Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uyghur
المدثر
Al-Muddaththir
The Cloaked One · Meccan · 56 ayahs
ئى كىيىمىگە يۆگىنىۋالغۇچى! (پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنى دېمەكچى).
دەس تۇرۇپ، كىشىلەرنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن ئاگاھلاندۇر!
پەرۋەردىگارىڭنى ئۇلۇغلا!
نەپسىڭنى گۇناھلاردىن، كىيىمىڭنى نىجاسەتلەردىن پاك تۇت!
بۇتلارغا چوقۇنۇشتىن يىراق تۇر!
سالىھ ئەمەللەرنى كۆپ قىلغانلىقىڭنى تىلغا ئېلىپ پەرۋەردىگارىڭغا مىننەت قىلما!
دەۋەت يولىدا ئۇچرىغان ئەزىيەتلەرگە ئاللاھ ئۈچۈن سەۋر قىلغىن!
74:8–9Page 575
فَإِذَا نُقِرَ فِي ٱلنَّاقُورِ ٨
And when the trumpet is blown,
فَذَٰلِكَ يَوۡمَئِذٖ يَوۡمٌ عَسِيرٌ ٩
That Day will be a difficult day
ئىككىنچى قېتىم سۇر چېلىنغان ۋاقىت، ئۇ ناھايىتى قىيىن كۈندۇر.
ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە كاپىر بولغانلارغا بۇ كۈن ئاسان ئەمەس.
ئى پەيغەمبەر! مەن ئانىسىنىڭ قارنىدا مال - دۇنياسىز، بالا - چاقىسىز، يالغۇز ياراتقان ۋەلىيد ئىبنى مۇغىيرەنى ماڭا قويۇپ قويغىن!.
ئۇنىڭغا كۆپ مال-دۇنيا ئاتا قىلدىم.
ئۇنىڭغا يېنىدا بىللە تۇرىدىغان، تۈرلۈك يىغىلىشلارغا بىللە بارىدىغان، مال - مۈلكىنىڭ كۆپلۈكىدىن سەپىرى كۆپ بولغاچقا يېنىدىن ئايرىلمايدىغان ئوغۇللارنى بەردىم.
ئۇنىڭغا كەڭ - تاشا تۇرمۇش، كۆپ رىزىق ۋە بالا - چاقىلارنى بەردىم.
ئاندىن ئۇ ماڭا كاپىر بولۇپ تۇرۇپ يەنە مېنىڭ ئۇنىڭدىنمۇ كۆپ بېرىشىمنى تەمە قىلىدۇ.
74:16Page 575
كـَلَّآۖ إِنَّهُۥ كَانَ لِأٓيَٰتِنَا عَنِيدٗا ١٦
No! Indeed, he has been toward Our verses obstinate.
ئىش ئۇنىڭ خىيال قىلغىنىدەك بولمايدۇ. چۈنكى ئۇ بىزنىڭ پەيغەمبىرىمىزگە نازىل قىلىنغان ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلىپ، ئۇنىڭغا قارشى چىقتى.
مەن ئۇنىڭغا چوقۇم بەرداشلىق بېرەلمەيدىغان ئېغىر ئازابنى تېتىتىمەن.
ھەقىقەتەن مەن ئاشۇ نېئمەتلەرنى ئىنئام قىلغان بۇ كاپىر قۇرئاننىڭ ئاساسسىزلىقىنى ئىسپاتلاش ئۈچۈن نېمە دېيىش ھەققىدە باش قاتۇرۇپ، كۆڭلىدە پىلان تۈزدى.
لەنەت ۋە ئازاب بولسۇنكى، ئۇ قانداق پىلانلىدى؟
ئاندىن يەنە لەنەت ۋە ئازاب بولسۇنكى، ئۇ قانداق پىلانلىدى؟
ئاندىن ئۇ نېمە دېيىش ھەققىدە قايتىدىن چوڭقۇر ئويلاندى.
ئاندىن قۇرئاندىن قۇسۇر تاپالمىغىنىدا قوشۇمىسىنى تۈرۈپ، چىرايىنى پۈرۈشتۈردى.
ئاندىن ئىماندىن يۈز ئۆرۈدى، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ئەگىشىشتىن تەكەببۇرلۇق بىلەن باش تارتتى.
74:24Page 576
فَقَالَ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٞ يُؤۡثَرُ ٢٤
And said, "This is not but magic imitated [from others].
ئۇ: مۇھەممەد ئېلىپ كەلگەن بۇ سۆز ئاللاھنىڭ سۆزى ئەمەس، بەلكى ئۇ باشقىلاردىن رىۋايەت قىلىنغان سېھىردۇر.
بۇ ئاللاھنىڭ كالامى ئەمەس، بەلكى ئىنساننىڭ سۆزىدۇر، دېدى.
مەن بۇ كاپىرنى ھارارىتى ئەڭ يۇقىرى بولغان سەقەر دېگەن دوزخقا تاشلايمەن.
ئى مۇھەممەد! سەقەرنىڭ نېمىلىكىنى قانداق بىلەلەيسەن؟
سەقەر ئۆزىدە ئازابلانغان ھېچ نەرسىنى قالدۇرمايدۇ، ھەممىنى كۆيدۈرۈپ تاشلايدۇ. ئاندىن (كۆيگەن بەدەنلەر) ئەسلىگە قايتىدۇ، ئاندىن سەقەر ئۇنى يەنە كۆيدۈرىدۇ. (سەقەردىكى ئازاب) ئەنە شۇنداق داۋاملىشىدۇ.
كۆيدۈرۈش كۈچى ئىنتايىن كۈچلۈك بولۇپ، تېرىلەرنى ئۆزگەرتىۋېتىدۇ.
ئۇنى مۇھاپىزەت قىلىشقا 19پەرىشتە مۇئەككەل قىلىنغاندۇر.
74:31Page 576
وَمَا جَعَلۡنَآ أَصۡحَٰبَ ٱلنَّارِ إِلَّا مَلَٰٓئِكَةٗۖ وَمَا جَعَلۡنَا عِدَّتَهُمۡ إِلَّا فِتۡنَةٗ لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ لِيَسۡتَيۡقِنَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ وَيَزۡدَادَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِيمَٰنٗا وَلَا يَرۡتَابَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡكِتَٰبَ وَٱلۡمُؤۡمِنُونَ وَلِيَقُولَ ٱلَّذِينَ فِي قُلُوبِهِم مَّرَضٞ وَٱلۡكَٰفِرُونَ مَاذَآ أَرَادَ ٱللَّهُ بِهَٰذَا مَثَلٗاۚ كَذَٰلِكَ يُضِلُّ ٱللَّهُ مَن يَشَآءُ وَيَهۡدِي مَن يَشَآءُۚ وَمَا يَعۡلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلَّا هُوَۚ وَمَا هِيَ إِلَّا ذِكۡرَىٰ لِلۡبَشَرِ ٣١
And We have not made the keepers of the Fire except angels. And We have not made their number except as a trial for those who disbelieve - that those who were given the Scripture will be convinced and those who have believed will increase in faith and those who were given the Scripture and the believers will not doubt and that those in whose hearts is disease [i.e., hypocrisy] and the disbelievers will say, "What does Allāh intend by this as an example?" Thus does Allāh send astray whom He wills and guide whom He wills. And none knows the soldiers of your Lord except Him. And it [i.e., mention of the Fire] is not but a reminder to humanity.
بىز دوزاخ مۇئەككەللىرىنى پەقەت پەرىشتىلەردىن قىلدۇق، چۈنكى ئىنسانلار ئۇنىڭغا تاقەت كەلتۈرەلمەيدۇ. ئەبۇ جەھىل يالغان ئېيتتى، ئۇ (مۇشۇ ئايەتنى ئاڭلىغان) چاغدا چوقۇم ئۆزى ۋە قەۋمى بىرلىشىپ دوزخقا مۇئەككەل پەرىشتىلەرنى يوقاتقاندىن كېيىن دوزاختىن چىقىپ كېتەلەيدىغانلىقىنى دەۋا قىلدى. بىز ئۇ پەرىشتىلەرنىڭ مۇشۇ سانىنى پەقەت ئاللاھقا كاپىر بولغانلارنىڭ ئېغىزىغا كەلگەننى دەپ بېقىشلىرى ئۈچۈن بىر سىناق قىلدۇق. ئاندىن ئۇلارغا ھەسسىلەپ ئازاب قىلىنىدۇ. بۇ يەنە تەۋرات بېرىلگەن يەھۇدىيلارنىڭ ۋە ئىنجىل بېرىلگەن ناسارالارنىڭ ئۆزلىرىنىڭ كىتابلىرىدىكى ھۆكۈملەرنى تەستىقلىغان ھالدا نازىل بولغان قۇرئان كەرىمگە چىنپۈتۈشى ئۈچۈن، مۇئمىنلەرنىڭ ئەھلى كىتابنىڭمۇ ئۆزلىرىگە قوشۇلغانلىقىنى كۆرگەندە ئىمانى زىيادە بولۇشى ئۈچۈن، يەھۇدىيلار، ناسارالار ۋە مۇئمىنلەرنىڭ شەكلەنمەسلىكى ۋە ئىماندا ئىككىلىنىپ قالغۇچىلار بىلەن كاپىرلارنىڭ: ئاللاھ بۇ يوچۇن سان بىلەن نېمىنى ئىرادە قىلغاندۇ؟ دېيىشلىرى ئۈچۈندۇر. ئاللاھ تائالا مۇشۇ ساننى ئىنكار قىلغۇچىنى ئازدۇرىدىغانلىقىنى، ئۇنىڭغا ئىشەنگۈچىنى ھىدايەت قىلىدىغانلىقىنى مىسال قىلدى. ئاللاھ ئازدۇرۇشنى خالىغان كىشىنى ئازدۇرىدۇ، ھىدايەت قىلىشنى خالىغان كىشىنى ھىدايەت قىلىدۇ. پەۋەردىگارىڭنىڭ قوشۇنى بەك كۆپ بولغاچقا ئۇنى پەقەت ئۆزىلا بىلىدۇ. شۇڭا كۆزگە ئىلماسلىق ۋە ئىنكار قىلىش تەرىقىسىدە: (مۇھەممەدنىڭ پەقەت 19 ياردەمچىسىلا بار)، دېگەن ئەبۇ جەھل بىلىپ قالسۇن. دوزاخ ئىنسانىيەت ئۈچۈن پەقەت بىر نەسىھەتتۇركى، ئۇلار شۇ ئارقىلىق ئاللاھ تائالانىڭ ئۇلۇغلىقىنى بىلىدۇ.
ئەمەلىيەت مۇشرىكلاردىن بىرىنىڭ ئۆز ھەمراھلىرىنىڭ دوزاخ مۇئەككەللىرىگە تېتىيالايدىغانلىقى ۋە ئۇلارنى يوقىتىۋېتەلەيدىغانلىقى ھەققىدە بىلجىرلىغىنىدەك ئۇنداق ئاددىي ئەمەس. ئاللاھ ئاي بىلەن قەسەم قىلدى.
ئۆتۈپ كەتكەن كېچە بىلەن قەسەم قىلدى.
ئوچۇق يورۇغان سۈبھى بىلەن قەسەم قىلدى.
74:35Page 576
إِنَّهَا لَإِحۡدَى ٱلۡكُبَرِ ٣٥
Indeed, it [i.e., the Fire] is of the greatest [afflictions]
ھەقىقەتەن دوزاخ كاتتا بالايى - ئاپەتلەردىن بىرىدۇر.
ئىنسانلارنى ئاگاھلاندۇرغۇچى ۋە قورقۇتقۇچىدۇر.
74:37Page 576
لِمَن شَآءَ مِنكُمۡ أَن يَتَقَدَّمَ أَوۡ يَتَأَخَّرَ ٣٧
To whoever wills among you to proceed1 or stay behind.
ئى ئىنسانلار! سىلەردىن ئاللاھقا ئىمان ئېيتىپ، سالىھ ئەمەللەرنى قىلىش ئارقىلىق (جەننەتكە) ئىلگىرىلەشنى ياكى كۇپۇرلۇق ۋە ئاسىيلىق بىلەن (دوزاخقا) چېكىنىشنى خالىغانلارنى ئاگاھلاندۇرغۇچىدۇر.
74:38Page 576
كُلُّ نَفۡسِۭ بِمَا كَسَبَتۡ رَهِينَةٌ ٣٨
Every soul, for what it has earned, will be retained1
ھەر ئىنسان ئۆز قىلمىشلىرىغا قارىتا جازا - مۇكاپاتقا تارتىلىدىغان بولۇپ، يا ئۇنى ئەمەللىرى ھالاك قىلىدۇ، ياكى ئۇنى ئەمەللىرى ھالاكەتتىن خالاس قىلىپ، قۇتۇلدۇرىدۇ.
پەقەت مۇئمىنلەرلا گۇناھلىرى تۈپەيلىدىن جازاغا تارتىلمايدۇ. بەلكى ئۇلارنىڭ سالىھ ئەمەللىرى تۈپەيلىدىن گۇناھلىرى كەچۈرۈم قىلىنىدۇ.
74:40–41Page 576
فِي جَنَّٰتٖ يَتَسَآءَلُونَ ٤٠
[Who will be] in gardens, questioning each other
عَنِ ٱلۡمُجۡرِمِينَ ٤١
About the criminals,
ئۇلار قىيامەت كۈنى جەننەتلەردە: گۇناھ - مەئسىيەتلەرنى قىلىش ئارقىلىق ئۆزلىرىنى ھالاك قىلغان كاپىرلار ھەققىدە بىر - بىرىدىن سورىشىدۇ.
ئۇلارغا: سىلەرنى دوزاخقا كىرگۈزگەن نەرسە نېمە؟ دەيدۇ.
74:43Page 576
قَالُواْ لَمۡ نَكُ مِنَ ٱلۡمُصَلِّينَ ٤٣
They will say, "We were not of those who prayed,
كاپىرلار ئۇلارغا جاۋابەن دەيدۇكى، بىز دۇنيا ھاياتىمىزدا پەرز نامازلارنى ئادا قىلمىغان ئىدۇق.
ئاللاھ بىزگە ئاتا قىلغان مال-دۇنيادىن كەمبەغەللەرگە تائام بەرمىگەن ئىدۇق.
74:45Page 576
وَكُنَّا نَخُوضُ مَعَ ٱلۡخَآئِضِينَ ٤٥
And we used to enter into vain discourse with those who engaged [in it],
خاتا يولدىكىلەر بىلەن بىرگە ئولتۇرۇپ - قوپۇپ، گۇمراھ ، ئازغۇنلار بىلەن ھەمسۆھبەت بولاتتۇق.
بىز جازا - مۇكاپات كۈنىنى ئىنكار قىلاتتۇق.
ھەتتا بىزگە ئۆلۈم كەلگەندە قەدەر ئىنكارچىلىقتا ئەزۋەيلىدۇق. نەتىجىدە بىز بىلەن تەۋبىنىڭ ئارىسى توسالدى.
74:48Page 577
فَمَا تَنفَعُهُمۡ شَفَٰعَةُ ٱلشَّٰفِعِينَ ٤٨
So there will not benefit them the intercession of [any] intercessors.
قىيامەت كۈنى پەرىشتىلەر، پەيغەمبەرلەر ۋە سالىھ كىشىلەردىن ئىبارەت شاپائەت قىلغۇچىلارنىڭ شاپائىتىنىڭمۇ ئۇلارغا پايدىسى بولمايدۇ، چۈنكى شاپائەتنىڭ قوبۇل بولۇشىنىڭ شەرتى شاپائەت قىلىنغۇچىدىن ئاللاھنىڭ رازى بولۇشىدۇر.
74:49Page 577
فَمَا لَهُمۡ عَنِ ٱلتَّذۡكِرَةِ مُعۡرِضِينَ ٤٩
Then what is [the matter] with them that they are, from the reminder, turning away
بۇ مۇشرىكلارنى قۇرئاندىن يۈز ئۆرۈتكەن نەرسە زادى نېمە؟
74:50–51Page 577
كَأَنَّهُمۡ حُمُرٞ مُّسۡتَنفِرَةٞ ٥٠
As if they were alarmed donkeys
فَرَّتۡ مِن قَسۡوَرَةِۭ ٥١
Fleeing from a lion?
ئۇلار قۇرئاندىن يۈز ئۆرۈپ، قېچىشتا گوياكى يولۋاستىن ئۈركۈپ ناھايىتى تېز قاچقان ياۋا ئېشەكلەرگە ئوخشايدۇ.
74:52Page 577
بَلۡ يُرِيدُ كُلُّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُمۡ أَن يُؤۡتَىٰ صُحُفٗا مُّنَشَّرَةٗ ٥٢
Rather, every person among them desires that he1 would be given scriptures spread about.2
بەلكى بۇ مۇشرىكلاردىن ھەر بىرى ئۆزلىرىنىڭ باشلىرىدا مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ ئاللاھنىڭ ئەلچىسى ئىكەنلىكىنى ئېيتىپ بېرىدىغان، ئوچۇق بىر كىتاب بولۇشىنى ئارزۇ قىلىدۇ. بۇنىڭ سەۋەبى دەلىل پاكىتلارنىڭ ئازلىقى ياكى ئاجىزلىقى ئەمەس، بەلكى ئۇلارنىڭ تەرسالىقى ۋە تەكەببۇرلىقىدىندۇر.
ئىش ئۇنداق ئەمەس، بەلكى ئۇلارنىڭ گۇمراھلىقتا ھەددىدىن ئېشىشىنىڭ سەۋەبى ئۇلار ئاخىرەتتىكى ئازابقا ئىشەنمىگەنلىكى ئۈچۈن كۇپۇرلۇقىدا ئىزچىل تۇرغانلىقىدۇر.
بىلىڭلاركى، ھەقىقەتەن بۇ قۇرئان پەند - نەسىھەتتۇر.
كىمكى قۇرئاننى ئوقۇپ، ئۇنىڭدىن پەند - نەسىھەت ئېلىشنى خالىسا، ئۇنى ئوقۇپ، پەند - نەسىھەت ئالسۇن.
74:56Page 577
وَمَا يَذۡكُرُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُۚ هُوَ أَهۡلُ ٱلتَّقۡوَىٰ وَأَهۡلُ ٱلۡمَغۡفِرَةِ ٥٦
And they will not remember except that Allāh wills. He is worthy of fear and adequate for [granting] forgiveness.
ئۇلار پەقەت ئاللاھ خالىغاندىلا پەند - نەسىھەت ئالالايدۇ. ھەقىقەتەن ئاللاھ تائالاھ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يىراق تۇرۇش بىلەن تەقۋادارلىق قىلىشقا، بەندىلىرى تەۋبە قىلسا ئۇلارنىڭ گۇناھلىرىنى مەغپىرەت قىلىشقا لايىق زاتتۇر.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences