Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uyghur
الجمعة
Al-Jumu'ah
The Congregation, Friday · Medinan · 11 ayahs
62:1Page 553
يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِ ٱلۡمَلِكِ ٱلۡقُدُّوسِ ٱلۡعَزِيزِ ٱلۡحَكِيمِ ١
Whatever is in the heavens and whatever is on the earth is exalting Allāh,1 the Sovereign, the Pure, the Exalted in Might, the Wise.2
ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكى پۈتكۈل مەخلۇقات ئاللاھنى ئۇنىڭ ئۇلۇغلۇقىغا نالايىق ھەر قانداق ئەيىب - نۇقساندىن پاك دەپ ئېتىقاد قىلىدۇ ۋە ئۇنى ئۇلۇغلايدۇ. ئاللاھ ھەممىنىڭ ئىگىسىدۇر ۋە مۈلكىدە يەككە - يېگانىدۇر. ھەر قانداق ئەيىب - نۇقساندىن پاكتۇر. ھېچكىم يېڭەلمەيدىغان غالىبتۇر. يارىتىشىدا، ئەمىر - پەرمانلىرىدا ۋە ئورۇنلاشتۇرۇشىدا ھېكمەتلىك ئىش قىلغۇچىدۇر.
62:2Page 553
هُوَ ٱلَّذِي بَعَثَ فِي ٱلۡأُمِّيِّـۧنَ رَسُولٗا مِّنۡهُمۡ يَتۡلُواْ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتِهِۦ وَيُزَكِّيهِمۡ وَيُعَلِّمُهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡحِكۡمَةَ وَإِن كَانُواْ مِن قَبۡلُ لَفِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ ٢
It is He who has sent among the unlettered [Arabs] a Messenger from themselves reciting to them His verses and purifying them and teaching them the Book [i.e., the Qur’ān] and wisdom [i.e., the sunnah] - although they were before in clear error -
ئاللاھ تائالا ئوقۇش - يېزىشنى بىلمەيدىغان ئەرەبلەرگە ئۆز ئىچىدىن بىر پەيغەمبەر ئەۋەتتى. ئۇ پەيغەمبەر ئۇلارغا ئاللاھنىڭ ئۆزىگە نازىل قىلغان ئايەتلىرىنى ئوقۇپ بېرىدۇ، ئۇلارنى كۇپرىدىن ۋە ناچار ئىللەتلەردىن پاكلايدۇ، قۇرئاننى ۋە سۈننەتنى ئۆگىتىدۇ. ئۇلار ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىكىدىن بۇرۇن ھەقتىن ئوپئوچۇق گۇمراھلىقتا بولۇپ، بۇتلارغا چوقۇناتتى، ناھەق قان تۆكەتتى، ئۇرۇق - تۇغقانچىلىق مۇناسىۋىتىنى ئۈزەتتى.
62:3Page 553
وَءَاخَرِينَ مِنۡهُمۡ لَمَّا يَلۡحَقُواْ بِهِمۡۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ٣
And [to] others of them who have not yet joined them. And He is the Exalted in Might, the Wise.
ئاللاھ تائالا بۇ پەيغەمبەرنى ئەرەبلەردىن ۋە تېخى دۇنياغا ئاپىرىدە بولمىغان، ئەمما كەلگۈسىدە دۇنياغا كېلىدىغان باشقا مىللەتلەردىن ئەڭ ئاخىرقى قەۋمگە پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتى. ئاللاھ ھېچكىم يېڭەلمەيدىغان غالىبتۇر. يارىتىشىدا، ئەمىر - پەرمانلىرىدا ۋە ئورۇنلاشتۇرۇشىدا ھېكمەتلىك ئىش قىلغۇچىدۇر.
62:4Page 553
ذَٰلِكَ فَضۡلُ ٱللَّهِ يُؤۡتِيهِ مَن يَشَآءُۚ وَٱللَّهُ ذُو ٱلۡفَضۡلِ ٱلۡعَظِيمِ ٤
That is the bounty of Allāh, which He gives to whom He wills, and Allāh is the possessor of great bounty.
ئەرەبلەرگە ۋە باشقا خەلقلەرگە پەيغەمبەر ئەۋەتىشتىن ئىبارەت مەزكۇر ئىشلار ئاللاھنىڭ خالىغان كىشىگە ئاتا قىلىدىغان پەزل - مەرھەمىتىدۇركى، ئاللاھ كاتتا ئىلتىپات ئىگىسىدۇر. ئۇنىڭ مۇشۇ ئۈممەتنىڭ پەيغەمبىرىنى پۈتكۈل ئىنسانلارغا پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتكەنلىكىمۇ ئۇنىڭ كاتتا ئىلتىپاتىنىڭ قاتارىدىندۇر.
62:5Page 553
مَثَلُ ٱلَّذِينَ حُمِّلُواْ ٱلتَّوۡرَىٰةَ ثُمَّ لَمۡ يَحۡمِلُوهَا كَمَثَلِ ٱلۡحِمَارِ يَحۡمِلُ أَسۡفَارَۢاۚ بِئۡسَ مَثَلُ ٱلۡقَوۡمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِۚ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلظَّٰلِمِينَ ٥
The example of those who were entrusted with the Torah and then did not take it on1 is like that of a donkey who carries volumes [of books].2 Wretched is the example of the people who deny the signs of Allāh. And Allāh does not guide the wrongdoing people.
تەۋراتتىكى ھۆكۈملەرگە ئەمەل قىلىشقا بۇيرۇلغان، ئاندىن بۇيرۇلغان ئىشلارنى قىلمىغان يەھۇدىيلارنىڭ مىسالى توم - توم كىتابلارنى ئۈستىگە ئارتىۋالغان، ئەمما ئۈستىگە يۈكلەنگەن نەرسىنىڭ كىتاب ياكى باشقا نەرسە ئىكەنلىكىنى بىلمەيدىغان ئېشەككە ئوخشايدۇ. ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغان قەۋمنىڭ مىسالى نېمىدېگەن قەبىھ! ئاللاھ زالىم قەۋمنى ھەقىقەتكە مۇۋەپپەق قىلمايدۇ.
62:6Page 553
قُلۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ هَادُوٓاْ إِن زَعَمۡتُمۡ أَنَّكُمۡ أَوۡلِيَآءُ لِلَّهِ مِن دُونِ ٱلنَّاسِ فَتَمَنَّوُاْ ٱلۡمَوۡتَ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ٦
Say, "O you who are Jews, if you claim that you are allies of Allāh, excluding the [other] people, then wish for death, if you should be truthful."
ئەي پەيغەمبەر! ئېيتقىنكى، ئەي تەۋرات ئۆزگەرتىۋېتىلگەندىن كېيىنمۇ يەھۇدىي دىنىدا قېپقالغانلار! ئەگەر سىلەر ئېيتقىنىڭلاردەك راستىنلا ئاللاھ سىلەرنى دوستلۇققا خاس قىلغان ئاللاھنىڭ دوستلىرى بولساڭلار، قېنى ئۆلۈمنى ئارزۇ قىلىپ بېقىڭلار. ئەگەر سىلەر - ئېيتقىنىڭلاردەك - ئۆزۈڭلارنى ئاللاھنىڭ دوستلىرى دېگەن دەۋايىڭلاردا راستچىل بولساڭلار، ئاللاھ سىلەرگە خاس قىلغان ئىلتىپاتنى تېزراق ئاتا قىلسۇن.
62:7Page 553
وَلَا يَتَمَنَّوۡنَهُۥٓ أَبَدَۢا بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيهِمۡۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِٱلظَّٰلِمِينَ ٧
But they will not wish for it, ever, because of what their hands have put forth. And Allāh is Knowing of the wrongdoers.
ئۇلار ھەرگىز ئۆلۈمنى ئارزۇ قىلالمايدۇ. ئەكسىچە ئۇلار كۇپۇرلۇق، گۇناھ - مەئسىيەت، زۇلۇم، تەۋراتنى بۇرمىلاش ۋە ئۇنى ئۆزگەرتىۋېتىش دېگەندەك قىلمىشلىرى تۈپەيلىدىن مۇشۇ دۇنيادا مەڭگۈ قېلىشنى ئارزۇ قىلىدۇ. ئاللاھ زالىملارنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر. ئۇنىڭغا ئۇلارنىڭ ئەمەللىرىدىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ. ئاللاھ ئۇلارغا شۇ ئەمەللىرىگە ئاساسەن جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.
62:8Page 553
قُلۡ إِنَّ ٱلۡمَوۡتَ ٱلَّذِي تَفِرُّونَ مِنۡهُ فَإِنَّهُۥ مُلَٰقِيكُمۡۖ ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلَىٰ عَٰلِمِ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ٨
Say, "Indeed, the death from which you flee - indeed, it will meet you. Then you will be returned to the Knower of the unseen and the witnessed, and He will inform you about what you used to do."
ئەي پەيغەمبەر! ئۇ يەھۇدىيلارغا ئېيتقىنكى، سىلەر ئۇچرىشىشتىن قېچىۋاتقان ئۆلۈم مەيلى بۇرۇن بولسۇن ياكى كېيىن بولسۇن چوقۇم كېلىدۇ. ئاندىن قىيامەت كۈنى يوشۇرۇننىمۇ، ئاشكارىنىمۇ بىلگۈچى ئاللاھنىڭ دەرگاھىغا قايتۇرۇلىسىلەر. ئۇنىڭغا بۇ ئىشلاردىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ. ئاندىن ئۇ سىلەرگە دۇنيادا قىلغان قىلمىشلىرىڭلارنى ئېيتىپ بېرىدۇ ۋە سىلەرگە شۇنىڭغا قارىتا جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.
62:9Page 554
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَوٰةِ مِن يَوۡمِ ٱلۡجُمُعَةِ فَٱسۡعَوۡاْ إِلَىٰ ذِكۡرِ ٱللَّهِ وَذَرُواْ ٱلۡبَيۡعَۚ ذَٰلِكُمۡ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ٩
O you who have believed, when [the adhān] is called for the prayer on the day of Jumuʿah [Friday], then proceed to the remembrance of Allāh and leave trade. That is better for you, if you only knew.
ئى ئاللاھقا ئىمان كەلتۈرگەن ۋە ئاللاھ يولغا قويغان ھۆكۈملەرگە ئەمەل قىلغان مۇئمىنلەر! جۈمە كۈنى ئىمام خۇتبە سۆزلەش ئۈچۈن مۇنبەرگە چىققاندا، مۇئەززىن جۈمە نامىزى ئۈچۈن ئەزان ئوقۇغاندا خۇتبە ئاڭلاش ۋە ناماز ئۈچۈن مەسچىتكە ئالدىراڭلار. سودا - سېتىقنى قويۇپ تۇرۇڭلاركى، سىلەرنى تائەت - ئىبادەتتىن كاشىلا قىلىپ قويمىسۇن. ئەي مۇئمىنلەر! جۈمە نامىزىغا ئەزان ئوقۇلغاندىن كېيىن جۈمەگە مېڭىش ۋە سودا - سېتىقنى قويۇپ تۇرۇشتىن ئىبارەت مەزكۇر ئىش، ئەگەر بىلسەڭلار سىلەر ئۈچۈن ياخشىدۇر. شۇڭا ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىنى بەجا كەلتۈرۈڭلار.
62:10Page 554
فَإِذَا قُضِيَتِ ٱلصَّلَوٰةُ فَٱنتَشِرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَٱبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِ ٱللَّهِ وَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَثِيرٗا لَّعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ ١٠
And when the prayer has been concluded, disperse within the land and seek from the bounty of Allāh, and remember Allāh often that you may succeed.
جۈمە نامىزىنى ئوقۇپ بولغىنىڭلاردا ھالال كەسىپ قىلىپ، ئېھتىياجىڭلارنى قامداش ئۈچۈن يەر يۈزىگە تارىلىڭلار. ھالال كەسىپ قىلىپ، ھالال پايدا ئېلىش ئارقىلىق ئاللاھنىڭ پەزلىنى تىلەڭلار. رىزقىڭلارنى ئىزدەش جەريانىدا ئاللاھنى كۆپ ياد ئېتىڭلار، رىزىق ئىزدىشىڭلار سىلەرگە ئاللاھنىڭ زىكرىنى ئۇنتۇلدۇرمىسۇن. ئۈمىدكى، ئۆزۈڭلار ياقتۇرىدىغان نېئمەتكە ئېرىشىپ، ئەنسىرىگەن ئاقىۋەتتىن قۇتۇلغايسىلەر.
62:11Page 554
وَإِذَا رَأَوۡاْ تِجَٰرَةً أَوۡ لَهۡوًا ٱنفَضُّوٓاْ إِلَيۡهَا وَتَرَكُوكَ قَآئِمٗاۚ قُلۡ مَا عِندَ ٱللَّهِ خَيۡرٞ مِّنَ ٱللَّهۡوِ وَمِنَ ٱلتِّجَٰرَةِۚ وَٱللَّهُ خَيۡرُ ٱلرَّٰزِقِينَ ١١
But [on one occasion] when they saw a transaction or a diversion, [O Muḥammad], they rushed to it and left you standing. Say, "What is with Allāh is better than diversion and than a transaction, and Allāh is the best of providers."
ئەي پەيغەمبەر! بىر بۆلۈك مۇسۇلمانلار بىرەر تىجارەت ياكى ئويۇن - تاماشىنى كۆرسە، سېنى مۇنبەردە تۇرغان ھالەتتە تاشلاپ قويۇپ، شۇ تەرەپكە چىقىپ كېتىشىدۇ. ئەي پەيغەمبەر! ئېيتقىنكى، ياخشى ئەمەلگە بېرىلىدىغان ئاللاھنىڭ دەرگاھىدىكى مۇكاپات سىلەر يۈگۈرۈشكەن تىجارەت ۋە ئويۇن - تاماشىدىن ياخشىدۇر. ئاللاھ رىزىق بەرگۈچىلەرنىڭ ئەڭ ياخشىسىدۇر.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences