Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uyghur
المجادلة
Al-Mujadila
The Pleading Woman · Medinan · 22 ayahs
58:1Page 542
قَدۡ سَمِعَ ٱللَّهُ قَوۡلَ ٱلَّتِي تُجَٰدِلُكَ فِي زَوۡجِهَا وَتَشۡتَكِيٓ إِلَى ٱللَّهِ وَٱللَّهُ يَسۡمَعُ تَحَاوُرَكُمَآۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعُۢ بَصِيرٌ ١
Certainly has Allāh heard the speech of the one who argues [i.e., pleads] with you, [O Muḥammad], concerning her husband and directs her complaint to Allāh. And Allāh hears your dialogue; indeed, Allāh is Hearing and Seeing.
ئاللاھ ھەقىقەتەن خەۋلە بىنتى سەئلەبەنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىدى. ئەي پەيغەمبەر! ئۇ ئۆزىنى زىھار قىلغان (ئەر كىشىنىڭ ئايالىغا: سەن ماڭا نىسبەتەن ئانامغا ياكى قىز بىر تۇغقىنىمغا ئوخشاش ھارام دېيىشى زىھار قىلىش دېيىلىدۇ) ئېرى ئەۋس ئىبنى سامىتنىڭ ئىشى توغرىسىدا سەن بىلەن مۇنازىرىلەشتى. ئۇ ئاللاھقا ئېرىنىڭ قىلغانلىرىدىن شىكايەت قىلىۋاتاتتى. ئاللاھ سىلەرنىڭ مۇنازىرەڭلارنى ئاڭلاپ تۇرىدۇ. ئۇنىڭغا سىلەرنىڭ دېيىشكەنلىرىڭلاردىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ. ئاللاھ ھەقىقەتەن بەندىلىرىنىڭ گەپ - سۆزلىرىنى ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر، ئىش - ھەرىكەتلىرىنى كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇركى، ئۇنىڭغا ئۇلارنىڭ گەپ - سۆز ۋە ئىش - ھەرىكەتلىرىدىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ.
58:2Page 542
ٱلَّذِينَ يُظَٰهِرُونَ مِنكُم مِّن نِّسَآئِهِم مَّا هُنَّ أُمَّهَٰتِهِمۡۖ إِنۡ أُمَّهَٰتُهُمۡ إِلَّا ٱلَّٰٓـِٔي وَلَدۡنَهُمۡۚ وَإِنَّهُمۡ لَيَقُولُونَ مُنكَرٗا مِّنَ ٱلۡقَوۡلِ وَزُورٗاۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٞ ٢
Those who pronounce ẓihār1 among you [to separate] from their wives - they are not [consequently] their mothers. Their mothers are none but those who gave birth to them. And indeed, they are saying an objectionable statement and a falsehood. But indeed, Allāh is Pardoning and Forgiving.
ئۆز ئاياللىرىغا: سەن ماڭا نىسبەتەن ئانامغا ئوخشاش دېيىش ئارقىلىق ئاياللىرىنى زىھار قىلغانلار بۇ سۆزىدە يالغانچىلاردۇر. چۈنكى ئاياللىرى ئۇلارنىڭ ئانىلىرى ئەمەس. ئۇلارنىڭ ئانىلىرى پەقەت ئۇلارنى تۇغقان ئاياللاردۇر. ئۇلار بۇ گەپنى دېگەن چاغدا ھەقىقەتەن قەبىھ ھەم يالغان گەپنى دەيدۇ. شەكسىزكى ئاللاھ ئەلۋەتتە ئەپۇ قىلغۇچىدۇر، مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر. شۇڭا ئاللاھ ئۇلارنى بۇ قىلمىشلىرىنىڭ گۇناھىدىن قۇتۇلدۇرۇش ئۈچۈن كەپپارەت بېرىشنى يولغا قويدى.
58:3Page 542
وَٱلَّذِينَ يُظَٰهِرُونَ مِن نِّسَآئِهِمۡ ثُمَّ يَعُودُونَ لِمَا قَالُواْ فَتَحۡرِيرُ رَقَبَةٖ مِّن قَبۡلِ أَن يَتَمَآسَّاۚ ذَٰلِكُمۡ تُوعَظُونَ بِهِۦۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ ٣
And those who pronounce ẓihār from their wives and then [wish to] go back on what they said - then [there must be] the freeing of a slave before they touch one another. That is what you are admonished thereby; and Allāh is Aware of what you do.
بۇ قەبىھ سۆزنى قىلغانلار بىر مەزگىلدىن كېيىن ئۆزلىرى زىھار قىلغان ئاياللىرى بىلەن جىنسىي ئالاقىدە بولماقچى بولسا، ئۇلار ئاياللىرى بىلەن يىقىنچىلىق قىلىشتىن بۇرۇن بىر قۇل ئازاد قىلىش ئارقىلىق قىلمىشىنىڭ كەپپارىتىنى بېرىشى لازىم. سىلەر زىھار قىلىشتىن چەكلىنىشىڭلار ئۈچۈن مۇشۇ ھۆكۈمگە بۇيرۇلۇۋاتىسىلەر. ئاللاھ سىلەرنىڭ قىلمىشلىرىڭلاردىن خەۋەرداردۇركى، ئۇنىڭغا سىلەرنىڭ قىلمىشلىرىڭلاردىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ.
58:4Page 542
فَمَن لَّمۡ يَجِدۡ فَصِيَامُ شَهۡرَيۡنِ مُتَتَابِعَيۡنِ مِن قَبۡلِ أَن يَتَمَآسَّاۖ فَمَن لَّمۡ يَسۡتَطِعۡ فَإِطۡعَامُ سِتِّينَ مِسۡكِينٗاۚ ذَٰلِكَ لِتُؤۡمِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦۚ وَتِلۡكَ حُدُودُ ٱللَّهِۗ وَلِلۡكَٰفِرِينَ عَذَابٌ أَلِيمٌ ٤
And he who does not find [a slave] - then a fast for two months consecutively1 before they touch one another; and he who is unable - then the feeding of sixty poor persons. That is for you to believe [completely] in Allāh and His Messenger; and those are the limits [set by] Allāh. And for the disbelievers is a painful punishment.
ئاراڭلاردىن كىمكى ئازات قىلىدىغان قۇل (ياكى قۇل ئازات قىلغۇدەك پۇل - مال) تاپالمىسا، زىھار قىلغان ئايالى بىلەن يېقىنچىلىق قىلىشتىن بۇرۇن ئۇدا ئىككى ئاي روزا تۇتۇشى كېرەك. ناۋادا ئۇدا ئىككى ئاي روزا تۇتۇشقا تاقىتى يەتمىسە، ئاتمىش مىسكىننى تويغۇزۇشى كېرەك. بىز چىقارغان بۇ ھۆكۈم؛ سىلەرنىڭ ئاللاھنىڭ شۇنداق قىلىشقا بۇيرۇغانلىقىغا ئىشىنىپ، ئۇنىڭ بۇيرۇقىنى بەجا كەلتۈرۈشۈڭلار ئۈچۈندۇر. بىز يولغا قويغان مەزكۇر بۇ ئەھكاملار ئاللاھنىڭ بەندىلىرىگە بېكىتىپ بەرگەن بەلگىلىمىلىرىدۇركى، ئاللاھنىڭ بەلگىلىمىسىدىن ھالقىپ كەتمەڭلار. ئاللاھنىڭ ئەھكاملىرىنى ۋە بېكىتكەن بەلگىلىمىلىرىنى ئىنكار قىلغان كاپىرلارغا دەرتلىك ئازاب بار.
58:5Page 542
إِنَّ ٱلَّذِينَ يُحَآدُّونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ كُبِتُواْ كَمَا كُبِتَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ وَقَدۡ أَنزَلۡنَآ ءَايَٰتِۭ بَيِّنَٰتٖۚ وَلِلۡكَٰفِرِينَ عَذَابٞ مُّهِينٞ ٥
Indeed, those who oppose Allāh and His Messenger are abased as those before them were abased. And We have certainly sent down verses of clear evidence. And for the disbelievers is a humiliating punishment
ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى بىلەن قارشىلاشقانلار چوقۇم ئىلگىرىكى ئۈممەتلەردىن ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى بىلەن قارشىلاشقانلار خارلىنىپ ھالاك قىلىنغاندەك خارلىنىپ ھالاك قىلىنىدۇ. بىز ھەقىقەتەن روشەن ئايەتلەرنى نازىل قىلدۇق. ئاللاھقا ھەمدە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ۋە ئايەتلىرىگە كاپىر بولغانلارغا خار قىلغۇچى ئازاب بار.
58:6Page 542
يَوۡمَ يَبۡعَثُهُمُ ٱللَّهُ جَمِيعٗا فَيُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُوٓاْۚ أَحۡصَىٰهُ ٱللَّهُ وَنَسُوهُۚ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ شَهِيدٌ ٦
On the Day when Allāh will resurrect them all and inform them of what they did. Allāh had enumerated it, while they forgot it; and Allāh is, over all things, Witness.1
ئۇ كۈندە ئاللاھ ئۇلارنىڭ ھەممىسىنى تىرىلدۈرىدۇ، ئۇلاردىن ھېچكىمنى چالا قويمايدۇ. ئاندىن ئۇلارغا دۇنيادا قىلغان قەبىھ قىلمىشلىرىنى ئېيتىپ بېرىدۇ. يەنى ئاللاھ ئۇلارغا قىلمىشلىرىنى بىرمۇبىر ساناپ بېرىدۇ، ئۇلارنىڭ قىلمىشلىرىدىن ھېچ نەرسە ئۇنىڭ ئىلمىنىڭ سىرتىدا قالمايدۇ. ھالبۇكى ئۇلار ئۆزلىرىمۇ ئۇنى ئۇنتۇپ قالغان بولۇپ، چوڭ - كىچىك ھېچبىرىنى چالا قويمايدىغان نامە - ئەمال دەپتەرلىرىدە ئۆز قىلمىشلىرىنىڭ تەپسىلىي يېزىلغانلىقىنى بىلىدۇ. ئاللاھ تائالا ھەر نەرسىدىن خەۋەرداردۇركى، ئۇنىڭغا ئۇلارنىڭ قىلمىشلىرىدىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ.
58:7Page 543
أَلَمۡ تَرَ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۖ مَا يَكُونُ مِن نَّجۡوَىٰ ثَلَٰثَةٍ إِلَّا هُوَ رَابِعُهُمۡ وَلَا خَمۡسَةٍ إِلَّا هُوَ سَادِسُهُمۡ وَلَآ أَدۡنَىٰ مِن ذَٰلِكَ وَلَآ أَكۡثَرَ إِلَّا هُوَ مَعَهُمۡ أَيۡنَ مَا كَانُواْۖ ثُمَّ يُنَبِّئُهُم بِمَا عَمِلُواْ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٌ ٧
Have you not considered that Allāh knows what is in the heavens and what is on the earth? There are not three in a private conversation but that He is the fourth of them,1 nor are there five but that He is the sixth of them - and no less than that and no more except that He is with them [in knowledge] wherever they are. Then He will inform them of what they did on the Day of Resurrection. Indeed Allāh is, of all things, Knowing.
ئەي پەيغەمبەر! ئاللاھ تائالانىڭ ئاسمانلاردىكى ۋە يەر يۈزىدىكى بارلىق ئىشلارنى بىلىپ تۇرىدىغانلىقىنى، ئۇنىڭغا ئۇلاردىكى ھېچ نەرسىنىڭ مەخپىي قالمايدىغانلىقىنى بىلمىدىڭمۇ؟ قانداقتۇر ئۈچ كىشى مەخپىي پىچىرلىشىدىكەن، چوقۇم ئاللاھ ئۆز ئىلمى بىلەن ئۇلارنىڭ تۆتىنچىسىدۇر. بەش كىشى مەخپىي پىچىرلىشىدىكەن، چوقۇم ئاللاھ ئۆز ئىلمى بىلەن ئۇلارنىڭ ئالتىنچىسىدۇر. مەيلى ئۇنىڭدىن ئاز ياكى كۆپ كىشى پىچىرلاشسۇن، ئۇلار قەيەردە بولسۇن چوقۇم ئاللاھ ئۆز ئىلمى ئارقىلىق ئۇلار بىلەن بىرگىدۇر. ئاللاھقا ئۇلارنىڭ پىچىرلىشىشلىرىدىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ، ئاندىن ئاللاھ قىيامەت كۈنى ئۇلارغا ئۆز قىلمىشلىرىنى ئېيتىپ بېرىدۇ. ئاللاھ ھەقىقەتەن ھەر نەرسىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇركى، ئۇنىڭغا ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ.
58:8Page 543
أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ نُهُواْ عَنِ ٱلنَّجۡوَىٰ ثُمَّ يَعُودُونَ لِمَا نُهُواْ عَنۡهُ وَيَتَنَٰجَوۡنَ بِٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡعُدۡوَٰنِ وَمَعۡصِيَتِ ٱلرَّسُولِۖ وَإِذَا جَآءُوكَ حَيَّوۡكَ بِمَا لَمۡ يُحَيِّكَ بِهِ ٱللَّهُ وَيَقُولُونَ فِيٓ أَنفُسِهِمۡ لَوۡلَا يُعَذِّبُنَا ٱللَّهُ بِمَا نَقُولُۚ حَسۡبُهُمۡ جَهَنَّمُ يَصۡلَوۡنَهَاۖ فَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ ٨
Have you not considered those who were forbidden from private conversation [i.e., ridicule and conspiracy] and then return to that which they were forbidden and converse among themselves about sin and aggression and disobedience to the Messenger? And when they come to you, they greet you with that [word] by which Allāh does not greet you1 and say among themselves, "Why does Allāh not punish us for what we say?" Sufficient for them is Hell, which they will [enter to] burn, and wretched is the destination.
ئەي پەيغەمبەر! مۇئمىنلەرنى كۆرگەندە پىچىرلىشىدىغان يەھۇدىيلارنى كۆرمىدىڭمۇ؟ ئاللاھ ئۇلارنى پىچىرلىشىشتىن چەكلىگەن ئىدى. ئەمما ئۇلار ئاللاھ چەكلىگەن ئىشنى قىلىپ، مۇئمىنلەرنىڭ غەيۋىتىنى قىلىش، ئۇلارغا دۈشمەنلىك قىلىش ۋە پەيغەمبەرگە ئاسىيلىق قىلىشقا ئوخشاش گۇناھ بولىدىغان قىلمىشلار ھەققىدە ئۆزئارا پىچىرلىشىدۇ. ئەي پەيغەمبەر! ناۋادا ئۇلار سېنىڭ قېشىڭغا كەلسە ئاللاھ تائالا ساڭا قىلىپ باقمىغان سالام بىلەن سالام قىلىدۇكى، ئۇ سالام بولسا ئۇلارنىڭ سېنىڭ ئۆلۈمىڭنى تىلەپ: ئەسسامۇ ئەلەيكە، دېگەن سۆزىدۇر. ئۇلار پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنى يالغانچى قىلىش مەقسىتىدە: بىزنىڭ دېگەن سۆزلىرىمىز تۈپەيلىدىن ئاللاھ نېمىشقا بىزنى ئازابلىمايدۇ؟ ئەگەر ئۇ ئۆزىنى پەيغەمبەر دېگەن دەۋاسىدا راستچىل بولسا ئىدى، ئەلۋەتتە ئاللاھ بىزنى دېگەن گەپلىرىمىز تۈپەيلىدىن ئازابلىغان بولاتتى، دېيىشىدۇ. ئۇلارنى دېگەنلىرىگە قارىتا جەھەننەم يېتەرلىك ئازابتۇركى، ئۇلار ئۇنىڭ قاتتىق ھارارىتىنى تېتىيدۇ. ئۇلارنىڭ ئاقىۋىتى نېمىدېگەن ئېچىنىشلىق!؟
58:9Page 543
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا تَنَٰجَيۡتُمۡ فَلَا تَتَنَٰجَوۡاْ بِٱلۡإِثۡمِ وَٱلۡعُدۡوَٰنِ وَمَعۡصِيَتِ ٱلرَّسُولِ وَتَنَٰجَوۡاْ بِٱلۡبِرِّ وَٱلتَّقۡوَىٰۖ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ ٱلَّذِيٓ إِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ ٩
O you who have believed, when you converse privately, do not converse about sin and aggression and disobedience to the Messenger but converse about righteousness and piety. And fear Allāh, to whom you will be gathered.
ئى ئاللاھقا ئىشەنگەن ۋە ئاللاھ يولغا قويغان ھۆكۈملەرگە ئەمەل قىلغان مۇئمىنلەر! يەھۇدىيلارغا ئوخشاش بوپقالماسلىقىڭلار ئۈچۈن گۇناھ - مەئسىيەت، زۇلۇم قىلىش ۋە پەيغەمبەرگە ئاسىيلىق قىلىش ھەققىدە پىچىرلاشماي، ئاللاھقا ئىتائەت قىلىدىغان ۋە ئاسىيلىقتىن قول يىغىدىغان ئىشلار ھەققىدە پىچىرلىشىڭلار. ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىغا بويسۇنۇش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يىراق تۇرۇش ئارقىلىق تەقۋادار بولۇڭلار. چۈنكى قىيامەت كۈنى ھېساب ۋە جازا - مۇكاپات ئۈچۈن يالغۇز ئاللاھنىڭ دەرگاھىغا يىغىلىسىلەر.
58:10Page 543
إِنَّمَا ٱلنَّجۡوَىٰ مِنَ ٱلشَّيۡطَٰنِ لِيَحۡزُنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَلَيۡسَ بِضَآرِّهِمۡ شَيۡـًٔا إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ١٠
Private conversation is only from Satan that he may grieve those who have believed,1 but he will not harm them at all except by permission of Allāh. And upon Allāh let the believers rely.
ھەقىقەتەن گۇناھ - مەئسىيەت، زۇلۇم ۋە پەيغەمبەرگە ئاسىيلىق قىلىش قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالغان پىچىرلىشىش بولسا شەيتاننىڭ ئۆز يېقىنلىرىنى ۋەسۋەسە قىلىشىدىن ئىبارەت بولۇپ، بۇ ئىش مۇئمىنلەرنى قايغۇغا سېلىش ئۈچۈندۇر. شەيتان ۋە ئۇنىڭ ۋەسۋەسىلىرى ئاللاھنىڭ خاھىشى ۋە ئىرادىسى بولمىسا مۇئمىنلەرگە قىلچە زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ. شۇڭا مۇئمىنلەر بارلىق ئىشلىرىدا ئاللاھقا تايانسۇن.
58:11Page 543
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا قِيلَ لَكُمۡ تَفَسَّحُواْ فِي ٱلۡمَجَٰلِسِ فَٱفۡسَحُواْ يَفۡسَحِ ٱللَّهُ لَكُمۡۖ وَإِذَا قِيلَ ٱنشُزُواْ فَٱنشُزُواْ يَرۡفَعِ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مِنكُمۡ وَٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ دَرَجَٰتٖۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ ١١
O you who have believed, when you are told, "Space yourselves" in assemblies, then make space; Allāh will make space for you.1 And when you are told, "Arise,"2 then arise; Allāh will raise those who have believed among you and those who were given knowledge, by degrees. And Allāh is Aware of what you do.
ئى ئاللاھقا ئىشەنگەن ۋە ئاللاھنىڭ شەرىئىتى بويىچە ئەمەل قىلغان مۇئمىنلەر! ناۋادا سىلەرگە: سورۇنلاردا (باشقىلارنى يېنىڭلارغا) سىغدۇرۇۋېلىڭلار دېيىلسە، (يېنىڭلارغا كەلگەنلەرنى) سىغدۇرۇۋېلىڭلاركى، ئاللاھ تائالا بۇ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە سىلەرگىمۇ كەڭچىلىك قىلغاي. ناۋادا سىلەرگە: بەزى سورۇنلاردا پەزىلەت ئىگىلىرىگە ئورنۇڭلارنى بوشىتىپ بېرىڭلار دېيىلسە، ئورنۇڭلارنى بوشىتىپ بېرىڭلاركى، ئاللاھ تائالا ئاراڭلاردىن ئىمان ئېيتقان ۋە ئىلىم بېرىلگەنلەرنىڭ دەرىجىسىنى ناھايىتى كاتتا مەرتىۋىلەرگە يۈكسەلدۈرىدۇ. ئاللاھ سىلەرنىڭ قىلمىشلىرىڭلاردىن خەۋەرداردۇر، ئۇنىڭغا سىلەرنىڭ ئەمەللىرىڭلاردىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ ۋە سىلەرگە شۇ ئەمەللىرىڭلارغا ئاساسەن جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.
58:12Page 544
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا نَٰجَيۡتُمُ ٱلرَّسُولَ فَقَدِّمُواْ بَيۡنَ يَدَيۡ نَجۡوَىٰكُمۡ صَدَقَةٗۚ ذَٰلِكَ خَيۡرٞ لَّكُمۡ وَأَطۡهَرُۚ فَإِن لَّمۡ تَجِدُواْ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٌ ١٢
O you who have believed, when you [wish to] privately consult the Messenger, present before your consultation a charity. That is better for you and purer. But if you find not [the means] - then indeed, Allāh is Forgiving and Merciful.
ئى مۇئمىنلەر! پەيغەمبەر بىلەن مەخپىي پاراڭلاشماقچى بولساڭلار، پاراڭلىشىشتىن بۇرۇن مەلۇم مىقداردا سەدىقە بېرىڭلار. ئاشۇنداق ئالدىنئالا سەدىقە بېرىشىڭلار ئۆزۈڭلارغا ئەڭ پايدىلىق ھەم پاكلىغۇچىدۇر. چۈنكى بۇ ئىش ئاللاھقا ئىتائەت قىلغانلىق بولۇپ، قەلبلەرنى پاكلايدۇ. ئەگەر سىلەر سەدىقە قىلغۇدەك بىر نەرسە تاپالمىساڭلار، پەيغەمبەر بىلەن مەخپىي پارىڭىڭلارنى قىلغىنىڭلار ئۈچۈن سىلەرگە گۇناھ بولمايدۇ. ئاللاھ ھەقىقەتەن بەندىلىرىنىڭ گۇناھلىرىنى مەغپىرەت قىلغۇچى ھەم مېھرىبان بولۇپ، ئۇلارنى تاقىتى يەتمەيدىغان ئىشلارغا بۇيرۇغىنى يوق.
58:13Page 544
ءَأَشۡفَقۡتُمۡ أَن تُقَدِّمُواْ بَيۡنَ يَدَيۡ نَجۡوَىٰكُمۡ صَدَقَٰتٖۚ فَإِذۡ لَمۡ تَفۡعَلُواْ وَتَابَ ٱللَّهُ عَلَيۡكُمۡ فَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواْ ٱلزَّكَوٰةَ وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥۚ وَٱللَّهُ خَبِيرُۢ بِمَا تَعۡمَلُونَ ١٣
Have you feared to present before your consultation charities? Then when you do not and Allāh has forgiven you, then [at least] establish prayer and give zakāh and obey Allāh and His Messenger. And Allāh is Aware of what you do.
رەسۇلۇللاھ بىلەن مەخپىي پاراڭلاشماقچى بولغىنىڭلاردا سەدىقە بېرىش سەۋەبىدىن كەمبەغەل بوپقېلىشتىن ئەنسىرەپ قالدىڭلارمۇ؟ چۈنكى سىلەر ئاللاھ بۇيرۇغان ئىشنى قىلمىدىڭلار، ئەمما ئاللاھ سىلەرگە ئۇ ئىشنى قىلماسلىققا يول قويۇش ئارقىلىق تەۋبەڭلارنى قوبۇل قىلدى. شۇڭا نامازنى بولسىمۇ مۇكەممەل رەۋىشتە ئوقۇڭلار، ماللىرىڭلارنىڭ زاكىتىنى بېرىڭلار، ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىتائەت قىلىڭلار. ئاللاھ سىلەرنىڭ پۈتكۈل قىلمىشلىرىڭلاردىن خەۋەرداردۇركى، ئۇنىڭغا سىلەرنىڭ ئەمەللىرىڭلاردىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ ۋە سىلەرگە شۇ ئەمەللىرىڭلارغا ئاساسەن جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.
58:14Page 544
۞ أَلَمۡ تَرَ إِلَى ٱلَّذِينَ تَوَلَّوۡاْ قَوۡمًا غَضِبَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِم مَّا هُم مِّنكُمۡ وَلَا مِنۡهُمۡ وَيَحۡلِفُونَ عَلَى ٱلۡكَذِبِ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ ١٤
Have you not considered those who make allies of a people with whom Allāh has become angry? They are neither of you nor of them, and they swear to untruth while they know [they are lying].
ئەي پەيغەمبەر! كۇپرىسى ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلىرى تۈپەيلىدىن ئاللاھنىڭ غەزىپىگە ئۇچرىغان يەھۇدىيلارنى دوست تۇتقان مۇناپىقلارنى كۆرمىدىڭمۇ؟ بۇ مۇناپىقلار مۇئمىنلەردىنمۇ ئەمەس، يەھۇدىيلاردىنمۇ ئەمەس. بەلكى ئۇلار يا بۇلارغا، يا ئۇلارغا مەنسۇپ ئەمەس. ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ مۇسۇلمان ئىكەنلىكى ھەمدە مۇسۇلمانلارنىڭ ئەھۋالىنى يەھۇدىيلارغا يەتكۈزمىگەنلىكى ھەققىدە قەسەم قىلىشىدۇ. ئەمەلىيەتتە ئۇلار يالغان قەسەم ئىچكۈچىلەردۇر.
58:15Page 544
أَعَدَّ ٱللَّهُ لَهُمۡ عَذَابٗا شَدِيدًاۖ إِنَّهُمۡ سَآءَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ ١٥
Allāh has prepared for them a severe punishment. Indeed, it was evil that they were doing.
ئاللاھ ئۇلارغا ئاخىرەتتە قاتتىق ئازاب تەييارلىدى. ئۇلارنى جەھەننەمنىڭ قەرىگە تاشلايدۇ. چۈنكى ئۇلارنىڭ دۇنيادىكى كۇپۇر ئەمەللىرى ئىنتايىن قەبىھ ئىدى.
58:16Page 544
ٱتَّخَذُوٓاْ أَيۡمَٰنَهُمۡ جُنَّةٗ فَصَدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ فَلَهُمۡ عَذَابٞ مُّهِينٞ ١٦
They took their [false] oaths as a cover, so they averted [people] from the way of Allāh, and for them is a humiliating punishment.
ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ قىلغان قەسەملىرىنى كۇپۇرلۇق سەۋەبىدىن ئۆلتۈرۈلۈشتىن ساقلىنىدىغان قالقان قىلىۋېلىشتى. ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ قانلىرىنى ۋە ماللىرىنى قوغداپ قېلىش ئۈچۈن مۇسۇلمان قىياپىتىدە كۆرۈنەتتى. ئەمەلىيەتتە بولسا مۇسۇلمانلارنى سۇسلاشتۇرۇش ۋە ئىرادىسىنى بوشىتىش ئارقىلىق ھەقتىن توسۇشقا ئۇرۇناتتى. شۇڭا ئۇلار قاتتىق ئازابغا دۇچار بولىدۇكى، ئۇ ئازاب ئۇلارنى خارۇزار قىلىدۇ.
58:17Page 544
لَّن تُغۡنِيَ عَنۡهُمۡ أَمۡوَٰلُهُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُهُم مِّنَ ٱللَّهِ شَيۡـًٔاۚ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ١٧
Never will their wealth or their children avail them against Allāh at all. Those are the companions of the Fire; they will abide therein eternally
كاپىرلارنىڭ ماللىرى ۋە بالىلىرى ئاللاھنىڭ ئازابى ئالدىدا قىلچە ئەسقاتمايدۇ. ئۇلار دوزاخ ئەھلى بولۇپ، دوزاخقا مەھكۇم بولىدۇ ھەم دوزاختا مەڭگۈ قالىدۇ. ئۇلاردىن ئازاب ئۈزۈلمەيدۇ.
58:18Page 544
يَوۡمَ يَبۡعَثُهُمُ ٱللَّهُ جَمِيعٗا فَيَحۡلِفُونَ لَهُۥ كَمَا يَحۡلِفُونَ لَكُمۡ وَيَحۡسَبُونَ أَنَّهُمۡ عَلَىٰ شَيۡءٍۚ أَلَآ إِنَّهُمۡ هُمُ ٱلۡكَٰذِبُونَ ١٨
On the Day Allāh will resurrect them all, and they will swear to Him as they swear to you and think that they are [standing] on something.1 Unquestionably, it is they who are the liars.
ئاللاھ ھەممەيلەننى قايتا تىرىلدۈرىدىغان كۈندە ئۇلاردىن ھېچ بىرىنى قويماي جازا - مۇكاپات ئۈچۈن قەبرىلىرىدىن چىقىرىدۇ. ئاندىن ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ كاپىر، مۇناپىق بولمىغانلىقى، ئاللاھنى رازى قىلىدىغان ئەمەللەرنى قىلىدىغان مۇئمىنلەر بولغانلىقى ھەققىدە ئاللاھقا قەسەم قىلىشىدۇ. ئەي مۇئمىنلەر! ئۇلار خۇددى دۇنيادا ئۆزلىرىنىڭ مۇسۇلمان ئىكەنلىكى ھەققىدە سىلەرگە قەسەم قىلغاندەك، ئاخىرەتتە ئاللاھقا قەسەم قىلىدۇ. ئۇلار ئاللاھقا مۇشۇنداق قەسەملەرنى قىلىش ئارقىلىق ئۆزلىرىگە پايدا كەلتۈرەلەيدۇ ياكى ئۆزلىرىدىن زىياننى قايتۇرالايدۇ، دېگەن خام خىياللاردا بولىدۇ. بىلىپ قېلىڭلاركى، ئۇلار دۇنيادىكى قەسەملىرىدىمۇ، ئاخىرەتتىكى قەسەملىرىدىمۇ ھەقىقەتەن يالغانچىلاردۇر.
58:19Page 544
ٱسۡتَحۡوَذَ عَلَيۡهِمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ فَأَنسَىٰهُمۡ ذِكۡرَ ٱللَّهِۚ أُوْلَٰٓئِكَ حِزۡبُ ٱلشَّيۡطَٰنِۚ أَلَآ إِنَّ حِزۡبَ ٱلشَّيۡطَٰنِ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ ١٩
Satan has overcome them and made them forget the remembrance of Allāh. Those are the party of Satan. Unquestionably, the party of Satan - they will be the losers.
شەيتان ئۇلار ئۈستىدىن غالىب كەلدى. ئاندىن شەيتان ۋەسۋەسە قىلىش ئارقىلىق ئۇلارغا ئاللاھنىڭ زىكرىنى ئۇنتۇلدۇردى. شۇنىڭ بىلەن ئۇلار ئاللاھنى رازى قىلىدىغان ئەمەللەرنى قىلمىدى. ئۇلار پەقەت ئاللاھنى غەزەپلەندۈرىدىغان ئەمەللەرنىلا قىلدى. مۇشۇنداق سۈپەتكە ئىگە بولغانلار ئىبلىسنىڭ لەشكەرلىرى ۋە مۇرىتلىرىدۇر. بىلىپ قېلىڭلاركى، ئىبلىسنىڭ لەشكەرلىرى ۋە مۇرىتلىرى دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە زىيان تارتقۇچىلاردۇر. چۈنكى ئۇلار ھىدايەتنى ئازغۇنلۇققا، جەننەتنى دوزاخقا تېگىشتى.
58:20Page 544
إِنَّ ٱلَّذِينَ يُحَآدُّونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥٓ أُوْلَٰٓئِكَ فِي ٱلۡأَذَلِّينَ ٢٠
Indeed, the ones who oppose Allāh and His Messenger - those will be among the most humbled.
ھەقىقەتەن ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى بىلەن قارشىلاشقۇچىلار ئاللاھ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە خارۇزار قىلىدىغان كاپىر ئۈممەتلەرنىڭ قاتارىدا بولىدۇ.
58:21Page 544
كَتَبَ ٱللَّهُ لَأَغۡلِبَنَّ أَنَا۠ وَرُسُلِيٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ قَوِيٌّ عَزِيزٞ ٢١
Allāh has written [i.e., decreed], "I will surely overcome, I and My messengers." Indeed, Allāh is Powerful and Exalted in Might.
ئاللاھ ئۆزىنىڭ ئىلمى ئەزەلىيسىدە «مەن ۋە مېنىڭ پەيغەمبەرلىرىم دەلىل - پاكىت ۋە كۈچ - قۇۋۋىتىمىز ئارقىلىق دۈشمەنلىرىمىز ئۈستىدىن چوقۇم غەلىبە قىلىمىز» دەپ پۈتۈۋەتكەن. شەكسىزكى ئاللاھ پەيغەمبەرلىرىگە ياردەم بېرىشتە كۈچلۈكتۇر ۋە ئۇلارنىڭ دۈشمەنلىرىدىن ئىنتىقام ئېلىشتا غالىبتۇر.
58:22Page 545
لَّا تَجِدُ قَوۡمٗا يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ يُوَآدُّونَ مَنۡ حَآدَّ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَلَوۡ كَانُوٓاْ ءَابَآءَهُمۡ أَوۡ أَبۡنَآءَهُمۡ أَوۡ إِخۡوَٰنَهُمۡ أَوۡ عَشِيرَتَهُمۡۚ أُوْلَٰٓئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ ٱلۡإِيمَٰنَ وَأَيَّدَهُم بِرُوحٖ مِّنۡهُۖ وَيُدۡخِلُهُمۡ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ رَضِيَ ٱللَّهُ عَنۡهُمۡ وَرَضُواْ عَنۡهُۚ أُوْلَٰٓئِكَ حِزۡبُ ٱللَّهِۚ أَلَآ إِنَّ حِزۡبَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ٢٢
You will not find a people who believe in Allāh and the Last Day having affection for those who oppose Allāh and His Messenger, even if they were their fathers or their sons or their brothers or their kindred. Those - He has decreed within their hearts faith and supported them with spirit1 from Him. And We will admit them to gardens beneath which rivers flow, wherein they abide eternally. Allāh is pleased with them, and they are pleased with Him - those are the party of Allāh. Unquestionably, the party of Allāh - they are the successful.
ئەي پەيغەمبەر! ئاللاھقا ۋە قىيامەت كۈنىگە ئىشىنىدىغانلارنىڭ ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرى بىلەن دۈشمەنلەشكەنلەرنى ياخشى كۆرۈپ، دوست تۇتقانلىقىنى كۆرمەيسەن. مۇئمىنلەر ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى بىلەن دۈشمەنلەشكەن بۇ ئادەملەر گەرچە ئۆزلىرىنىڭ ئاتىلىرى، ياكى پەرزەنتلىرى، ياكى قېرىنداشلىرى ۋە ياكى ئۆزلىرى تەۋە بولغان جەمەتى بولغان تەقدىردىمۇ (ئۇلارنى دوست تۇتمايدۇ). چۈنكى ئىمان ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىنىڭ دۈشمەنلىرى بىلەن دوست بولۇشقا يول قويمايدۇ. چۈنكى ئىمان مۇناسىۋىتى باشقا ھەر قانداق مۇناسىۋەتتىن ئۈستۈن تۇرىدۇكى، بۇ مۇناسىۋەتلەر ئۆزئارا توقۇنۇشۇپ قالغاندا ئىمان مۇناسىۋىتى ھەممىنىڭ ئالدىغا تىزىلىدۇ. گەرچە يېقىن ئۇرۇق - تۇغقانلىرى بولغان تەقدىردىمۇ ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرى بىلەن دۈشمەنلەشكەنلەرنى دوست تۇتمايدىغان ئاشۇ كىشىلەر ئاللاھ قەلبلىرىدىكى ئىماننى مۇستەھكەم قىلغانلار بولۇپ، ئۇلارنىڭ بۇ مەيدانى ھېچقاچان ئۆزگىرىپ قالمايدۇ. ئاللاھ ئۇلارنى ئۆزى تەرەپتىن بېرىلگەن دەلىل - پاكىت ھەم نۇر بىلەن كۈچلەندۈرگەنكى، قىيامەت كۈنى ئۇلارنى سارايلىرى ۋە دەل - دەرەخلىرى ئاستىدىن ئۆستەڭلەر ئېقىپ تۇرىدىغان مەڭگۈلۈك جەننەتلەرگە كىرگۈزىدۇ. ئۇلار ئۇ جەننەتلەردە مەڭگۈ قالىدۇ. جەننەتنىڭ نېئمەتلىرى ئۇلاردىن ئۈزۈلۈپ قالمايدۇ، تۈگەپمۇ قالمايدۇ. ئاللاھ ئۇلاردىن مەڭگۈ غەزەپلەنمەيدىغان دەرىجىدە رازى بولىدۇ. ئۇلارمۇ ئاللاھنىڭ ئۆزلىرىگە مەڭگۈ تۈگەپ قالمايدىغان نېئمەتلەرنى ئاتا قىلغانلىقىدىن ناھايىتى مەمنۇن بولىدۇ. ئاللاھ تائالانىڭ جامالىنى كۆرۈشمۇ شۇ نېئمەتلەرنىڭ جۈملىسىدىندۇر. يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان سۈپەتلەرگە ئىگە كىشىلەر ئاللاھنىڭ قوشۇنلىرىدۇركى، ئۇلار ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بەجا كەلتۈرۈپ، چەكلىگەنلىرىدىن يانىدۇ. ئېسىڭلاردا بولسۇنكى، ئۇلار چوقۇم كۆزلىگەن مەقسەتكە يەتكۈچىلەردۇر، دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە قولدىن بېرىپ قويغان نەرسىلىرىگە ئېرىشكۈچىلەردۇر.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences