۡ أَرَدتُّ أَنۡ أَنصَحَ لَكُمۡ إِن كَانَ ٱللَّهُ يُرِيدُ أَن يُغۡوِيَكُمۡۚ هُوَ رَبُّكُمۡ وَإِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ ٣٤
And my advice will not benefit you - although I wished to advise you - if Allāh should intend to put you in error. He is your Lord, and to Him you will be returned."
ناۋادا ئاللاھ تەرسالىقىڭلار تۈپەيلىدىن سىلەرنى توغرا يولدىن ئازدۇرۇۋەتمەكچى، ھىدايەتتىن مەھرۇم قىلماقچى بولسا، مېنىڭ ۋەز-نەسىھەتلىرىمنىڭ سىلەرگە قىلچە پايدىسى بولمايدۇ. ئاللاھ سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭلاردۇر، بارچە ئىشىڭلارغا شۇ زات ئىگە. شۇڭا ئۇ خالىسا سىلەرنى ئازدۇرۇۋېتىدۇ. قىيامەت كۈنى پەقەت شۇنىڭ دەرگاھىغا قايتۇرۇلىسىلەر، ئاندىن ئۇ سىلەرگە ئەمەللىرىڭلارغا يارىشا جازا-مۇكاپات بېرىدۇ.
11:35Page 225
أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُۖ قُلۡ إِنِ ٱفۡتَرَيۡتُهُۥ فَعَلَيَّ إِجۡرَامِي وَأَنَا۠ بَرِيٓءٞ مِّمَّا تُجۡرِمُونَ ٣٥
Or do they say [about Prophet Muḥammad (ﷺ)], "He invented it"? Say, "If I have invented it, then upon me is [the consequence of] my crime; but I am innocent of what [crimes] you commit."
نۇھ قەۋمىنىڭ كاپىر بولۇش سەۋەبى شۇكى، ئۇلار نۇھ ئېلىپ كەلگەن بۇ دىننى ئاللاھ نامىدىن ئۆزى توقۇۋالدى، دەپ قارايتتى. ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارغا ئېيتقىنكى، مۇبادا مەنمۇ ئۇنى ئۆزۈم توقۇۋالغان بولسام ئۆز ئۇۋالىم ئۆزۈمگە، ئەمما سىلەرنىڭ ئىنكارچىلىقىڭلارنىڭ گۇناھىدىن ھېچ نەرسىنى ئۆز ئۈستۈمگە ئالمايمەن، مەن ئۇنىڭدىن ئادا-جۇدادۇرمەن.
11:36Page 225
وَأُوحِيَ إِلَىٰ نُوحٍ أَنَّهُۥ لَن يُؤۡمِنَ مِن قَوۡمِكَ إِلَّا مَن قَدۡ ءَامَنَ فَلَا تَبۡتَئِسۡ بِمَا كَانُواْ يَفۡعَلُونَ ٣٦
And it was revealed to Noah that, "No one will believe from your people except those who have already believed, so do not be distressed by what they have been doing.
ئاللاھ نۇھقا ۋەھىي قىلىپ: ئەي نۇھ! ئەمدى ساڭا قەۋمىڭدىن ھازىرغىچە ئىمان ئېيتقانلاردىن باشقا ھېچكىم ئىمان ئېيتمايدۇ. مۇشۇنچىۋالا ئۇزۇن ۋاقىت ئىچىدە قەۋمىڭنىڭ سېنى يالغانغا چىقارغانلىقى ۋە مەسخىرە قىلغانلىقىدىن قايغۇرۇپ كەتمىگىن، دېدى.
11:37Page 225
وَٱصۡنَعِ ٱلۡفُلۡكَ بِأَعۡيُنِنَا وَوَحۡيِنَا وَلَا تُخَٰطِبۡنِي فِي ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ إِنَّهُم مُّغۡرَقُونَ ٣٧
And construct the ship under Our observation and Our inspiration and do not address Me concerning those who have wronged; indeed, they are [to be] drowned."
بىزنىڭ كۆز ئالدىمىزدا، ھېمايىمىز ئاستىدا، ۋەھىي ئارقىلىق ئۆگەتكىنىمىز بويىچە بىر كېمە ياسىغىن، كۇپۇرلۇق بىلەن ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغۇچىلارغا مۆھلەت بېرىشىم توغرۇلۇق ماڭا سۆز ئاچمىغىن. شەكسىزكى ئۇلار كاپىرلىقىدا چىڭ تۇرغانلىقىنىڭ جازاسى ئۈچۈن چوقۇم توپان بالاسىدا غەرق قىلىنىدۇ.
11:38Page 226
وَيَصۡنَعُ ٱلۡفُلۡكَ وَكُلَّمَا مَرَّ عَلَيۡهِ مَلَأٞ مِّن قَوۡمِهِۦ سَخِرُواْ مِنۡهُۚ قَالَ إِن تَسۡخَرُواْ مِنَّا فَإِنَّا نَسۡخَرُ مِنكُمۡ كَمَا تَسۡخَرُونَ ٣٨
And he constructed the ship, and whenever an assembly of the eminent of his people passed by him, they ridiculed him. He said, "If you ridicule us, then we will ridicule you just as you ridicule.
نۇھ پەرۋەردىگارىنىڭ بۇيرۇقى بويىچە كېمە ياساشقا كىرىشتى. قەۋمىنىڭ مۆتىۋەر كاتىباشلىرى ھەر قېتىم ئۇنىڭ يېنىدىن ئۆتكەندە نە سۇ، نە دەريا يوق يەردە كېمە ياسىغانلىقىدىن ئۇنى مەسخىرە قىلىشاتتى. ئۇلار نۇھنى مەسخىرە قىلىۋەرگەچكە نۇھ ئۇلارغا: ھەي خالايىق! سىلەر ھازىر بىزنى كېمە ياسىغانلىقىمىز ئۈچۈن مەسخىرە قىلساڭلار، بىزمۇ چوقۇم سىلەرنى ئاقىۋەتتە ئۆزۈڭلارنىڭ غەرق بوپكېتىشىڭلارنى بىلمىگىنىڭلار ئۈچۈن مەسخىرە قىلىمىز.
11:39Page 226
فَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَ مَن يَأۡتِيهِ عَذَابٞ يُخۡزِيهِ وَيَحِلُّ عَلَيۡهِ عَذَابٞ مُّقِيمٌ ٣٩
And you are going to know who will get a punishment that will disgrace him [on earth] and upon whom will descend an enduring punishment [in the Hereafter]."
بۇ دۇنيادا كىمنىڭ بېشىغا خورلىغۇچى ئازاب كېلىدىغانلىقىنى، قىيامەتتىمۇ كىمنىڭ مەڭگۈلۈك ئازابقا دۇچار بولىدىغانلىقىنى ئۇزۇنغا قالماي بىلىپ قالىسىلەر.
11:40Page 226
حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَ أَمۡرُنَا وَفَارَ ٱلتَّنُّورُ قُلۡنَا ٱحۡمِلۡ فِيهَا مِن كُلّٖ زَوۡجَيۡنِ ٱثۡنَيۡنِ وَأَهۡلَكَ إِلَّا مَن سَبَقَ عَلَيۡهِ ٱلۡقَوۡلُ وَمَنۡ ءَامَنَۚ وَمَآ ءَامَنَ مَعَهُۥٓ إِلَّا قَلِيلٞ ٤٠
[So it was], until when Our command came and the oven overflowed,1 We said, "Load upon it [i.e., the ship] of each [creature] two mates and your family, except those about whom the word [i.e., decree] has preceded, and [include] whoever has believed." But none had believed with him, except a few.
نۇھ ئاللاھنىڭ بۇيرۇقى بويىچە كېمىنى ياساپ پۈتكۈزدى. تۇپان بالاسىنىڭ باشلانغانلىقىنى بىلدۈرۈش ئۈچۈن ئۇلارنى ھالاك قىلىش بۇيرۇقىمىز كەلگەن ۋە ئۇلارنىڭ نان ياقىدىغان تونۇرلىرىدىن سۇ ئېتىلىپ چىققان چاغدا بىز نۇھقا: كېمىگە يەر يۈزىدىكى ھايۋاناتلارنىڭ ھەر تۈرىدىن بىر جۈپتىن ئېلىۋالغىن، ئائىلەڭدىكىلەردىن ئىمان ئېيتمىغانلىقتىن غەرق قىلىنىدىغانلىقى بېكىتىلگەنلىرىدىن باشقىسىنىمۇ ئالغىن، دېدۇق. نۇھ ئاللاھقا ئىمان ئېيتىشقا دەۋەت قىلغان شۇنچىۋالا ئۇزۇن ۋاقىت ئىچىدە ئۇنىڭ قەۋمىدىن پەقەت ئازغىنە كىشىلەرلا ئىمان ئېيتقان ئىدى.
11:41Page 226
۞ وَقَالَ ٱرۡكَبُواْ فِيهَا بِسۡمِ ٱللَّهِ مَجۡر۪ىٰهَا وَمُرۡسَىٰهَآۚ إِنَّ رَبِّي لَغَفُورٞ رَّحِيمٞ ٤١
And [Noah] said, "Embark therein; in the name of Allāh [are] its course and its anchorage. Indeed, my Lord is Forgiving and Merciful."
نۇھ ئائىلىسى ۋە قەۋمى ئىچىدىن ئىمان ئېيتقانلارغا: كېمىگە چىقىڭلار، كېمىنىڭ مېڭىشى ۋە توختىشى ئاللاھنىڭ ئىسمى بىلەندۇر. شۈبھىسىزكى پەرۋەردىگارىم بەندىلىرىدىن تەۋبە قىلغانلارنىڭ گۇناھىنى مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، ئۇلارغا كۆيۈمچاندۇر، دېدى. ئاللاھنىڭ مۇمىنلەرنى ھالاكەتتىن قۇتقۇزغانلىقىمۇ ئۇلارغا كۆيۈنگەنلىكىنىڭ جۈملىسىدىندۇر.
11:42Page 226
وَهِيَ تَجۡرِي بِهِمۡ فِي مَوۡجٖ كَٱلۡجِبَالِ وَنَادَىٰ نُوحٌ ٱبۡنَهُۥ وَكَانَ فِي مَعۡزِلٖ يَٰبُنَيَّ ٱرۡكَب مَّعَنَا وَلَا تَكُن مَّعَ ٱلۡكَٰفِرِينَ ٤٢
And it sailed with them through waves like mountains, and Noah called to his son who was apart [from them], "O my son, come aboard with us and be not with the disbelievers."
كېمە ئۇلارنى تاغدەك چوڭ دولقۇنلار ئىچىدە ئېلىپ مېڭىۋاتاتتى. نۇھ ئاتىلىق تۇيغۇسى بىلەن دادىسى ۋە خەلقىدىن ئايرىم بىر جايدا تۇرغان كاپىر ئوغلىغا: ئوغلۇم! غەرق بوپكېتىشتىن قۇتۇلاي دېسەڭ بىز بىلەن بىرگە كېمىگە چىقىۋالغىن، كاپىرلارنىڭ سېپىدە تۇرما. ئۇنداق قىلساڭ سەنمۇ شۇلارغا ئوخشاش غەرق بوپكېتىسەن، دەپ توۋلىدى.
11:43Page 226
قَالَ سَـَٔاوِيٓ إِلَىٰ جَبَلٖ يَعۡصِمُنِي مِنَ ٱلۡمَآءِۚ قَالَ لَا عَاصِمَ ٱلۡيَوۡمَ مِنۡ أَمۡرِ ٱللَّهِ إِلَّا مَن رَّحِمَۚ وَحَالَ بَيۡنَهُمَا ٱلۡمَوۡجُ فَكَانَ مِنَ ٱلۡمُغۡرَقِينَ ٤٣
[But] he said, "I will take refuge on a mountain to protect me from the water." [Noah] said, "There is no protector today from the decree of Allāh, except for whom He gives mercy." And the waves came between them, and he was among the drowned.
نۇھنىڭ ئوغلى ئۇنىڭغا: مەن ئېگىز تاغقا چىقىۋالىمەن، تاغ مېنى سۇ ئېقىتىپ كېتىشتىن ساقلايدۇ، دېدى. نۇھ ئوغلىغا: بۈگۈن شەپقەتلىك ئاللاھ ئۆز رەھمىتىگە ئېلىشنى خالىغان بەندىسىدىن باشقا ھېچكىم تۇپان بالاسىدىن ئىبارەت ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قۇتۇلالمايدۇ. چۈنكى پەقەت ئاللاھلا غەرق بوپكېتىشتىن ساقلاپ قالالايدۇ، دېدى. شۇ ئەسنادا نۇھ بىلەن كاپىر ئوغلىنىڭ ئارىسىنى دولقۇن ئايرىۋەتتى. شۇنىڭ بىلەن ئۇنىڭ ئوغلى كاپىر بولغانلىقى تۈپەيلىدىن توپاندا غەرق بولغۇچىلاردىن بوپكەتتى.
11:44Page 226
وَقِيلَ يَٰٓأَرۡضُ ٱبۡلَعِي مَآءَكِ وَيَٰسَمَآءُ أَقۡلِعِي وَغِيضَ ٱلۡمَآءُ وَقُضِيَ ٱلۡأَمۡرُ وَٱسۡتَوَتۡ عَلَى ٱلۡجُودِيِّۖ وَقِيلَ بُعۡدٗا لِّلۡقَوۡمِ ٱلظَّٰلِمِينَ ٤٤
And it was said, "O earth, swallow your water, and O sky, withhold [your rain]." And the water subsided, and the matter was accomplished, and it [i.e., the ship] came to rest on the [mountain of] Jūdiyy. And it was said, "Away with the wrongdoing people."
ئاللاھ تۇپان بالاسى ئاخىرلاشقاندىن كېيىن زېمىنغا: ئى زېمىن، سۈيۈڭنى يۇتقىن، دېدى. ئاسمانغىمۇ: ئى ئاسمان، ئەمدى توختا، يامغۇر ياغدۇرما، دەپ بۇيرۇق قىلدى. سۇ بىردىنلا كېمىيىپ، يەر يۈزى قۇرىدى، ئاللاھ كاپىرلارنى ھالاك قىلىۋەتتى، كېمە جۇدىي تېغىنىڭ ئۈستىدە توختىدى. ئاللاھنىڭ بەلگىلىمىلىرىدىن ئۆتۈپ كەتكۈچىلەر ئۇنىڭ رەھمىتىدىن يىراق بولسۇن ۋە ھالاك بوپكەتسۇن، دېيىلدى.
11:45Page 226
وَنَادَىٰ نُوحٞ رَّبَّهُۥ فَقَالَ رَبِّ إِنَّ ٱبۡنِي مِنۡ أَهۡلِي وَإِنَّ وَعۡدَكَ ٱلۡحَقُّ وَأَنتَ أَحۡكَمُ ٱلۡحَٰكِمِينَ ٤٥
And Noah called to his Lord and said, "My Lord, indeed my son is of my family; and indeed, Your promise is true; and You are the most just of judges!"
نۇھ پەرۋەردىگارىغا يېلىنىپ: ئەي پەرۋەردىگارىم! ئوغلۇم ھەقىقەتەن مېنىڭ ئائىلەمدىن ئىدى، سەن ئۇلارنى قۇتقۇزۇشقا ۋەدە قىلغان ئىدىڭ، شەكسىزكى سېنىڭ ۋەدەڭ راستتۇركى، سەن ۋەدەڭگە خىلاپلىق قىلمايسەن. سەن بولساڭ ھۆكۈمرانلارنىڭ ئەڭ ئادالەتلىكى ۋە ئەڭ ياخشى بىلگۈچىسەن، دېدى.
11:46Page 227
قَالَ يَٰنُوحُ إِنَّهُۥ لَيۡسَ مِنۡ أَهۡلِكَۖ إِنَّهُۥ عَمَلٌ غَيۡرُ صَٰلِحٖۖ فَلَا تَسۡـَٔلۡنِ مَا لَيۡسَ لَكَ بِهِۦ عِلۡمٌۖ إِنِّيٓ أَعِظُكَ أَن تَكُونَ مِنَ ٱلۡجَٰهِلِينَ ٤٦
He said, "O Noah, indeed he is not of your family; indeed, he is [one whose] work was other than righteous, so ask Me not for that about which you have no knowledge. Indeed, I advise you, lest you be among the ignorant."
ئاللاھ نۇھقا ئېيتتى: ئەي نۇھ! سەن قۇتقۇزۇپ قېلىشىمنى سورىغان ئوغلۇڭ مەن قۇتۇلدۇرۇشقا ۋەدە قىلغان ئائىلەڭدىن ئەمەس، چۈنكى ئۇ كاپىردۇر ھەم سېنىڭ بۇ تىلىكىڭ ساڭا مۇناسىپ ئەمەس، سەندەك بىر ئادەمگە بۇنداق قىلىش ياراشمايدۇ. شۇڭا مەلۇماتىڭ بولمىغان ئىشلارنى مەندىن سورىمىغىن. شەكسىزكى مەن سېنى نادانلاردىن بوپ قېلىشتىن ئاگاھلاندۇرىمەن. بولمىسا سەن مېنىڭ ئىلمىم ۋە ھېكمىتىمگە ئۇيغۇن كەلمەيدىغان نەرسىنى تىلەيسەن.
11:47Page 227
قَالَ رَبِّ إِنِّيٓ أَعُوذُ بِكَ أَنۡ أَسۡـَٔلَكَ مَا لَيۡسَ لِي بِهِۦ عِلۡمٞۖ وَإِلَّا تَغۡفِرۡ لِي وَتَرۡحَمۡنِيٓ أَكُن مِّنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ ٤٧
[Noah] said, "My Lord, I seek refuge in You from asking that of which I have no knowledge. And unless You forgive me and have mercy upon me, I will be among the losers."
نۇھ ئېيتتى: ئەي پەرۋەردىگارىم! ساڭا سېغىنىپ بىلمىگەن نەرسىنى سوراپ سېلىشتىن پاناھ تىلەيمەن. ئەگەر گۇناھىمنى مەغپىرەت قىلمىساڭ ۋە مېنى ئۆز رەھمىتىڭگە ئالمىساڭ، ئاخىرەتتىكى نېسىۋىلىرىدىن قۇرۇق قالغان زىيانكارلاردىن بوپقالىمەن.
11:48Page 227
قِيلَ يَٰنُوحُ ٱهۡبِطۡ بِسَلَٰمٖ مِّنَّا وَبَرَكَٰتٍ عَلَيۡكَ وَعَلَىٰٓ أُمَمٖ مِّمَّن مَّعَكَۚ وَأُمَمٞ سَنُمَتِّعُهُمۡ ثُمَّ يَمَسُّهُم مِّنَّا عَذَابٌ أَلِيمٞ ٤٨
It was said, "O Noah, disembark in security from Us and blessings upon you and upon nations [descending] from those with you. But other nations [of them] We will grant enjoyment; then there will touch them from Us a painful punishment."
ئاللاھ نۇھقا ئېيتتى: ئەي نۇھ! كېمىدىن تىنچ-ئامان ھالەتتە، ئاللاھنىڭ ساڭا ۋە سەن بىلەن بىرگە كېمىگە چىققان مۇئمىنلەرنىڭ سەندىن كېيىن دۇنياغا كېلىدىغان ئەۋلادلىرىغا ئاتا قىلغان چەكسىز نېئمەتلىرى ئىچىگە چۈشۈڭلار. دۇنيادا ئۇلارنىڭ يەنە بىر تۈركۈم كاپىر ئەۋلادلىرىمۇ باركى، بىز ئۇلارنى مۇشۇ دۇنيادىنلا بەھرىمەن قىلىپ، ياشاش ئىمكانىيىتىگە ئىگە قىلىمىز. ئاندىن كېيىن ئۇلار ئاخىرەتتە بىزنىڭ قاتتىق ئازابىمىزغا دۇچار بولىدۇ.
11:49Page 227
تِلۡكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلۡغَيۡبِ نُوحِيهَآ إِلَيۡكَۖ مَا كُنتَ تَعۡلَمُهَآ أَنتَ وَلَا قَوۡمُكَ مِن قَبۡلِ هَٰذَاۖ فَٱصۡبِرۡۖ إِنَّ ٱلۡعَٰقِبَةَ لِلۡمُتَّقِينَ ٤٩
That is from the news of the unseen which We reveal to you, [O Muḥammad]. You knew it not, neither you nor your people, before this. So be patient; indeed, the [best] outcome is for the righteous.
نۇھ ئەلەيھىسسالامنىڭ بۇ قىسسىسى غەيىبكە ئائىت خەۋەرلەردىندۇر. ئەي پەيغەمبەر! بىز ساڭا بۇنى ۋەھىي قىلىشتىن بۇرۇن نە سەن، نە قەۋمىڭ بۇ ئىشلارنى بىلمەيتتىڭلار. شۇڭا خۇددى نۇھقا ئوخشاش، قەۋمىڭنىڭ ئەزىيەتلىرىگە ۋە ئىنكار قىلىشلىرىغا سەۋرچان بولغىن. چۈنكى نۇسرەت ۋە غەلىبە ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بەجا كەلتۈرگەن ۋە چەكلىمىلىرىدىن يىراق تۇرغان كىشىلەرگە مەنسۇپتۇر.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences