Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uyghur
الانسان
Al-Insan
The Man · Medinan · 31 ayahs
76:1Page 578
هَلۡ أَتَىٰ عَلَى ٱلۡإِنسَٰنِ حِينٞ مِّنَ ٱلدَّهۡرِ لَمۡ يَكُن شَيۡـٔٗا مَّذۡكُورًا ١
Has there [not] come upon man a period of time when he was not a thing [even] mentioned?
ئىنسان ئەسلىدە يوق بولۇپ، تىلغىمۇ ئېلىنمايدىغان ئۇزۇن بىر مەزگىلنى بېشىدىن ئۆتكۈزگەن.
76:2Page 578
إِنَّا خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ مِن نُّطۡفَةٍ أَمۡشَاجٖ نَّبۡتَلِيهِ فَجَعَلۡنَٰهُ سَمِيعَۢا بَصِيرًا ٢
Indeed, We created man from a sperm-drop mixture1 that We may try him; and We made him hearing and seeing.
ھەقىقەتەن بىز ئىنساننى ئەر ۋە ئايالنىڭ ئارىلاشما مەنىيسىدىن ياراتتۇق. بىز ئۇنى بىر بۆلۈك ئەمەللەرنى يۈكلەش ئارقىلىق سىنايمىز. شۇڭا بىز ئۇنىڭغا بىز يۈكلىگەن ئەمەللەرنى بەجا كەلتۈرسۇن دەپ قۇلاق، كۆز ئاتا قىلدۇق.
76:3Page 578
إِنَّا هَدَيۡنَٰهُ ٱلسَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرٗا وَإِمَّا كَفُورًا ٣
Indeed, We guided him to the way, be he grateful or be he ungrateful.
ھەقىقەتەن بىز ئۇنىڭغا پەيغەمبەرلىرىمىزنىڭ تىلىغا ئارقىلىق توغرا يولنى كۆرسەتتۇق. شۇنىڭ بىلەن ئۇنىڭغا گۇمراھلىق يولى روشەن بولدى. ئىنسان ئاشۇنىڭدىن كېيىن يا توغرا يولدا مېڭىپ، ئاللاھقا شۈكرى قىلغۇچى مۇئمىن بەندە بولىدۇ، ياكى ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىگە ئىنكار قىلغۇچى كاپىر بەندە بولىدۇ.
76:4Page 578
إِنَّآ أَعۡتَدۡنَا لِلۡكَٰفِرِينَ سَلَٰسِلَاْ وَأَغۡلَٰلٗا وَسَعِيرًا ٤
Indeed, We have prepared for the disbelievers chains and shackles and a blaze.
ھەقىقەتەن بىز ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە كاپىر بولغانلارغا زەنجىرلەرنى تەييارلىدۇق، ئۇلار شۇ زەنجىرلەر بىلەن دوزاخقا يالاپ ئاپىرىلىدۇ. يەنە (بويۇنلىرىغا) سېلىنىدىغان تاقاقلارنى ۋە يالقۇنجاپ تۇرىدىغان ئوتنى تەييارلىدۇق.
76:5Page 578
إِنَّ ٱلۡأَبۡرَارَ يَشۡرَبُونَ مِن كَأۡسٖ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُورًا ٥
Indeed, the righteous will drink from a cup [of wine] whose mixture is of Kāfūr,1
ھەقىقەتەن ئاللاھ تائالاغا ئىتائەت قىلغۇچى مۇئمىنلەر قىيامەت كۈنى كاپۇر ئارىلاشتۇرۇلغان، خۇشبۇي شاراپلار تولدۇرۇلغان جاملاردىن (تۈرلۈك شاراپلارنى) ئىچىدۇ.
76:6Page 579
عَيۡنٗا يَشۡرَبُ بِهَا عِبَادُ ٱللَّهِ يُفَجِّرُونَهَا تَفۡجِيرٗا ٦
A spring of which the [righteous] servants of Allāh will drink; they will make it gush forth in force [and abundance].
ئىتائەتمەنلەرگە تەييارلانغان بۇ شاراپ ئېلىشقا ناھايىتى قولاي بۇلاقلاردىن ئېقىپ چىقىدىغان بولۇپ، ناھايىتى كۆپ، سىڭىپ كەتمەيدۇ، ئاللاھنىڭ مۇئمىن بەندىلىرى ئۇنىڭدىن قېنىپ ئىچىدۇ، خالىغان يەرلەرگە ئېقىتىپ ئاپىرالايدۇ.
76:7Page 579
يُوفُونَ بِٱلنَّذۡرِ وَيَخَافُونَ يَوۡمٗا كَانَ شَرُّهُۥ مُسۡتَطِيرٗا ٧
They [are those who] fulfill [their] vows and fear a Day whose evil will be widespread.
بۇ شاراپلارنى ئىچىدىغان بەندىلەرنىڭ سۈپەتلىرى شۇكى، ئۇلار ئۆزلىرىگە يۈكلەنگەن ئىبادەتلەرنى تولۇق ئادا قىلىدۇ، دەھشىتى كەڭ دائىرىلىك بولغان قىيامەت كۈنىدىن قورقىدۇ.
76:8Page 579
وَيُطۡعِمُونَ ٱلطَّعَامَ عَلَىٰ حُبِّهِۦ مِسۡكِينٗا وَيَتِيمٗا وَأَسِيرًا ٨
And they give food in spite of love for it1 to the needy, the orphan, and the captive,
ئۇلار يېمەكلىكلەرنى ئۆزلىرى موھتاج ھەم كۆڭلى تارتىدىغان تۇرۇپمۇ يوقسۇللار، يېتىملەر ۋە ئەسىرلەردىن ئىبارەت موھتاجلارغا بېرىدۇ.
76:9Page 579
إِنَّمَا نُطۡعِمُكُمۡ لِوَجۡهِ ٱللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنكُمۡ جَزَآءٗ وَلَا شُكُورًا ٩
[Saying], "We feed you only for the face [i.e., approval] of Allāh. We wish not from you reward or gratitude.
ئۇلار ئاجىز - مىسكىنلەرگە پەقەت ئاللاھنىڭ رازىلىقىنى كۆزلەپلا تائام بېرىدىغانلىقىدىن كۆڭلىدە خۇرسەن بولىدۇ. چۈنكى ئۇلار يوقسۇللارغا تائام بەرگەنلىكىگە قارىتا ئۇلاردىن مۇكاپات ۋە مەدھىيە كۈتمەيدۇ.
76:10Page 579
إِنَّا نَخَافُ مِن رَّبِّنَا يَوۡمًا عَبُوسٗا قَمۡطَرِيرٗا ١٠
Indeed, We fear from our Lord a Day austere and distressful."
ھەقىقەتەن بىز پەرۋەردىگارىمىز تەرىپىدىن كېلىدىغان بىر كۈندىن قورقىمىز. ئۇ كۈننىڭ دەھشىتى ۋە قورقۇنچىسىدىن بەختسىزلەرنىڭ يۈزلىرى قارىداپ كېتىدۇ.
76:11Page 579
فَوَقَىٰهُمُ ٱللَّهُ شَرَّ ذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمِ وَلَقَّىٰهُمۡ نَضۡرَةٗ وَسُرُورٗا ١١
So Allāh will protect them from the evil of that Day and give them radiance and happiness
ئاللاھ تائالا ئۇلارنى ئۆز پەزلى بىلەن ئاشۇ بۈيۈك كۈننىڭ يامانلىقىدىن ساقلايدۇ، ئۇلارنى ئىززەتلەش ۋە خۇرسەن قىلىش يۈزىسىدىن يۈزلىرىگە نۇر ھەم گۈزەللىك ئاتا قىلىدۇ.
76:12Page 579
وَجَزَىٰهُم بِمَا صَبَرُواْ جَنَّةٗ وَحَرِيرٗا ١٢
And will reward them for what they patiently endured [with] a garden [in Paradise] and silk [garments].
ئۇلار تائەت - ئىبادەتلەرگە چىدامچان بولغانلىقى، ئاللاھنىڭ ئورۇنلاشتۇرۇشلىرىغا سەۋرچان بولغانلىقى، گۇناھ - مەئسىيەتلەردىن ئۆزىنى تۇتۇۋالغانلىقى ئۈچۈن ئاللاھ ئۇلارنى راھەت - پاراغەتتە ياشايدىغان جەننەت ۋە يىپەك كىيىملەر بىلەن مۇكاپاتلايدۇ.
76:13Page 579
مُّتَّكِـِٔينَ فِيهَا عَلَى ٱلۡأَرَآئِكِۖ لَا يَرَوۡنَ فِيهَا شَمۡسٗا وَلَا زَمۡهَرِيرٗا ١٣
[They will be] reclining therein on adorned couches. They will not see therein any [burning] sun or [freezing] cold.
ئۇلار جەننەتتە چىرايلىق زىننەتلەنگەن تەختلەرگە يۆلىنىپ ئولتۇرىدۇ، ئۇ جەننەتتە نە قۇياش نۇرىنىڭ، نە قاتتىق سوغۇقنىڭ بىئارام قىلغانلىقىنى كۆرمەيدۇ. ئەكسىچە ئۇلار قىززىقمۇ ئەمەس، سوغۇقمۇ ئەمەس مۇقىم سايە ئاستىدا بولىدۇ.
76:14Page 579
وَدَانِيَةً عَلَيۡهِمۡ ظِلَٰلُهَا وَذُلِّلَتۡ قُطُوفُهَا تَذۡلِيلٗا ١٤
And near above them are its shades, and its [fruit] to be picked will be lowered in compliance.
جەننەت دەرەخلىرىنىڭ سايىلىرى ئۇلارغا يېقىن، مېۋىلىرىمۇ قولىنى سوزغان ئادەم ئالالايدىغان دەرىجىدە يېقىنلاشتۇرۇلغان بولۇپ، ئالماقچى بولغانلار يېنى ياتقان، ئولتۇرغان ۋە ئۈرە تۇرغان ھەر قانداق ھالەتتە ئاسانلا ئالالايدۇ.
76:15–16Page 579
وَيُطَافُ عَلَيۡهِم بِـَٔانِيَةٖ مِّن فِضَّةٖ وَأَكۡوَابٖ كَانَتۡ قَوَارِيرَا۠ ١٥
And there will be circulated among them vessels of silver and cups having been [created] clear [as glass],
قَوَارِيرَاْ مِن فِضَّةٖ قَدَّرُوهَا تَقۡدِيرٗا ١٦
Clear glasses [made] from silver of which they have determined the measure.
خىزمەتچىلەر ئۇلارنىڭ ئەتراپىدا (تۈرلۈك يېمەكلىكلەر تىزىلغان) كۈمۈش قاچىلارنى ۋە مەي تولدۇرۇلغان شىشىدەك سۈزۈك جاملارنى ئايلاندۇرۇپ تۇرىدۇ. ساقىلار ئىچىملىكلەرنى ئىچكۈچىلەرنىڭ ئېھتىياجىغا يارىشا، ئېشىپمۇ قالمايدىغان، كەملەپمۇ قالمايدىغان ، ئۆلچەملىك ھالەتتە ئاپىرىدۇ.
76:17Page 579
وَيُسۡقَوۡنَ فِيهَا كَأۡسٗا كَانَ مِزَاجُهَا زَنجَبِيلًا ١٧
And they will be given to drink a cup [of wine] whose mixture is of ginger
بۇ ھۆرمەتلىك بەندىلەرگە زەنجىبىل ئارىلاشتۇرۇلغان شاراپلار تولدۇرۇلغان جاملار سۇنۇلىدۇ.
76:18Page 579
عَيۡنٗا فِيهَا تُسَمَّىٰ سَلۡسَبِيلٗا ١٨
[From] a fountain within it [i.e., Paradise] named Salsabeel.
ئۇلار جەننەتتىكى سەلسەبىل دېيىلىدىغان بۇلاقتىن ئىچىدۇ.
76:19Page 579
۞ وَيَطُوفُ عَلَيۡهِمۡ وِلۡدَٰنٞ مُّخَلَّدُونَ إِذَا رَأَيۡتَهُمۡ حَسِبۡتَهُمۡ لُؤۡلُؤٗا مَّنثُورٗا ١٩
There will circulate among them young boys made eternal. When you see them, you would think them [as beautiful as] scattered pearls.
جەننەتتە ئۇلارنى داۋاملىق ياش پېتى تۇرىدىغان غىلمانلار ئايلىنىپ يۈرۈپ خىزمىتىنى قىلىدۇ. ئۇلارنى كۆرگىنىڭدە چىرايلىرىنىڭ گۈزەللىكى، رەڭگىنىڭ كۆركەملىكى، سانىنىڭ كۆپلۈكى ۋە ھەر يەردە پەرۋانە بولۇپ يۈرگەنلىكىدىن چېچىلىپ كەتكەن مەرۋايىتمىكىن دەپ قالىسەن.
76:20Page 579
وَإِذَا رَأَيۡتَ ثَمَّ رَأَيۡتَ نَعِيمٗا وَمُلۡكٗا كَبِيرًا ٢٠
And when you look there [in Paradise], you will see pleasure and great dominion.
قاچانكى جەننەتتىكى (راھەت - پاراغەت ۋە ھۇزۇر - ھالاۋەتلەرگە) قارايدىغان بولساڭ، تەسۋىرلىگۈسىز نازۇنېئمەتلەرنى ۋە ھېچبىر پادىشاھلىق تەڭلىشەلمەيدىغان شاھانە پادىشاھلىقنى كۆرىسەن.
76:21Page 579
عَٰلِيَهُمۡ ثِيَابُ سُندُسٍ خُضۡرٞ وَإِسۡتَبۡرَقٞۖ وَحُلُّوٓاْ أَسَاوِرَ مِن فِضَّةٖ وَسَقَىٰهُمۡ رَبُّهُمۡ شَرَابٗا طَهُورًا ٢١
Upon them [i.e., the inhabitants] will be green garments of fine silk and brocade. And they will be adorned with bracelets of silver, and their Lord will give them a purifying drink.
ئۇلارنىڭ ئۇچىلىرىدا يۇمشاق يىپەكتىن ۋە قېلىن يىپەكتىن تەييارلانغان ناھايىتى ئېسىل، شاھانە كىيىملەر بولىدۇ. (بىلەكلىرىگە) كۈمۈش بىلەيزۈكلەرنى تاقايدۇ. ئاللاھ ئۇلارغا ھەر قانداق كۆڭۈلسىزلىكتىن خالىي شاراپلارنى ئىلتىپات قىلىدۇ.
76:22Page 579
إِنَّ هَٰذَا كَانَ لَكُمۡ جَزَآءٗ وَكَانَ سَعۡيُكُم مَّشۡكُورًا ٢٢
[And it will be said], "Indeed, this is for you a reward, and your effort has been appreciated."
ئۇلارغا ئىززەتلەش يۈزىسىدىن: شەكسىزكى سىلەرگە ئاتا قىلىنغان بۇ نازۇنېئمەتلەر سىلەرنىڭ سالىھ ئەمەللىرىڭلارغا قارىتا بېرىلگەن مۇكاپاتتۇر. ئەمەللىرىڭلار ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا مەقبۇل بولدى، دېيىلىدۇ.
76:23Page 579
إِنَّا نَحۡنُ نَزَّلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡقُرۡءَانَ تَنزِيلٗا ٢٣
Indeed, it is We who have sent down to you, [O Muḥammad], the Qur’ān progressively.
ئەي پەيغەمبەر! ھەقىقەتەن بىز ساڭا قۇرئاننى بۆلۈپ - بۆلۈپ نازىل قىلدۇق، ئۇنى ساڭا بىر قېتىمدىلا نازىل قىلمىدۇق.
76:24Page 579
فَٱصۡبِرۡ لِحُكۡمِ رَبِّكَ وَلَا تُطِعۡ مِنۡهُمۡ ءَاثِمًا أَوۡ كَفُورٗا ٢٤
So be patient for the decision of your Lord and do not obey from among them a sinner or ungrateful [disbeliever].
ئاللاھنىڭ ئورۇنلاشتۇرۇشى ۋە يوليورۇقلىرىغا سەۋر قىلغىن، گۇناھقا چاقىرىدىغان ھېچبىر ئاسىيغا ۋە كۇپۇرلۇققا چاقىرىدىغان ھېچبىر كاپىرغا ئىتائەت قىلمىغىن.
76:25Page 579
وَٱذۡكُرِ ٱسۡمَ رَبِّكَ بُكۡرَةٗ وَأَصِيلٗا ٢٥
And mention the name of your Lord [in prayer] morning and evening
ئەتىگەندە ئوقۇلىدىغان بامدات نامىزىنى، پىشىن نامىزىنى ۋە كەچتە ئوقۇلىدىغان ئەسىر نامازلىرىنى ئوقۇش ئارقىلىق پەرۋەردىگارىڭنى ياد ئەتكىن.
76:26Page 580
وَمِنَ ٱلَّيۡلِ فَٱسۡجُدۡ لَهُۥ وَسَبِّحۡهُ لَيۡلٗا طَوِيلًا ٢٦
And during the night prostrate to Him and exalt [i.e., praise] Him a long [part of the] night.
كېچىلىكتە ئوقۇلىدىغان شام ۋە خۇپتەن نامازلىرىنى ئوقۇش ھەمدە ئۇنىڭدىن باشقا تەھەججۈد نامازلىرىنى ئوقۇش ئارقىلىق پەرۋەردىگارىڭنى ياد ئەتكىن.
76:27Page 580
إِنَّ هَٰٓؤُلَآءِ يُحِبُّونَ ٱلۡعَاجِلَةَ وَيَذَرُونَ وَرَآءَهُمۡ يَوۡمٗا ثَقِيلٗا ٢٧
Indeed, these [disbelievers] love the immediate and leave behind them1 a grave Day.
ھەقىقەتەن بۇ مۇشرىكلار دۇنيا تىرىكچىلىكىنى تولىمۇ ياخشى كۆرىدۇ، دۇنياغا قاتتىق ھېرىسمەنلىكىدىن كەلگۈسىدىكى قىيامەت كۈنى بىلەن كارى بولمايدۇ. قىيامەت كۈنى ئىنتايىن ئېغىر بىر كۈنكى، ئۇنىڭدا تۈرلۈك جاپا - مۇشەققەتلەر بار.
76:28Page 580
نَّحۡنُ خَلَقۡنَٰهُمۡ وَشَدَدۡنَآ أَسۡرَهُمۡۖ وَإِذَا شِئۡنَا بَدَّلۡنَآ أَمۡثَٰلَهُمۡ تَبۡدِيلًا ٢٨
We have created them and strengthened their forms, and when We will, We can change their likenesses with [complete] alteration.
بىز ئۇلارنى ياراتتۇق، ئۇلارنىڭ بۇغۇملىرى، ھەر قايسى ئەزالىرى ۋە باشقا پۈتۈن بەدەن قۇرۇلمىلىرىنى مەزمۇت قىلدۇق. ناۋادا بىز ئۇلارنى ھالاك قىلىۋېتىپ، ئۇلارنىڭ ئورنىغا باشقىلارنى كەلتۈرۈشنى خالىساق، ئەلۋەتتە شۇنداق قىلىشقا قادىرمىز.
76:29Page 580
إِنَّ هَٰذِهِۦ تَذۡكِرَةٞۖ فَمَن شَآءَ ٱتَّخَذَ إِلَىٰ رَبِّهِۦ سَبِيلٗا ٢٩
Indeed, this is a reminder, so he who wills may take to his Lord a way.
ھەقىقەتەن بۇ سۈرە پەند - نەسىھەتتۇر. شۇڭا كىمكى رەببىنىڭ رازىلىقىغا يەتكۈزىدىغان يول تۇتۇشنى خالىسا تۇتسۇن.
76:30Page 580
وَمَا تَشَآءُونَ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُۚ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِيمًا حَكِيمٗا ٣٠
And you do not will except that Allāh wills. Indeed, Allāh is ever Knowing and Wise.
سىلەرنىڭ ئاللارنىڭ رازىلىقىغا يول ئېلىشنى خالىشىڭلار ئاللاھ سىلەردىن شۇنى خالىغاندىلا ۋۇجۇدقا چىقىدۇ. چۈنكى بارچە ئىش ئاللاھنىڭ قولىدىدۇر. ھەقىقەتەن ئاللاھ بەندىلىرىگە نېمىنىڭ پايدىلىق، نېمىنىڭ پايدىلىق ئەمەسلىكىنى ئوبدان بىلگۈچىدۇر، يارىتىشىدا، ئورۇنلاشتۇرۇشىدا ۋە يوليورۇقلىرىدا ھېكمەتلىك ئىش قىلغۇچىدۇر.
76:31Page 580
يُدۡخِلُ مَن يَشَآءُ فِي رَحۡمَتِهِۦۚ وَٱلظَّٰلِمِينَ أَعَدَّ لَهُمۡ عَذَابًا أَلِيمَۢا ٣١
He admits whom He wills into His mercy; but the wrongdoers - He has prepared for them a painful punishment.
ئاللاھ بەندىلىرىدىن خالىغان كىشىگە رەھمىتىگە ئېلىپ، ئىمانغا ۋە سالىھ ئەمەللەرگە مۇۋەپپەق قىلىدۇ. كۇپۇرلۇق ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلەر بىلەن ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغانلارغا ئاللاھ ئاخىرەتتە دەرتلىك ئازاب تەييارلىدى، ئۇ بولسا دوزاخ ئازابىدۇر.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences