Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uyghur
Al-Baqarah 2:182–218
2:182Page 28
فَمَنۡ خَافَ مِن مُّوصٖ جَنَفًا أَوۡ إِثۡمٗا فَأَصۡلَحَ بَيۡنَهُمۡ فَلَآ إِثۡمَ عَلَيۡهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ١٨٢
But if one fears from the bequeather [some] error or sin and corrects that which is between them [i.e., the concerned parties], there is no sin upon him. Indeed, Allāh is Forgiving and Merciful.
كىم ۋەسىيەت قىلغۇچىنىڭ ھەقىقەتتىن چەتنەپ كەتكەنلىكىنى ياكى ۋەسىيەتتە زۇلۇم قىلغانلىقىنى بىلىپ، نەسىھەت قىلىش ئارقىلىق ۋەسىيەت قىلغۇچىنىڭ ناتوغرا ئىشلىرىنى تۈزەپ قويسا ياكى ۋەسىيەت قىلغۇچى بىلەن ۋەسىيەت قىلىنغۇچىنىڭ ئارىسىنى ئىسلاھ قىلىپ قويسا، ئۇنىڭغا ھېچ گۇناھ بولمايدۇ، بەلكى ئۇلارنىڭ ئارىسىنى تۈزەپ قويغىنىغا كۆرە ئەجىر بېرىلىدۇ. شۈبھىسىزكى ئاللاھ بەندىلىرى ئىچىدىن تەۋبە قىلغان كىشىنى مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، ئۇلارغا كۆيۈمچاندۇر.
2:183Page 28
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تَتَّقُونَ ١٨٣
O you who have believed, decreed upon you is fasting as it was decreed upon those before you that you may become righteous -
ئى ئاللاھقا ئىشەنگەن، ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا ئەگەشكەن كىشىلەر! ئۆزۈڭلار بىلەن ئاللاھنىڭ ئازابى ئارىسىدا روزىدىن ئىبارەت ئەڭ ئۇلۇغ ئەمەلنى قالقان قىلىش ئارقىلىق ئاللاھقا تەقۋادار بولۇڭلار. سىلەردىن ئىلگىرىكىلەرگە روزا پەرز قىلىنغىنىدەك سىلەرگىمۇ پەرز قىلىندى.
2:184Page 28
أَيَّامٗا مَّعۡدُودَٰتٖۚ فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٖ فَعِدَّةٞ مِّنۡ أَيَّامٍ أُخَرَۚ وَعَلَى ٱلَّذِينَ يُطِيقُونَهُۥ فِدۡيَةٞ طَعَامُ مِسۡكِينٖۖ فَمَن تَطَوَّعَ خَيۡرٗا فَهُوَ خَيۡرٞ لَّهُۥۚ وَأَن تَصُومُواْ خَيۡرٞ لَّكُمۡ إِن كُنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ١٨٤
[Fasting for] a limited number of days. So whoever among you is ill or on a journey [during them] - then an equal number of other days [are to be made up]. And upon those who are able [to fast, but with hardship] - a ransom [as substitute] of feeding a poor person [each day]. And whoever volunteers good [i.e., excess] - it is better for him. But to fast is best for you, if you only knew.
سىلەرگە پەرز قىلىنغان روزا يىلنىڭ ساناقلىق كۈنلىرىدۇر. سىلەردىن كىمكى روزا تۇتۇش ئېغىر كىلىدىغان دەرىجىدە كېسەل بولۇپ قالسا ياكى سەپەر ئۈستىدە بولۇپ قالسا روزا تۇتماي كىيىنچە تۇتالمىغان كۈنلەرنىڭ قازاسىنى قىلسا بولىدۇ. (قېرىلىق ياكى ئاجىزلىق تۈپەيلى) ئاران روزا تۇتالايدىغان كىشىلەر توتمىغان بولسا ھەر كۈنلىكىگە بىر مىسكىن تويغۇدەك تاماق فىديە بېرىشى لازىم. ئەگەر روزا تۇتۇشنىڭ پەزىلىتىنى بىلسەڭلار، روزا تۇتقىنىڭلار ئېغىزىڭلارنى ئىچىۋىتىپ فىديە بەرگىنىڭلاردىن ياخشىدۇر. بۇ ئاللاھ روزا تۇتۇشنى يولغا قويۇلغان دەسلەپكى مەزگىللەردىكى ھۆكۈم بولۇپ، خالىغان كىشى روزا تۇتاتتى، خالىغان كىشى تۇتماي فىديە بېرەتتى. كېيىنچە ئاللاھ روزا تۇتۇشنى پەرز قىلدى. روزا، ھەر قانداق بالاغەتكە يەتكەن، تۇتۇشقا قادىر بولالايدىغان كىشىگە پەرزدۇر.
2:185Page 28
شَهۡرُ رَمَضَانَ ٱلَّذِيٓ أُنزِلَ فِيهِ ٱلۡقُرۡءَانُ هُدٗى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنَٰتٖ مِّنَ ٱلۡهُدَىٰ وَٱلۡفُرۡقَانِۚ فَمَن شَهِدَ مِنكُمُ ٱلشَّهۡرَ فَلۡيَصُمۡهُۖ وَمَن كَانَ مَرِيضًا أَوۡ عَلَىٰ سَفَرٖ فَعِدَّةٞ مِّنۡ أَيَّامٍ أُخَرَۗ يُرِيدُ ٱللَّهُ بِكُمُ ٱلۡيُسۡرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ ٱلۡعُسۡرَ وَلِتُكۡمِلُواْ ٱلۡعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُواْ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا هَدَىٰكُمۡ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ١٨٥
The month of Ramaḍān [is that] in which was revealed the Qur’ān, a guidance for the people and clear proofs of guidance and criterion. So whoever sights [the crescent of] the month,1 let him fast it; and whoever is ill or on a journey - then an equal number of other days. Allāh intends for you ease and does not intend for you hardship and [wants] for you to complete the period and to glorify Allāh for that [to] which He has guided you; and perhaps you will be grateful.
رامىزان ئېيىنىڭ قەدىر كېچىسى پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا قۇرئان نازىل بولۇشقا باشلىدى. ئاللاھ قۇرئاننى كىشىلەرگە ھىدايەت قىلىپ نازىل قىلدى. قۇرئاندا ھەق بىلەن باتىلنىڭ روشەن ئايرىمىسى، ھىدايەتنىڭ ئېنىق كۆرسەتمىلىرى بار. سىلەردىن كىمكى ساغلام مۇقىم ھالىتىدە رامىزان ئېيىغا ھازىر بولسا روزا تۇتىشى پەرزدۇر. سىلەردىن كىمكى روزا تۇتۇش ئېغىر كىلىدىغان دەرىجىدە كېسەل بولۇپ قالسا ياكى سەپەر ئۈستىدە بولسا روزا تۇتمىسىمۇ بولىدۇ. ئەگەر روزا تۇتمىغان بولسا تۇتمىغان كۈنلەرنىڭ قازاسىنى قىلىشى كېرەك. ئاللاھ يولغا قويغان ھۆكۈملەر ئارقىلىق قىيىنچىلىق يولىغا ئەمەس ئاسانچىلىق يولىغا مېڭىشىڭلارنى خالايدۇ. رامىزان ئېيىنىڭ سانىنى تۇلۇقلىشىڭلارنى، رامىزان ئېيى تۈگىگەندىن كىيىن، ھېيت كۈنى تەكبىر ئېيتىپ، ئاللاھنىڭ سىلەرنى روزا تۇتۇشقا مۇۋەپپەق قىلغانلىقىغا، رامىزاننى مۇكەممەل ئۆتكۈزۈشكە ياردەم بەرگەنلىكى ۋە ئۆزى رازى بولغان بۇ دىنغا سىلەرنى ھىدايەت قىلغانلىقى ئۈچۈن، ئۇنى ئۇلۇغلاپ شۈكرى ئېيتىشىڭلارنى خالايدۇ.
2:186Page 28
وَإِذَا سَأَلَكَ عِبَادِي عَنِّي فَإِنِّي قَرِيبٌۖ أُجِيبُ دَعۡوَةَ ٱلدَّاعِ إِذَا دَعَانِۖ فَلۡيَسۡتَجِيبُواْ لِي وَلۡيُؤۡمِنُواْ بِي لَعَلَّهُمۡ يَرۡشُدُونَ ١٨٦
And when My servants ask you, [O Muḥammad], concerning Me - indeed I am near. I respond to the invocation of the supplicant when he calls upon Me. So let them respond to Me [by obedience] and believe in Me that they may be [rightly] guided.
ئى پەيغەمبەر! مېنىڭ بەندىلىرىم سەندىن مېنىڭ ئۇلارغا يېقىنلىقىم ۋە ئۇلارنىڭ دۇئاسىنى ئىجابەت قىلىدىغانلىقىم ھەققىدە سورىسا، ھەقىقەتەن مەن ئۇلارغا يېقىندۇرمەن، ئۇلارنىڭ ئەھۋالىنى بىلىپ تۇرغىچىدۇرمەن، دۇئالىرىنى ئاڭلاپ تۇرغىچىدۇرمەن. شۇڭلاشقا ئۇلار دۇئادا ئاۋازلىرىىنى كۆتۈرمەستىن، باشقىلارنى ۋاستە قىلماستىن ماڭا ئىخلاس قىلىپ دۇئا قىلسا، دۇئا قىلغۇچىنىڭ تەلىپىنى ئىجابەت قىلىمەن. ئۇلار ماڭا ۋە مېنىڭ بۇيرۇقۇمغا بويسۇنسۇن، ئىمانىدا مۇستەھكەم تۇرسۇن، ھەقىقەتەن بۇ ئىشلار مېنىڭ ئۇلارنىڭ دۇئاسىنى ئىجابەت قىلىشىمدا ئەڭ مەنپەئەتلىك ۋاستە بولۇپ قالىدۇ. ئېھتىمال ئۇلار بۇ ئارقىلىق ئۆزلىرىنىڭ دىن ۋە دۇنيالىق ئىشلىرىدا توغرا يولدا مېڭىشى مۇمكىن.
2:187Page 29
أُحِلَّ لَكُمۡ لَيۡلَةَ ٱلصِّيَامِ ٱلرَّفَثُ إِلَىٰ نِسَآئِكُمۡۚ هُنَّ لِبَاسٞ لَّكُمۡ وَأَنتُمۡ لِبَاسٞ لَّهُنَّۗ عَلِمَ ٱللَّهُ أَنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَخۡتَانُونَ أَنفُسَكُمۡ فَتَابَ عَلَيۡكُمۡ وَعَفَا عَنكُمۡۖ فَٱلۡـَٰٔنَ بَٰشِرُوهُنَّ وَٱبۡتَغُواْ مَا كَتَبَ ٱللَّهُ لَكُمۡۚ وَكُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ ٱلۡخَيۡطُ ٱلۡأَبۡيَضُ مِنَ ٱلۡخَيۡطِ ٱلۡأَسۡوَدِ مِنَ ٱلۡفَجۡرِۖ ثُمَّ أَتِمُّواْ ٱلصِّيَامَ إِلَى ٱلَّيۡلِۚ وَلَا تُبَٰشِرُوهُنَّ وَأَنتُمۡ عَٰكِفُونَ فِي ٱلۡمَسَٰجِدِۗ تِلۡكَ حُدُودُ ٱللَّهِ فَلَا تَقۡرَبُوهَاۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ ٱللَّهُ ءَايَٰتِهِۦ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَتَّقُونَ ١٨٧
It has been made permissible for you the night preceding fasting to go to your wives [for sexual relations]. They are a clothing for you and you are a clothing1 for them. Allāh knows that you used to deceive yourselves,2 so He accepted your repentance and forgave you. So now, have relations with them and seek that which Allāh has decreed for you [i.e., offspring]. And eat and drink until the white thread of dawn becomes distinct to you from the black thread [of night]. Then complete the fast until the night [i.e., sunset]. And do not have relations with them as long as you are staying for worship in the mosques. These are the limits [set by] Allāh, so do not approach them. Thus does Allāh make clear His verses [i.e., ordinances] to the people that they may become righteous.
دەسلەپتە ئەر كىشى رامىزان كېچىسى ئۇخلاپ قېلىپ ئاندىن بامداتتىن ئىلگىرى ئويغانغان بولسا، ئۇنىڭ يەپ-ئىچىشى، ئايالى بىلەن بىرگە بولىشى چەكلەنگەن ئىدى. ئاللاھ كېيىن بۇ ھۆكۈمنى ئەمەلدىن قالدۇرۇۋەتتى. ئى مۆئمىنلەر! ئاللاھ سىلەرگە رامىزان كېچىلىرىدە ئاياللىرىڭلار بىلەن بىرگە بولۇشنى رۇخسەت قىلدى. ئاياللار سىلەر ئۈچۈن يېپىنچىدۇر، سىلەر ئاياللار ئۈچۈن يېپىنچىسىلەر. بىر-بىرىڭلاردىن بىھاجەت بولالمايسىلەر. ئاللاھ سىلەرنىڭ چەكلىگەن ئىشلارنى قىلىش ئارقىلىق ئۆزۈڭلارغا خىيانەت قىلىدىغانلىقىڭلارنى بىلىپ سىلەرگە رەھىم قىلدى، سىلەرنى كەچۈردى ۋە سىلەرگە يەڭگىللەشتۈرۈپ بەردى. ھازىر ئاياللىرىڭلار بىلەن بىرگە بولۇڭلار. ئاللاھ سىلەرگە تەقدىر قىلغان پەرزەنتنى تەلەپ قىلىڭلار. پۈتۈن كېچە ۋە تاڭ يورۇپ كېچە قاراڭغۇلىقى كەتكەنگە قەدەر يەپ-ئىچىڭلار. ئاندىن تاڭ يورۇغاندىن باشلاپ كۈن كىرىپ كەتكۈچە روزىنى بۇزىدىغان ئىشلاردىن ساقلىنىپ روزىنى تولۇقلاڭلار. مەسچىتلەردە ئېتىكاپتا تۇرۇپ ئاياللىرىڭلار بىلەن بىرگە بولماڭلار. چۈنكى ئاياللار بىلەن بىرگە بولۇش ئېتىكاپنى بۇزىدىغان ئامىللاردىن بىرىدۇر. مەزكۇر ھۆكۈملەر ھالال بىلەن ھارام ئارىسىدىكى ئاللاھنىڭ چىگراسى بولۇپ، سىلەر ئۇنىڭغا ھەرگىز يېقىنلاشماڭلار. ھەقىقەتەن كىمكى ئاللاھنىڭ چېگرىلىرىغا يېقىنلاشسا ھارامغا چۈشۈپ قالغىلى ئاران قالىدۇ. ئاللاھ ھۆكۈملەرنى يۇقىرىقىدەك ئېنىق بايان قىلىش بىلەن، ئىنسانلارنىڭ ئاللاھ بۇيرۇغان ئىشلارنى قىلىش، چەكلىگەن ئىشلاردىن يېنىش ئارقىلىق ئاللاھقا تەقۋادار بولىشى ئۈچۈن بايان قىلىپ بېرىدۇ.
2:188Page 29
وَلَا تَأۡكُلُوٓاْ أَمۡوَٰلَكُم بَيۡنَكُم بِٱلۡبَٰطِلِ وَتُدۡلُواْ بِهَآ إِلَى ٱلۡحُكَّامِ لِتَأۡكُلُواْ فَرِيقٗا مِّنۡ أَمۡوَٰلِ ٱلنَّاسِ بِٱلۡإِثۡمِ وَأَنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ١٨٨
And do not consume one another's wealth unjustly or send it [in bribery] to the rulers in order that [they might aid] you [to] consume a portion of the wealth of the people in sin, while you know [it is unlawful].
بىر-بىرىڭلارنىڭ ماللىرىنى ئوغرىلىق، بۇلاڭچىلىق ۋە ئالدامچىلىققا ئوخشاش يولسىز شەكىلدە ئېلىۋالماڭلار. ئاللاھنىڭ ھارام قىلغىنىنى بىلىپ تۇرۇپ كىشىلەرنىڭ بىر قىسىم ماللىرىنى ئېلىۋېلىش ئۈچۈن گۇناھقا پېتىپ ھاكىملارنىڭ قېشىغا داۋالىشىپ بارماڭلار. ھاراملىقىنى بىلىپ تۇرۇپ گۇناھقا قەدەم ئېلىش ناھايىتى قەبىھ ۋە چوڭ گۇناھتۇر.
2:189Page 29
۞ يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡأَهِلَّةِۖ قُلۡ هِيَ مَوَٰقِيتُ لِلنَّاسِ وَٱلۡحَجِّۗ وَلَيۡسَ ٱلۡبِرُّ بِأَن تَأۡتُواْ ٱلۡبُيُوتَ مِن ظُهُورِهَا وَلَٰكِنَّ ٱلۡبِرَّ مَنِ ٱتَّقَىٰۗ وَأۡتُواْ ٱلۡبُيُوتَ مِنۡ أَبۡوَٰبِهَاۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ ١٨٩
They ask you, [O Muḥammad], about the crescent moons. Say, "They are measurements of time for the people and for ḥajj [pilgrimage]." And it is not righteousness to enter houses from the back, but righteousness is [in] one who fears Allāh. And enter houses from their doors. And fear Allāh that you may succeed.
ئى پەيغەمبەر! ئۇلار سەندىن يېڭى ئاينىڭ بارلىققا كېلىشى ۋە ئۆزگىرىش ئەھۋالى ھەققىدە سورىشىدۇ. سەن ئۇلارغا بۇنىڭ ھېكمىتى ھەققىدە جاۋاپ بېرىپ : ئۇ كىشىلەرنىڭ ۋاقىت ھېسابلىشى ئۈچۈندۇر، دېگىن. ئۇلار يېڭى ئاي ئارقىلىق ھەج ئايلىرى، رامىزان ئېيى، زاكات بېرىشتە يىلنىڭ تامام بولغانلىقى قاتارلىق ئىبادەتلىرىنىڭ ۋاقىتلىرىنى بىلىدۇ. مۇئامىلە مەسىلىلىرىدە دىيەت ۋە قەرزنىڭ مۇددىتىنى بەلگىلەش قاتارلىقلارنى بىلىدۇ. جاھىلىيەتتە قىلغىنىڭلاردەك ھەج ياكى ئۆمرىگە ئېھرام باغلىغان چېغىڭلاردا ئۆيلەرنىڭ ئارقىسىدىن كىرىشىڭلار ياخشىلىققا ياتمايدۇ، بەلكى ھەقىقى ياخشىلىق قىلغۇچى ئىچى ۋە تېشىدا ئاللاھقا تەقۋادار بولغان كىشىدۇر. سىلەر ئۆيلەرگە ئىشىكىدىن كىرىڭلار، بۇنداق قىلىش سىلەرگە ئوڭايدۇر ۋە جاپا-مۇشەققەتتىن يىراقتۇر. چۈنكى ئاللاھ سىلەرنى قىيىنچىلىق ۋە مۇشەققەت بار ئىشلارغا بۇيرىمىدى. سىلەر ئۆزۈڭلار ياخشى كۆرگەن نەرسىلەرگە ئېرىشىپ، يامان كۆرگەن نەرسىلەردىن قۇتۇلىشىڭلار ئۈچۈن ياخشى ئەمەلنى ئۆزۈڭلار بىلەن ئاللاھنىڭ ئازابى ئوتتۇرىسىدا قالقان قىلىڭلار.
2:190Page 29
وَقَٰتِلُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱلَّذِينَ يُقَٰتِلُونَكُمۡ وَلَا تَعۡتَدُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُعۡتَدِينَ ١٩٠
Fight in the way of Allāh those who fight against you but do not transgress. Indeed, Allāh does not like transgressors.
ئاللاھنىڭ كەلىمىسىنىڭ ئۈستۈن بولىشىنى كۆزلەپ، سىلەرنى ئاللاھنىڭ دىنىدىن توسۇش ئۈچۈن سىلەرگە ئۇرۇش ئاچقان كاپىرلار بىلەن ئۇرۇشۇڭلار. بالىلار، ئاياللار، ۋە ياشتا چوڭلارنى ئۆلتۈرۈش ياكى ئۆلتۈرۈپ چىرايىنى ئۆزگەرتىۋېتىش ئارقىلىق ئاللاھنىڭ چىگراسىدىن ئۆتۈپ كەتمەڭلار. ھەقىقەتەن ئاللاھ دىندا ھەددىدىن ئاشقۇچىلارنى ياخشى كۆرمەيدۇ.
2:191Page 30
وَٱقۡتُلُوهُمۡ حَيۡثُ ثَقِفۡتُمُوهُمۡ وَأَخۡرِجُوهُم مِّنۡ حَيۡثُ أَخۡرَجُوكُمۡۚ وَٱلۡفِتۡنَةُ أَشَدُّ مِنَ ٱلۡقَتۡلِۚ وَلَا تُقَٰتِلُوهُمۡ عِندَ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ حَتَّىٰ يُقَٰتِلُوكُمۡ فِيهِۖ فَإِن قَٰتَلُوكُمۡ فَٱقۡتُلُوهُمۡۗ كَذَٰلِكَ جَزَآءُ ٱلۡكَٰفِرِينَ ١٩١
And kill them [in battle] wherever you overtake them and expel them from wherever they have expelled you, and fitnah1 is worse than killing. And do not fight them at al-Masjid al-Ḥarām until they fight you there. But if they fight you, then kill them. Such is the recompense of the disbelievers.
سىلەر ئۇلارنى ئۇچراتقان يەردە ئۆلتۈرۈڭلار، سىلەرنى چىقىرىۋەتكەن جاي مەككىدىن سىلەرمۇ ئۇلارنى چىقىرىۋېتىڭلار. مۆئمىننى دىنىدىن توسۇش ۋە كۇپرىغا قايتۇرۇش ئارقىلىق مەيدانغا كەلگەن پىتنە ئۆلتۈرۋەتكەندىنمۇ يامان. تاكى ئۇلار ئۆزلىرى ئۇرۇش ئاچمىغۇچە مەسجىدى ھەرەمنى ئۇلۇغلىغانلىق ئۈچۈن مەسجىدى ھەرەم ئەتراپىدا ئۇلار بىلەن ئۇرۇش قىلماڭلار. ئەگەر ئۇلار مەسجىدى ھەرەم ئەتراپىدا ئۇرۇش ئاچسا ئۇلارنى ئۆلتۈرىۋىرىڭلار. مەسجىدى ھەرەمدە ھەددىدىن ئاشقان كاپىرلارنىڭ جازاسى ئۆلۈمدۇر.
2:192Page 30
فَإِنِ ٱنتَهَوۡاْ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ١٩٢
And if they cease, then indeed, Allāh is Forgiving and Merciful.
ئەگەر ئۇلار سىلەر بىلەن ئۇرۇشۇشتىن ۋە كۇپرىلىقىدىن يانسا، سىلەرمۇ ئۇلار بىلەن ئۇرۇشۇشتىن قول يىغىڭلار. شۈبھىسىزكى ئاللاھ تەۋبە قىلغۇچىلارنى مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر ۋە ئىلگىرى قىلغان گۇناھلىرى ئۈچۈن جازالىمايدۇ. ئاللاھ ئۇلارغا كۆيۈمچاندۇر ۋە جازالاشقا ئالدىرىمايدۇ.
2:193Page 30
وَقَٰتِلُوهُمۡ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتۡنَةٞ وَيَكُونَ ٱلدِّينُ لِلَّهِۖ فَإِنِ ٱنتَهَوۡاْ فَلَا عُدۡوَٰنَ إِلَّا عَلَى ٱلظَّٰلِمِينَ ١٩٣
Fight them until there is no [more] fitnah and [until] religion [i.e., worship] is [acknowledged to be] for Allāh. But if they cease, then there is to be no aggression [i.e., assault] except against the oppressors.
تاكى كاپىرلاردىن كۇپرۇلۇق، شېرىك ۋە كىشىلەرنى ئاللاھنىڭ يولىدىن توسۇش تۈگەپ، ئاللاھنىڭ دىنى غالىب كەلگەنگە قەدەر ئۇلار بىلەن ئۇرۇشۇڭلار. ئەگەر ئۇلار كۇپرىلىقىدىن ۋە كىشىلەرنى ئاللاھنىڭ يولىدىن توسۇشتىن يانسا سىلەر ئۇلار بىلەن ئۇرۇشماڭلار. كۇپرۇلۇق ۋە ئاللاھنىڭ يولىدىن توسۇش بىلەن زۇلۇم قىلغۇچىلاردىن باشقىلارغا دۈشمەنلىك قىلىشقا بولمايدۇ.
2:194Page 30
ٱلشَّهۡرُ ٱلۡحَرَامُ بِٱلشَّهۡرِ ٱلۡحَرَامِ وَٱلۡحُرُمَٰتُ قِصَاصٞۚ فَمَنِ ٱعۡتَدَىٰ عَلَيۡكُمۡ فَٱعۡتَدُواْ عَلَيۡهِ بِمِثۡلِ مَا ٱعۡتَدَىٰ عَلَيۡكُمۡۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلۡمُتَّقِينَ ١٩٤
[Battle in] the sacred month is for [aggression committed in] the sacred month,1 and for [all] violations is legal retribution. So whoever has assaulted you, then assault him in the same way that he has assaulted you. And fear Allāh and know that Allāh is with those who fear Him.
ھىجىرىيە 7- يىلى ئۇرۇش ھارام قىلغان ئايدا ئاللاھ سىلەرگە ھەرەمگە كىرىپ ئۆمرە قىلىش ئىمكانىيىتى بەرگەن ۋاقىت بولسا، ھىجىرىيە 6- يىلى مۇشرىكلار سىلەرنى ھەرەمدىن توسۇۋالغان ئۇرۇش ھارام قىلىنغان ئاينىڭ تۇلۇقلىمىسىدۇر. ھەددىدىن ئاشقانلاردىن قىساس ئېلىش ھەرەم ۋە ئۇرۇش ھارام قىلىنغان ئايلاردا، ئېھراملىق بولۇشقا ئوخشاش رايون ۋە ئەھۋاللاردىمۇ ئىجرا قىلىنىۋېرىدۇ. كىمكى سىلەرگە ئۇرۇش ھارام قىلىنغان ئايلاردا ھۇجۇم قىلسا، سىلەرمۇ شۇ ئايلاردا ئۇلارغا چېقىلساڭلار بولىدۇ. سىلەر ھۇجۇمنى تەڭ-باراۋەر قىلىشتىن ئاشۇرۇۋەتمەڭلار. شۈبھىسىزكى ئاللاھ ھەددىدىن ئاشقۇچىلارنى دوست تۇتمايدۇ، سىلەرگە رۇخسەت قىلىنغان نەرسىلەردە چەكتىن ئاشۇرىۋىتىشتە ئاللاھتىن قورقۇڭلار. بىلىڭلاركى ئاللاھ تەۋپىق ۋە كۈچ قۇۋۋەت ئاتا قىلىشتا تەقۋادارلار بىلەن بىللىدۇر.
2:195Page 30
وَأَنفِقُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَلَا تُلۡقُواْ بِأَيۡدِيكُمۡ إِلَى ٱلتَّهۡلُكَةِ وَأَحۡسِنُوٓاْۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ١٩٥
And spend in the way of Allāh and do not throw [yourselves] with your [own] hands into destruction [by refraining]. And do good; indeed, Allāh loves the doers of good.
پۇل-مالنى جىھاد ۋە ئۇنىڭدىن باشقا ئاللاھنىڭ يولىغا سەرپ قىلىڭلار. سىلەر جىھاد ۋە جىھادقا پۇل-مال بېرىشنى تەرك ئېتىش ياكى ھالاكىتىڭلارغا سەۋەپ بولىدىغان ئىشلارغا ئۆزۈڭلارنى ئېتىش ئارقىلىق نەپسىڭلارنى ھالاك قىلماڭلار. ئىبادىتىڭلارنى، مۇئامىلەڭلارنى ۋە ئەخلاقىڭلارنى ۋايىغا يەتكۈزۈڭلار. ھەقىقەتەن ئاللاھ پۈتۈن ئىشلىرىدا ئېھسان قىلغۇچىلارنى دوست تۇتىدۇ. ئۇلارغا كاتتا ساۋاپ بېرىدۇ ۋە ئۇلارنى توغرا يولغا مۇۋەپپەق قىلىدۇ.
2:196Page 30
وَأَتِمُّواْ ٱلۡحَجَّ وَٱلۡعُمۡرَةَ لِلَّهِۚ فَإِنۡ أُحۡصِرۡتُمۡ فَمَا ٱسۡتَيۡسَرَ مِنَ ٱلۡهَدۡيِۖ وَلَا تَحۡلِقُواْ رُءُوسَكُمۡ حَتَّىٰ يَبۡلُغَ ٱلۡهَدۡيُ مَحِلَّهُۥۚ فَمَن كَانَ مِنكُم مَّرِيضًا أَوۡ بِهِۦٓ أَذٗى مِّن رَّأۡسِهِۦ فَفِدۡيَةٞ مِّن صِيَامٍ أَوۡ صَدَقَةٍ أَوۡ نُسُكٖۚ فَإِذَآ أَمِنتُمۡ فَمَن تَمَتَّعَ بِٱلۡعُمۡرَةِ إِلَى ٱلۡحَجِّ فَمَا ٱسۡتَيۡسَرَ مِنَ ٱلۡهَدۡيِۚ فَمَن لَّمۡ يَجِدۡ فَصِيَامُ ثَلَٰثَةِ أَيَّامٖ فِي ٱلۡحَجِّ وَسَبۡعَةٍ إِذَا رَجَعۡتُمۡۗ تِلۡكَ عَشَرَةٞ كَامِلَةٞۗ ذَٰلِكَ لِمَن لَّمۡ يَكُنۡ أَهۡلُهُۥ حَاضِرِي ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ ١٩٦
And complete the ḥajj and ʿumrah for Allāh. But if you are prevented, then [offer] what can be obtained with ease of sacrificial animals. And do not shave your heads until the sacrificial animal has reached its place of slaughter. And whoever among you is ill or has an ailment of the head [making shaving necessary must offer] a ransom of fasting [three days] or charity1 or sacrifice.2 And when you are secure,3 then whoever performs ʿumrah [during the ḥajj months]4 followed by ḥajj [offers] what can be obtained with ease of sacrificial animals. And whoever cannot find [or afford such an animal] - then a fast of three days during ḥajj and of seven when you have returned [home]. Those are ten complete [days]. This is for those whose family is not in the area of al-Masjid al-Ḥarām. And fear Allāh and know that Allāh is severe in penalty.
ھەج ۋە ئۆمرىنى ئاللاھ رازىلىقىنى كۆزلەپ تۇلۇق ئادا قىلىڭلار. ئەگەر سىلەر كېسەل ياكى دۈشمەن سەۋەبلىك ھەج ئۆمرىنى تۇلۇق ئادا قىلىشتىن چەكلىنىپ قالساڭلار، ئېھرامدىن چىقىشىڭلار ئۈچۈن تۆگە، كالا، قويدىن نېمىنى تاپالىساڭلار شۇنى قۇربانلىق قىلىڭلار. قۇربانلىق قىلىدىغان مال، بۇغۇزلايدىغان يەرگە يەتمىگۈچە چېچىڭلارنى چۈشۈرمەڭلار ياكى قىسقارتماڭلار. ئەگەر قۇربانلىق قىلىدىغان مال ھەرەمگە يىتىپ بېرىشتىن چەكلىنىپ قالغان بولسا ئۇنى چەكلەنگەن جايدا بۇغۇزلىسۇن. ئەگەر ھەرەمگە بېرىشتىن چەكلەنمىگەن بولسا نەھرى كۈنى ياكى ئۇنىڭدىن كىيىنكى تەشرىق كۈنلىرىدە ھەرەمدە بۇغۇزلىسۇن. سىلەردىن كىمكى كېسەل ياكى بېشىدا پىتقا ئوخشاش ئەزىيەت بار بولۇپ شۇ سەۋەبلىك چېچىنى چۈشۈرىۋەتكەن بولسا ئۇ كىشى پىدىيە بېرىش يۈزىسىدىن ئۈچ كۈن روزا تۇتسۇن ياكى ھەرەمنىڭ مىسكىنلىرىدىن ئالتە مىسكىنگە تاماق بەرسۇن ياكى بىر قوي قۇربانلىق قىلىپ ھەرەمنىڭ پېقىرلىرىغا تارقاتسۇن. ئەگەر سىلەردىن كىمكى ھەج ئايلىرىدا ئۆمرىنى ئادا قىلىپ بولغاندىن كېيىن ھەجگە ئېھرام باغلىغۇچە بولغان ئارىلىقتا ئېھراملىق كىشى ئۈچۈن چەكلىنىدىغان نەرسىلەردىن بەھرىمان بولغان بولسا(يەنى تەمەتتۇئ ھەججى قىلغان بولسا)، قوي زەبىھ قىلسۇن ياكى يەتتە ئادەم شېرىكلىشىپ تۆگە ياكى كالا قۇربانلىق قىلسۇن. ئەگەر قۇربانلىق قىلىدىغان مالغا قادىر بولالمىسا جەمئى ئون كۈن بولۇش ئۈچۈن، قۇربانلىقنىڭ ئورنىدا ھەج كۈنلىرىدا ئۈچ كۈن، ئائىلىسىگە قايتقاندىن كېيىن يەتتە كۈن روزا تۇتسۇن. قۇربانلىق مال ياكى ئاجىز كەلگەن كىشىنىڭ روزا تۇتىشى ۋاجىپ بولىدىغان بۇ ھۆكۈم ھەرەمدە ۋە ھەرەمگە يېقىن جايدا ئولتۇرۇشلۇق بولمىغان كىشىلەر ئۈچۈندۇر. چۈنكى بۇلارنىڭ ئېھرامدىن چىقىپ باشقا نەرسىلەردىن بەھرىمان بولۇشقا ھاجىتى يوق. ئۇلار ھەرەمدە تۇرغان پەيتلىرىدە ئۆمرە بىلەن ھەجگە بىر ئېھرام باغلاپ تاۋاپ قىلىشى ئۇلارغا كۇپايە قىلىدۇ. ئاللاھ يولغا قۇيغان ھۆكۈملەرگە ئەگىشىپ، ئۇنىڭ بەلگىلىمىلىرىنى ئۇلۇغلاش ئارقىلىق تەقۋادار بولۇڭلار. بىلىپ قويۇڭلاركى ئاللاھ بۇيرۇقىغا قارشى چىققان كىشىلەرنى قاتتىق جازالىغۇچىدۇر.
2:197Page 31
ٱلۡحَجُّ أَشۡهُرٞ مَّعۡلُومَٰتٞۚ فَمَن فَرَضَ فِيهِنَّ ٱلۡحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي ٱلۡحَجِّۗ وَمَا تَفۡعَلُواْ مِنۡ خَيۡرٖ يَعۡلَمۡهُ ٱللَّهُۗ وَتَزَوَّدُواْ فَإِنَّ خَيۡرَ ٱلزَّادِ ٱلتَّقۡوَىٰۖ وَٱتَّقُونِ يَٰٓأُوْلِي ٱلۡأَلۡبَٰبِ ١٩٧
Ḥajj is [during] well-known months,1 so whoever has made ḥajj obligatory upon himself therein [by entering the state of iḥrām], there is [to be for him] no sexual relations and no disobedience and no disputing during ḥajj. And whatever good you do - Allāh knows it. And take provisions, but indeed, the best provision is fear of Allāh. And fear Me, O you of understanding.
ھەج ۋاقتى مەلۇم بىر قانچە ئايدۇر. شەۋۋال ئېيىدا باشلىنىپ زۇلھەججىنىڭ ئونىنچى كۈنى ئاخىرلىشىدۇ. كىمكى بۇ ئايلاردا ھەج قىلىشنى نىيەت قىلىپ ئېھرام باغلىغان بولسا ئۇ كىشىگە جىنسى ئالاقە ۋە ئۇنىڭغا سەۋەپ بولىدىغان گەپ سۆز ۋە ئىش ھەرىكەتلەرنى قىلىشى ھارام بولىدۇ. ھەج قىلماقچى بولغان ئادەم مۇقەددەس ماكان ۋە زاماندا بولغاچقا گۇناھ مەئسىيەت سادىر قىلىپ، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىغا قارشى چىقىشنىڭ ھاراملىقى ئۇنىڭ ھەققىدە تېخىمۇ كۈچەيتىلىدۇ. شۇنداقلا بىر-بىرىنى ئۆچ كۆرۈشكە ۋە ئاداۋەتكە سەۋەپ بولىدىغان تالاش-تارتىش ۋە جىدەللەرمۇ ھارام بولىدۇ. سىلەر قانداقلىكى ياخشى ئەمەل قىلساڭلار ئاللاھ ئۇنى بىلىپ تۇرىدۇ، شۇ ئارقىلىق سىلەرگە جازا-مۇكاپات بېرىدۇ. ھەجنى ئادا قىلىشتا ئېھتىياجلىق يېمەك-ئىچمەك ئېلىۋېلىپ پايدىلىنىڭلار. بىلىپ قويۇڭلاركى ھەر قانداق ئەھۋالدا سىلەر پايدىلىنىدىغان نەرسىنىڭ ئەڭ ياخشىسى ئاللاھقا تەقۋادار بولۇشتۇر. ئى ساغلام ئەقىل ئىگىلىرى! سىلەر مېنىڭ بۇيرۇقۇمنى ئىجرا قىلىش ۋە چەكلىمىلىرىمدىن يېنىش ئارقىلىق مەندىن قورقۇڭلار.
2:198Page 31
لَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ أَن تَبۡتَغُواْ فَضۡلٗا مِّن رَّبِّكُمۡۚ فَإِذَآ أَفَضۡتُم مِّنۡ عَرَفَٰتٖ فَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ عِندَ ٱلۡمَشۡعَرِ ٱلۡحَرَامِۖ وَٱذۡكُرُوهُ كَمَا هَدَىٰكُمۡ وَإِن كُنتُم مِّن قَبۡلِهِۦ لَمِنَ ٱلضَّآلِّينَ ١٩٨
There is no blame upon you for seeking bounty1 from your Lord [during ḥajj]. But when you depart from ʿArafāt, remember Allāh at al-Mashʿar al-Ḥarām.2 And remember Him, as He has guided you, for indeed, you were before that among those astray.
ھەج مەزگىلىدە تىجارەت ۋە باشقا يوللار ئارقىلىق ھالال رىزق تەلەپ قىلساڭلار سىلەرگە ھېچ گۇناھ بولمايدۇ. زۇلھەججە ئېيىنىڭ 9-كۈنى ئەراپاتتا تۇرغىنىڭلاردىن كېيىن زۇلھەججە ئېيىنىڭ 10-كېچىسى مۇزدەلىفىگە قايتقىنىڭلاردا مەشئەرىل ھەرەمدە يەنى مۇزدەلىفىدە ئاللاھنى تەسبىھ، تەھلىل ( يەنى ئاللاھتىن باشقا ئىلاھ يوق دېيىش ) ۋە دۇئالار بىلەن ياد ئېتىڭلار. ئاللاھنىڭ سىلەرنى دىنىغا، بەيتىنى ھەج قىلىشقا نىسىپ قىلغانلىقى ئۈچۈن ئاللاھنى ياد ئېتىڭلار. ئاللاھ سىلەرنى ئۆز دىنىغا ھىدايەت قىلىشتىن ئىلگىرى سىلەر ئاللاھنىڭ شەرىئىتىدىن غەپلەتتە ئېدىڭلار.
2:199Page 31
ثُمَّ أَفِيضُواْ مِنۡ حَيۡثُ أَفَاضَ ٱلنَّاسُ وَٱسۡتَغۡفِرُواْ ٱللَّهَۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ١٩٩
Then depart from the place from where [all] the people depart and ask forgiveness of Allāh. Indeed, Allāh is Forgiving and Merciful.
ئاندىن كېيىن سىلەر ئەراپاتتىن، ئەراپاتتا تۇرمايدىغان جاھىلىيەت ئەھلى قايتقىنىدەك ئەمەس، بەلكى ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامنىڭ يولىغا ئەگەشكەن كىشىلەر قايتقىنىدەك قايتىڭلار. ئاللاھ يولغا قويغان نەرسىلەرنى ئادا قىلىشتىكى نۇقسانلىقلىرىڭلارغا ئاللاھتىن مەغپىرەت سوراڭلار. شۈبھىسىزكى ئاللاھ بەندىلىرى ئىچىدىن تەۋبە قىلغانلارنى مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر ۋە ئۇلارغا كۆيۈمچاندۇر.
2:200Page 31
فَإِذَا قَضَيۡتُم مَّنَٰسِكَكُمۡ فَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ كَذِكۡرِكُمۡ ءَابَآءَكُمۡ أَوۡ أَشَدَّ ذِكۡرٗاۗ فَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَقُولُ رَبَّنَآ ءَاتِنَا فِي ٱلدُّنۡيَا وَمَا لَهُۥ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ مِنۡ خَلَٰقٖ ٢٠٠
And when you have completed your rites, remember Allāh like your [previous] remembrance of your fathers or with [much] greater remembrance. And among the people is he who says, "Our Lord, give us in this world," and he will have in the Hereafter no share.
سىلەر ھەج پائالىيەتلىرىنى تۈگىتىپ بىكار بولغىنىڭلاردا، ئاتا-بوۋاڭلاردىن پەخىرلىنىپ ئۇلارنى ياد ئەتكىنىڭلاردەك ياكى ئۇنىڭدىنمۇ زىيادە ئاللاھنى ياد ئېتىڭلار ۋە ئۇنى كۆپ مەدھىيەلەڭلار. ئاتا-بوۋاڭلارنى ماختىغىنىڭلاردەك ياكى ئۇنىڭدىنمۇ زىيادە ئاللاھنى كۆپ مەدھىيىلەڭلار. چۈنكى سىلەر بەھرىمان بولىۋاتقان ھەر قانداق نېئمەت ئاللاھ تەرىپىدىن كەلگەندۇر. ئىنسانلار ھەرخىل بولۇپ، بەزى كىشىلەر پەقەت دۇنيا ھاياتىغىلا ئىشىنىدىغان مۇشرىك كاپىردۇر. ئۇ رەببىدىن پەقەت ساغلىق، مال-دۇنيا ۋە بالا-چاقىغا ئوخشاش دۇنيانىڭ نازۇ-نېئمەتلىرى ۋە زىبۇ-زىننەتلىرىنىلا سورايدۇ. بۇلار دۇنياغا قىزىقىپ ئاخىرەتتىن يۈز ئۆرۈگەنلىكى ئۈچۈن، ئاللاھنىڭ ئاخىرەتتە مۆئمىن بەندىلىرىگە تەييارلىغان نەرسىلىرىدىن ئۇلارنىڭ ھېچ نېسىۋىسى بولمايدۇ.
2:201Page 31
وَمِنۡهُم مَّن يَقُولُ رَبَّنَآ ءَاتِنَا فِي ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةٗ وَفِي ٱلۡأٓخِرَةِ حَسَنَةٗ وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ ٢٠١
But among them is he who says, "Our Lord, give us in this world [that which is] good and in the Hereafter [that which is] good and protect us from the punishment of the Fire."
يەنە بەزى كىشىلەر ئاللاھقا ئىمان ئېيتىپ ئاخىرەت كۈنىگە ئىشىنىدۇ. رەببىدىن دەۋزەخ ئازابىدىن قۇتۇلۇپ جەننەتكە كېرىشنى سورىغىنىدەك، دۇنيانىڭ نازۇ-نېئمەتلىرى بىلەن سالىھ ئەمەلنى سورايدۇ.
2:202Page 31
أُوْلَٰٓئِكَ لَهُمۡ نَصِيبٞ مِّمَّا كَسَبُواْۚ وَٱللَّهُ سَرِيعُ ٱلۡحِسَابِ ٢٠٢
Those will have a share of what they have earned, and Allāh is swift in account.
دۇنيا ۋە ئاخىرەتنىڭ ياخشىلىقىنى سورىغۇچىلار دۇنيادا قىلغان ياخشى ئەمەللىرىنىڭ كاتتا ساۋابىغا ئىرىشىدۇ. ئاللاھ ئەمەللەردىن ناھايىتى تىز ھېساب ئالغۇچىدۇر.
2:203Page 32
۞ وَٱذۡكُرُواْ ٱللَّهَ فِيٓ أَيَّامٖ مَّعۡدُودَٰتٖۚ فَمَن تَعَجَّلَ فِي يَوۡمَيۡنِ فَلَآ إِثۡمَ عَلَيۡهِ وَمَن تَأَخَّرَ فَلَآ إِثۡمَ عَلَيۡهِۖ لِمَنِ ٱتَّقَىٰۗ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّكُمۡ إِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ ٢٠٣
And remember Allāh during [specific] numbered days. Then whoever hastens [his departure] in two days - there is no sin upon him; and whoever delays [until the third] - there is no sin upon him - for him who fears Allāh. And fear Allāh and know that unto Him you will be gathered.
ساناقلىق كۈنلەردە يەنى زۇلھەججە ئېيىنىڭ 11-12-13-كۈنلىرىدە تەكبىر ۋە تەھلىل بىلەن ئاللاھنى ياد ئېتىڭلار. كىمكى زۇلھەججە ئېيىنىڭ 12-كۈنى شەيتانغا تاش ئېتىپ بولغاندىن كىيىن مىنادىن ئالدىراپ قايتقان بولسا، ئۇ كىشىگە ھېچ گۇناھ بولمايدۇ. چۈنكى ئاللاھ تائالا كىشىلەرگە بۇ ھۆكۈمنى يەڭگىللەشتۈرۈپ بەرگەن. كىمكى 13- كۈنى تاكى تاش ئاتقانغا قەدەر مىنادا تۇرغان بولسا ئۇ كىشىگىمۇ ھېچ گۇناھ بولمايدۇ. ھەقىقەتەن 13-كۈنىگىچە تۇرغان كىشى ھەج ئىبادىتىنى ئەڭ مۇكەممەل قىلغان ۋە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ئەگەشكەن بولىدۇ. بۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھقا تەقۋادارلىق قىلىپ، ھەجنى ئاللاھ بۇيرۇغاندەك قىلغان كىشى ئۈچۈندۇر. ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئىجرا قىلىپ، چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئاللاھقا تەقۋادار بولۇڭلار. ئۆزۈڭلارنىڭ يەككە-يېگانە ئاللاھ تەرەپكە قايتىپ، ئاللاھنىڭ ئەمەللىرىڭلارغا ئاساسەن جازا-مۇكاپات بېرىدىغانلىقىغا ئىشىنىڭلار.
2:204Page 32
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يُعۡجِبُكَ قَوۡلُهُۥ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَيُشۡهِدُ ٱللَّهَ عَلَىٰ مَا فِي قَلۡبِهِۦ وَهُوَ أَلَدُّ ٱلۡخِصَامِ ٢٠٤
And of the people is he whose speech pleases you in worldly life, and he calls Allāh to witness as to what is in his heart, yet he is the fiercest of opponents.
ئى پەيغەمبەر! كىشىلەر ئىچىدە شۇنداق مۇناپىق ئادەم باركى، ئۇنىڭ دۇنيا تىرىكچىلىكى ھەققىدىكى سۆزى سېنى ھەيران قالدۇرىدۇ. سەن ئۇنىڭ تاتلىق سۆزلىكىنى كۆرگەندە ئۇنى راستچىل، سەمىمى دەپ ئويلاپ قالىسەن. ئۇنىڭ مەقسىتى پەقەتلا ئۆزىنى ۋە مېلىنى ساقلاپ قېلىشتۇر. ئۇ يالغانچى مۇسۇلمانلارغا قاتتىق دۈشمەنلىك ۋە ئاداۋەت ساقلاپ تۇرۇپمۇ قەلبىدىكى ئىمان ۋە ياخشىلىققا گۇۋاھ قىلىدۇ.
2:205Page 32
وَإِذَا تَوَلَّىٰ سَعَىٰ فِي ٱلۡأَرۡضِ لِيُفۡسِدَ فِيهَا وَيُهۡلِكَ ٱلۡحَرۡثَ وَٱلنَّسۡلَۚ وَٱللَّهُ لَا يُحِبُّ ٱلۡفَسَادَ ٢٠٥
And when he goes away, he strives throughout the land to cause corruption therein and destroy crops and animals. And Allāh does not like corruption.
ئۇ سەندىن ئايرىلىپ قايتقاندىن كېيىن زېمىندا گۇناھ مەئسىيەت قىلىش ئۈچۈن، زىرائەتلەرنى ۋە ھايۋاناتلارنى ھالاك قىلىشقا تىرىشىدۇ. ئاللاھ زېمىندا پاساتچىلىق قىلغۇچىلارنى دوست تۇتمايدۇ.
2:206Page 32
وَإِذَا قِيلَ لَهُ ٱتَّقِ ٱللَّهَ أَخَذَتۡهُ ٱلۡعِزَّةُ بِٱلۡإِثۡمِۚ فَحَسۡبُهُۥ جَهَنَّمُۖ وَلَبِئۡسَ ٱلۡمِهَادُ ٢٠٦
And when it is said to him, "Fear Allāh," pride in the sin takes hold of him. Sufficient for him is Hellfire, and how wretched is the resting place.
ئەگەر ئۇنىڭغا نەسىھەت قىلىپ ئاللاھنىڭ بەلگىلىمىلىرىنى ئۇلۇغلاش، چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئاللاھدىن قورققىن دېيىلسە، ئۇنى غۇرۇرى ۋە تەكەببۇرلۇقى ھەقىقەتكە قايتىشتىن توسۇپ قويىدۇ. گۇناھ مەئسىيەتكە تېخىمۇ پاتىدۇ. جەھەننەمگە كېرىش ئۇ كىشىگە كۇپايە قىلىدىغان جازادۇر. جەھەننەم دەۋزىخىلەرگە نېمىدېگەن يامان قارارگاھ ھە!.
2:207Page 32
وَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَشۡرِي نَفۡسَهُ ٱبۡتِغَآءَ مَرۡضَاتِ ٱللَّهِۚ وَٱللَّهُ رَءُوفُۢ بِٱلۡعِبَادِ ٢٠٧
And of the people is he who sells himself, seeking means to the approval of Allāh. And Allāh is Kind to [His] servants.
بەزى كىشىلەر باركى رەببىنى رازى قىلىش، ئۇنىڭ يولىدا جىھاد قىلىش ۋە ئۇنىڭ رازىلىقىنى ئىزدەش ئۈچۈن جېنىنى پىدا قىلىدۇ. ئاللاھ بەندىلىرىگە ناھايىتى مەرھەمەتلىك ۋە كۆيۈمچاندۇر.
2:208Page 32
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱدۡخُلُواْ فِي ٱلسِّلۡمِ كَآفَّةٗ وَلَا تَتَّبِعُواْ خُطُوَٰتِ ٱلشَّيۡطَٰنِۚ إِنَّهُۥ لَكُمۡ عَدُوّٞ مُّبِينٞ ٢٠٨
O you who have believed, enter into Islām completely [and perfectly] and do not follow the footsteps of Satan. Indeed, he is to you a clear enemy.
ئى ئاللاھقا ئىشەنگەن ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا ئەگەشكەنلەر! ئىسلام دىنىغا پۈتۈنلەي كىرىڭلار. ئەھلى كىتابلارغا ئوخشاش كىتابنىڭ بەزى ئەھكاملىرىغا ئىشىنىپ بەزى ئەھكاملىرىغا ئىنكار قىلماڭلار. شەيتاننىڭ يوللىرىغا ئەگەشمەڭلار، چۈنكى شەيتان سىلەرگە ئوپ-ئۇچۇق دۈشمەندۇر.
2:209Page 32
فَإِن زَلَلۡتُم مِّنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡكُمُ ٱلۡبَيِّنَٰتُ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ٢٠٩
But if you slip [i.e., deviate] after clear proofs have come to you, then know that Allāh is Exalted in Might and Wise.
سىلەرگە ئېنىق دەلىللەر كەلگىنىدىن كىيىن توغرا يولدىن تېيىپ كەتسەڭلار بىلىڭلاركى، ھەقىقەتەن ئاللاھ ئۆز قۇدرىتىدە غالىبدۇر. ئەھكاملارنى يولغا قويۇش ۋە ئىشلارنى ئورۇنلاشتۇرۇشتا ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر. شۇڭلاشقا سىلەر ئاللاھتىن قورقۇڭلار ۋە ئۇنى ئۇلۇغلاڭلار.
2:210Page 32
هَلۡ يَنظُرُونَ إِلَّآ أَن يَأۡتِيَهُمُ ٱللَّهُ فِي ظُلَلٖ مِّنَ ٱلۡغَمَامِ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ وَقُضِيَ ٱلۡأَمۡرُۚ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرۡجَعُ ٱلۡأُمُورُ ٢١٠
Do they await but that Allāh should come to them in covers of clouds and the angels [as well] and the matter is [then] decided? And to Allāh [all] matters are returned.
ھەقىقەت يولىدىن چەتنەپ، شەيتاننىڭ يولىغا ئەگەشكەنلەر ئاللاھنىڭ قىيامەت كۈنى ئۇلارنىڭ ئارىسىدا ھۆكۈم چىقىرىش ئۈچۈن بۇلۇت پارچىسى ئىچىدە ئۆز ئۇلۇغلىقى ۋە شانۇ-شەۋكىتىگە لايىق رەۋىشتە كېلىشىنى ساقلامدۇ؟. پەرىشتىلەر ئۇلارنى ھەر تەرەپتىن قورشاپ كېلىدۇ، ئاللاھ ئۇلارنىڭ ھەققىدە بۇيرۇقىنى ئىجرا قىلىدۇ، پۈتۈن مەخلۇقاتلارنىڭ ئىشى يەككە-يېگانە ئاللاھقا قايتىدۇ.
2:211Page 33
سَلۡ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ كَمۡ ءَاتَيۡنَٰهُم مِّنۡ ءَايَةِۭ بَيِّنَةٖۗ وَمَن يُبَدِّلۡ نِعۡمَةَ ٱللَّهِ مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡهُ فَإِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ ٢١١
Ask the Children of Israel how many a sign of evidence We have given them. And whoever exchanges the favor of Allāh [for disbelief] after it has come to him - then indeed, Allāh is severe in penalty.
ئى پەيغەمبەر! ئەيىبلىگەن شەكىلدە ئىسرائىل ئەۋلادىدىن سورىغىنكى، ئاللاھ سىلەرگە پەيغەمبەرلىرىنىڭ راستلىقىنى كۆرسىتىپ بېرىدىغان نەقەدەر كۆپ روشەن دەلىللەرنى بايان قىلدى! سىلەر ئۇ دەلىللەرنى ئىنكار قىلىپ يۈز ئۆرۈدىڭلار. كىمكى ئاللاھنىڭ نېئمىتىنى بىلگەندىن كېيىن ئۇنى كۇپرىلىق قىلىپ ۋە ئىنكار قىلىپ ئۆزگەرتىدىكەن، ئاللاھ ئىنكار قىلغۇچى كاپىرلارنى قاتتىق ئازاپلىغۇچىدۇر.
2:212Page 33
زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَا وَيَسۡخَرُونَ مِنَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْۘ وَٱلَّذِينَ ٱتَّقَوۡاْ فَوۡقَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ وَٱللَّهُ يَرۡزُقُ مَن يَشَآءُ بِغَيۡرِ حِسَابٖ ٢١٢
Beautified for those who disbelieve is the life of this world, and they ridicule those who believe. But those who fear Allāh are above them on the Day of Resurrection. And Allāh gives provision to whom He wills without account.
دۇنيا ۋە دۇنيانىڭ ئىچىدىكى ۋاقىتىلىق نازۇ-نىمەتلەر، ئاخىرى چىقمايدىغان ھۇزۇر ھالاۋەتلەر كاپىرلارغا چىرايلىق كۆرسىتىلدى. ئۇلار ئاللاھقا ۋە ئاخىرەت كۈنىگە ئىمان ئېيتقانلارنى مەسخىرە قىلىدۇ. ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئىجرا قىلىش ۋە چەكلىملىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئاللاھقا تەقۋادار بولغانلار ئاخىرەتتە ئۇلاردىن دەرىجە جەھەتتە ئۈستۈندۈر. چۈنكى ئاللاھ تەقۋادارلارنى جەننەتكە كىرگۈزىدۇ. ئۆز مەخلۇقاتلىرىدىن خالىغان كىشىگە ھېسابسىز ۋە ساناقسىز نېئمەت بېرىدۇ.
2:213Page 33
كَانَ ٱلنَّاسُ أُمَّةٗ وَٰحِدَةٗ فَبَعَثَ ٱللَّهُ ٱلنَّبِيِّـۧنَ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ وَأَنزَلَ مَعَهُمُ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّ لِيَحۡكُمَ بَيۡنَ ٱلنَّاسِ فِيمَا ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِۚ وَمَا ٱخۡتَلَفَ فِيهِ إِلَّا ٱلَّذِينَ أُوتُوهُ مِنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡهُمُ ٱلۡبَيِّنَٰتُ بَغۡيَۢا بَيۡنَهُمۡۖ فَهَدَى ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لِمَا ٱخۡتَلَفُواْ فِيهِ مِنَ ٱلۡحَقِّ بِإِذۡنِهِۦۗ وَٱللَّهُ يَهۡدِي مَن يَشَآءُ إِلَىٰ صِرَٰطٖ مُّسۡتَقِيمٍ ٢١٣
Mankind was [of] one religion [before their deviation]; then Allāh sent the prophets as bringers of good tidings and warners and sent down with them the Scripture in truth to judge between the people concerning that in which they differed. And none differed over it [i.e., the Scripture] except those who were given it - after the clear proofs came to them - out of jealous animosity among themselves. And Allāh guided those who believed to the truth concerning that over which they had differed, by His permission. And Allāh guides whom He wills to a straight path.
ئىنسانلار تاكى شەيتان ئۇلارنى ئازدۇرغانغا قەدەر ئاتىسى ئادەم ئەلەيھىسسالامنىڭ دىنىدا يەنى ھىدايەت ئۈستىدە ئورتاق بىر ئۈممەت ئىدى. كېيىن ئۇلارنىڭ بەزىسى ئىمان ئېيتىپ بەزىسى كاپىر بولۇپ ئىختىلاپلاشتى. شۇ سەۋەپتىن ئاللاھ پەيغەمبەرلەرنى مۇئمىنلەرگە تەييارلىغان رەھمىتى، كاپىرلارغا تەھدىت سالغان قاتتىق ئازابتىن خۇش-بىشارەت بېرىش ئۈچۈن ئەۋەتتى. پەيغەمبەرلەرگە ئۇلار كىشىلەر ئىختىلاپلىشىپ قالغان مەسىلىلەردە كىشىلەرنىڭ ئارىسىدا ھۆكۈم قىلىشى ئۈچۈن شەكسىز ھەقىقەتنى ئۆز ئىچىگە ئالغان كىتابلارنى چۈشۈردى. پەقەت تەۋراتنىڭ ئىلمى بىلدۈرۈلگەن يەھۇدىلارلا ئۇلارغا تەۋراتنىڭ ئىختىلاپ قىلىشقا بولمايدىغان، ئاللاھ تەرىپىدىن كەلگەن ھەقىقەت ئىكەنلىكىگە ھۆججەتلەر كەلگىنىدىن كېيىن ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلىپ تەۋرات ھەققىدە ئىختىلاپ قىلىشتى. ئاللاھ مۇئمىنلەرنى ئۆز ئىرادىسى ۋە ئىزنى بىلەن زالالەتتىن ھىدايەتنى ئايرىشقا مۇۋەپپەق قىلدى. خالىغان كىشىنى ئىمان يولىدىن ئىبارەت قۇسۇرسىز بولغان توغرا يولغا يېتەكلەيدۇ.
2:214Page 33
أَمۡ حَسِبۡتُمۡ أَن تَدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ وَلَمَّا يَأۡتِكُم مَّثَلُ ٱلَّذِينَ خَلَوۡاْ مِن قَبۡلِكُمۖ مَّسَّتۡهُمُ ٱلۡبَأۡسَآءُ وَٱلضَّرَّآءُ وَزُلۡزِلُواْ حَتَّىٰ يَقُولَ ٱلرَّسُولُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ مَتَىٰ نَصۡرُ ٱللَّهِۗ أَلَآ إِنَّ نَصۡرَ ٱللَّهِ قَرِيبٞ ٢١٤
Or do you think that you will enter Paradise while such [trial] has not yet come to you as came to those who passed on before you? They were touched by poverty and hardship and were shaken until [even their] messenger and those who believed with him said, "When is the help of Allāh?" Unquestionably, the help of Allāh is near.
ئى مۆمىنلەر! سىلەر ئىلگىرىكىلەر ئۇچرىغان سىناقلارغا ئۇچرىماي جەننەتكە كېرىشنى ئويلامسىلەر؟ ئۇلارغا قاتتىق يوقسۇللۇق، ئېغىر كېسەل ۋە قورقۇنچ يەتكەن. ئۇلار ئۇچرىغان سىناق شۇ دەرىجىگە يەتكەنكى ئۇلار ئاللاھنىڭ ياردىمىگە ئالدىراپ پەيغەمبەر ۋە مۆئمىنلەر بىرلىكتە: « ئاللاھنىڭ نۇستىرى قاچان كېلىدۇ؟ » دىيىشىپ كەتكەن. بىلىپ قويۇڭلاركى ئاللاھنىڭ ياردىمى مۆئمىنلەرگە ۋە ئاللاھقا تەۋەككۇل قىلغۇچىلارغا يېقىندۇر.
2:215Page 33
يَسۡـَٔلُونَكَ مَاذَا يُنفِقُونَۖ قُلۡ مَآ أَنفَقۡتُم مِّنۡ خَيۡرٖ فَلِلۡوَٰلِدَيۡنِ وَٱلۡأَقۡرَبِينَ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينِ وَٱبۡنِ ٱلسَّبِيلِۗ وَمَا تَفۡعَلُواْ مِنۡ خَيۡرٖ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِهِۦ عَلِيمٞ ٢١٥
They ask you, [O Muḥammad], what they should spend. Say, "Whatever you spend of good is [to be] for parents and relatives and orphans and the needy and the traveler. And whatever you do of good - indeed, Allāh is Knowing of it."
ئى پەيغەمبەر! سەندىن ساھابىلىرىڭ خىلمۇ-خىل ماللىرىدىن نېمىنى سەدىقە قىلىدىغانلىقىنى، نەگە سەرپ قىلىدىغانلىقىنى سورايدۇ. ئۇلارغا ئېيتقىنكى: پاك، ھالال مالدىن نېمىنى سەرپ قىلساڭلار ئاتا-ئاناڭلارغا، ئاراڭلاردىكى تۇرمۇشى تۆۋەن خىش-ئەقرىبالىرىڭلارغا، مۇھتاج يېتىملەرگە، ھېچ نەرسىسى يوق يوقسۇللارغا، ئائىلىسى ۋە ۋەتىنىدىن ئايرىلىپ قالغان مۇساپىرلارغا سەرپ قىلىڭلار. ئى مۆئمىنلەر! ئاز بولسۇن ياكى كۆپ بولسۇن نېمە ياخشىلىق قىلماڭلار، ئاللاھ ئۇنى بىلىپ تۇرىدۇ، ئاللاھقا ھېچ نەرسە مەخپى ئەمەس، ئاللاھ سىلەرگە ئەمەللىرىڭلارغا ئاساسەن جازا-مۇكاپات بېرىدۇ.
2:216Page 34
كُتِبَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡقِتَالُ وَهُوَ كُرۡهٞ لَّكُمۡۖ وَعَسَىٰٓ أَن تَكۡرَهُواْ شَيۡـٔٗا وَهُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡۖ وَعَسَىٰٓ أَن تُحِبُّواْ شَيۡـٔٗا وَهُوَ شَرّٞ لَّكُمۡۚ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ وَأَنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ ٢١٦
Battle has been enjoined upon you while it is hateful to you. But perhaps you hate a thing and it is good for you; and perhaps you love a thing and it is bad for you. And Allāh knows, while you know not.
ئى مۆئمىنلەر! ئاللاھ يولىدا ئۇرۇش قىلىش سىلەرگە پەرز قىلىندى. ھالبۇكى، ئۇرۇشتا مال ۋە جان كەتكەنلىكى ئۈچۈن ئىنساننىڭ تەبىئىتى ئۇرۇش قىلىشنى ياقتۇرمايدۇ. سىلەر بىر نەرسىنى ياقتۇرماسلىقىڭلار مۇمكىن، ئەمما ئۇ ئەمەلىيەتتە سىلەرگە ياخشى ۋە مەنپەئەتلىكتۇر. ئاللاھ يولىدا ئۇرۇش قىلىش بۇنىڭغا مىسال بولالايدۇ. ئۇرۇش قىلىشنىڭ ساۋابى كاتتا بولۇش بىلەن بىرگە ئۇ ئارقىلىق دۈشمەنلەردىن نۇسرەت تاپقىلى، ئاللاھنىڭ كەلىمىسىنى ئۈستۈن قىلغىلى بولىدۇ. سىلەر بىر نەرسىنى ياخشى كۆرۈشۈڭلار مۇمكىن ئەمما ئۇ سىلەرگە زىيانلىقتۇر. جىھادقا چىقماي ئۆيدە ئولتۇرۇۋېلىش بۇنىڭغا مىسال بولالايدۇ. مەغلۇبىيەت ۋە دۈشمەنلەرنىڭ ھاكىميەتنى ئىگەللىۋېلىشى جىھادنى تەرك ئەتكەنلىكتىن بولىدۇ. ئاللاھ پۈتۈن ياخشى يامان ئەمەللەرنى بىلىپ تۇرىدۇ. ھالبۇكى سىلەر بىلمەيسىلەر. ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىغا بويسۇنساڭلار سىلەر ئۈچۈن ياخشىدۇر.
2:217Page 34
يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلشَّهۡرِ ٱلۡحَرَامِ قِتَالٖ فِيهِۖ قُلۡ قِتَالٞ فِيهِ كَبِيرٞۚ وَصَدٌّ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَكُفۡرُۢ بِهِۦ وَٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ وَإِخۡرَاجُ أَهۡلِهِۦ مِنۡهُ أَكۡبَرُ عِندَ ٱللَّهِۚ وَٱلۡفِتۡنَةُ أَكۡبَرُ مِنَ ٱلۡقَتۡلِۗ وَلَا يَزَالُونَ يُقَٰتِلُونَكُمۡ حَتَّىٰ يَرُدُّوكُمۡ عَن دِينِكُمۡ إِنِ ٱسۡتَطَٰعُواْۚ وَمَن يَرۡتَدِدۡ مِنكُمۡ عَن دِينِهِۦ فَيَمُتۡ وَهُوَ كَافِرٞ فَأُوْلَٰٓئِكَ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ٢١٧
They ask you about the sacred month1 - about fighting therein. Say, "Fighting therein is great [sin], but averting [people] from the way of Allāh and disbelief in Him and [preventing access to] al-Masjid al-Ḥarām and the expulsion of its people therefrom are greater [evil] in the sight of Allāh. And fitnah2 is greater than killing." And they will continue to fight you until they turn you back from your religion if they are able. And whoever of you reverts from his religion [to disbelief] and dies while he is a disbeliever - for those, their deeds have become worthless in this world and the Hereafter, and those are the companions of the Fire; they will abide therein eternally.
ئى پەيغەمبەر! ئۇلار سەندىن ئۇرۇش ھارام قىلىنغان زۇلقەئدە، زۇلھەججە، مۇھەررەم ۋە رەجەپ ئايلىرىدا ئۇرۇش قىلىشنىڭ ھۆكمى ھەققىدە سورايدۇ. ئۇلارغا جاۋاپ بېرىپ: بۇ ئايلاردا ئۇرۇش قىلىش ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا قەبىھ سانىلىدىغان چوڭ گۇناھتۇر. مۇشرىكلارنىڭ باشقىلارنى ئاللاھ يولىدىن توسۇشى، مۆئمىنلەرنى مەسجىدى ھەرەمدىن چەكلىشى، مەسجىدى ھەرەمدىن ئۇنىڭ ئاھالىسىنى ھەيدەپ چىقىرىشى بولسا، ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا ئۇرۇش ھارام قىلىنغان ئايدا ئۇرۇش قىلغاندىنمۇ چوڭ گۇناھتۇر. ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈش ئادەم ئۆلتۈرگەندىنمۇ چوڭ گۇناھتۇر. ئى مۆمىنلەر! مۇشرىكلار سىلەرنى كۈچىنىڭ يېتىشىچە تاكى ھەق دىنىڭلاردىن ئۆزلىرىنىڭ باتىل دىنىغا قايتۇرغانغا قەدەر زۇلۇمىنى داۋاملاشتۇرۇپ سىلەر بىلەن ئۇرۇشىدۇ. كىم دىنىدىن يېنىپ، ئاللاھقا كاپىر بولغان پېتى ئۆلسە ئۇنىڭ ياخشى ئەمەللىرى بىكار بولۇپ كېتىدۇ. ئاخرەتتىكى جايى دەۋزەختە مەڭگۈ قېلىشتىن ئىبارەت بولىدۇ.
2:218Page 34
إِنَّ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَٱلَّذِينَ هَاجَرُواْ وَجَٰهَدُواْ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ أُوْلَٰٓئِكَ يَرۡجُونَ رَحۡمَتَ ٱللَّهِۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ٢١٨
Indeed, those who have believed and those who have emigrated and fought in the cause of Allāh - those expect the mercy of Allāh. And Allāh is Forgiving and Merciful.
شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا ئىشەنگەنلەر، ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ رەسۇلىنىڭ يولىدا ھىجرەت قىلىپ ۋەتەنلىرىنى تەرك ئەتكەنلەر، ئاللاھنىڭ كەلىمىسىنى ئۈستۈن قىلىش ئۈچۈن ئۇرۇش قىلغانلار، ئۇنىڭ رەھمىتىنى ئۈمىد قىلىدۇ. ئاللاھ بەندىلىرىنىڭ گۇناھلىرىنى مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر ۋە ئۇلارغا كۆيۈمچاندۇر.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences