Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uyghur
المعارج
Al-Ma'arij
The Ascending Stairways · Meccan · 44 ayahs
70:1Page 568
سَأَلَ سَآئِلُۢ بِعَذَابٖ وَاقِعٖ ١
A supplicant asked for a punishment bound to happen1
مۇشرىكلاردىن بىرى قىيامەت كۈنى يۈز بېرىدىغان ئازابنى مەسخىرە قىلىپ، بۇ ئازاب زادى يۈز بېرىدىغان ئىش بولسا (تېزلا كەلسۇن دەپ) ئۆزىگە ۋە قەۋمىگە ئازاب تىلىدى.
ئاللاھقا كاپىر بولغانلار ئۈچۈن بۇ ئازابنى قايتۇرىدىغان ھېچكىم يوقتۇر.
ئۇ ئازاب بارچە ئۈستۈنلۈك، مەرتىۋە، پەزىلەت ۋە نېئمەت ئىگىسى بولغان ئاللاھ تەرىپىدىن كەلگەندۇر.
70:4Page 568
تَعۡرُجُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ وَٱلرُّوحُ إِلَيۡهِ فِي يَوۡمٖ كَانَ مِقۡدَارُهُۥ خَمۡسِينَ أَلۡفَ سَنَةٖ ٤
The angels and the Spirit [i.e., Gabriel] will ascend to Him during a Day the extent of which is fifty thousand years.
بىر كۈننىڭ ئۇزۇنلۇقى 50 مىڭ يىل كېلىدىغان قىيامەت كۈنىدە پەرىشتىلەر بىلەن جىبرىئىل ئاشۇ دەرىجىلەرگە ئۆرلەيدۇ.
ئەي پەيغەمبەر! قەۋمىڭنىڭ يەتكۈزگەن ئەزىيەتلىرىگە نالە - پەرياد قىلماستىن سەۋر قىلغىن.
كاپىرلار بۇ ئازابنىڭ يۈز بېرىشىنى رېئاللىقتىن يىراق سانايدۇ.
بىز بولساق ئۇ ئازابنى چوقۇم يېقىندا بولىدۇ، دەپ قارايمىز.
ئۇ كۈندە ئاسمان ئېرىتىلگەن مىس ۋە ئالتۇن قاتارلىق مېتاللاردەك بوپقالىدۇ.
.تاغلار يەڭگىللىكتە ئېتىلغان يۇڭدەك بولۇپ قالىدۇ
ھەر كىم ئۆز ھالى بىلەن قالىدىغان بولغاچقا، يېقىن ئۇرۇق - تۇغقانلارمۇ ئۆزئارا ھال سوراشمايدۇ.
70:11–14Page 569
يُبَصَّرُونَهُمۡۚ يَوَدُّ ٱلۡمُجۡرِمُ لَوۡ يَفۡتَدِي مِنۡ عَذَابِ يَوۡمِئِذِۭ بِبَنِيهِ ١١
They will be shown each other. The criminal will wish that he could be ransomed from the punishment of that Day by his children
وَصَٰحِبَتِهِۦ وَأَخِيهِ ١٢
And his wife and his brother
وَفَصِيلَتِهِ ٱلَّتِي تُـٔۡوِيهِ ١٣
And his nearest kindred who shelter him
وَمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ جَمِيعٗا ثُمَّ يُنجِيهِ ١٤
And whoever is on earth entirely [so] then it could save him.
ھەر ئىنسان يېقىن تۇغقىنىنى ئوپئوچۇق كۆرۈپ تۇرۇپمۇ ئۇ ۋاقىت ھەم جاينىڭ قورقۇنچىدىن بىر - بىرىدىن ھال سورالمايدۇ. دوزاخقا تېگىشلىك بولغانلار ئۆزىنىڭ ئورنىدا ئازابلىنىش ئۈچۈن پەرزەنتلىرىنى، ئايالىنى، قېرىندىشىنى، ئۆزى مەنسۇپ بولغان ھەمدە مۈشكۈل پەيتلەردە ئۆزى بىلەن بىر سەپتە تۇرغان قەۋم قېرىنداشلىرىنى، ھەتتا يەر يۈزدىكى ئىنسان، جىن ۋە باشقا پۈتۈن مەۋجۇداتنى پىدا قىلىش بەدىلىگە بولسىمۇ دوزاخ ئازابىدىن ئۆزىنى قۇتۇلدۇرۇشنى ئارزۇ قىلىدۇ.
ئەمما ئىش بۇ گۇناھكار ئارزۇ قىلغاندەك بولمايدۇ. شەكسىزكى دوزاخ ئوتى يالقۇنجاپ، يېنىپ تۇرىدۇ.
دوزاخ ئوتىنىڭ يۇقىرى ھارارىتى ۋە يالقۇنجىشىدىن باشنىڭ تېرىسى شىلىنىپ ئاجراپ كېتىدۇ.
70:17–18Page 569
تَدۡعُواْ مَنۡ أَدۡبَرَ وَتَوَلَّىٰ ١٧
It invites he who turned his back [on truth] and went away [from obedience]
وَجَمَعَ فَأَوۡعَىٰٓ ١٨
And collected [wealth] and hoarded.
دوزاخ ھەقتىن يۈز ئۆرۈپ، ئۇنىڭدىن يىراقلاپ كەتكەن، ئۇنىڭغا ئىشەنمىگەن ۋە ئەمەل قىلمىغانلارنى، مال - دۇنيا توپلاپ، ئاللاھ يولىدا سەرپ قىلىشقا بېخىللىق قىلغانلارنى چاقىرىدۇ.
ھەقىقەتەن ئىنسان ئىنتايىن چىدامسىز يارىتىلدى.
ئۇنىڭغا كېسەللىك ياكى كەمبەغەللىك دېگەندەك بىرەر خاپىلىق يەتسە زارلانغۇچىدۇر.
ئەگەر ئۇنىڭغا مولچىلىق ۋە بايلىق دېگەندەك خۇرسەن قىلىدىغان ياخشىلىق يەتكەن چاغدا، ئۇ ئاللاھ يولىدا سەرپ قىلىشقا بېخىللىق قىلىدۇ.
پەقەت نامازلىرىنى ئادا قىلغۇچىلارلا ئاشۇ ناچار ئىللەتلەردىن ساغلام كىشىلەردۇر.
ئۇلار داۋاملىق نامازلىرىغا كۆڭۈل بۆلىدۇ، نامازلىرىدىن غەپلەتتە قالمايدۇ، بەلگىلەنگەن ۋاقىتلىرىدا ئادا قىلىدۇ.
70:24Page 569
وَٱلَّذِينَ فِيٓ أَمۡوَٰلِهِمۡ حَقّٞ مَّعۡلُومٞ ٢٤
And those within whose wealth is a known right1
ئۇلارنىڭ ماللىرىدا پەرز قىلىپ بېكىتىلگەن، مۇئەييەن ھەقلەر بار.
ئۇلار ماللىرىدىكى بەلگىلەنگەن ھەقلەرنى ھەر قانداق بىر سەۋەب بىلەن رىزىقتىن مەھرۇم قالغانلار ئىچىدىن سورىغانلارغىمۇ، سورىمىغانلارغىمۇ بېرىدۇ.
70:26Page 569
وَٱلَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوۡمِ ٱلدِّينِ ٢٦
And those who believe in the Day of Recompense
ئۇلار قىيامەت كۈنىگە ئىشىنىدۇ. ئۇ كۈندە ئاللاھ تائالا ھەركىمگە تېگىشلىك جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.
70:27Page 569
وَٱلَّذِينَ هُم مِّنۡ عَذَابِ رَبِّهِم مُّشۡفِقُونَ ٢٧
And those who are fearful of the punishment of their Lord -
ئۇلار شۇنداق ياخشى ئەمەللەرنى قىلىپ تۇرۇپمۇ پەرۋەردىگارىنىڭ ئازابىدىن قورۇققۇچىلاردۇر.
70:28Page 569
إِنَّ عَذَابَ رَبِّهِمۡ غَيۡرُ مَأۡمُونٖ ٢٨
Indeed, the punishment of their Lord is not that from which one is safe -
ھەقىقەتەن ئۇلارنىڭ پەرۋەردىگارىنىڭ ئازابى قورقۇنۇچلۇق بولۇپ، ئەقىللىق ئادەم ئۇنىڭدىن خاتىرجەم بولالمايدۇ.
ئۇلار ئەۋرەتلىرىنى يېپىش ۋە ناشايان ئىشلاردىن يىراق تۇرۇش ئارقىلىق ھارامدىن ساقلىغۇچىلاردۇر.
70:30Page 569
إِلَّا عَلَىٰٓ أَزۡوَٰجِهِمۡ أَوۡ مَا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُهُمۡ فَإِنَّهُمۡ غَيۡرُ مَلُومِينَ ٣٠
Except from their wives or those their right hands possess,1 for indeed, they are not to be blamed -
پەقەت خوتۇنلىرى ۋە قول ئاستىدىكى دېدەك - چۆرىلىرىدىن مەنپەئەتلەنگۈچىلەر ئۇلار بىلەن جىنسىي ئالاقىدە بولۇش ۋە باشقا شەكىللەردە مەنپەتلەنگەنلىكىگە قارىتا مالامەت قىلىنمايدۇ.
70:31Page 569
فَمَنِ ٱبۡتَغَىٰ وَرَآءَ ذَٰلِكَ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡعَادُونَ ٣١
But whoever seeks beyond that, then they are the transgressors -
يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان خوتۇنلىرى ۋە چۆرىلىرىدىن باشقىلاردىن جىنسىي تەلەپنى قاندۇرۇشنى كۆزلەيدىغانلار ئاللاھنىڭ بەلگىلىمىلىرىدىن ئۆتۈپ كەتكۈچىلەردۇر.
70:32Page 569
وَٱلَّذِينَ هُمۡ لِأَمَٰنَٰتِهِمۡ وَعَهۡدِهِمۡ رَٰعُونَ ٣٢
And those who are to their trusts and promises attentive
ئۇلار ئۆزلىرىگە ئامانەت قويۇلغان مال - مۈلۈك، مەخپىي سىرلار ۋە باشقا نەرسىلەرنى جايىدا ساقلايدۇ. كىشىلەر بىلەن قىلىشقان ئەھدىلەرگە ۋاپا قىلىدۇ، ئۇلارنىڭ ئامانەتلىرىگە خىيانەت قىلمايدۇ، ئەھدىلىرىنى بۇزمايدۇ.
70:33Page 569
وَٱلَّذِينَ هُم بِشَهَٰدَٰتِهِمۡ قَآئِمُونَ ٣٣
And those who are in their testimonies upright
ئۇلار تەلەپ قىلىنغان رەۋىشتە توغرا گۇۋاھلىق بەرگۈچىلەردۇركى، (گۇۋاھلىق بەرگەندە) يېقىنلىق ياكى دۈشمەنلىكنىڭ تەسىرىگە ئۇچرىمايدۇ.
70:34Page 569
وَٱلَّذِينَ هُمۡ عَلَىٰ صَلَاتِهِمۡ يُحَافِظُونَ ٣٤
And those who [carefully] maintain their prayer:
ئۇلار نامازلىرىنى ئۆز ۋاقتىدا، مۇكەممەل تاھارەت ۋە تەمكىنلىك بىلەن ئادا قىلىشقا ئەھمىيەت بەرگۈچىلەردۇر. ئۇلارنى نامازلىرىدىن ھېچ نەرسە غەپلەتتە قالدۇرمايدۇ.
ئەنە شۇ مەزكۇر سۈپەتلەرگە ئىگە بولغان كىشىلەر جەننەتلەردە مەڭگۈلۈك نازۇنېئمەتلەرگە ۋە ئۇلۇغ ئاللاھنىڭ مۇبارەك جامالىغا قاراش شەرىپىگە نائىل بولغۇچىلاردۇر.
70:36Page 569
فَمَالِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ قِبَلَكَ مُهۡطِعِينَ ٣٦
So what is [the matter] with those who disbelieve, hastening [from] before you, [O Muḥammad],
ئەي پەيغەمبەر! سېنىڭ قەۋمىڭدىن بولغان بۇ مۇشرىكلارنى سېنى ئىنكار قىلىشقا ئالدىرىغان ھالدا ئەتراپىڭغا يىغقان نەرسە نېمە؟
70:37Page 569
عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَعَنِ ٱلشِّمَالِ عِزِينَ ٣٧
[To sit] on [your] right and [your] left in separate groups?1
ئۇلار سېنىڭ ئەتراپىڭغا ئولىشىپ، توپ - توپ بولۇپ ئولتۇرۇشىدۇ.
70:38Page 569
أَيَطۡمَعُ كُلُّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُمۡ أَن يُدۡخَلَ جَنَّةَ نَعِيمٖ ٣٨
Does every person among them aspire to enter a garden of pleasure?
ئۇلاردىن ھەر بىرى ئاللاھ ئۆزلىرىنى نېئمەتلىك جەننەتكە كىرگۈزسە، كاپىر تۇرۇپمۇ جەننەتتىكى مەڭگۈلۈك نېئمەتلەردىن ھۇزۇرلىنىشنى ئۈمىد قىلامدۇ؟
70:39Page 569
كـَلَّآۖ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّمَّا يَعۡلَمُونَ ٣٩
No! Indeed, We have created them from that which they know.1
ئىش ئۇلار خىيال قىلغاندەك بولمايدۇ. ھەقىقەتەن بىز ئۇلارنى ئۆزلىرى بىلىدىغان نەرسىدىن ياراتتۇق، يەنى ئۇلارنى ئەرزىمەس مەنىي ئىسپىرمىدىن ياراتتۇق. ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ پايدا - زىيىنىغىمۇ ئىگە بولالمايدىغان دەرىجىدە ئاجىز تۇرسا، قانداقسىگە تەكەببۇرلۇق قىلىدۇ؟
70:40Page 570
فَلَآ أُقۡسِمُ بِرَبِّ ٱلۡمَشَٰرِقِ وَٱلۡمَغَٰرِبِ إِنَّا لَقَٰدِرُونَ ٤٠
So I swear by the Lord of [all] risings and settings1 that indeed We are able
ئاللاھ تائالا ئۆز زاتى بىلەن قەسەم قىلىپ، ئۇ شەرق، شىمال، غەرب، جەنۇپ، قۇياش، ئاي ۋە باشقا پىلانىتلارنىڭ رەببىدۇر، بىز ئەلۋەتتە ھەممىگە قادىر.
70:41Page 570
عَلَىٰٓ أَن نُّبَدِّلَ خَيۡرٗا مِّنۡهُمۡ وَمَا نَحۡنُ بِمَسۡبُوقِينَ ٤١
To replace them with better than them; and We are not to be outdone.
ئاي ۋە قۇياشنىڭ چىقىدىغان جايلىرىنىڭ پەرۋەردىگارى بىلەن قەسەمكى، بىز ئۇلارنىڭ ئورنىغا ئاللاھقا ئىتائەت قىلىدىغان باشقا كىشىلەرگە كەلتۈرۈپ، ئۇلارنى ھالاك قىلىۋېتىشكە ئەلۋەتتە قادىرمىز. بىز ئۇنىڭدىن ئاجىز ئەمەسمىز. ئۇلارنى قاچان ھالاك قىلماقچى ۋە باشقىلارغا ئالماشتۇرماقچى بولساق، قىلالماي قالمايمىز.
70:42Page 570
فَذَرۡهُمۡ يَخُوضُواْ وَيَلۡعَبُواْ حَتَّىٰ يُلَٰقُواْ يَوۡمَهُمُ ٱلَّذِي يُوعَدُونَ ٤٢
So leave them to converse vainly and amuse themselves until they meet their Day which they are promised -
ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارنى ئۆزلىرىنىڭ باتىل، ئازغۇنلۇقلىرىغا چۆمگىلى ۋە قۇرئاندا ۋەدە قىلىنغان قىيامەت كۈنىگە مۇلاقات بولغانغا قەدەر دۇنيا ھاياتىدا ئوينىغىلى قويغىن.
70:43Page 570
يَوۡمَ يَخۡرُجُونَ مِنَ ٱلۡأَجۡدَاثِ سِرَاعٗا كَأَنَّهُمۡ إِلَىٰ نُصُبٖ يُوفِضُونَ ٤٣
The Day they will emerge from the graves rapidly as if they were, toward an erected idol, hastening.1
ئۇلار ئۇ كۈندە خۇددى بىر نىشان تەرەپكە قاراپ بەسلىشىۋاتقاندەك قەبرىلىرىدىن ئالدىراپ - ھۆمىدەپ چىقىدۇ.
70:44Page 570
خَٰشِعَةً أَبۡصَٰرُهُمۡ تَرۡهَقُهُمۡ ذِلَّةٞۚ ذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمُ ٱلَّذِي كَانُواْ يُوعَدُونَ ٤٤
Their eyes humbled, humiliation will cover them. That is the Day which they had been promised.
ئۇلار پەسكىلا قارايدىغان بولۇپ، ئۇلارنى خارلىق چىرمىۋالىدۇ. ئەنە ئاشۇ ئۇلار دۇنيادىكى ۋاقىتلىرىدا ۋەدە قىلىنغان، ئەمما پەرۋا قىلمىغان كۈندۇر.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences