Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uyghur
الأحزاب
Al-Ahzab
The Combined Forces · Medinan · 73 ayahs
33:1Page 418
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ ٱتَّقِ ٱللَّهَ وَلَا تُطِعِ ٱلۡكَٰفِرِينَ وَٱلۡمُنَٰفِقِينَۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمٗا ١
O Prophet, fear Allāh and do not obey the disbelievers and the hypocrites. Indeed, Allāh is ever Knowing and Wise.
ئەي پەيغەمبەر! سەن ئۆزۈڭ بىلەن بىرگە بولغان كىشىلەر بىلەن بىرلىكتە ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بەجا كەلتۈرۈپ، چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئاللاھقا تەقۋادار بولۇشتا مۇستەھكەم تۇرغىن، بىر ئاللاھتىن قورققىن، كاپىرلار ۋە مۇناپىقلارنىڭ ھاۋايى - ھەۋەسلىرىنىڭ كەينىگە كىرمىگىن. ئاللاھ ھەقىقەتەن كاپىرلار ۋە مۇناپىقلار پىلانىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر، يارىتىشى ۋە ئورۇنلاشتۇرۇشىدا ھېكمەتلىك ئىش قىلغۇچىدۇر.
33:2Page 418
وَٱتَّبِعۡ مَا يُوحَىٰٓ إِلَيۡكَ مِن رَّبِّكَۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٗا ٢
And follow that which is revealed to you from your Lord. Indeed Allāh is ever, of what you do, Aware.
پەرۋەردىگارىڭ ساڭا نازىل قىلغان ۋەھىيگە ئەگەشكىن، ئاللاھ ھەقىقەتەن قىلمىشىڭلاردىن خەۋەرداردۇركى، ئەمەللىرىڭلاردىن ھېچ نەرسىنى بىلمەي قالمايدۇ ۋە ئەمەللىرىڭلارغا قارىتا جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.
33:3Page 418
وَتَوَكَّلۡ عَلَى ٱللَّهِۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ وَكِيلٗا ٣
And rely upon Allāh; and sufficient is Allāh as Disposer of affairs.1
پۈتۈن ئىشلىرىڭدا يېگانە ئاللاھقا تايانغىن. ئاللاھ ئۆزىگە تەۋەككۈل قىلغان بەندىلىرىگە ھامىي بولۇشقا يېتەرلىكتۇر.
33:4Page 418
مَّا جَعَلَ ٱللَّهُ لِرَجُلٖ مِّن قَلۡبَيۡنِ فِي جَوۡفِهِۦۚ وَمَا جَعَلَ أَزۡوَٰجَكُمُ ٱلَّٰٓـِٔي تُظَٰهِرُونَ مِنۡهُنَّ أُمَّهَٰتِكُمۡۚ وَمَا جَعَلَ أَدۡعِيَآءَكُمۡ أَبۡنَآءَكُمۡۚ ذَٰلِكُمۡ قَوۡلُكُم بِأَفۡوَٰهِكُمۡۖ وَٱللَّهُ يَقُولُ ٱلۡحَقَّ وَهُوَ يَهۡدِي ٱلسَّبِيلَ ٤
Allāh has not made for a man two hearts in his interior. And He has not made your wives whom you declare unlawful1 your mothers. And He has not made your claimed [i.e., adopted] sons your [true] sons. That is [merely] your saying by your mouths, but Allāh says the truth, and He guides to the [right] way.
ئاللاھ بىر ئادەمدە ئىككى يۈرەك قىلغىنى يوق، شۇنىڭدەك ئاياللىرىڭلارنىمۇ ھارام قىلىنىشتا ئاناڭلارنىڭ ئورنىدا قىلمىدى، يەنە شۇنىڭدەك بېقىۋالغان بالىلارنى ئۆز پۇشتۇڭلاردىن بولغان بالىلارغا ئوخشاش دەرىجىدە قىلمىدى. چۈنكى زىھار قىلىش -يەنى ئەرنىڭ ئايالىنى ئۆزىگە ھارام قىلىشى- ۋە بالا بېقىۋېلىش ئىسلام دىنى ئەمەلدىن قالدۇرغان جاھىلىيەتنىڭ ئادەتلىرىدىن بولۇپ، بۇ زىھار قىلىش ۋە بالا بېقىۋېلىش ئەمەلىيىتى يوق، پەقەت ئېغىزىڭلاردىكى سۆزدۇر. چۈنكى ئاياللىرىڭلار ئاناڭلار ئەمەس، بېقىۋالغان بالىلارمۇ ئۆز بالاڭلار ئەمەس. ئاللاھ تائالا بەندىلىرىنىڭ ئەمەل قىلىشى ئۈچۈن ھەقنى دەيدۇ، توغرا يولغا باشلايدۇ.
33:5Page 418
ٱدۡعُوهُمۡ لِأٓبَآئِهِمۡ هُوَ أَقۡسَطُ عِندَ ٱللَّهِۚ فَإِن لَّمۡ تَعۡلَمُوٓاْ ءَابَآءَهُمۡ فَإِخۡوَٰنُكُمۡ فِي ٱلدِّينِ وَمَوَٰلِيكُمۡۚ وَلَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٞ فِيمَآ أَخۡطَأۡتُم بِهِۦ وَلَٰكِن مَّا تَعَمَّدَتۡ قُلُوبُكُمۡۚ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورٗا رَّحِيمًا ٥
Call them1 by [the names of] their fathers; it is more just in the sight of Allāh. But if you do not know their fathers - then they are [still] your brothers in religion and those entrusted to you. And there is no blame upon you for that in which you have erred but [only for] what your hearts intended. And ever is Allāh Forgiving and Merciful.
سىلەر بالىلىرىمىز دەۋالغان بالىلارنى ئۆز دادىسىغا نىسبەت بېرىپ چاقىرىڭلار. چۈنكى بالىلارنى ئۆز دادىلىرىنىڭ ئىسىملرى بىلەن چاقىرىش ئاللاھنىڭ نەزىرىدە ئادىللىقتۇر. ئەگەر ئۇلارنىڭ ئۆز دادىلىرىنى بىلمىسەڭلار، ئۇلار سىلەرنىڭ دىنىي قېرىندىشىڭلاردۇر ۋە سىلەرنىڭ ئازادگەردىلىرىڭلاردۇر. شۇڭا ئۇلارنى ئى قېرىندىشىم! ئى جىيەنىم! (دېگەنگە ئوخشاش سۆزلەر بىلەن) چاقىرىڭلار. سىلەر سەۋەنلىكتىن بىرەر بالىنى ئۆز دادىسىدىن باشقىسىنىڭ ئىسمى بىلەن چاقىرىپ سالساڭلار، سىلەرگە ھېچ گۇناھ بولمايدۇ. لېكىن بۇنى قەستەن دېسەڭلار، گۇناھكار بولىسىلەر. ئاللاھ بەندىلىرىدىن تەۋبە قىلغانلارنى كەچۈرگۈچىدۇر ۋە ئۇلارغا كۆيۈمچاندۇر، ئۇلارنى خاتالىشىپ قىلغان ئىشلار سەۋەبلىك جازالىمايدۇ.
33:6Page 418
ٱلنَّبِيُّ أَوۡلَىٰ بِٱلۡمُؤۡمِنِينَ مِنۡ أَنفُسِهِمۡۖ وَأَزۡوَٰجُهُۥٓ أُمَّهَٰتُهُمۡۗ وَأُوْلُواْ ٱلۡأَرۡحَامِ بَعۡضُهُمۡ أَوۡلَىٰ بِبَعۡضٖ فِي كِتَٰبِ ٱللَّهِ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُهَٰجِرِينَ إِلَّآ أَن تَفۡعَلُوٓاْ إِلَىٰٓ أَوۡلِيَآئِكُم مَّعۡرُوفٗاۚ كَانَ ذَٰلِكَ فِي ٱلۡكِتَٰبِ مَسۡطُورٗا ٦
The Prophet is more worthy of the believers than themselves,1 and his wives are [in the position of] their mothers. And those of [blood] relationship are more entitled [to inheritance] in the decree of Allāh than the [other] believers and the emigrants, except that you may do to your close associates a kindness [through bequest]. That was in the Book2 inscribed.
پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام مۇئمىنلەرنى دەۋەت قىلغان بارلىق ئىشلاردا ئۇلارنىڭ ئۆزلىرىدىنمۇ چارىراقتۇر، گەرچە ئۇلارنىڭ كۆڭۈللىرى ئۇنىڭدىن باشقىسىغا مايىل بولغان تەقدىردىمۇ (شۇنداق). پەيغەمبەرنىڭ ئاياللىرى پۈتۈن مۇئمىنلەرنىڭ ئانىلىرىنىڭ ئورنىدىدۇر. شۇڭا ھەر قانداق مۇئمىنگە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ۋاپات بولغاندىن كېيىن ئۇلاردىن بىرەرسى بىلەن توي قىلىشى ھارامدۇر. ئاللاھنىڭ ھۆكمىدە ئۇرۇق - تۇغقانلار بىر - بىرىگە مىراسخور بولۇشتا ئىمانداش ۋە ئاللاھ يولىدىكى سەپداشلاردىنمۇ يېقىنراقتۇر. مۇئمىنلەر ئىسلامنىڭ دەسلەپكى مەزگىلىدە (گەرچە ئارىلىرىدا ئۇرۇق - تۇغقانلىق مۇناسىۋىتى بولمىسىمۇ) ئۆزئارا مىراسخور بولۇشقان ئىدى، كېيىن ئۇلارنىڭ ئارىسىدىكى مىراسخورلۇق ئەمەلدىن قالدۇرۇلدى. لېكىن ئى مۇئمىنلەر! سىلەر مىراسخورلاردىن باشقا دوستلىرىڭلارغا (مەلۇم نەرسە) ۋەسىيەت قىلساڭلار ۋە ئېھسان قىلساڭلار بولىدۇ. بۇ ھۆكۈم لەۋھۇلمەھپۇزدا يېزىلغاندۇر، شۇڭا ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىش ۋاجىبتۇر.
33:7Page 419
وَإِذۡ أَخَذۡنَا مِنَ ٱلنَّبِيِّـۧنَ مِيثَٰقَهُمۡ وَمِنكَ وَمِن نُّوحٖ وَإِبۡرَٰهِيمَ وَمُوسَىٰ وَعِيسَى ٱبۡنِ مَرۡيَمَۖ وَأَخَذۡنَا مِنۡهُم مِّيثَٰقًا غَلِيظٗا ٧
And [mention, O Muḥammad], when We took from the prophets their covenant and from you and from Noah and Abraham and Moses and Jesus, the son of Mary; and We took from them a solemn covenant
ئەي پەيغەمبەر! سۆزلەپ بەرگىنكى، ئۆز ۋاقتىدا بىز پۈتۈن پەيغەمبەرلەردىن يېگانە ئاللاھقىلا ئىبادەت قىلىش، ئۇنىڭغا ھېچ نەرسىنى شېرىك كەلتۈرمەسلىك، ئۆزلىرىگە نازىل قىلىنغان ۋەھىينى يەتكۈزۈش ھەققىدە چىن ئەھدە ئالدۇق. شۇنداقلا سەندىن، نۇھتىن، ئىبراھىمدىن، مۇسادىن ۋە مەريەم ئوغلى ئىيسادىن ئايرىم - ئايرىم ئەھدە ئالدۇق. بىز ئۇلاردىن ئاللاھ (تەرىپىدىن بېرىلگەن) پەيغەمبەرلىكنى يەتكۈزۈشتىن ئىبارەت ۋەزىپىسىنى ئادا قىلىشى ھەققىدە ئەھدە ئالدۇق.
33:8Page 419
لِّيَسۡـَٔلَ ٱلصَّٰدِقِينَ عَن صِدۡقِهِمۡۚ وَأَعَدَّ لِلۡكَٰفِرِينَ عَذَابًا أَلِيمٗا ٨
That He may question the truthful about their truth.1 And He has prepared for the disbelievers a painful punishment.
ئاللاھ تائالا بىر تەرەپتىن راستچىل پەيغەمبەرلەرنىڭ راستچىللىقى ھەققىدە سوئال قىلىش، يەنە بىر تەرەپتىن كاپىرلارنى مات قىلىش ئۈچۈن پەيغەمبەرلەردىن چىن ئەھدە ئالدى، ئۆزىگە ۋە پەيغەمبەرلىرىگە كاپىر بولغانلارغا قىيامەت كۈنى جەھەننەم ئوتىدىن ئىبارەت دەرتلىك ئازابنى تەييارلىدى.
33:9Page 419
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱذۡكُرُواْ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ عَلَيۡكُمۡ إِذۡ جَآءَتۡكُمۡ جُنُودٞ فَأَرۡسَلۡنَا عَلَيۡهِمۡ رِيحٗا وَجُنُودٗا لَّمۡ تَرَوۡهَاۚ وَكَانَ ٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرًا ٩
O you who have believed, remember the favor of Allāh upon you when armies came to [attack] you and We sent upon them a wind and armies [of angels] you did not see. And ever is Allāh, of what you do, Seeing.
ئى ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان ۋە شەرىئەتكە ئەمەل قىلغان كىشىلەر! ئاللاھنىڭ سىلەرگە بەرگەن نېئمىتىنى ئەسلەڭلاركى، ئۆز ۋاقتىدا مەدىنىگە سىلەرگە قارشى ئۇرۇش ئېچىش ئۈچۈن كاپىرلارنىڭ بىرلەشمە قوشۇنى كەلدى، ئۇلارغا مۇناپىقلار بىلەن يەھۇدىيلار (ئاستىرتتىن) ياردەم بەردى. بىز ئۇلارغا قارشى شەرق شامىلىنى ئەۋەتتۇق، ئۇ شامال ئارقىلىق پەيغەمبەرگە ياردەم بېرىلدى. پەرىشتىلەردىن سىلەر كۆرەلمەيدىغان قوشۇنلارنى ئەۋەتتۇق. شۇنىڭ بىلەن كاپىرلار ھېچ ئىش قىلالماي ئارقىسىغا قاچتى. ئاللاھ قىلمىشىڭلارنى كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇركى، ئۇنىڭغا ئاشۇ ئىشلاردىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ ھەمدە سىلەرگە ئەمەللىرىڭلارغا قارىتا جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.
33:10Page 419
إِذۡ جَآءُوكُم مِّن فَوۡقِكُمۡ وَمِنۡ أَسۡفَلَ مِنكُمۡ وَإِذۡ زَاغَتِ ٱلۡأَبۡصَٰرُ وَبَلَغَتِ ٱلۡقُلُوبُ ٱلۡحَنَاجِرَ وَتَظُنُّونَ بِٱللَّهِ ٱلظُّنُونَا۠ ١٠
[Remember] when they came at you from above you and from below you, and when eyes shifted [in fear], and hearts reached the throats, and you assumed about Allāh [various] assumptions.
بۇنداق بولۇشى ئەينى چاغدا كاپىرلار مەشرىق ۋە مەغرىب تەرەپتىن، ۋادىنىڭ يۇقىرى تەرىپىدىنمۇ، تۆۋەن تەرىپىدىنمۇ ھۇجۇم قىلىپ كەلگەن ئىدى. ئۇ چاغدا قاتتىق قورقۇپ كەتكەنلىكتىن كۆزلەر دۈشمەنگىلا قادىلىپ قالغان، يۈرەكلەر ئېغىزغا تىقىلىپ قالغان، سىلەر ئاللاھ ھەققىدە تۈرلۈك گۇمانلاردا بولۇشقان ئىدىڭلار، بەزىدە غەلىبە قازىنىمىز دەپ ئويلىساڭلار، يەنە بەزىدە ئۈمىدسىزلىككە پاتاتتىڭلار.
33:11Page 419
هُنَالِكَ ٱبۡتُلِيَ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ وَزُلۡزِلُواْ زِلۡزَالٗا شَدِيدٗا ١١
There the believers were tested and shaken with a severe shaking.
خەندەك غازىتىدىكى بۇ مەيداندا مۇئمىنلەر دۈشمەنلىرىنىڭ تەرەپ - تەرەپتىن ئولىشىپ كېلىشى بىلەن سىنالغان، ئۇلار قاتتىق قورقۇپ كەتكەنلىكتىن ئېغىر دەرىجىدە تەۋرىنىشكە ئۇچرىغان ھەمدە بۇ سىناق ئارقىلىق مۇئمىن بىلەن مۇناپىق ئېنىق ئايرىلغان.
33:12Page 419
وَإِذۡ يَقُولُ ٱلۡمُنَٰفِقُونَ وَٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ مَّا وَعَدَنَا ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥٓ إِلَّا غُرُورٗا ١٢
And [remember] when the hypocrites and those in whose hearts is disease said, "Allāh and His Messenger did not promise us except delusion,"
ئۇ كۈندە مۇناپىقلار ۋە قەلبىدە شەك بار ئىمانى ئاجىز كىشىلەر: ئاللاھنىڭ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىنىڭ بىزنىڭ يەر يۈزىدە دۈشمەنلىرىمىزگە قارشى غەلىبە قازىنىدىغانلىقىمىز ھەققىدىكى ۋەدىسى ھېچقانداق ئاساسى يوق، ساختىلىقتىن باشقا نەرسە ئەمەس، دېيىشەتتى.
33:13Page 419
وَإِذۡ قَالَت طَّآئِفَةٞ مِّنۡهُمۡ يَٰٓأَهۡلَ يَثۡرِبَ لَا مُقَامَ لَكُمۡ فَٱرۡجِعُواْۚ وَيَسۡتَـٔۡذِنُ فَرِيقٞ مِّنۡهُمُ ٱلنَّبِيَّ يَقُولُونَ إِنَّ بُيُوتَنَا عَوۡرَةٞ وَمَا هِيَ بِعَوۡرَةٍۖ إِن يُرِيدُونَ إِلَّا فِرَارٗا ١٣
And when a faction of them said, "O people of Yathrib,1 there is no stability for you [here], so return [home]." And a party of them asked permission of the Prophet, saying, "Indeed, our houses are exposed [i.e., unprotected]," while they were not exposed. They did not intend except to flee.
ئەي پەيغەمبەر! سۆزلەپ بەرگىنكى، ئەينى ۋاقىتتا بىر بۆلۈك مۇناپىقلار مەدىنىلىكلەرگە: ئەي يەسرىب ئاھالىسى! (يەسرىب مەدىنىنىڭ ئىسلامدىن بۇرۇنقى نامى) خەندەكنىڭ يېنىدا تۇرماي، ئۆيلىرىڭلارغا قايتىڭلار، دېيىشەتتى. ئۇلاردىن يەنە بىر گۇرۇھ كىشىلەر ئۆيلىرىنىڭ دۈشمەنگە ئوچۇقچىلىقتا ئىكەنلىكىنى باھانە قىلىشىپ ئۆيلىرىگە قايتىشقا پەيغەمبەردىن رۇخسەت سورىشاتتى. ئەمەلىيەتتە ئۇلارنىڭ ئۆيلىرى ئۇلار باھانە كۆرسىتىشكەندەك ئوچۇقچىلىقتا ئەمەس ئىدى. ئۇلار بۇ يالغان باھانە - سەۋەبلەر ئارقىلىق پەقەت دۈشمەندىن قېچىشنىلا ئويلاتتى.
33:14Page 419
وَلَوۡ دُخِلَتۡ عَلَيۡهِم مِّنۡ أَقۡطَارِهَا ثُمَّ سُئِلُواْ ٱلۡفِتۡنَةَ لَأٓتَوۡهَا وَمَا تَلَبَّثُواْ بِهَآ إِلَّا يَسِيرٗا ١٤
And if they had been entered upon from all its [surrounding] regions and fitnah [i.e., disbelief] had been demanded of them, they would have done it and not hesitated over it except briefly.
ئەگەر دۈشمەن شەھەرگە ھەر تەرەپتىن بېسىپ كىرىپ، ئۇلاردىن كۇپرى ۋە ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈشنى تەلەپ قىلسا، ئۇلار ئەلۋەتتە دۈشمەنلىرىنىڭ تەلىپىنى ئورۇندىغان بولاتتى، مۇرتەدلىك ۋە كۇپرىغا باش ئېگىشتىن پەقەت ئازغىنە ۋاقىت ساقلىنالايتتى.
33:15Page 419
وَلَقَدۡ كَانُواْ عَٰهَدُواْ ٱللَّهَ مِن قَبۡلُ لَا يُوَلُّونَ ٱلۡأَدۡبَٰرَۚ وَكَانَ عَهۡدُ ٱللَّهِ مَسۡـُٔولٗا ١٥
And they had already promised Allāh before not to turn their backs [i.e., flee]. And ever is the promise to Allāh [that about which one will be] questioned.
ھەقىقەتەن بۇ مۇناپىقلار ئۇھۇد كۈنى جەڭدىن قاچقاندىن كېيىن: ئەگەر ئاللاھ بىزنى يەنى بىر جەڭگە قاتنىشىشقا مۇۋەپپەق قىلسا، بىز چوقۇم دۈشمەنلەر بىلەن جەڭ قىلىمىز، دۈشمەندىن قورقۇپ قاچمايمىز، دەپ ئاللاھقا ئەھدە بەرگەن ئىدى. لېكىن ئۇلار ئەھدىسىنى بۇزدى. بەندە ئاللاھقا بەرگەن ئەھدىسىگە مەسئۇل بولۇپ، ئۇ ھەقتە چوقۇم سورىلىدۇ.
33:16Page 420
قُل لَّن يَنفَعَكُمُ ٱلۡفِرَارُ إِن فَرَرۡتُم مِّنَ ٱلۡمَوۡتِ أَوِ ٱلۡقَتۡلِ وَإِذٗا لَّا تُمَتَّعُونَ إِلَّا قَلِيلٗا ١٦
Say, [O Muḥammad], "Never will fleeing benefit you if you should flee from death or killing; and then [if you did], you would not be given enjoyment [of life] except for a little."
ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارغا ئېيتقىنكى: گەرچە سىلەر ئۆلۈمدىن ياكى ئۆلتۈرۈلۈشتىن قورقۇپ جەڭدىن قاچساڭلارمۇ قاچقىنىڭلارنىڭ سىلەرگە قىلچە پايدىسى بولمايدۇ. چۈنكى (ئىنساننىڭ) ئەجىلى ئاللىبۇرۇن بېكىتىلىپ بولغان. ئەجىلىڭلار توشماستا قاچالىغان بولساڭلارمۇ، دۇنيادىن پەقەت ئازغىنا ۋاقىت بەھرىمەن بولالايسىلەر.
33:17Page 420
قُلۡ مَن ذَا ٱلَّذِي يَعۡصِمُكُم مِّنَ ٱللَّهِ إِنۡ أَرَادَ بِكُمۡ سُوٓءًا أَوۡ أَرَادَ بِكُمۡ رَحۡمَةٗۚ وَلَا يَجِدُونَ لَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ وَلِيّٗا وَلَا نَصِيرٗا ١٧
Say, "Who is it that can protect you from Allāh1 if He intends for you an ill or intends for you a mercy?" And they will not find for themselves besides Allāh any protector or any helper.
ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارغا ئېيتقىنكى، ئەگەر ئاللاھ سىلەرگە ئۆزۈڭلار ياقتۇرمايدىغان ئۆلۈمنى ياكى ئۆلتۈرۈلۈشنى ئىرادە قىلغان بولسا، سىلەرنى كىم ئاللاھتىن قوغداپ قالالايدۇ؟ ياكى سىلەرگە ئۆزۈڭلار كۈتۈۋاتقان خاتىرجەملىك ۋە ياخشىلىقنى ئىرادە قىلسا، ئۇنىڭدىن سىلەرنى كىم توسۇپ قالالايدۇ؟ مۇناپىقلار ئۆزلىرىنىڭ ئىشلىرىغا ئىگە بولىدىغان ئاللاھتىن باشقا دوست، ئۆزلىرىنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قوغداپ قالالايدىغان ياردەمچى تاپالمايدۇ.
33:18Page 420
۞ قَدۡ يَعۡلَمُ ٱللَّهُ ٱلۡمُعَوِّقِينَ مِنكُمۡ وَٱلۡقَآئِلِينَ لِإِخۡوَٰنِهِمۡ هَلُمَّ إِلَيۡنَاۖ وَلَا يَأۡتُونَ ٱلۡبَأۡسَ إِلَّا قَلِيلًا ١٨
Already Allāh knows the hinderers1 among you and those [hypocrites] who say to their brothers, "Come to us,"2 and do not go to battle, except for a few,3
ئاللاھ ئىچىڭلاردىن باشقىلارنى پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام بىلەن بىرگە جىھاد قىلىشتىن بوشاشتۇرغۇچىلارنى ۋە قېرىنداشلىرىغا: ئۆلتۈرۈلمەيلى دېسەڭلار مۇھەممەد بىلەن بىرگە جىھادقا چىقماي، بىزنىڭ يېنىمىزغا كېلىڭلار، بىز سىلەرنىڭ ئۆلتۈرۈلۈشىڭلاردىن ئەنسىرەيمىز، دېگۈچىلەرنى ئوبدان بىلىدۇ. ئۇلار جەڭگە ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ياردەم بېرىش ئۈچۈن ئەمەس، بەلكى ئۆزلىرىدىن (جەڭگە قاتناشمىدى) دېگەن نومۇسنى يۇيۇش ئۈچۈن ئاندا - ساندا قاتنىشىپ قويىدۇ.
33:19Page 420
أَشِحَّةً عَلَيۡكُمۡۖ فَإِذَا جَآءَ ٱلۡخَوۡفُ رَأَيۡتَهُمۡ يَنظُرُونَ إِلَيۡكَ تَدُورُ أَعۡيُنُهُمۡ كَٱلَّذِي يُغۡشَىٰ عَلَيۡهِ مِنَ ٱلۡمَوۡتِۖ فَإِذَا ذَهَبَ ٱلۡخَوۡفُ سَلَقُوكُم بِأَلۡسِنَةٍ حِدَادٍ أَشِحَّةً عَلَى ٱلۡخَيۡرِۚ أُوْلَٰٓئِكَ لَمۡ يُؤۡمِنُواْ فَأَحۡبَطَ ٱللَّهُ أَعۡمَٰلَهُمۡۚ وَكَانَ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٗا ١٩
Indisposed1 toward you. And when fear comes, you see them looking at you, their eyes revolving like one being overcome by death. But when fear departs, they lash you with sharp tongues, indisposed toward [any] good. Those have not believed, so Allāh has rendered their deeds worthless, and ever is that, for Allāh, easy.
ئى مۇئمىنلەر جامائەسى! ئۇلار پۇل - ماللىرىدىن سىلەرگە بېخىلدۇر، شۇڭا سىلەرگە ياردەم بەرمەيدۇ، ئۇلار جانلىرىغىمۇ بېخىللىق قىلىدۇ، شۇڭلاشقا سىلەر بىلەن جەڭگە قاتناشمايدۇ، ئۇلار دوستلۇققىمۇ بېخىل، شۇڭلاشقا سىلەر بىلەن دوستمۇ بولمايدۇ. ئەي پەيغەمبەر! ئەگەر دۈشمەن تەرەپتىن قورقۇنچ كەلسە، ئۇلارنىڭ سەكراتقا چۈشۈپ قالغان ئادەمدەك قورقۇنچتىن كۆزلىرىنى پىلدىرلىتىپ ساڭا قاراۋاتقانلىقىنى كۆرىسەن. ئەگەر ئۇلاردىن قورقۇنچ يوقاپ، خاتىرجەم بولسا، ئۇلار كۆز تىكىۋاتقان غەنىمەتلەرگە بېخىللىق قىلغان ھالدا سەت سۆزلەر ئارقىلىق ساڭا ئەزىيەت بېرىدۇ. مانا مۇشۇنداق سۈپەتكە ئىگە كىشىلەر ھەقىقەتكە ئىشەنمەيدۇ. ئاللاھ ئۇلارنىڭ ئەمەللىرىنىڭ مۇكاپاتىنى بىكار قىلىۋەتتى. بۇنداق بىكار قىلىش ئاللاھقا ئاساندۇر.
33:20Page 420
يَحۡسَبُونَ ٱلۡأَحۡزَابَ لَمۡ يَذۡهَبُواْۖ وَإِن يَأۡتِ ٱلۡأَحۡزَابُ يَوَدُّواْ لَوۡ أَنَّهُم بَادُونَ فِي ٱلۡأَعۡرَابِ يَسۡـَٔلُونَ عَنۡ أَنۢبَآئِكُمۡۖ وَلَوۡ كَانُواْ فِيكُم مَّا قَٰتَلُوٓاْ إِلَّا قَلِيلٗا ٢٠
They think the companies have not [yet] withdrawn.1 And if the companies should come [again], they would wish they were in the desert among the bedouins, inquiring [from afar] about your news. And if they should be among you, they would not fight except for a little.
بۇ قورقۇنچاقلار پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ۋە مۇئمىنلەرگە قارشى جەڭ قىلىش ئۈچۈن توپلانغان ئىتتىپاقداش قوشۇن مۇئمىنلەرنى تۈپ يىلتىزىدىن قۇرۇتۇۋەتمىگۈچە ھەرگىز كەتمەيدۇ، دەپ ئويلايدۇ. بىرلەشمە قوشۇن يەنە بىر قېتىم كەلدى، دەپ پەرەز قىلىنغان تەقدىردە بۇ مۇناپىقلار سىلەرنىڭ دۈشمىنىڭلار بىلەن جەڭ قىلغىنىڭلاردىن كېيىن ئەھۋالىڭلارنىڭ قانداق بولغانلىقىنى سوراپ بېقىش ئۈچۈن ئەئرابىلار بىلەن بىللە شەھەردىن چىقىشنى خالايدۇ. ئى مۇئمىنلەر! ئۇلار ئاراڭلاردا بولغان تەقدىردىمۇ سىلەر بىلەن بىرلىكتە پەقەت ئازغىنا جەڭ قىلاتتى. شۇڭا ئۇلار بىلەن كارىڭلار بولمىسۇن، ئۇلارنىڭ (ئۆزۈڭلار بىلەن بىرگە جەڭگە چىقمىغانلىقىغا) قايغۇرۇپمۇ كەتمەڭلار.
33:21Page 420
لَّقَدۡ كَانَ لَكُمۡ فِي رَسُولِ ٱللَّهِ أُسۡوَةٌ حَسَنَةٞ لِّمَن كَانَ يَرۡجُواْ ٱللَّهَ وَٱلۡيَوۡمَ ٱلۡأٓخِرَ وَذَكَرَ ٱللَّهَ كَثِيرٗا ٢١
There has certainly been for you in the Messenger of Allāh an excellent pattern1 for anyone whose hope is in Allāh and the Last Day and [who] remembers Allāh often.
ھەقىقەتەن رەسۇلۇللاھنىڭ دېگەن سۆزلىرى ۋە قىلغان ئىش - ھەرىكەتلىرىدە سىلەرگە ياخشى ئۈلگە بار. مەسىلەن، ئۇ ئۆزى بىۋاستە جەڭگە قاتناشتى. شۇنداق تۇرۇقلۇق سىلەر ئۇنىڭ جېنى ئالدىدا ئۆزۈڭلارنىڭ جېنىغا قانداقسىگە بېخىللىق قىلىسىلەر؟ پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنى پەقەت ئاخىرەت كۈنىنى ئۈمىد قىلىدىغان، ئۇنىڭ ئۈچۈن ئەمەل قىلىدىغان ۋە ئاللاھنى كۆپ ياد ئېتىدىغان كىشىلەرلا ئۈلگە قىلىدۇ. ئەمما ئاخىرەت كۈنىنى ئۈمىد قىلمايدىغان، ئاللاھنى كۆپ ياد ئەتمەيدىغانلار ئۇنى ئۈلگە قىلمايدۇ.
33:22Page 420
وَلَمَّا رَءَا ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ٱلۡأَحۡزَابَ قَالُواْ هَٰذَا مَا وَعَدَنَا ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥ وَصَدَقَ ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥۚ وَمَا زَادَهُمۡ إِلَّآ إِيمَٰنٗا وَتَسۡلِيمٗا ٢٢
And when the believers saw the companies, they said, "This is what Allāh and His Messenger had promised us, and Allāh and His Messenger spoke the truth." And it increased them only in faith and acceptance.
مۇئمىنلەر ئۆزلىرىگە قارشى جەڭ قىلىش ئۈچۈن توپلانغان بىرلەشمە قوشۇننى ئۆز كۆزى بىلەن كۆرگەن چاغدا: بۇ ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرى بىزگە ۋەدە قىلغان سىناق، مۇشەققەت ۋە غەلىبىدۇركى، ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرى بۇ ئىشتا راست ئېيتتى، ئاللاھنىڭ ۋە پەيغەمبىرىنىڭ دېگەنلىرى ئىشقا ئاشتى، دېيىشتى. ئۇلارنىڭ بىرلەشمە قوشۇننى ئۆز كۆزى بىلەن كۆرۈشى ئۇلارنىڭ ئاللاھقا بولغان ئىمانىنى ۋە ئۇنىڭغا بويسۇنۇشىنى تېخىمۇ كۈچەيتتى.
33:23Page 421
مِّنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ رِجَالٞ صَدَقُواْ مَا عَٰهَدُواْ ٱللَّهَ عَلَيۡهِۖ فَمِنۡهُم مَّن قَضَىٰ نَحۡبَهُۥ وَمِنۡهُم مَّن يَنتَظِرُۖ وَمَا بَدَّلُواْ تَبۡدِيلٗا ٢٣
Among the believers are men true to what they promised Allāh. Among them is he who has fulfilled his vow [to the death], and among them is he who awaits [his chance]. And they did not alter [the terms of their commitment] by any alteration -
مۇئمىنلەر ئىچىدە (رەسۇلۇللاھ بىلەن) ئاللاھ يولىدا جىھادقا چىققاندا ساباتلىق ۋە چىدامچان بولۇش ھەققىدە ئاللاھقا بەرگەن ئەھدىنى ئىشقا ئاشۇرغان نۇرغۇن ئادەملەر بار، ئۇلارنىڭ بىر قىسمى ئاللاھ يولىدا ئۆلۈپ كەتتى ياكى ئۆلتۈرۈلدى، يەنە بىر قىسمى ئاللاھ يولىدا شەھىت بولۇشنى كۈتمەكتە. بۇ مۇئمىنلەر مۇناپىقلاردەك ئاللاھقا بەرگەن ئەھدىنى ئۆزگەرتكىنى يوق.
33:24Page 421
لِّيَجۡزِيَ ٱللَّهُ ٱلصَّٰدِقِينَ بِصِدۡقِهِمۡ وَيُعَذِّبَ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ إِن شَآءَ أَوۡ يَتُوبَ عَلَيۡهِمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ غَفُورٗا رَّحِيمٗا ٢٤
That Allāh may reward the truthful for their truth and punish the hypocrites if He wills or accept their repentance. Indeed, Allāh is ever Forgiving and Merciful.
ئاللاھقا بەرگەن ئەھدىسىگە ۋاپا قىلغان راستچىللارغا راستچىللىقى ۋە ئەھدىگە ۋاپا قىلغانلىقى ئۈچۈن ئاللاھ مۇكاپات بېرىدۇ، ئەھدىنى بۇزغۇچى مۇناپىقلارنى ئەگەر خالىسا كۇپۇرلۇقىدىن تەۋبە قىلىشتىن بۇرۇن جېنىنى ئېلىپ ئازابلايدۇ ياكى ئۇلارنى تەۋبىگە مۇۋەپپەق قىلىدۇ. ئاللاھ گۇناھلىرىدىن تەۋبە قىلغۇچىلارنى ناھايىتى مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، ناھايىتى كۆيۈمچاندۇر.
33:25Page 421
وَرَدَّ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ بِغَيۡظِهِمۡ لَمۡ يَنَالُواْ خَيۡرٗاۚ وَكَفَى ٱللَّهُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ٱلۡقِتَالَۚ وَكَانَ ٱللَّهُ قَوِيًّا عَزِيزٗا ٢٥
And Allāh repelled those who disbelieved, in their rage, not having obtained any good. And sufficient was Allāh for the believers in battle, and ever is Allāh Powerful and Exalted in Might.
ئاللاھ تائالا قۇرەيش، غەتەفان ۋە شۇلار بىلەن تىل بىرىكتۈرگەنلەرننى ئارزۇلىرىغا يەتكۈزمەي غەم - قايغۇ بىلەن قايتۇردى. ئۇلار مۇئمىنلەرنى تۈپ يىلتىزىدىن قۇرۇتۇۋېتىشتىن ئىبارەت مەقسىتىگە يېتەلمىدى، ئاللاھ شامالنى ئەۋەتىپ، پەرىشتىلەرنى چۈشۈرۈش ئارقىلىق مۇئمىنلەرنى ئۇرۇشسىز غەلىبىگە ئېرىشتۈردى. ئاللاھ كۈچلۈك ھەم غالىبتۇركى، ئۇنىڭ بىلەن كىم غەلىبىنى تالاشسا، ئاللاھ ئۇنى يېڭىپ، خار قىلىدۇ.
33:26Page 421
وَأَنزَلَ ٱلَّذِينَ ظَٰهَرُوهُم مِّنۡ أَهۡلِ ٱلۡكِتَٰبِ مِن صَيَاصِيهِمۡ وَقَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ ٱلرُّعۡبَ فَرِيقٗا تَقۡتُلُونَ وَتَأۡسِرُونَ فَرِيقٗا ٢٦
And He brought down those who supported them among the People of the Scripture1 from their fortresses and cast terror into their hearts [so that] a party [i.e., their men] you killed, and you took captive a party [i.e., the women and children].
ئاللاھ مۇشرىكلارغا يانتاياق بولغان يەھۇدىيلارنى دۈشمەنلىرىدىن پاناھلىنىدىغان قورغانلىرىدىن چۈشۈردى، ئۇلارنىڭ دىللىرىغا قورقۇنچ سالدى. ئى مۇئمىنلەر! سىلەر ئۇلارنىڭ بىر بۆلۈكىنى ئۆلتۈرۈپ، بىر بۆلۈكىنى ئەسىر ئالدىڭلار.
33:27Page 421
وَأَوۡرَثَكُمۡ أَرۡضَهُمۡ وَدِيَٰرَهُمۡ وَأَمۡوَٰلَهُمۡ وَأَرۡضٗا لَّمۡ تَطَـُٔوهَاۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٗا ٢٧
And He caused you to inherit their land and their homes and their properties and a land which you have not trodden.1 And ever is Allāh, over all things, competent.
ئاللاھ سىلەرنى ئۇلار ھالاك بولغاندىن كىيىن زىرائەتلىرى ۋە خورمىلىرى بىلەن قوشۇپ ئۇلارنىڭ زېمىنىغا، تۇرالغۇلىرىغا، باشقا مال-مۈلۈكلىرىگە ۋە سىلەر بۇندىن بۇرۇن قەدەم بېسىپ باقمىغان خەيبەر زېمىنىغا ئىگە قىلدى. ئەمدى سىلەر ئۇ زېمىنلارغا ئىگە بولىسىلەر. بۇ مۇئمىنلەرگە قىلىنغان ۋەدە ۋە خۇشبېشارەتتۇر. ئاللاھ ھەر نەرسىگە قادىردۇر، ئۇنى ھېچ نەرسە ئاجىزلاشتۇرالمايدۇ.
33:28Page 421
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ قُل لِّأَزۡوَٰجِكَ إِن كُنتُنَّ تُرِدۡنَ ٱلۡحَيَوٰةَ ٱلدُّنۡيَا وَزِينَتَهَا فَتَعَالَيۡنَ أُمَتِّعۡكُنَّ وَأُسَرِّحۡكُنَّ سَرَاحٗا جَمِيلٗا ٢٨
O Prophet, say to your wives, "If you should desire the worldly life and its adornment, then come, I will provide for you and give you a gracious release.
ئەي پەيغەمبەر! يېنىڭدا ئۇلارغا كەڭرى بەرگىدەك نەرسە بولمىغان شارائىتتا سەندىن نەپىقىنى كۆپەيتىپ بېرىشنى تەلەپ قىلغان ئاياللىرىڭغا ئېيتقىنكى، ئەگەر سىلەر دۇنيا تىرىكچىلىكىنى ۋە دۇنيانىڭ زىبۇزىننەتلىرىنى كۆزلىسەڭلار، يېنىمغا كېلىڭلار، مەن سىلەرگە تالاق قىلىنغان ئاياللار بەھرىمەن بولىدىغان (بىر ئاز) نەرسە بېرەي، سىلەرنى زىيان يەتكۈزمەي ۋە ئازار بەرمەي قويۇپ بېرەي.
33:29Page 421
وَإِن كُنتُنَّ تُرِدۡنَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَٱلدَّارَ ٱلۡأٓخِرَةَ فَإِنَّ ٱللَّهَ أَعَدَّ لِلۡمُحۡسِنَٰتِ مِنكُنَّ أَجۡرًا عَظِيمٗا ٢٩
But if you should desire Allāh and His Messenger and the home of the Hereafter - then indeed, Allāh has prepared for the doers of good among you a great reward."
ئەگەر سىلەر ئاللاھنىڭ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىنىڭ رازىلىقىنى ھەمدە ئاخىرەتتە جەننەتنى كۆزلىسەڭلار، ھازىرقى ئەھۋالىڭلارغا سەۋر قىلىڭلار. ئاللاھ ھەقىقەتەن ئىچىڭلاردىن چىرايلىقچە سەۋر قىلغانلارغا ھەم ئەرلىرىگە ياخشى مۇئامىلىدە بولغانلارغا كاتتا مۇكاپات تەييارلىدى.
33:30Page 421
يَٰنِسَآءَ ٱلنَّبِيِّ مَن يَأۡتِ مِنكُنَّ بِفَٰحِشَةٖ مُّبَيِّنَةٖ يُضَٰعَفۡ لَهَا ٱلۡعَذَابُ ضِعۡفَيۡنِۚ وَكَانَ ذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٗا ٣٠
O wives of the Prophet, whoever of you should commit a clear immorality - for her the punishment would be doubled two fold, and ever is that, for Allāh, easy.
ئەي پەيغەمبەرنىڭ ئاياللىرى! ئىچىڭلاردىن كىمكى ئاشكارا گۇناھ قىلىدىكەن، ئۇنىڭ ئورنى، مەرتىۋىسى ۋە پەيغەمبەرنىڭ ھۆرمىتىنى قوغداش ئۈچۈن قىيامەت كۈنى ئۇنىڭغا ئىككى ھەسسە ئازاب قىلىنىدۇ، بۇ ئاللاھقا ئاساندۇر.
33:31Page 422
۞ وَمَن يَقۡنُتۡ مِنكُنَّ لِلَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَتَعۡمَلۡ صَٰلِحٗا نُّؤۡتِهَآ أَجۡرَهَا مَرَّتَيۡنِ وَأَعۡتَدۡنَا لَهَا رِزۡقٗا كَرِيمٗا ٣١
And whoever of you devoutly obeys Allāh and His Messenger and does righteousness - We will give her her reward twice; and We have prepared for her a noble provision.
سىلەردىن كىمكى داۋاملىق ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىتائەت قىلىپ، ئاللاھ رازى بولىدىغان ياخشى ئەمەللەرنى قىلىدىكەن، ئۇنىڭغا باشقا ئاياللار ئېرىشكەن ساۋابنىڭ ئىككى ھەسسىسىنى بېرىمىز. بىز ئۇنىڭغا ئاخىرەتتە جەننەتتىن ئىبارەت كاتتا مۇكاپات تەييارلىدۇق.
33:32Page 422
يَٰنِسَآءَ ٱلنَّبِيِّ لَسۡتُنَّ كَأَحَدٖ مِّنَ ٱلنِّسَآءِ إِنِ ٱتَّقَيۡتُنَّۚ فَلَا تَخۡضَعۡنَ بِٱلۡقَوۡلِ فَيَطۡمَعَ ٱلَّذِي فِي قَلۡبِهِۦ مَرَضٞ وَقُلۡنَ قَوۡلٗا مَّعۡرُوفٗا ٣٢
O wives of the Prophet, you are not like anyone among women. If you fear Allāh, then do not be soft in speech [to men],1 lest he in whose heart is disease should covet, but speak with appropriate speech.
ئى پەيغەمبەرنىڭ ئاياللىرى! سىلەر پەزىلەت ۋە ھۆرمەتتە باشقا ئاياللارغا ئوخشىمايسىلەر، بەلكى سىلەر ئەگەر ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بەجا كەلتۈرۈپ، چەكلىمىلىرىدىن يانساڭلار، پەزىلەت ۋە شەرەپتە باشقا ئاياللار ئېرىشەلمەيدىغان مەرتىۋىدىسىلەر. شۇڭا يات ئەرلەرگە سۆز قىلغاندا نازاكەت بىلەن سۆز قىلماڭلار، بولمىسا شۇ سەۋەبلىك ئىستىلى بۇزۇق، ھارامغا ئىنتىلىدىغان كىشىلەر تەمەدە بوپقالىدۇ. كەلسە - كەلمەس گەپلەرنى ئەمەس، زۆرۈر بولغان، گۇماندىن يىراق سۆزلەرنى قىلىڭلار.
33:33Page 422
وَقَرۡنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَلَا تَبَرَّجۡنَ تَبَرُّجَ ٱلۡجَٰهِلِيَّةِ ٱلۡأُولَىٰۖ وَأَقِمۡنَ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتِينَ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَطِعۡنَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥٓۚ إِنَّمَا يُرِيدُ ٱللَّهُ لِيُذۡهِبَ عَنكُمُ ٱلرِّجۡسَ أَهۡلَ ٱلۡبَيۡتِ وَيُطَهِّرَكُمۡ تَطۡهِيرٗا ٣٣
And abide in your houses and do not display yourselves as [was] the display of the former times of ignorance. And establish prayer and give zakāh and obey Allāh and His Messenger. Allāh intends only to remove from you the impurity [of sin], O people of the [Prophet's] household, and to purify you with [extensive] purification.
ئۆيلىرىڭلاردا ئولتۇرۇڭلار، زۆرۈرىيەتسىز ئۆيدىن چىقماڭلار، ئىسلامدىن ئىلگىرىكى ئاياللارغا ئوخشاش ياسىنىپ سىرتقا چىقماڭلار. ئۇلار (يات) ئەرلەرنى ئۆزلىرىگە قارىتىش ئۈچۈن ياسىنىپ چىقاتتى. نامازنى ئەڭ مۇكەممەل رەۋىشتە ئادا قىلىڭلار، پۇل - مېلىڭلارنىڭ زاكىتىنى بېرىڭلار، ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىتائەت قىلىڭلار. ئى پەيغەمبەرنىڭ ئائىلىسىدىكىلەر! ئاللاھ سىلەردىن پەقەت ئەزىيەت ۋە يامانلىقنى يوق قىلىپ، سىلەرنى ئېسىل ئەخلاقلارغا ئىگە قىلىش، ناچار قىلمىشلاردىن يىراقلاشتۇرۇش ئارقىلىق ھېچقانداق گۇناھىڭلار قالمىغانغا قەدەر تامامەن پاكلاشنى خالايدۇ.
33:34Page 422
وَٱذۡكُرۡنَ مَا يُتۡلَىٰ فِي بُيُوتِكُنَّ مِنۡ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ وَٱلۡحِكۡمَةِۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ لَطِيفًا خَبِيرًا ٣٤
And remember what is recited in your houses of the verses of Allāh and wisdom.1 Indeed, Allāh is ever Subtle2 and Aware.
ئۆيلىرىڭلاردا ئوقۇلۇۋاتقان ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىگە نازىل قىلىنغان ئايەتلەرنى ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىنىڭ پاك سۈننىتىنى ئەسلەڭلار. ئاللاھ سىلەرگە تولىمۇ مېھرىباندۇركى، ئۇ سىلەرنى پەيغەمبىرىنىڭ ئۆيىدە قىلىش ئارقىلىق سىلەرگە مەرھەمەت قىلدى. ئۇ سىلەردىن خەۋەرداردۇركى، سىلەرنى پەيغەمبىرىنىڭ ئاياللىرى بولۇشقا تاللىدى، سىلەرنى پەيغەمبىرىنىڭ ئۈممىتىدىن بارلىق مۇئمىنلەرنىڭ ئانىسى قىلدى.
33:35Page 422
إِنَّ ٱلۡمُسۡلِمِينَ وَٱلۡمُسۡلِمَٰتِ وَٱلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ وَٱلۡقَٰنِتِينَ وَٱلۡقَٰنِتَٰتِ وَٱلصَّٰدِقِينَ وَٱلصَّٰدِقَٰتِ وَٱلصَّٰبِرِينَ وَٱلصَّٰبِرَٰتِ وَٱلۡخَٰشِعِينَ وَٱلۡخَٰشِعَٰتِ وَٱلۡمُتَصَدِّقِينَ وَٱلۡمُتَصَدِّقَٰتِ وَٱلصَّٰٓئِمِينَ وَٱلصَّٰٓئِمَٰتِ وَٱلۡحَٰفِظِينَ فُرُوجَهُمۡ وَٱلۡحَٰفِظَٰتِ وَٱلذَّٰكِرِينَ ٱللَّهَ كَثِيرٗا وَٱلذَّٰكِرَٰتِ أَعَدَّ ٱللَّهُ لَهُم مَّغۡفِرَةٗ وَأَجۡرًا عَظِيمٗا ٣٥
Indeed, the Muslim men and Muslim women, the believing men and believing women, the obedient men and obedient women, the truthful men and truthful women, the patient men and patient women, the humble men and humble women, the charitable men and charitable women, the fasting men and fasting women, the men who guard their private parts and the women who do so, and the men who remember Allāh often and the women who do so - for them Allāh has prepared forgiveness and a great reward.
شەكسىزكى ئاللاھقا ئىتائەت قىلىش ئارقىلىق بويسۇنغۇچى ئەرلەر ۋە ئاياللارغا، ئاللاھقا چىن قەلبىدىن ئىشەنگۈچى ئەرلەر ۋە ئاياللارغا، ئاللاھقا ئىتائەت قىلغۇچى ئەرلەر ۋە ئاياللارغا، ئىمانىدا ۋە سۆزلىرىدە راستچىل ئەرلەر ۋە ئاياللارغا، ئىتائەتمەنلىكتە چىڭ تۇرغۇچى، گۇناھ - مەئسىيەتلەردىن ئۆزىنى تۇتۇۋالغۇچى، بالا - مۇسىبەتلەرگە سەۋر قىلغۇچى ئەرلەر ۋە سەۋر قىلغۇچى ئاياللارغا، ماللىرىنى پەرز ۋە نەپلە يوللارغا سەدىقە قىلغۇچى ئەرلەر ۋە ئاياللارغا، پەرز ۋە نەپلە روزا تۇتقۇچى ئەرلەر ۋە ئاياللارغا، ئەۋرەتلىرىنى قارىسا بولمايدىغانلارنىڭ ئالدىدا يېپىش ۋە زىنا - پاھىشىدىن يىراق تۇرۇش ئارقىلىق ئۆزلىرىنى ھارامدىن ساقلىغۇچى ئەرلەر ۋە ئاياللارغا، ئاشكارا ۋە يوشۇرۇن ھالەتلىرىدە دىللىرى ۋە تىللىرىدا ئاللاھنى ياد ئەتكۈچى ئەرلەر ۋە ئاياللارغا ئاللاھ تائالا مەغپىرەت ۋە قىيامەت كۈنى جەننەتتىن ئىبارەت كاتتا ساۋابنى تەييارلىدى.
33:36Page 423
وَمَا كَانَ لِمُؤۡمِنٖ وَلَا مُؤۡمِنَةٍ إِذَا قَضَى ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥٓ أَمۡرًا أَن يَكُونَ لَهُمُ ٱلۡخِيَرَةُ مِنۡ أَمۡرِهِمۡۗ وَمَن يَعۡصِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَقَدۡ ضَلَّ ضَلَٰلٗا مُّبِينٗا ٣٦
It is not for a believing man or a believing woman, when Allāh and His Messenger have decided a matter, that they should [thereafter] have any choice about their affair. And whoever disobeys Allāh and His Messenger has certainly strayed into clear error.
ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرى بىرەر ئىشتا ھۆكۈم چىقارغان چاغدا ئەر - ئايال مۇئمىنلەرنىڭ ئۇنى قۇبۇل قىلىش ياكى رەت قىلىش ھوقۇقى بولمايدۇ. كىمكى ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئاسىيلىق قىلىدىكەن، ھەقىقەتەن توغرا يولدىن ئوپئوچۇق ئازغان بولىدۇ.
33:37Page 423
وَإِذۡ تَقُولُ لِلَّذِيٓ أَنۡعَمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِ وَأَنۡعَمۡتَ عَلَيۡهِ أَمۡسِكۡ عَلَيۡكَ زَوۡجَكَ وَٱتَّقِ ٱللَّهَ وَتُخۡفِي فِي نَفۡسِكَ مَا ٱللَّهُ مُبۡدِيهِ وَتَخۡشَى ٱلنَّاسَ وَٱللَّهُ أَحَقُّ أَن تَخۡشَىٰهُۖ فَلَمَّا قَضَىٰ زَيۡدٞ مِّنۡهَا وَطَرٗا زَوَّجۡنَٰكَهَا لِكَيۡ لَا يَكُونَ عَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ حَرَجٞ فِيٓ أَزۡوَٰجِ أَدۡعِيَآئِهِمۡ إِذَا قَضَوۡاْ مِنۡهُنَّ وَطَرٗاۚ وَكَانَ أَمۡرُ ٱللَّهِ مَفۡعُولٗا ٣٧
And [remember, O Muḥammad], when you said to the one on whom Allāh bestowed favor and you bestowed favor,1 "Keep your wife and fear Allāh," while you concealed within yourself that which Allāh is to disclose.2 And you feared the people,3 while Allāh has more right that you fear Him.4 So when Zayd had no longer any need for her, We married her to you in order that there not be upon the believers any discomfort [i.e., guilt] concerning the wives of their claimed [i.e., adopted] sons when they no longer have need of them. And ever is the command [i.e., decree] of Allāh accomplished.
ئەي پەيغەمبەر! ئۆز ۋاقتىدا ئاللاھ ئىسلام نېئمىتى ئاتا قىلغان، سەنمۇ ئازات قىلىش ئارقىلىق ياخشىلىق قىلغان كىشىگە، يەنى خوتۇنى زەينەب بىنتى جەھشنى تالاق قىلىش توغرىسىدا سەندىن مەسلىھەت سوراپ كەلگەن زەيد ئىبنى ھارىسەگە: خوتۇنۇڭنى نىكاھىڭدا تۇتقىن، ئۇنى تالاق قىلمىغىن، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بەجا كەلتۈرۈش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئۇنىڭدىن قورققىن، دېدىڭ. ئەي پەيغەمبەر! كىشىلەرنىڭ (سۆز - چۆچەك قىلىشىدىن) ئەنسىرەپ ئاللاھنىڭ زەينەب بىلەن توي قىلىشىڭ ھەققىدە قىلغان ۋەھىيسىنى كۆڭلۈڭدە يوشۇردۇڭ. ئاللاھ تائالا زەيدنىڭ زەينەبنى تالاق قىلىشىنى ۋە سىنىڭ ئۇنى نىكاھىڭغا ئېلىشىڭنى ھامان ئاشكارىلايدۇ. بۇ ئىشتا ئاللاھ ئەڭ قورقۇشقا تېگىشلىك زاتتۇر. مۇئمىنلەرگە بېقىۋالغان ئوغۇللىرى تالاق قىلىپ، ئىددىتى توشقان ئاياللار بىلەن توي قىلسا گۇناھ بولمايدىغانلىقىنى ئۇقتۇرۇش ئۈچۈن زەيد ئۆز رازىلىقى بىلەن زەينەبتىن يۈز ئۆرۈپ، ئۇنى قويۇۋەتكەندىن كېيىن زەينەبنى ساڭا نىكاھلاپ بەردۇق. ئاللاھنىڭ بۇيرۇقى چوقۇم ئەمەلگە ئاشىدۇ، بۇنى ئاللاھتىن باشقا توسۇپ قالغۇچى بولمايدۇ.
33:38Page 423
مَّا كَانَ عَلَى ٱلنَّبِيِّ مِنۡ حَرَجٖ فِيمَا فَرَضَ ٱللَّهُ لَهُۥۖ سُنَّةَ ٱللَّهِ فِي ٱلَّذِينَ خَلَوۡاْ مِن قَبۡلُۚ وَكَانَ أَمۡرُ ٱللَّهِ قَدَرٗا مَّقۡدُورًا ٣٨
There is not to be upon the Prophet any discomfort concerning that which Allāh has imposed upon him.1 [This is] the established way of Allāh with those [prophets] who have passed on before. And ever is the command of Allāh a destiny decreed.
پەيغەمبەرنىڭ بېقىۋالغان ئوغلى (قويۇپ بەرگەن) ئايالىنى نىكاھىغا ئېلىشتىن ئىبارەت ئاللاھ ھالال قىلغان ئىشتا ئۇنىڭغا گۇناھ ۋە سىقىلىش بولمايدۇ، ئەمەلىيەتتە ئۇ بۇ ئىشتا ئۆزىدىن ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەرنىڭ يولىغا ئەگەشكەن بولۇپ، ئۇ پۈتۈن پەيغەمبەرلەر ئىچىدە يوق ئىشنى پەيدا قىلغىنى يوق. -بۇ نىكاھنىڭ تاماملىنىپ، (شۇ ئارقىلىق) بالا بېقىۋېلىش ئىشىنىڭ ئەمەلدىن قالدۇرۇشى پەيغەمبەرنىڭ ئىختىيارلىقىدىكى ئىش ئەمەس- بۇ ئاللاھ ھۆكۈم قىلغان ئىشتۇركى، ئاللاھنىڭ ھۆكمى چوقۇم ئەمەلگە ئاشىدۇ، ئۇنى توسۇپ قالغۇچى بولمايدۇ.
33:39Page 423
ٱلَّذِينَ يُبَلِّغُونَ رِسَٰلَٰتِ ٱللَّهِ وَيَخۡشَوۡنَهُۥ وَلَا يَخۡشَوۡنَ أَحَدًا إِلَّا ٱللَّهَۗ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ حَسِيبٗا ٣٩
[Allāh praises] those who convey the messages of Allāh1 and fear Him and do not fear anyone but Allāh. And sufficient is Allāh as Accountant.
بۇ پەيغەمبەرلەر ئۆزلىرىگە نازىل قىلىنغان ئاللاھنىڭ ئەمىر - پەرمانلىرىنى ئۈممەتلىرىگە يەتكۈزىدۇ، ئاللاھتىن باشقا ھېچكىمدىن قورقمايدۇ، ئاللاھ ھالال قىلغان ئىشنى قىلغاندا باشقىلارنىڭ نېمە دېيىشىگە پەرۋا قىلمايدۇ. ئاللاھ بەندىلىرىدىن ھېساب ئېلىپ، ئۇلارغا شۇ ئەمەللىرىگە يارىشا جازا - مۇكاپات بېرىش ئۈچۈن ئۇلارنىڭ ئەمەللىرىنى خاتىرىلەپ قويۇشقا يېتەرلىكتۇر. (ئەگەر ئۇلارنىڭ ئەمىلى) ياخشى بولسا (مۇكاپاتىمۇ) ياخشى بولىدۇ، (ئەگەر ئەمەللىرى) يامان بولسا (جازاسىمۇ) يامان بولىدۇ.
33:40Page 423
مَّا كَانَ مُحَمَّدٌ أَبَآ أَحَدٖ مِّن رِّجَالِكُمۡ وَلَٰكِن رَّسُولَ ٱللَّهِ وَخَاتَمَ ٱلنَّبِيِّـۧنَۗ وَكَانَ ٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٗا ٤٠
Muḥammad is not the father of [any] one of your men, but [he is] the Messenger of Allāh and seal [i.e., last] of the prophets. And ever is Allāh, of all things, Knowing.
مۇھەممەد ئاراڭلاردىكى ھېچكىمنىڭ ئاتىسى ئەمەس، ئۇ زەيدنىڭمۇ ئاتىسى ئەمەس. (ئۇنداق بولمىغاندا) زەيد زەينەبنى تالاق قىلغان چاغدا مۇھەممەدنىڭ ئۇنى نىكاھىغا ئېلىشى ھارام بولاتتى. مۇھەممەد پەقەت ئاللاھنىڭ ئىنسانلارغا ئەۋەتكەن ئەلچىسى ۋە ئاخىرقى پەيغەمبەردۇركى، ئۇنىڭدىن كېيىن پەيغەمبەر كەلمەيدۇ. ئاللاھ ھەر نەرسىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر، ئاللاھقا بەندىلىرىنىڭ ئىشىدىن ھېچ نەرسە مەخپىي ئەمەس.
33:41Page 423
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ ذِكۡرٗا كَثِيرٗا ٤١
O you who have believed, remember Allāh with much remembrance
ئى ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان ۋە ئاللاھنىڭ شەرىئىتىگە ئەمەل قىلغان كىشىلەر! سىلەر ئاللاھنى دىللىرىڭلار، تىللىرىڭلار ۋە ھېسسىي ئەزالىرىڭلار بىلەن كۆپ ياد ئېتىڭلار.
ئەتىگەن - ئاخشاملىرى پەزىلەتلىك ۋاقىت بولغاچقا بۇ ۋاقىتلاردا ئاللاھقا تەسبىھ ۋە تەھلىل ئېيتىڭلار.
33:43Page 423
هُوَ ٱلَّذِي يُصَلِّي عَلَيۡكُمۡ وَمَلَٰٓئِكَتُهُۥ لِيُخۡرِجَكُم مِّنَ ٱلظُّلُمَٰتِ إِلَى ٱلنُّورِۚ وَكَانَ بِٱلۡمُؤۡمِنِينَ رَحِيمٗا ٤٣
It is He who confers blessing upon you,1 and His angels [ask Him to do so] that He may bring you out from darknesses into the light. And ever is He, to the believers, Merciful.
ئاللاھ سىلەرنى كۇپرى زۇلمىتىدىن ئىمان نۇرىغا چىقىرىش ئۈچۈن سىلەرگە رەھمەت قىلىدۇ، سىلەرنى ماختايدۇ، پەرىشتىلىرى سىلەرگە دۇئا قىلىپ تۇرىدۇ. ئاللاھ مۇئمىنلەرگە كۆيۈمچاندۇر، ئەگەر ئۇلار ئاللاھقا ئىتائەت قىلىپ، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بەجا كەلتۈرۈپ، چەكلىمىلىرىدىن يانسا، ئاللاھ ئۇلارنى ئازابلىمايدۇ.
33:44Page 424
تَحِيَّتُهُمۡ يَوۡمَ يَلۡقَوۡنَهُۥ سَلَٰمٞۚ وَأَعَدَّ لَهُمۡ أَجۡرٗا كَرِيمٗا ٤٤
Their greeting the Day they meet Him will be, "Peace." And He has prepared for them a noble reward.
مۇئمىنلەر پەرۋەردىگارىغا مۇلاقات بولغان كۈندە ئۇلار قارشى ئېلىنىدىغان سالام بارچە يامانلىقتىن تىنچ - ئامانلىق بولسۇن، دېگەن سۆزدۇر. ئاللاھ ئۇلارنىڭ ئۆزىگە قىلغان ئىتائىتى ۋە گۇناھ - مەئسىيەتتىن يىراق بولغانلىقىنىڭ مۇكاپاتى سۈپىتىدە ئۇلارغا كاتتا مۇكاپات، يەنى جەننەتنى تەييارلىدى.
33:45Page 424
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ إِنَّآ أَرۡسَلۡنَٰكَ شَٰهِدٗا وَمُبَشِّرٗا وَنَذِيرٗا ٤٥
O Prophet, indeed We have sent you as a witness and a bringer of good tidings and a warner
ئى پەيغەمبەر! بىز سېنى ئىنسانلارغا ۋەزىپەڭنى يەتكۈزگەنلىكىڭگە گۇۋاھچى، مۇئمىنلەرگە ئاللاھ تەييارلىغان جەننەت بىلەن خۇشبېشارەت بەرگۈچى، كاپىرلارنى ئاللاھ تەييارلىغان ئازابتىن قورقۇتقۇچى قىلىپ ئەۋەتتۇق.
33:46Page 424
وَدَاعِيًا إِلَى ٱللَّهِ بِإِذۡنِهِۦ وَسِرَاجٗا مُّنِيرٗا ٤٦
And one who invites to Allāh, by His permission, and an illuminating lamp.
بىز سېنى ئاللاھنىڭ بۇيرۇقى بىلەن ئۇنىڭ بىرلىكىگە ۋە تائىتىگە چاقىرغۇچى، ھىدايەت تېپىشنى خالايدىغانلارنىڭ يولىنى يورۇتۇپ بېرىدىغان نۇرلۇق چىراق قىلىپ ئەۋەتتۇق.
33:47Page 424
وَبَشِّرِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ بِأَنَّ لَهُم مِّنَ ٱللَّهِ فَضۡلٗا كَبِيرٗا ٤٧
And give good tidings to the believers that they will have from Allāh great bounty.
ئاللاھنىڭ شەرىئىتىگە ئەمەل قىلغان مۇئمىنلەرگە ئاللاھنىڭ ئۇلارنى خۇرسەن قىلىدىغان كاتتا مەرھەمىتىدىن خەۋەرلەندۈرگىنكى، ئۇ كاتتا مەرھەمەت بۇ دۇنيادا ئۇلارنىڭ نۇسرەت قازىنىدىغانلىقىنى، ئاخىرەتتە جەننەتكە كىرىش ئارقىلىق نىجاتلىققا ئېرىشىدىغانلىقىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences