Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uyghur
Hud 11:104–123
11:104Page 233
وَمَا نُؤَخِّرُهُۥٓ إِلَّا لِأَجَلٖ مَّعۡدُودٖ ١٠٤
And We do not delay it except for a limited term.
بىز ئۇ كۈننى، يەنى قىيامەت كۈنىنى پەقەت مەلۇم مۇددەتكىچە كېچىكتۈرىمىز.
11:105Page 233
يَوۡمَ يَأۡتِ لَا تَكَلَّمُ نَفۡسٌ إِلَّا بِإِذۡنِهِۦۚ فَمِنۡهُمۡ شَقِيّٞ وَسَعِيدٞ ١٠٥
The Day it comes no soul will speak except by His permission. And among them will be the wretched and the prosperous.
قىيامەت كۈنى بولغاندا ھەركىم گەپ قىلماقچى بولسا، پەقەت ئاللاھنىڭ رۇخسىتى بولغاندىلا دەلىل - پاكىت ياكى شاپائەت ھوقۇقى بىلەن گەپ قىلالايدۇ. ئۇ كۈندە كىشىلەر ئىككى تۈرگە ئايرىلىدىغان بولۇپ، بىر بۆلۈكى دوزاخقا كىرىدىغان بەدبەختلەردۇر، يەنە بىر بۆلۈكى بولسا جەننەتكە كىرىدىغان سائادەتمەنلەردۇر.
11:106Page 233
فَأَمَّا ٱلَّذِينَ شَقُواْ فَفِي ٱلنَّارِ لَهُمۡ فِيهَا زَفِيرٞ وَشَهِيقٌ ١٠٦
As for those who were [destined to be] wretched, they will be in the Fire. For them therein is [violent] exhaling and inhaling.1
كاپىر بولغانلىقى ۋە بۇزۇقچىلىق قىلغانلىقلىرى تۈپەيلىدىن بەدبەخت بولغانلارغا كەلسەك، ئۇلار دوزاخقا كىرىدۇ، دوزاختا ئۇلارنى كۆيدۈرگەن ئوت يالقۇنىنىڭ كۈچلۈكلىكىدىن ئاۋازلىرى كۆتۈرۈلۈپ كېتىدۇ.
11:107Page 233
خَٰلِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلۡأَرۡضُ إِلَّا مَا شَآءَ رَبُّكَۚ إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٞ لِّمَا يُرِيدُ ١٠٧
[They will be] abiding therein as long as the heavens and the earth endure, except what your Lord should will. Indeed, your Lord is an effecter of what He intends.
ئۇلار دوزاختا مەڭگۈ قالىدۇ، ئاسمانلار ۋە زېمىنلا بولىدىكەن(دوزاخنىڭ)، ئۇلار دوزاختىن چىقالمايدۇ، لېكىن ئاللاھ ئۆزىنى بىر دەپ بىلگەن گۇناھكارلار ئىچىدىن چىقىرىشنى خالىغان كىشىلەر بۇنىڭ سىرتىدا. ئەي پەيغەمبەر! شۈبھىسىزكى، پەرۋەردىگارىڭ خالىغىنىنى ئىشقا ئاشۇرغۇچىدۇر، ئۇنى مەجبۇرلىغۇچى ھېچبىر كۈچ يوق.
11:108Page 233
۞ وَأَمَّا ٱلَّذِينَ سُعِدُواْ فَفِي ٱلۡجَنَّةِ خَٰلِدِينَ فِيهَا مَا دَامَتِ ٱلسَّمَٰوَٰتُ وَٱلۡأَرۡضُ إِلَّا مَا شَآءَ رَبُّكَۖ عَطَآءً غَيۡرَ مَجۡذُوذٖ ١٠٨
And as for those who were [destined to be] prosperous, they will be in Paradise, abiding therein as long as the heavens and the earth endure, except what your Lord should will - a bestowal uninterrupted.
ئەمما ئىمان ئېيتقانلىقى ۋە ياخشى ئەمەللەر قىلغانلىقى ئۈچۈن بەختكە ئېرىشكەن كىشىلەرگە كەلسەك، ئاسمانلار ۋە زېمىن يوقالمايلا تۇرىدىكەن (جەننەتنىڭ)، ئۇلار جەننەتتە مەڭگۈ قالىدۇ. لېكىن ئاسىي مۇئمىنلەر ئىچىدىن ئاللاھ جەننەتتىن بۇرۇن دوزاخقا كىرگۈزۈشنى خالىغان كىشىلەر بۇنىڭدىن مۇستەسنا. شۈبھىسىزكى جەننەت ئەھلىدىن ئاللاھنىڭ نېئمەتلىرى ئۈزۈلۈپ قالمايدۇ.
11:109Page 234
فَلَا تَكُ فِي مِرۡيَةٖ مِّمَّا يَعۡبُدُ هَٰٓؤُلَآءِۚ مَا يَعۡبُدُونَ إِلَّا كَمَا يَعۡبُدُ ءَابَآؤُهُم مِّن قَبۡلُۚ وَإِنَّا لَمُوَفُّوهُمۡ نَصِيبَهُمۡ غَيۡرَ مَنقُوصٖ ١٠٩
So do not be in doubt, [O Muḥammad], as to what these [polytheists] are worshipping. They worship not except as their fathers worshipped before. And indeed, We will give them their share undiminished.
ئەي پەيغەمبەر! بۇ مۇشرىكلارنىڭ بۇتلارغا چوقۇنغانلىقىنىڭ گۇمراھلىق ئىكەنلىكىدىن قەتئىي گۇمان قىلمىغىن، چۈنكى ئۇلارنىڭ بۇتلارغا چوقۇنۇشىنىڭ توغرىلىقىنى ئىسپاتلايدىغان نە ئەقلىي، نە شەرئىي دەلىل يوق. ئۇلارنىڭ ئاللاھتىن باشقىسىغا چوقۇنۇشىغا تۈرتكە بولغان نەرسە پەقەت ئاتا-بوۋىلىرىنى دورىغانلىقىدۇر. شەكسىزكى بىز ئۇلارغا تېگىشلىك ئازابنى كەم قويماي بېرىمىز.
11:110Page 234
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَٰبَ فَٱخۡتُلِفَ فِيهِۚ وَلَوۡلَا كَلِمَةٞ سَبَقَتۡ مِن رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيۡنَهُمۡۚ وَإِنَّهُمۡ لَفِي شَكّٖ مِّنۡهُ مُرِيبٖ ١١٠
And We had certainly given Moses the Scripture, but it came under disagreement. And if not for a word1 that preceded from your Lord, it would have been judged between them. And indeed they are, concerning it [i.e., the Qur’ān], in disquieting doubt.
شۈبھىسىزكى بىز مۇساغا تەۋراتنى بەردۇق، كىشىلەر تەۋراتقا ئوخشىمىغان پوزىتسىيەدە بولدى، يەنى ئۇنىڭغا بىر قىسمى ئىمان ئېيتقان بولسا، يەنە بىر قىسمى كاپىر بولدى. ئەگەر ئاللاھنىڭ ئالدىراپ جازالىماسلىق، بەلكى مەلۇم ھېكمەت تۈپەيلىدىن ئازابنى ئاخىرەتكە كېچىكتۈرۈش قارارى بولمىسا ئىدى، ئۇلارغا مۇشۇ دۇنيادىلا تېگىشلىك ئازاب چۈشكەن بولاتتى. شۈبھىسىزكى يەھۇدى ۋە مۇشرىكلاردىن ئىبارەت كاپىرلار قۇرئاندىن زور گۇماندىدۇر.
11:111Page 234
وَإِنَّ كُلّٗا لَّمَّا لَيُوَفِّيَنَّهُمۡ رَبُّكَ أَعۡمَٰلَهُمۡۚ إِنَّهُۥ بِمَا يَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ ١١١
And indeed, each [of the believers and disbelievers] - your Lord will fully compensate them for their deeds. Indeed, He is Aware of what they do.
ئەي پەيغەمبەر! پەرۋەردىگارىڭ يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان مۇخالىپەتچىلەردىن ھەر بىرىنىڭ ئەمەللىرىنىڭ جازا - مۇكاپاتىنى تولۇق بېرىدۇ. يەنى ئەمىلى ياخشى بولسا مۇكاپاتمۇ ياخشى بولىدۇ، ئەگەر ئەمىلى يامان بولسا جازاسىمۇ يامان بولىدۇ. شەكسىزكى ئاللاھ ئۇلارنىڭ ئىنچىكە ئىشلىرىنىمۇ بىلىپ تۇرغۇچىدۇر، ئاللاھقا ئۇلارنىڭ ئەمەللىرىدىن ھېچنەرسە مەخپىي قالمايدۇ.
11:112Page 234
فَٱسۡتَقِمۡ كَمَآ أُمِرۡتَ وَمَن تَابَ مَعَكَ وَلَا تَطۡغَوۡاْۚ إِنَّهُۥ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ ١١٢
So remain on a right course as you have been commanded, [you] and those who have turned back with you [to Allāh], and do not transgress. Indeed, He is Seeing of what you do.
ئەي پەيغەمبەر! ئاللاھ سېنى بۇيرۇغىنىدەك داۋاملىق توغرا يولدا مۇستەھكەم تۇرغىن، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئىجرا قىلىپ، چەكلىمىلىرىدىن يىراق تۇرغىن. مۇئمىنلەردىن تەۋبە قىلغان كىشىلەرمۇ سەن بىلەن بىرگە توغرا يولدا بولسۇن. گۇناھ - مەئسىيەتلەرگە ئۇرۇنۇش ئارقىلىق ئاللاھنىڭ بەلگىلىملىرىدىن ئۆتۈپ كەتمەڭلار. شۈبھىسىزكى ئاللاھ ئەمەللىرىڭلارنى كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر ۋە ئەمەللىرىڭلاردىن ھېچ نەرسە ئۇنىڭغا مەخپىي قالمايدۇ ھەمدە سىلەرگە ئەمەللىرىڭلارغا قارىتا جازا - مۇكاپات بېرىلىدۇ.
11:113Page 234
وَلَا تَرۡكَنُوٓاْ إِلَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ فَتَمَسَّكُمُ ٱلنَّارُ وَمَا لَكُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِنۡ أَوۡلِيَآءَ ثُمَّ لَا تُنصَرُونَ ١١٣
And do not incline toward those who do wrong, lest you be touched by the Fire, and you would not have other than Allāh any protectors; then you would not be helped.
خۇشامەت قىلىش ياكى ياخشى كۆرۈش ئارقىلىق زالىم كاپىرلارغا مايىل بولماڭلار، بولمىسا شۇ مايىللىقىڭلار سەۋەبلىك دوزاخ ئازابىغا دۇچار بولىسىلەر. سىلەرنى دوزاختىن قۇتقۇزالايدىغان ئاللاھتىن باشقا ياردەمچىڭلار بولمايدۇ، ئاندىن ئۆزۈڭلارغا ياردەم بېرىدىغان بىرىنى تاپالمايسىلەر.
11:114Page 234
وَأَقِمِ ٱلصَّلَوٰةَ طَرَفَيِ ٱلنَّهَارِ وَزُلَفٗا مِّنَ ٱلَّيۡلِۚ إِنَّ ٱلۡحَسَنَٰتِ يُذۡهِبۡنَ ٱلسَّيِّـَٔاتِۚ ذَٰلِكَ ذِكۡرَىٰ لِلذَّٰكِرِينَ ١١٤
And establish prayer at the two ends of the day and at the approach of the night. Indeed, good deeds do away with misdeeds. That is a reminder for those who remember.
ئەي پەيغەمبەر! ئەتىگەن - كەچلەردە ۋە كېچىنىڭ مەلۇم ۋاقىتلىرىدا ئەڭ گۈزەل رەۋىشتە ناماز ئوقۇغىن. شۈبھىسىزكى ياخشى ئەمەللەر كىچىك گۇناھلارنى ئۆچۈرۈۋېتىدۇ. تىلغا ئېلىنغان بۇ ئىشلار ۋەز - نەسىھەت قوبۇل قىلغۇچىلار ئۈچۈن ۋەز - نەسىھەتتۇر، ئىبرەت ئالغۇچىلار ئۈچۈن ئىبرەتتۇر.
11:115Page 234
وَٱصۡبِرۡ فَإِنَّ ٱللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجۡرَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ١١٥
And be patient, for indeed, Allāh does not allow to be lost the reward of those who do good.
توغرا يولدا مۇستەھكەم تۇرۇش ۋە باشقا ئۆزۈڭ بۇيرۇلغان ئىشلارنى قىلىشتا ھەمدە ھەددىدىن ئېشىش ۋە زالىملارغا يانتاياق بولۇشتىن ئىبارەت چەكلەنگەن ئىشلارنى تاشلاشتا چىدامچان بولغىن. شەكسىزكى ئاللاھ تائالا ياخشى ئىش قىلغۇچىلارنىڭ ساۋابىنى يوق قىلىۋەتمەيدۇ، ئەكسىچە ئۇلارنىڭ قىلغان ئەمەللىرىنى ئەڭ ياخشى ئەمەل شەكلىدە قوبۇل قىلىپ، ئۇلارغا قىلغان ئەمەللىرى بەدىلىگە ئەڭ ياخشى ئەمەل قىلغاننىڭ مۇكاپاتىنى بېرىدۇ.
11:116Page 234
فَلَوۡلَا كَانَ مِنَ ٱلۡقُرُونِ مِن قَبۡلِكُمۡ أُوْلُواْ بَقِيَّةٖ يَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡفَسَادِ فِي ٱلۡأَرۡضِ إِلَّا قَلِيلٗا مِّمَّنۡ أَنجَيۡنَا مِنۡهُمۡۗ وَٱتَّبَعَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مَآ أُتۡرِفُواْ فِيهِ وَكَانُواْ مُجۡرِمِينَ ١١٦
So why were there not1 among the generations before you those of enduring discrimination forbidding corruption on earth - except a few of those We saved from among them? But those who wronged pursued what luxury they were given therein, and they were criminals.
سىلەردىن ئىلگىرى ئازابقا دۇچار بولغان ئۈممەتلەر ئىچىدىن نېمىشقا ئۇلارنى كۇپۇرلۇق ۋە يەر يۈزىدە گۇناھ - مەئسىيەتلەر بىلەن بۇزغۇنچىلىق قىلىشتىن چەكلەيدىغان پەزىلەتلىك، سالىھ كىشىلەر مەيدانغا چىقمىدى. ئۇلاردىن ئازابتىن قۇتۇلۇپ قالغانلار ئىنتايىن ئاز بىر قىسىم كىشىلەر بولۇپ، ئۇلار ھالاك بولغانلارنى بۇزۇقچىلىقتىن چەكلەيتتى. شۇڭا بىز ئۇلارنى زالىملارنى ھالاك قىلغان ۋاقتىمىزدا قۇتۇلدۇرۇپ قالدۇق. ئۇلارنىڭ ئىچىدىكى زالىملار كەيىپ - ساپاغا بېرىلىپ كەتكەن بولۇپ، بۇنداق قىلىش ئارقىلىق زالىملاردىن بولغان ئىدى.
11:117Page 234
وَمَا كَانَ رَبُّكَ لِيُهۡلِكَ ٱلۡقُرَىٰ بِظُلۡمٖ وَأَهۡلُهَا مُصۡلِحُونَ ١١٧
And your Lord would not have destroyed the cities unjustly while their people were reformers.
ئەي پەيغەمبەر! پەرۋەردىگارىڭ يەر يۈزىدە ئاھالىسى ياخشى بولغان يۇرتلارنى ھالاك قىلغىنى يوق. پەقەتلا ئاھالىسى كۇپۇرلۇق، زۇلۇم ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلەر بىلەن بۇزغۇنچىلىق قىلغان يۇرتلارنى ھالاك قىلىدۇ.
11:118Page 235
وَلَوۡ شَآءَ رَبُّكَ لَجَعَلَ ٱلنَّاسَ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗۖ وَلَا يَزَالُونَ مُخۡتَلِفِينَ ١١٨
And if your Lord had willed, He could have made mankind one community; but they will not cease to differ,
ئەي پەيغەمبەر! ئەگەر پەرۋەردىگارىڭ پۈتۈن ئىنسانلارنى بىر ئۈممەت قىلىشنى خالىسا ئىدى، ئەلۋەتتە شۇنداق قىلاتتى، لېكىن ئۇ بۇنداق قىلىشنى خالىمىدى. ئۇلار ھاۋايى - ھەۋەسكە ئەگەشكەنلىك ۋە ھەددىدىن ئاشقانلىق تۈپەيلىدىن داۋاملىق ئىختىلاپ ئىچىدىدۇر.
11:119Page 235
إِلَّا مَن رَّحِمَ رَبُّكَۚ وَلِذَٰلِكَ خَلَقَهُمۡۗ وَتَمَّتۡ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَأَمۡلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنَ ٱلۡجِنَّةِ وَٱلنَّاسِ أَجۡمَعِينَ ١١٩
Except whom your Lord has given mercy, and for that He created them. But the word of your Lord is to be fulfilled that, "I will surely fill Hell with jinn and men all together."
پەقەت پەرۋەردىگارىڭ ھىدايەتكە مۇۋەپپەق قىلىش ئارقىلىق رەھىم قىلغانلار بۇنىڭدىن مۇستەسنا. چۈنكى بۇلار پەرۋەردىگارىڭنىڭ يەككە - يېگانىلىكىدە ئىختىلاپ قىلىشمايدۇ. ئاللاھ تائالا ئۇلارنى مۇشۇنداق ئىختىلاپلار ئارقىلىق سىناش ئۈچۈن ياراتقان بولۇپ، ئۇلارنىڭ ئىچىدە بەدبەخت بولىدىغانلارمۇ ۋە بەختكە ئېرىشىدىغانلارمۇ بار. ئەي پەيغەمبەر! پەرۋەردىگارىڭنىڭ جەھەننەمنى جىن ۋە ئىنسانلاردىن بولغان شەيتاننىڭ ئەگەشكۈچىلىرى بىلەن توشقۇزىدىغانلىقى ھەققىدىكى ھۆكمى ئىلمى ئەزەلىيدە پۈتۈلۈپ بولغاندۇر.
11:120Page 235
وَكُلّٗا نَّقُصُّ عَلَيۡكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ ٱلرُّسُلِ مَا نُثَبِّتُ بِهِۦ فُؤَادَكَۚ وَجَآءَكَ فِي هَٰذِهِ ٱلۡحَقُّ وَمَوۡعِظَةٞ وَذِكۡرَىٰ لِلۡمُؤۡمِنِينَ ١٢٠
And each [story] We relate to you from the news of the messengers is that by which We make firm your heart. And there has come to you, in this, the truth and an instruction and a reminder for the believers.
ئەي پەيغەمبەر! قەلبىڭنى ھەق ئۈستىدە مۇستەھكەم قىلىش ۋە تېخىمۇ چىدامچان قىلىش ئۈچۈن ساڭا ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەرنىڭ قىسسىسىنى سۆزلەپ بېرىمىز. بۇ سۈرىدە ساڭا شەكسىز ھەقىقەت، كاپىرلارغا ئىبرەت ھەمدە ۋەز - نەسىھەتنىڭ پايدىسى بولىدىغان مۇئمىنلەرگە ۋەز - نەسىھەت كەلدى.
11:121Page 235
وَقُل لِّلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ ٱعۡمَلُواْ عَلَىٰ مَكَانَتِكُمۡ إِنَّا عَٰمِلُونَ ١٢١
And say to those who do not believe, "Work according to your position; indeed, we are working.
ئەي پەيغەمبەر! ئاللاھقا ئىمان ئېيتمايدىغان ۋە ئۇنى بىر دەپ ئېتىقاد قىلمايدىغان كىشىلەرگە ئېيتقىنكى، باشقىلارنى ھەقتىن قاچۇرۇش ۋە توسۇش ئۇسۇلۇڭلار بويىچە ھەرىكەت قىلىڭلار. بىزمۇ ئۆز يولىمىزدا مۇستەھكەم تۇرۇش، ئۇنىڭغا چاقىرىش ھەمدە شۇ يولدا چىدامچان بولۇشتىن ئىبارەت ئۇسۇلىمىز بويىچە ھەرىكەت قىلىمىز.
سىلەرمۇ بىزگە بىرەر پالاكەت كېلىشىنى كۈتۈڭلار، بىزمۇ سىلەرگە كېلىدىغان ئازابنى كۈتىمىز.
11:123Page 235
وَلِلَّهِ غَيۡبُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَإِلَيۡهِ يُرۡجَعُ ٱلۡأَمۡرُ كُلُّهُۥ فَٱعۡبُدۡهُ وَتَوَكَّلۡ عَلَيۡهِۚ وَمَا رَبُّكَ بِغَٰفِلٍ عَمَّا تَعۡمَلُونَ ١٢٣
And to Allāh belong the unseen [aspects] of the heavens and the earth and to Him will be returned the matter, all of it, so worship Him and rely upon Him. And your Lord is not unaware of that which you do.
ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكى بارچە غەيىبلەرنى بىلىش يالغۇز ئاللاھقا خاستۇر، ئۇنىڭغا غەيىبلەردىن ھېچنەرسە مەخپىي قالمايدۇ، قىيامەت كۈنى پۈتۈن ئىشلار پەقەت ئۇنىڭغىلا قايتۇرۇلىدۇ. ئەي پەيغەمبەر! يەككە - يېگانە ئاللاھقا ئىبادەت قىلغىن، پۈتۈن ئىشلىرىڭدا شۇنىڭغا تەۋەككۈل قىلغىن. پەرۋەردىگارىڭ سىلەرنىڭ قىلىۋاتقان ئىشىڭلاردىن خەۋەرسىز ئەمەس، بەلكى ھەممىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر، شۇنداقلا ھەر كىمگە قىلغان ئەمىلىگە يارىشا جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences