Al-MukhtasarAn‑Naml · 27:1–61

Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uyghur

النمل

An-Naml

The Ant · Meccan · 93 ayahs

27:1Page 377

طسٓۚ تِلۡكَ ءَايَٰتُ ٱلۡقُرۡءَانِ وَكِتَابٖ مُّبِينٍ ١

Ṭā, Seen.1 These are the verses of the Qur’ān [i.e., recitation] and a clear Book

سۈرە بەقەرەنىڭ بېشىدا بۇنىڭغا ئوخشاش ئۈزۈك تاۋۇشلار ھەققىدىكى قاراشلار ئوتتۇرىغا قويۇلۇپ بولدى. ساڭا نازىل قىلىنغان بۇ ئايەتلەر قۇرئان كەرىمنىڭ ئايەتلىرىدۇر، (قۇرئان) روشەن كىتابتۇركى، ئۇنىڭدا قىلچە شەك يوق. ئازراق ئويلانغان كىشى ئۇنىڭ ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدىن نازىل بولغانلىقىنى بىلەلەيدۇ.

27:2Page 377

هُدٗى وَبُشۡرَىٰ لِلۡمُؤۡمِنِينَ ٢

As guidance and good tidings for the believers

ھەقكە يېتەكلەپ، توغرىنى كۆرسىتىدىغان بۇ ئايەتلەر ئاللاھقا ۋە ئاللانىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئىمان ئېيتقان مۇئمىنلەرگە خۇشبېشارەتتۇر.

27:3Page 377

ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ يُوقِنُونَ ٣

Who establish prayer and give zakāh, and of the Hereafter they are certain [in faith].

ئۇلار نامازنى ئەڭ مۇكەممەل رەۋىشتە ئادا قىلىدۇ، ماللىرىنىڭ زاكىتىنى بېرىدۇ، ئاخىرەتتىكى جازا - مۇكاپاتلارغا چىن پۈتىدۇ.

27:4Page 377

إِنَّ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱلۡأٓخِرَةِ زَيَّنَّا لَهُمۡ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَهُمۡ يَعۡمَهُونَ ٤

Indeed, for those who do not believe in the Hereafter, We have made pleasing to them their deeds, so they wander blindly.

شەكسىزكى ئاخىرەتكە ھەم ئاخىرەتتىكى جازا - مۇكاپاتقا ئىشەنمەيدىغان كاپىرلارغا ناچار ئەمەللىرىنى چىرايلىق كۆرسىتىپ قويدۇق. شۇنىڭ بىلەن ئۇلار قىلمىشلىرىنى داۋاملاشتۇردى، تېڭىرقىغان ھالدا توغرا يولنى تاپالمىدى.

27:5Page 377

أُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ لَهُمۡ سُوٓءُ ٱلۡعَذَابِ وَهُمۡ فِي ٱلۡأٓخِرَةِ هُمُ ٱلۡأَخۡسَرُونَ ٥

Those are the ones for whom there will be the worst of punishment, and in the Hereafter they are the greatest losers.

يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان سۈپەتتىكى ئىنسانلار بۇ دۇنيادا ئۆلتۈرۈلۈش ۋە ئەسىرگە ئېلىنىش ئارقىلىق قاتتىق ئازابقا دۇچار بولىدۇ. ئۇلار ئاخىرەتتە ئەڭ كۆپ زىيان تارتىدىغانلاردۇر، چۈنكى ئۇلار قىيامەت كۈنى دوزاخقا مەڭگۈلۈك مەھكۇم قىلىنىش ئارقىلىق ئۆزلىرىنى ھەم بالا - چاقىلىرىنى يوقىتىدۇ.

27:6Page 377

وَإِنَّكَ لَتُلَقَّى ٱلۡقُرۡءَانَ مِن لَّدُنۡ حَكِيمٍ عَلِيمٍ ٦

And indeed, [O Muḥammad], you receive the Qur’ān from one Wise and Knowing.

ئەي پەيغەمبەر! ساڭا نازىل قىلىنغان بۇ قۇرئاننى يارىتىشىدا، پىلانلىشىدا ۋە ئەھكاملارنى يولغا قويۇشىدا ھېكمەتلىك ئىش قىلغۇچى زاتتىن تاپشۇرۇۋالىسەن. ئۇ ھەممىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇركى، ئۇنىڭغا بەندىلىرىدىنىڭ ياخشى ئەمەللىرىدىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدۇ.

27:7Page 377

إِذۡ قَالَ مُوسَىٰ لِأَهۡلِهِۦٓ إِنِّيٓ ءَانَسۡتُ نَارٗا سَـَٔاتِيكُم مِّنۡهَا بِخَبَرٍ أَوۡ ءَاتِيكُم بِشِهَابٖ قَبَسٖ لَّعَلَّكُمۡ تَصۡطَلُونَ ٧

[Mention] when Moses said to his family, "Indeed, I have perceived a fire. I will bring you from there information or will bring you a burning torch that you may warm yourselves."

ئەي پەيغەمبەر! ئۆز ۋاقتىدا مۇسا ئەھلىگە: مەن ھەقىقەتەن ئوت كۆردۈم، ئوتنىڭ يېنىغا بېرىپ، بىزگە توغرا يول كۆرسىتىدىغان بىرەر خەۋەر ئېلىپ كېلەي ياكى سىلەرنىڭ سوغۇقتىن ئىسسىنىشىڭلار ئۈچۈن ئوتتىن بىر چوغ ئېلىپ كېلەي، دېدى.

27:8Page 377

فَلَمَّا جَآءَهَا نُودِيَ أَنۢ بُورِكَ مَن فِي ٱلنَّارِ وَمَنۡ حَوۡلَهَا وَسُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٨

But when he came to it, he was called, "Blessed is whoever is at the fire and whoever is around it. And exalted is Allāh, Lord of the worlds.

مۇسا يىراقتىن كۆرۈنگەن ئوتنىڭ ئورنىغا كەلگەندە ئاللاھ تائالا ئۇنىڭغا مۇنداق نىدا قىلدى: ئوتنىڭ يېنىدىكى كىشى ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىدىكى پەرىشتىلەر ئۇلۇغ قىلىندى. بۇ، ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارىنى ئۇلۇغلاش ھەمدە ئۇنى ئازغۇنلار سۈپەتلىگەن نالايىق سۈپەتلەردىن پاكلاش ئۈچۈندۇر.

27:9Page 377

يَٰمُوسَىٰٓ إِنَّهُۥٓ أَنَا ٱللَّهُ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ٩

O Moses, indeed it is I - Allāh, the Exalted in Might, the Wise."

ئاللاھ تائالا مۇساغا ئېيتتى: ئى مۇسا! شەكسىزكى مەن ھېچكىم يېڭەلمەيدىغان غالىب، يارىتىش، تەقدىر قىلىش ۋە ھۆكۈملەرنى يولغا قويۇشتا ھېكمەتلىك ئىش قىلغۇچى ئاللاھتۇرمەن.

27:10Page 377

وَأَلۡقِ عَصَاكَۚ فَلَمَّا رَءَاهَا تَهۡتَزُّ كَأَنَّهَا جَآنّٞ وَلَّىٰ مُدۡبِرٗا وَلَمۡ يُعَقِّبۡۚ يَٰمُوسَىٰ لَا تَخَفۡ إِنِّي لَا يَخَافُ لَدَيَّ ٱلۡمُرۡسَلُونَ ١٠

And [he was told], "Throw down your staff." But when he saw it writhing as if it were a snake, he turned in flight and did not return.1 [Allāh said], "O Moses, fear not. Indeed, in My presence the messengers do not fear.

ھاساڭنى تاشلىغىن. مۇسا ھاسىسىنى تاشلىدى. مۇسا ھاسىسىنىڭ خۇددى ئەجدىھادەك تەۋرىنىپ، ھەرىكەتلىنىۋاتقانلىقىنى كۆرگىنىدە ئارقىسىغا بۇرۇلدى، (قورققىنىدىن) كەينىگە قارىيالمىدى. ئاللاھ ئۇنىڭغا ئېيتتى: قورقمىغىن. مېنىڭ ھۇزۇرۇمدا پەيغەمبەرلەر ئەجدىھا ۋە باشقا نەرسىلەردىن قورقمايدۇ.

27:11Page 377

إِلَّا مَن ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسۡنَۢا بَعۡدَ سُوٓءٖ فَإِنِّي غَفُورٞ رَّحِيمٞ ١١

Otherwise, he who wrongs, then substitutes good after evil - indeed, I am Forgiving and Merciful.

لېكىن كىمكى گۇناھ قىلىش ئارقىلىق ئۆزىگە زۇلۇم قىلىپ، ئۇنىڭدىن كېيىن تەۋبە قىلىدىكەن، مەن ھەقىقەتەن ئۇنى مەغپىرەت قىلغۇچى ۋە ناھايىتى مېھرىباندۇرمەن.

27:12Page 377

وَأَدۡخِلۡ يَدَكَ فِي جَيۡبِكَ تَخۡرُجۡ بَيۡضَآءَ مِنۡ غَيۡرِ سُوٓءٖۖ فِي تِسۡعِ ءَايَٰتٍ إِلَىٰ فِرۡعَوۡنَ وَقَوۡمِهِۦٓۚ إِنَّهُمۡ كَانُواْ قَوۡمٗا فَٰسِقِينَ ١٢

And put your hand into the opening of your garment [at the breast]; it will come out white without disease. [These are] among the nine signs [you will take] to Pharaoh and his people. Indeed, they have been a people defiantly disobedient."

قولۇڭنى كۆڭلىكىڭنىڭ ياقىسىدىن قوينۇڭغا سالغىن، قولۇڭ قوينۇڭغا سالغاندىن كېيىن قاردەك ئاپئاق بولۇپ چىقىدۇ، ئۇ ئاۋلاق كېسىلى ئەمەس. (بۇ ئىش بىز ساڭا ئاتا قىلغان) توققۇز مۆجىزە ئىچىدە بار بولۇپ، بۇلارنىڭ ھەممىسى سېننىڭ راستلىقىڭغا ئىسپات بولىدۇ، -قول بىلەن بېرىلگەن مۆجىزىلەر: ھاسا، قەھەتچىلىك يىللىرى، مېۋىلەرنىڭ كېمىيىپ كېتىشى، توپان بالاسى، چېكەتكە، پىت، تاشپاقا ۋە قان ئاپەتلىرى قاتارلىقلار بولۇپ- (بىز بۇ ئاپەتلەرنى) پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ تەۋەلىرىگە ئاپرىدە قىلدۇق. شەكسىزكى ئۇلار ئاللاھقا كاپىر بولۇش ئارقىلىق ئۇنىڭ ئىتائىتىدىن چىققان قەۋم ئىدى.

27:13Page 377

فَلَمَّا جَآءَتۡهُمۡ ءَايَٰتُنَا مُبۡصِرَةٗ قَالُواْ هَٰذَا سِحۡرٞ مُّبِينٞ ١٣

But when there came to them Our visible signs, they said, "This is obvious magic."

ئۇلارغا بىز مۇسانى قوللاپ ئۇنىڭغا بەرگەن بۇ روشەن مۆجىزىلەر كەلگەن چاغدا ئۇلار: مۇسا مۆجىزە دەپ كەلتۈرگەن بۇ نەرسىلەر ئوپئوچۇق سېھىردۇر، دېيىشتى.

27:14Page 378

وَجَحَدُواْ بِهَا وَٱسۡتَيۡقَنَتۡهَآ أَنفُسُهُمۡ ظُلۡمٗا وَعُلُوّٗاۚ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُفۡسِدِينَ ١٤

And they rejected them, while their [inner] selves were convinced thereof, out of injustice and haughtiness. So see how was the end of the corrupters.

ئۇلار ئىچىدە بۇ مۆجىزىلەرنىڭ ئاللاھ تەرىپىدىن كەلگەنلىكىنى ئېتىراپ قىلسىمۇ، ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلىپ، ھەقتىن باش تارتقانلىقلىرى ئۈچۈن بۇ روشەن مۆجىزىلەرنى ئىنكار قىلىپ، ئېتىراپ قىلمىدى. ئەي پەيغەمبەر! كۇپۇرلۇقى ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلىرى ئارقىلىق يەر يۈزىدە بۇزۇقچىلىق قىلغانلارنىڭ قانداق ئاقىۋەتكە قالغانلىقىنى ئويلاپ باققىن. بىز ئۇلارنى ھالاك قىلىپ، پۈتۈنلەي ۋەيران قىلىۋەتتۇق.

27:15Page 378

وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا دَاوُۥدَ وَسُلَيۡمَٰنَ عِلۡمٗاۖ وَقَالَا ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي فَضَّلَنَا عَلَىٰ كَثِيرٖ مِّنۡ عِبَادِهِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ١٥

And We had certainly given to David and Solomon knowledge, and they said, "Praise [is due] to Allāh, who has favored us over many of His believing servants."

بىز ھەقىقەتەن داۋۇدقا ۋە ئوغلى سۇلايمانغا ئىلىم ئاتا قىلدۇق، (ئۇلارنىڭ) قۇشلارنىڭ تىلىنى بىلگەنلىكىمۇ شۇنىڭ جۈملىسىدىن ئىدى. داۋۇد بىلەن سۇلايمان ئاللاھ تائالاغا شۈكۈر ئېيتىپ: جىمى ھەمدۇسانا بىزنى پەيغەمبەر قىلىپ، جىن - شەيتانلارنى بويسۇندۇرۇپ بېرىش ئارقىلىق كۆپلىگەن مۇئمىن بەندىلىرىدىن ئۈستۈن قىلغان ئاللاھ تائالا خاستۇر، دېدى.

27:16Page 378

وَوَرِثَ سُلَيۡمَٰنُ دَاوُۥدَۖ وَقَالَ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ عُلِّمۡنَا مَنطِقَ ٱلطَّيۡرِ وَأُوتِينَا مِن كُلِّ شَيۡءٍۖ إِنَّ هَٰذَا لَهُوَ ٱلۡفَضۡلُ ٱلۡمُبِينُ ١٦

And Solomon inherited David. He said, "O people, we have been taught the language of birds, and we have been given from all things. Indeed, this is evident bounty."

سۇلايمان پەيغەمبەرلىكتە، ئىلىمدە ۋە پادىشاھلىقتا دادىسى داۋۇدقا ۋارىسلىق قىلدى، شۇنداقلا ئاللاھنىڭ ئۆزىگە ۋە ئاتىسىغا بەرگەن نېئمەتلەرنى تىلغا ئېلىپ: ئەي ئىنسانلار! ئاللاھ بىزگە قۇشلارنىڭ تىلىنى ئۆگەتتى، پەيغەمبەرلەرگە ۋە پادىشاھلارغا بېرىدىغان ھەر قانداق نەرسىنى بەردى. ئاللاھ تائالا بىزگە بەرگەن بۇ نېئمەتلەر ھەقىقەتەن روشەن مەرھەمەتتۇر.

27:17Page 378

وَحُشِرَ لِسُلَيۡمَٰنَ جُنُودُهُۥ مِنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ وَٱلطَّيۡرِ فَهُمۡ يُوزَعُونَ ١٧

And gathered for Solomon were his soldiers of the jinn and men and birds, and they were [marching] in rows

سۇلايمانغا ئىنسانلار، جىنلار ۋە ئۇچار قۇشلاردىن بولغان قوشۇنلىرى توپلاندى، ئۇلار ناھايىتى تەرتىپلىك ئورۇنلاشتۇرۇلغان ئىدى.

27:18Page 378

حَتَّىٰٓ إِذَآ أَتَوۡاْ عَلَىٰ وَادِ ٱلنَّمۡلِ قَالَتۡ نَمۡلَةٞ يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّمۡلُ ٱدۡخُلُواْ مَسَٰكِنَكُمۡ لَا يَحۡطِمَنَّكُمۡ سُلَيۡمَٰنُ وَجُنُودُهُۥ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ١٨

Until, when they came upon the valley of the ants, an ant said, "O ants, enter your dwellings that you not be crushed by Solomon and his soldiers while they perceive not."

ئۇلار توختىماي يۈرۈش قىلىپ، شام زېمىنىدىكى بىر چۈمۈلە ۋادىسىغا يېتىپ كەلگەندە چۈمۈلىلەردىن بىرى: ھەي چۈمۈلىلەر! ئۇۋىلىرىڭلارغا كىرىۋېلىڭلار، سۇلايمان ۋە ئۇنىڭ قوشۇنلىرى ئۇقماستىن سىلەرنى يەنچىۋەتمىسۇن. كاشكى ئۇلار سىلەرنىڭ بارلىقىڭلارنى ئۇققان بولسا، سىلەرنى ھەرگىز يەنچىۋەتمىگەن بولاتتى، دېدى.

27:19Page 378

فَتَبَسَّمَ ضَاحِكٗا مِّن قَوۡلِهَا وَقَالَ رَبِّ أَوۡزِعۡنِيٓ أَنۡ أَشۡكُرَ نِعۡمَتَكَ ٱلَّتِيٓ أَنۡعَمۡتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَٰلِدَيَّ وَأَنۡ أَعۡمَلَ صَٰلِحٗا تَرۡضَىٰهُ وَأَدۡخِلۡنِي بِرَحۡمَتِكَ فِي عِبَادِكَ ٱلصَّٰلِحِينَ ١٩

So [Solomon] smiled, amused at her speech, and said, "My Lord, enable me1 to be grateful for Your favor which You have bestowed upon me and upon my parents and to do righteousness of which You approve. And admit me by Your mercy into [the ranks of] Your righteous servants."2

سۇلايمان چۈمۈلىنىڭ سۆزىنى ئاڭلاپ تەبەسسۇم قىلىپ كۈلدى ۋە پەرۋەردىگارىغا دۇئا قىلىپ: پەرۋەردىگارىم! ماڭا مۇۋەپپەقىيەتكە ئېرىشتۈرگىن، ماڭا ۋە ئاتا-ئانامغا بەرگەن نېئمەتلىرىڭگە شۈكۈر ئېيتىشنى ئىلھام قىلغىن، مېنى ئۆزۈڭ رازى بولىدىغان ياخشى ئەمەللەرگە مۇۋەپپەق قىلغىن، شۇنداقلا رەھمىتىڭ بىلەن سالىھ بەندىلىرىڭنىڭ قاتارىغا كىرگۈزگىن، دېدى.

27:20Page 378

وَتَفَقَّدَ ٱلطَّيۡرَ فَقَالَ مَالِيَ لَآ أَرَى ٱلۡهُدۡهُدَ أَمۡ كَانَ مِنَ ٱلۡغَآئِبِينَ ٢٠

And he took attendance of the birds and said, "Why do I not see the hoopoe - or is he among the absent?

سۇلايمان قۇشلارنى كۆزدىن كەچۈرۈۋېتىپ، ھۆپۈپنى كۆرمىگەندىن كېيىن ئېيتتى: ماڭا نېمە بولدى؟ ھۆپۈپنى كۆرمەيمەنغۇ! ئۇنى بىرەر نەرسە توسۇۋېلىپ كۆرەلمەي قالدىممۇ ياكى ئۇ زادى يوقمۇ؟

27:21Page 378

لَأُعَذِّبَنَّهُۥ عَذَابٗا شَدِيدًا أَوۡ لَأَاْذۡبَحَنَّهُۥٓ أَوۡ لَيَأۡتِيَنِّي بِسُلۡطَٰنٖ مُّبِينٖ ٢١

I will surely punish him with a severe punishment or slaughter him unless he brings me clear authorization."1

سۇلايمان ئۇنىڭ يوقلۇقىنى مۇئەييەنلەشتۈرگەندىن كېيىن: مەن ئۇنى قاتتىق جازالايمەن، يەنى يا يوقاپ كەتكەنلىكىنىڭ جازاسى سۈپىتىدە ئۇنى بوغۇزلايمەن ياكى يوقاپ كەتكەنلىكىگە سەۋەب بولالايدىغان ئېنىق پاكىت كەلتۈرىدۇ، دېدى.

27:22Page 378

فَمَكَثَ غَيۡرَ بَعِيدٖ فَقَالَ أَحَطتُ بِمَا لَمۡ تُحِطۡ بِهِۦ وَجِئۡتُكَ مِن سَبَإِۭ بِنَبَإٖ يَقِينٍ ٢٢

But he [i.e., the hoopoe] stayed not long and said, "I have encompassed [in knowledge] that which you have not encompassed, and I have come to you from Sheba with certain news.

ھۆپۈپ يوقاپ كېتىپ ئۇزۇن ئۆتمەي قايتىپ كېلىپ، سۇلايمان ئەلەيھىسسالامغا ئېيتتى: مەن سەن بىلمىگەن بىر ئىشنى بىلىپ كەلدىم، ساڭا سەبە ئاھالىسىدىن شەكسىز، ئىشەنچلىك مەلۇمات ئېلىپ كەلدىم.

27:23Page 379

إِنِّي وَجَدتُّ ٱمۡرَأَةٗ تَمۡلِكُهُمۡ وَأُوتِيَتۡ مِن كُلِّ شَيۡءٖ وَلَهَا عَرۡشٌ عَظِيمٞ ٢٣

Indeed, I found [there] a woman ruling them, and she has been given of all things, and she has a great throne.

شەكسىزكى مەن بىر ئايالنىڭ ئۇلارغا (يەنى سەبە ئاھالىسىگە) ھۆكۈمرانلىق قىلىۋاتقانلىقىنى كۆردۈم. بۇ ئايالغا كۈچ - قۇۋۋەت ۋە پادىشاھلىقنىڭ ھەر قانداق ۋاسىتىسى بېرىلىپتۇ. ئۇنىڭ ناھايىتى چوڭ بىر تەختى بار بولۇپ، ئۇ خەلقىنى شۇ تەختىدە ئولتۇرۇپ ئىدارە قىلىدىكەن.

27:24Page 379

وَجَدتُّهَا وَقَوۡمَهَا يَسۡجُدُونَ لِلشَّمۡسِ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَزَيَّنَ لَهُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ أَعۡمَٰلَهُمۡ فَصَدَّهُمۡ عَنِ ٱلسَّبِيلِ فَهُمۡ لَا يَهۡتَدُونَ ٢٤

I found her and her people prostrating to the sun instead of Allāh, and Satan has made their deeds pleasing to them and averted them from [His] way, so they are not guided,

مەن بۇ ئايالنىڭمۇ، قەۋمىنىڭمۇ ئاللاھنى قويۇپ قۇياشقا چوقۇنىۋاتقۇانلىقىنى كۆردۈم، شەيتان ئۇلارغا شېرىك ۋە ئاسىيلىقتىن ئىبارەت ناچار ئەمەللىرىنى چىرايلىق كۆرسىتىپ، ئۇلارنى ھەق يولىدىن بۇرۇۋەتكەنلىكتىن، ئۇلار ھىدايەت تاپالماپتۇ.

27:25Page 379

أَلَّاۤ يَسۡجُدُواْۤ لِلَّهِ ٱلَّذِي يُخۡرِجُ ٱلۡخَبۡءَ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَيَعۡلَمُ مَا تُخۡفُونَ وَمَا تُعۡلِنُونَ ٢٥

[And] so they do not prostrate to Allāh, who brings forth what is hidden within the heavens and the earth and knows what you conceal and what you declare -

شەيتان ئۇلارنىڭ ئاسماندا يوشۇرۇنغان يامغۇرنى ۋە زېمىندىكى ئۆسۈملۈكلەرنى چىقىرىدىغان، بەندىلەرنىڭ ئاشكارا ۋە يوشۇرۇن ئىشلىرىنى بىلىپ تۇرىدىغان، بۇلاردىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايدىغان ئاللاھقا سەجدە قىلمىسۇن، دەپ ئۇلارغا شېرىك ۋە ئاسىيلىقتىن ئىبارەت ناچار ئەمەللىرىنى چىرايلىق كۆرسەتتى.

27:26Page 379

ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡعَظِيمِ۩ ٢٦

Allāh - there is no deity except Him, Lord of the Great Throne."

ئاللاھتىن باشقا ھەقىقىي مەبۇد يوقتۇركى، ئۇ بۈيۈك ئەرشنىڭ پەرۋەردىگارىدۇر.

27:27Page 379

۞ قَالَ سَنَنظُرُ أَصَدَقۡتَ أَمۡ كُنتَ مِنَ ٱلۡكَٰذِبِينَ ٢٧

[Solomon] said, "We will see whether you were truthful or were of the liars.

سۇلايمان ئەلەيھىسسالام ھۆپۈپكە ئېيتتى: سەن دېگەنلىرىڭدە راست ئېيتتىڭمۇ ياكى يالغان ئېيتتىڭمۇ؟ قاراپ باقىمىز.

27:28Page 379

ٱذۡهَب بِّكِتَٰبِي هَٰذَا فَأَلۡقِهۡ إِلَيۡهِمۡ ثُمَّ تَوَلَّ عَنۡهُمۡ فَٱنظُرۡ مَاذَا يَرۡجِعُونَ ٢٨

Take this letter of mine and deliver it to them. Then leave them and see what [answer] they will return."

سۇلايمان بىر پارچە مەكتۇب يېزىپ، ئۇنى ھۆپۈپكە بەردى ۋە ئۇنىڭغا مۇنداق دېدى: بۇ مەكتۇبنى سەبە ئاھالىسىگە ئاپىرىپ تاشلىغىن، مەكتۇب ئۇلارنىڭ قولىغا تەگكەندىن كېيىن بىر چەتتە تۇرۇپ، ئۇلارنىڭ بۇنىڭغا قانداق جاۋاب قايتۇرىدىغانلىقىغا قۇلاق سالغىن.

27:29Page 379

قَالَتۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَؤُاْ إِنِّيٓ أُلۡقِيَ إِلَيَّ كِتَٰبٞ كَرِيمٌ ٢٩

She said, "O eminent ones, indeed, to me has been delivered a noble letter.

ئايال پادىشاھ مەكتۇبنى تاپشۇرۇۋالغاندىن كېيىن ئېيتتى: ئەي كاتتىلار! ماڭا بىر پارچە قىممەتلىك مەكتۇب كەلدى.

27:30Page 379

إِنَّهُۥ مِن سُلَيۡمَٰنَ وَإِنَّهُۥ بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ ٣٠

Indeed, it is from Solomon, and indeed, it is [i.e., reads]: 'In the name of Allāh, the Entirely Merciful, the Especially Merciful,

سۇلايماندىن ئەۋەتىلگەن ھەمدە «ناھايىتى شەپقەتلىك ۋە مېھرىبان ئاللاھنىڭ نامى بىلەن باشلايمەن» دەپ باشلانغان بۇ مەكتۇبنىڭ مەزمۇنى مۇنداق:

27:31Page 379

أَلَّا تَعۡلُواْ عَلَيَّ وَأۡتُونِي مُسۡلِمِينَ ٣١

Be not haughty with me but come to me in submission [as Muslims].'"

ھاكاۋۇرلۇق قىلماي، ماڭا بويسۇنغان ھالدا ئالدىمغا كېلىڭلار. مەن سىلەرنى ئاللاھنى بىر دەپ بىلىشكە، ئۇنىڭغا قوشۇپ قۇياشقا چوقۇنۇش ئارقىلىق سىلەر ئۈستىدە تۇرۇۋاتقان شېرىكنى تاشلاشقا چاقىرىمەن.

27:32Page 379

قَالَتۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَؤُاْ أَفۡتُونِي فِيٓ أَمۡرِي مَا كُنتُ قَاطِعَةً أَمۡرًا حَتَّىٰ تَشۡهَدُونِ ٣٢

She said, "O eminent ones, advise me in my affair. I would not decide a matter until you witness [for] me."1

ئايال پادىشاھ مۇنداق دېدى: ئەي ئۇلۇغلار، كاتتىلار! بۇ ئىشتا ماڭا توغرا مەسلىھەت بېرىڭلار، مەن مۇشۇ چاغقىچىمۇ سىلەرنى يىغىپ، مەسلىھەتىڭلارنى ئالماي تۇرۇپ ھېچ ئىشتا قارار چىقارغىنىم يوق.

27:33Page 379

قَالُواْ نَحۡنُ أُوْلُواْ قُوَّةٖ وَأُوْلُواْ بَأۡسٖ شَدِيدٖ وَٱلۡأَمۡرُ إِلَيۡكِ فَٱنظُرِي مَاذَا تَأۡمُرِينَ ٣٣

They said, "We are men of strength and of great military might, but the command is yours, so see what you will command."

ئۇنىڭغا قەۋمىنىڭ چوڭلىرى: بىز تولىمۇ كۈچلۈك، ئۇرۇشتا ئىنتايىن جەڭگىۋار خەلقمىز، سېنىڭ پىكىرىڭگە ھۆرمەت قىلىمىز، شۇڭا ئۆزۈڭ بىر نەرسە دېگىن. بىزنى نېمىگە بۇيرۇساڭ، بىز شۇنى قىلىشقا تەييار، دېيىشتى.

27:34Page 379

قَالَتۡ إِنَّ ٱلۡمُلُوكَ إِذَا دَخَلُواْ قَرۡيَةً أَفۡسَدُوهَا وَجَعَلُوٓاْ أَعِزَّةَ أَهۡلِهَآ أَذِلَّةٗۚ وَكَذَٰلِكَ يَفۡعَلُونَ ٣٤

She said, "Indeed kings - when they enter a city, they ruin it and render the honored of its people humbled. And thus do they do.

ئايال پادىشاھ ئېيتتى: پادىشاھلار بىرەر شەھەرگە ھۇجۇم قىلىپ كىرسە، ئۆلتۈرۈش ۋە بۇلاڭ - تالاڭ قىلىش ئارقىلىق شەھەرنى ۋەيران قىلىۋېتىدۇ، شەھەرنىڭ ئىززەت - شەرەپ بىلەن ياشاپ كەلگەن ئاقساقاللىرى ۋە مۆتىۋەرلىرىنى خورلايدۇ. پادىشاھلار بىرەر شەھەرنى بېسىۋالسا، (شەھەر پۇقرالىرىنىڭ) كۆڭۈللىرىگە قورقۇنچ ۋە ئەندىشە سېلىش ئۈچۈن بۇرۇندىن شۇنداق قىلىپ كەلگەن.

27:35Page 379

وَإِنِّي مُرۡسِلَةٌ إِلَيۡهِم بِهَدِيَّةٖ فَنَاظِرَةُۢ بِمَ يَرۡجِعُ ٱلۡمُرۡسَلُونَ ٣٥

But indeed, I will send to them a gift and see with what [reply] the messengers will return."

مەن بۇ مەكتۇبنىڭ ئىگىسىگە ۋە ئۇنىڭ قەۋمىگە سوۋغات ئەۋەتىمەن ھەمدە سوۋغات ئەۋەتكەندىن كېيىن ئەلچىلەرنىڭ قانداق جاۋاب ئېلىپ كېلىدىغانلىقىغا قارايمەن.

27:36Page 380

فَلَمَّا جَآءَ سُلَيۡمَٰنَ قَالَ أَتُمِدُّونَنِ بِمَالٖ فَمَآ ءَاتَىٰنِۦَ ٱللَّهُ خَيۡرٞ مِّمَّآ ءَاتَىٰكُمۚ بَلۡ أَنتُم بِهَدِيَّتِكُمۡ تَفۡرَحُونَ ٣٦

So when they came to Solomon, he said, "Do you provide me with wealth? But what Allāh has given me is better than what He has given you. Rather, it is you who rejoice in your gift.

بىلقىسنىڭ ئەلچىسى ھەمراھلىرى بىلەن سوۋغاتلارنى كۆتۈرۈپ سۇلايماننىڭ ھۇزۇرىغا كەلگەندە سۇلايمان ئۇنىڭ سوۋغات ئەۋەتكەنلىكىنى ئەيىبلەپ مۇنداق دېدى: سىلەر ماڭا مال - دۇنيا بېرىش ئارقىلىق ئۆزۈڭلاردىن دىققىتىمنى بۇرىماقچىمۇ؟ ئاللاھ تائالا ماڭا بەرگەن پەيغەمبەرلىك، پادىشاھلىق ۋە مال - دۇنيالار سىلەرنىڭ بەرگىنىڭلاردىن كۆپ ياخشىدۇر. بەلكى سىلەر ئۆزۈڭلارغا بېرىلگەن دۇنيانىڭ ئەرزىمەس ماتالىرىدىن كۆرەڭلەپ كېتىسىلەر.

27:37Page 380

ٱرۡجِعۡ إِلَيۡهِمۡ فَلَنَأۡتِيَنَّهُم بِجُنُودٖ لَّا قِبَلَ لَهُم بِهَا وَلَنُخۡرِجَنَّهُم مِّنۡهَآ أَذِلَّةٗ وَهُمۡ صَٰغِرُونَ ٣٧

Return to them, for we will surely come to them with soldiers that they will be powerless to encounter, and we will surely expel them therefrom in humiliation, and they will be debased."

سۇلايمان ئەلەيھىسسالام بىلقىسنىڭ ئەلچىسىگە: ئەكەلگەن سوۋغىتىڭنى ئېلىپ كەتكىن. بىز بىلقىس ۋە ئۇنىڭ قەۋمىگە ئۇلار تاقابىل تۇرالمايدىغان لەشكەر تارتىپ بېرىپ، ئەگەر ئۇلار ماڭا بويسۇنمىسا، ئىلگىرى شان - شەرەپ بىلەن ياشاپ كەلگەن سەبەدىن خارلانغان ھالدا قوغلاپ چىقىرىمىز، دېدى.

27:38Page 380

قَالَ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَؤُاْ أَيُّكُمۡ يَأۡتِينِي بِعَرۡشِهَا قَبۡلَ أَن يَأۡتُونِي مُسۡلِمِينَ ٣٨

[Solomon] said, "O assembly [of jinn], which of you will bring me her throne before they come to me in submission?"

سۇلايمان ئەلەيھىسسالام يېنىدىكى ئوردا ئەركانلىرىغا خىتاب قىلىپ: ئەي كاتتىلار! ئۇلار بويسۇنغان ھالدا ئالدىمغا كېلىشتىن بۇرۇن قايسىڭلار بىلقىسنىڭ تەختىنى ئېلىپ كېلىسىلەر؟ دېدى.

27:39Page 380

قَالَ عِفۡرِيتٞ مِّنَ ٱلۡجِنِّ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبۡلَ أَن تَقُومَ مِن مَّقَامِكَۖ وَإِنِّي عَلَيۡهِ لَقَوِيٌّ أَمِينٞ ٣٩

A powerful one from among the jinn said, "I will bring it to you before you rise from your place, and indeed, I am for this [task] strong and trustworthy."

باشتۇڭ بىر جىن ئۇنىڭغا جاۋابەن: مەن ئۇنىڭ تەختىنى سەن مۇشۇ ئۇرنۇڭدىن تۇرۇپ بولغۇچە ئەكېلىپ بولىمەن، مېنىڭ ئۇنى ئەكېلىشكە ئەلۋەتتە كۈچۈم يېتىدۇ، مەن بۇ ئىشتا ئىشەنچلىكمەن، بۇيرۇقۇڭدىن ھېچنېمىنى چالا قويمايمەن، دېدى.

27:40Page 380

قَالَ ٱلَّذِي عِندَهُۥ عِلۡمٞ مِّنَ ٱلۡكِتَٰبِ أَنَا۠ ءَاتِيكَ بِهِۦ قَبۡلَ أَن يَرۡتَدَّ إِلَيۡكَ طَرۡفُكَۚ فَلَمَّا رَءَاهُ مُسۡتَقِرًّا عِندَهُۥ قَالَ هَٰذَا مِن فَضۡلِ رَبِّي لِيَبۡلُوَنِيٓ ءَأَشۡكُرُ أَمۡ أَكۡفُرُۖ وَمَن شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشۡكُرُ لِنَفۡسِهِۦۖ وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيّٞ كَرِيمٞ ٤٠

Said one who had knowledge from the Scripture, "I will bring it to you before your glance returns to you." And when [Solomon] saw it placed before him, he said, "This is from the favor of my Lord to test me whether I will be grateful or ungrateful. And whoever is grateful - his gratitude is only for [the benefit of] himself. And whoever is ungrateful - then indeed, my Lord is Free of need and Generous."

سۇلايمان ئەلەيھىسسالامنىڭ ھۇزۇرىدا سالىھ بىر كىشى بار بولۇپ، ئۇنىڭ كىتابتىن ئىلمى بار، شۇنىڭ ئىچىدە دۇئانىڭ ئىجابەت قىلىنىشىغا ۋەسىيلە بولىدىغان ئاللاھنىڭ ئۇلۇغ ئىسمىنىمۇ بىلىدىغان كىشى ئىدى. شۇ كىشى سۇلايمانغا: مەن ئاللاھقا بىلقىسنىڭ تەختىنى ئەكېلىپ بېرىشى ھەققىدە دۇئا قىلىپ، سەن كۆزۈڭنى يۇمۇپ ئاچقۇچە ئۇنى ئەكېلىپ بولىمەن، دېدى - دە، ئاللاھقا دۇئا قىلىۋېدى، ئاللاھ ئۇنىڭ دۇئاسىنى شۇئانلا ئىجابەت قىلدى. سۇلايمان بىلقىسنىڭ تەختىنىڭ ئۆز يېنىدا تۇرغانلىقىنى كۆرۈپ: بۇ پەرۋەردىگارىمنىڭ پەزلى - مەرھەمىتىدىندۇركى، ئۇ مېنى ئۆزىنىڭ نېئمەتلىرىگە شۈكرى قىلامدىم - يوق؟ سىنىماقچى. كىمكى ئاللاھقا شۈكرى قىلىدىكەن، شۈكرىسىنىڭ پايدىسى ئۆزىگە. ئاللاھ ھەر نەرسىدىن بىھاجەت زاتتۇركى، بەندىلەرنىڭ شۈكرى قىلغانلىقى ئۇنىڭ بايلىقىنى كۆپەيتەلمەيدۇ. كىمكى ئاللاھنىڭ نېئمەتلىرىگە تۇزكورلۇق قىلىپ، شۈكرى قىلمايدىكەن، شەكسىزكى پەرۋەردىگارىم ئۇنىڭ شۈكرىسىدىن بىھاجەتتۇر، سېخىيدۇر. ئۇنىڭ ئۆز نېئمەتلىرىگە تۇزكورلۇق قىلغانلارغىمۇ ئېھسان قىلىشى ئۇنىڭ سېخىيلىقىدىندۇر.

27:41Page 380

قَالَ نَكِّرُواْ لَهَا عَرۡشَهَا نَنظُرۡ أَتَهۡتَدِيٓ أَمۡ تَكُونُ مِنَ ٱلَّذِينَ لَا يَهۡتَدُونَ ٤١

He said, "Disguise for her her throne; we will see whether she will be guided [to truth] or will be of those who is not guided."

سۇلايمان ئەلەيھىسسالام: بىلقىسنىڭ تەختىنى ئەسلىدىكى ھالىتىدىن ئۆزگەرتىۋېتىڭلار. ئۇ ئۆز تەختىنى تونۇيالامدۇ - يوق؟ قاراپ باقايلى، دېدى.

27:42Page 380

فَلَمَّا جَآءَتۡ قِيلَ أَهَٰكَذَا عَرۡشُكِۖ قَالَتۡ كَأَنَّهُۥ هُوَۚ وَأُوتِينَا ٱلۡعِلۡمَ مِن قَبۡلِهَا وَكُنَّا مُسۡلِمِينَ ٤٢

So when she arrived, it was said [to her], "Is your throne like this?" She said, "[It is] as though it was it." [Solomon said], "And we were given knowledge before her, and we have been Muslims [in submission to Allāh].

سەبە مەلىكىسى سۇلايماننىڭ ھۇزۇرىغا كەلگەندە ئۇنىڭغا سىناش ئۈچۈن: مۇشۇ سېنىڭ تەختىڭگە ئوخشامدۇ؟ دېيىلدى. ئۇ جاۋابەن: شۇدەك قىلىدۇ، دېدى. ئارقىدىنلا سۇلايمان: ئاللاھ تائالا مۇشۇنداق ئىشلارغا قادىر بولغاچقا، بىلقىستىن ئىلگىرى بىزگە ئىلىم بەرگەن ئىدى. بىزمۇ ئاللاھقا ئىتائەت قىلىپ ئۇنىڭ ئەمرىگە بويسۇنغان ئىدۇق، دېدى.

27:43Page 380

وَصَدَّهَا مَا كَانَت تَّعۡبُدُ مِن دُونِ ٱللَّهِۖ إِنَّهَا كَانَتۡ مِن قَوۡمٖ كَٰفِرِينَ ٤٣

And that which she was worshipping other than Allāh had averted her [from submission to Him]. Indeed, she was from a disbelieving people."

ئۇنى قەۋمىگە ئەگىشىپ، قارىغۇلارچە تەقلىد قىلىش ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنغان بۇتلىرى ئاللاھنى بىر دەپ ئېتىقاد قىلىشتىن توسۇپ قويدى، ئۇ ھەقىقەتەن ئاللاھقا كاپىر بولغان قەۋمدىن بولۇپ، ئۇمۇ قەۋمىگە ئوخشاش كاپىرلاردىن بولغان ئىدى.

27:44Page 380

قِيلَ لَهَا ٱدۡخُلِي ٱلصَّرۡحَۖ فَلَمَّا رَأَتۡهُ حَسِبَتۡهُ لُجَّةٗ وَكَشَفَتۡ عَن سَاقَيۡهَاۚ قَالَ إِنَّهُۥ صَرۡحٞ مُّمَرَّدٞ مِّن قَوَارِيرَۗ قَالَتۡ رَبِّ إِنِّي ظَلَمۡتُ نَفۡسِي وَأَسۡلَمۡتُ مَعَ سُلَيۡمَٰنَ لِلَّهِ رَبِّ ٱلۡعَٰلَمِينَ ٤٤

She was told, "Enter the palace." But when she saw it, she thought it was a body of water1 and uncovered her shins [to wade through]. He said, "Indeed, it is a palace [whose floor is] made smooth with glass." She said, "My Lord, indeed I have wronged myself, and I submit with Solomon to Allāh, Lord of the worlds."

بىلقىسقا: سىرتقى كۆرۈنۈشى تۈپتۈز سارايغا كىرگىن، دېيىلگەندە بىلقىس ئۇنى كۆرۈپلا سۇ دەپ ئويلاپ قالدى - دە، كىچىپ ئۆتۈشكە تەمشەلگەندەك پاچىقىنى ئاچتى. سۇلايمان ئەلەيھىسسالام: بۇ ئەينەكتىن ياسالغان سىلىق سارايدۇر، دەپ، ئۇنى ئىسلامغا دەۋەت قىلىۋېدى، بىلقىس سۇلايمان ئەلەيھىسسالامنىڭ چاقىرىقىغا شۇئانلا ئاۋاز قوشۇپ: ئەي رەببىم! مەن ھەقىقەتەن ساڭا باشقىلارنى قوشۇپ چوقۇنۇپ ئۆزۈمگە زۇلۇق قىپتىمەن، مەن سۇلايمان بىلەن بىرگە پۈتكۈل مەخلۇقاتلارنىڭ پەرۋەردىگارى بولغان ئاللاھقا بويسۇندۇم، دېدى.

27:45Page 381

وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَآ إِلَىٰ ثَمُودَ أَخَاهُمۡ صَٰلِحًا أَنِ ٱعۡبُدُواْ ٱللَّهَ فَإِذَا هُمۡ فَرِيقَانِ يَخۡتَصِمُونَ ٤٥

And We had certainly sent to Thamūd their brother Ṣāliḥ, [saying], "Worship Allāh," and at once they were two parties conflicting.

ھەقىقەتەن بىز سەمۇدقا ئۇلارنىڭ نەسەب قېرىندىشى سالىھنى پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتۇق. سالىھ ئۇلارغا: يالغۇز بىر ئاللاھقىلا ئىبادەت قىلىڭلار، دېدى. سالىھ ئۇلارنى تەۋھىدكە چاقىرغاندىن كېيىن ئۇلار بىردىنلا بىرى مۇئمىن، يەنە بىر كاپىر ئىككى گۇرۇھقا بۆلۈنۈپ، قايسى تەرەپنىڭ ھەق ئۈستىدە ئىكەنلىكى ھەققىدە دەتالاش قىلىشقا باشلىدى.

27:46Page 381

قَالَ يَٰقَوۡمِ لِمَ تَسۡتَعۡجِلُونَ بِٱلسَّيِّئَةِ قَبۡلَ ٱلۡحَسَنَةِۖ لَوۡلَا تَسۡتَغۡفِرُونَ ٱللَّهَ لَعَلَّكُمۡ تُرۡحَمُونَ ٤٦

He said, "O my people, why are you impatient for evil before [i.e., instead of] good?1 Why do you not seek forgiveness of Allāh that you may receive mercy?"

سالىھ ئەلەيھىسسالام ئۇلارغا: نېمىشقا رەھمەتتىن بۇرۇن ئازاب كېلىشىنى تىلەيسىلەر؟ ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشىشڭلار ئۈچۈن گۇناھلىرىڭلارغا مەغپىرەت تىلىسەڭلار بولمامدۇ؟ دېدى.

27:47Page 381

قَالُواْ ٱطَّيَّرۡنَا بِكَ وَبِمَن مَّعَكَۚ قَالَ طَٰٓئِرُكُمۡ عِندَ ٱللَّهِۖ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمٞ تُفۡتَنُونَ ٤٧

They said, "We consider you a bad omen, you and those with you." He said, "Your omen [i.e., fate] is with Allāh. Rather, you are a people being tested."1

سالىھنىڭ قەۋمى ھەقتىن چوڭچىلىق قىلغان ھالدا ئۇنىڭغا: سەن ۋە سەن بىلەن بىرگە بولغان مۇئمىنلەرنىڭ شۇملۇقىدىن (بىزگە قەھەتچىلىك كەلدى) دېدى. سالىھ ئەلەيھىسسالام ئۇلارغا: سىلەر بېشىڭلارغا كەلگەن خاپىلىقلارنى باشقىلارنىڭ شۇملۇقىدىن دەپ قاراشتىن چەكلەنگەن ئىدىڭلار. بۇنىڭ ئىلمى ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا بولۇپ، ئۇنىڭغا بۇ ئىشلاردىن ھېچنەرسە مەخپىي قالمايدۇ. ئەسلىدە سىلەر بەزىدە كەڭرى نېئمەتلەر بېرىلىش ئارقىلىق، بەزىدە خاپىلىققا دۇچار بولۇش ئارقىلىق سىنىلىۋاتىسىلەر.

27:48Page 381

وَكَانَ فِي ٱلۡمَدِينَةِ تِسۡعَةُ رَهۡطٖ يُفۡسِدُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَا يُصۡلِحُونَ ٤٨

And there were in the city nine family heads causing corruption in the land and not amending [its affairs].

ھىجر شەھىرىدە توققۇز نەپەر كىشى بولۇپ، ئۇلار كۇپۇرلۇق ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلەر بىلەن يەر يۈزىدە بۇزۇقچىلىق قىلىدۇ، ئىمان ۋە ياخشى ئەمەللەر ئارقىلىق ئىسلاھات ئېلىپ بارمايدۇ.

27:49Page 381

قَالُواْ تَقَاسَمُواْ بِٱللَّهِ لَنُبَيِّتَنَّهُۥ وَأَهۡلَهُۥ ثُمَّ لَنَقُولَنَّ لِوَلِيِّهِۦ مَا شَهِدۡنَا مَهۡلِكَ أَهۡلِهِۦ وَإِنَّا لَصَٰدِقُونَ ٤٩

They said, "Take a mutual oath by Allāh that we will kill him by night, he and his family. Then we will say to his executor,1 'We did not witness the destruction of his family, and indeed, we are truthful.'"

ئۇلار بىر - بىرىگە مۇنداق دېيىشتى: ئاراڭلاردىن ھەر كىم ئاللاھ بىلەن قەسەم قىلسۇن، كېچىدە سالىھنىڭ ئۆيىگە كېلىپ، ئۇنى ئۆلتۈرۈۋېتىمىز. ئاندىن ئۇنىڭ ئۇرۇق - تۇغقانلىرىغا: بىز سالىھ ۋە ئۇنىڭ ئائىلىسىدىكىلەر ئۆلتۈرۈلگەندە يوق ئىدۇق، شەكسىزكى بىز راست دەۋاتىمىز، دەيمىز.

27:50Page 381

وَمَكَرُواْ مَكۡرٗا وَمَكَرۡنَا مَكۡرٗا وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ٥٠

And they planned a plan, and We planned a plan, while they perceived not.

ئۇلار سالىھنى ۋە ئۇنىڭغا ئەگەشكەن مۇئمىنلەرنى يوقىتىش ئۈچۈن خۇپىيانە سۇيىقەست پىلانلاشتى. بىزمۇ سالىھقا ياردەم بېرىپ، ئۇلاردىن قۇتۇلدۇرۇپ، ئۇنىڭ قەۋمىدىن كاپىر بولغانلارنى ھالاك قىلىش ئۈچۈن پىلان تۈزدۇق. ئۇلار بۇنى بىلمەيتتى.

27:51Page 381

فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ مَكۡرِهِمۡ أَنَّا دَمَّرۡنَٰهُمۡ وَقَوۡمَهُمۡ أَجۡمَعِينَ ٥١

Then look how was the outcome of their plan - that We destroyed them and their people, all.

ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارنىڭ سۇيىقەستى ۋە ھىيلە - مىكرىنىڭ ئاقىۋىتى قانداق بولغانلىقىنى ئويلىنىپ باققىن. بىز ئۆز دەرگاھىمىزدىن ئازاب ئەۋەتىپ ئۇلارنى تەلتۆكۈس يوقىتىۋەتتۇق. نەتىجىدە ئۇلار تامامەن ھالاك بولدى.

27:52Page 381

فَتِلۡكَ بُيُوتُهُمۡ خَاوِيَةَۢ بِمَا ظَلَمُوٓاْۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَةٗ لِّقَوۡمٖ يَعۡلَمُونَ ٥٢

So those are their houses, desolate because of the wrong they had done. Indeed in that is a sign for people who know.

ئەنە ئاشۇ ئۇلارنىڭ ئۆيلىرى ئىدى، ئۇ ئۆيلەرنىڭ تام - تورۇسلىرى پۈتۈنلەي ۋەيران بولۇپ، ئۇنىڭدا ئولتۇراقلاشقان كىشىلەر ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغانلىقى تۈپەيلىدىن ئادىمىزاتتىن خالىي بوپقالدى. شەكسىزكى ئۇلارنىڭ زۇلۇم قىلغانلىقى تۈپەيلىدىن باشلىرىغا كەلگەن ئازاب ئىمان ئېيتىدىغانلار ئۈچۈن ئەلۋەتتە پەند - نەسىھەتتۇر. مۇئمىنلەر (ئاللاھنىڭ) ئايەتلىرىدىن ئىبرەت ئالىدۇ.

27:53Page 381

وَأَنجَيۡنَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَكَانُواْ يَتَّقُونَ ٥٣

And We saved those who believed and used to fear Allāh.

سالىھ ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمىدىن ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان مۇئمىنلەرنى قۇتۇلدۇردۇق، ئۇلار ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يىراق تۇرۇش ئارقىلىق ئاللاھقا تەقۋادار بولغان ئىدى.

27:54Page 381

وَلُوطًا إِذۡ قَالَ لِقَوۡمِهِۦٓ أَتَأۡتُونَ ٱلۡفَٰحِشَةَ وَأَنتُمۡ تُبۡصِرُونَ ٥٤

And [mention] Lot, when he said to his people, "Do you commit immorality1 while you are seeing?2

ئەي پەيغەمبەر! لۇتنىڭ قىسسىسىنى بايان قىلغىن، ئۆز ۋاقتىدا لۇت قەۋمىگە كايىپ ۋە ئۇلارنىڭ ئەيىبلەپ ئىپلاس قىلمىشىنى ئىنكار قىلىپ ئېيتتى: سىلەر بىر يەرگە توپلىشىدىغان سورۇنلىرىڭلاردا بىر - بىرىڭلارنى كۆرۈپ تۇرۇپ، ئوچۇق - ئاشكارا قەبىھ قىلمىشنى قىلامسىلەر؟

27:55Page 381

أَئِنَّكُمۡ لَتَأۡتُونَ ٱلرِّجَالَ شَهۡوَةٗ مِّن دُونِ ٱلنِّسَآءِۚ بَلۡ أَنتُمۡ قَوۡمٞ تَجۡهَلُونَ ٥٥

Do you indeed approach men with desire instead of women? Rather, you are a people behaving ignorantly."

سىلەر ئاياللارنى قويۇپ، جىنسىي تەلىپىڭلارنى ئەرلەر بىلەن قاندۇرامسىلەر؟ئىپپىتىڭلارنى ساقلاپ، پەرزەنتلىك بولۇشنى خالىمامسىلەر؟ بۇ قىلغىنىڭلار پەقەت چاھارىپايلاردەك شەھۋەتنى قاندۇرۇشتۇر. بەلكى سىلەر ئىمان ئېيتىش، پاك بولۇش ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلەردىن يىراق تۇرۇشتىن ئىبارەت ئۆزۈڭلارنىڭ مەجبۇرىيىتىنىمۇ بىلمەيدىغان نادان كىشىلەر سىلەر.

27:56Page 382

۞ فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوۡمِهِۦٓ إِلَّآ أَن قَالُوٓاْ أَخۡرِجُوٓاْ ءَالَ لُوطٖ مِّن قَرۡيَتِكُمۡۖ إِنَّهُمۡ أُنَاسٞ يَتَطَهَّرُونَ ٥٦

But the answer of his people was not except that they said, "Expel the family of Lot from your city. Indeed, they are people who keep themselves pure."

ئۇلارنىڭ بىردىنبىر جاۋابى: «لۇتنىڭ تەۋەلىرىنى يۇرتۇڭلاردىن ھەيدەپ چىقىرىۋېتىڭلار، چۈنكى ئۇلار نىجاسەتتىن ۋە مەينەتچىلىكتىن پاك كىشلەردۇر» دېيىش بولدى. ئۇلار بۇ گەپلەرنى ئۆزلىرىنىڭ ناچار قىلمىلشىرىغا شېرىك بولماي، ئەكسىچە ئىنكار قىلغان لۇتنىڭ تەۋەلىرىنى مەسخىرە قىلىش ئۈچۈن دېيىشتى.

27:57Page 382

فَأَنجَيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥٓ إِلَّا ٱمۡرَأَتَهُۥ قَدَّرۡنَٰهَا مِنَ ٱلۡغَٰبِرِينَ ٥٧

So We saved him and his family, except for his wife; We destined her to be of those who remained behind.

بىز ئۇنى ۋە خوتۇنىدىن باشقا تەۋەلىرىنى قۇتۇلدۇردۇق، خوتۇنىنىڭ ھالاك بولغۇچىلارنىڭ قاتارىدا بولۇشى ئۈچۈن ئازابتا قېلىشىغا ھۆكۈم قىلدۇق.

27:58Page 382

وَأَمۡطَرۡنَا عَلَيۡهِم مَّطَرٗاۖ فَسَآءَ مَطَرُ ٱلۡمُنذَرِينَ ٥٨

And We rained upon them a rain [of stones], and evil was the rain of those who were warned.

بىز ئۇلارنىڭ ئۈستىگە ئاسماندىن تاش ياغدۇردۇق. بۇ يامغۇر ئازاب بىلەن قورقۇتۇلسىمۇ قوبۇل قىلمىغانلارنى ھالاك قىلغۇچى ئاپەت بولدى.

27:59Page 382

قُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ وَسَلَٰمٌ عَلَىٰ عِبَادِهِ ٱلَّذِينَ ٱصۡطَفَىٰٓۗ ءَآللَّهُ خَيۡرٌ أَمَّا يُشۡرِكُونَ ٥٩

Say, [O Muḥammad], "Praise be to Allāh, and peace upon His servants whom He has chosen. Is Allāh better or what they associate with Him?"

ئەي پەيغەمبەر! ئېيتقىنكى، جىمى ھەمدۇسانا نېئمەتلەر ئاتا قىلغان ئاللاھقا خاستۇر، لۇت ۋە سالىھلارنىڭ قەۋمى دۇچار بولغان ئازابتىن مېنىڭ ساھابىلىرىمنىڭ قۇتۇلۇپ قېلىشىمۇ ئۇنىڭ ئىلكىدىدۇر. ھەممە نەرسە ئىلكىدە بولغان، ھەقىقىي مەبۇد ئاللاھ ياخشىمۇ ياكى قىلچە پايدا - زىيان يەتكۈزەلمەيدىغان، مۇشرىكلار چوقۇنۇۋاتقان مەبۇدلار ياخشىمۇ؟

27:60Page 382

أَمَّنۡ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَأَنزَلَ لَكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَنۢبَتۡنَا بِهِۦ حَدَآئِقَ ذَاتَ بَهۡجَةٖ مَّا كَانَ لَكُمۡ أَن تُنۢبِتُواْ شَجَرَهَآۗ أَءِلَٰهٞ مَّعَ ٱللَّهِۚ بَلۡ هُمۡ قَوۡمٞ يَعۡدِلُونَ ٦٠

[More precisely], is He [not best] who created the heavens and the earth and sent down for you rain from the sky, causing to grow thereby gardens of joyful beauty which you could not [otherwise] have grown the trees thereof? Is there a deity with Allāh?1 [No], but they are a people who ascribe equals [to Him].

ئەي ئىنسانلار! ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى ئۆرنەكسىز ياراتقان، سىلەرگە ئاسماندىن يامغۇر ياغدۇرۇپ بەرگەن ھەم كۆركەم باغلارنى ئۆستۈرۈپ بەرگەن كىم؟ ئاجىز بولغانلىقىڭلار ئۈچۈن ئۇنچىۋالا باغلارنى يېتىشتۈرۈش سىلەرنىڭ قولۇڭلاردىن كەلمەيتتى. ئۇنى ئاللاھ ئۆستۈرۈپ بەردى. ئاللاھقا بۇ ئىشلارنى قىلىشىپ بەرگەن بىرەر مەبۇد بارمۇ؟ يوق! بەلكى ئۇلار ھەقتىن چەتنەپ كەتكەن كىشىلەر بولغاچقا، ناھەق رەۋىشتە ياراتقۇچىغا يارالغۇچىلارنى تەڭ قىلىدۇ.

27:61Page 382

أَمَّن جَعَلَ ٱلۡأَرۡضَ قَرَارٗا وَجَعَلَ خِلَٰلَهَآ أَنۡهَٰرٗا وَجَعَلَ لَهَا رَوَٰسِيَ وَجَعَلَ بَيۡنَ ٱلۡبَحۡرَيۡنِ حَاجِزًاۗ أَءِلَٰهٞ مَّعَ ٱللَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ٦١

Is He [not best] who made the earth a stable ground and placed within it rivers and made for it firmly set mountains and placed between the two seas a barrier? Is there a deity with Allāh? [No], but most of them do not know.

زېمىننى ئۈستىدىكى مەخلۇقلارنى پاراكەندە قىلمايدىغان شەكىلدە تەۋرىمەس، مۇستەھكەم قىلغان كىم؟ ئۇنىڭ ئىچىدە دەريالارنى ئاققۇزغان، تاغلارنى ئۇنىڭ ئۈچۈن قوزۇق قىلغان كىم؟ تۇزلۇق دېڭىز بىلەن تاتلىق دېڭىزنىڭ ئوتتۇرىسىدا توسۇق پەيدا قىلغان كىم؟ ئۇ توسۇق ئىككى دېڭىزنىڭ بىر - بىرىگە ئارىلىشىپ كېتىپ، ئىچكىلى بولمايدىغان دەرىجىدە بۇزۇلۇپ كېتىشىدىن ساقلايدۇ. ئاللاھقا بۇلارنى قىلىشىپ بەرگەن بىرەر مەبۇد بارمۇ؟ يوق! ئۇلارنىڭ كۆپىنچىسى بىلمەيدۇ. ئەگەر ئۇلار بىلگەن بولسا ئىدى، ئاللاھقا مەخلۇقاتلىرىدىن ھېچكىمنى شېرىك قىلمىغان بولاتتى.

Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences

Contents

Ayat al-Kursi36Al-Kahfpage 42juz 15Bukhari 1Muslim 2999

Style

Theme
Text size
Layout

Читать на русском