Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uyghur
الصافات
As-Saffat
Those who set the Ranks · Meccan · 182 ayahs
ئىبادەتكە تۇرغانلىرىدا زىچ سەپ تۈزۈپ تۇرىدىغان پەرىشتىلەر بىلەن قەسەمكى،
بۇلۇتلارنى توسۇپ، ئاللاھ يامغۇر يېغىشىنى خالىغان يەرگە ئېلىپ بارىدىغان پەرىشتىلەر بىلەن قەسەمكى،
ئاللاھنىڭ كالامىنى تىلاۋەت قىلىپ تۇرىدىغان پەرىشتىلەر بىلەن قەسەمكى.
ئەي ئىنسانلار! شەكسىزكى سىلەرنىڭ بەرھەق مەبۇدۇڭلار ئەلۋەتتە يەككە - يېگانە، شېرىكى يوق ئاللاھ تائالادۇر.
37:5Page 446
رَّبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا بَيۡنَهُمَا وَرَبُّ ٱلۡمَشَٰرِقِ ٥
Lord of the heavens and the earth and that between them and Lord of the sunrises.1
ئۇ ئاسمانلارنىڭ، زېمىننىڭ ۋە ئۇ ئىككىسىنىڭ ئارىسىدىكى نەرسىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىدۇر، يىل بويى چىقىپ، پېتىۋاتقان قۇياشنىڭمۇ پەرۋەردىگارىدۇر.
37:6Page 446
إِنَّا زَيَّنَّا ٱلسَّمَآءَ ٱلدُّنۡيَا بِزِينَةٍ ٱلۡكَوَاكِبِ ٦
Indeed, We have adorned the nearest heaven with an adornment of stars
شەكسىزكى بىز ئاسمانلار ئىچىدىن زېمىنغا ئەڭ يېقىن بولغىنىنى كۆركەم زىننەتلەر بىلەن بېزىدۇق، ئۇ زىننەتلەر قارىماققا بەئەينى چاقناپ تۇرغان جاۋاھىراتلارغا ئوخشاپ كېتىدىغان يۇلتۇزلاردۇر.
37:7Page 446
وَحِفۡظٗا مِّن كُلِّ شَيۡطَٰنٖ مَّارِدٖ ٧
And as protection against every rebellious devil
بىز دۇنيا ئاسمىنىنى ئاللاھنىڭ ئىتائىتىدىن چىققان ھەر قانداق ئىسيانكار شەيتاندىن قوغدىدۇق، ئۇلار شۇ يۇلتۇزلار بىلەن ئېتىلىدۇ.
37:8Page 446
لَّا يَسَّمَّعُونَ إِلَى ٱلۡمَلَإِ ٱلۡأَعۡلَىٰ وَيُقۡذَفُونَ مِن كُلِّ جَانِبٖ ٨
[So] they may not listen to the exalted assembly [of angels] and are pelted from every side,1
بۇ شەيتانلار ئاسماندىكى پەرىشتىلەرگە پەرۋەردىگارى ئۆزىنىڭ شەرىئىتى ۋە تەقدىر قىلغان ئىشلارنى ئېيتقان چاغدىكى سۆزلىرىنى ئاڭلىيالمايدۇ. ئۇلار ھەر تەرەپتىن ئېتىلىدۇ.
بۇنداق قىلىشىمىز ئۇلارنى رەھمىتىمىزدىن قوغلاش، پەرىشتىلەرنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىۋېلىشىدىن يىراق قىلىش ئۈچۈندۇر. ئاخىرەتتە ئۇلارغا ئۈزۈلۈپ قالمايدىغان دەرتلىك ئازاب بار.
37:10Page 446
إِلَّا مَنۡ خَطِفَ ٱلۡخَطۡفَةَ فَأَتۡبَعَهُۥ شِهَابٞ ثَاقِبٞ ١٠
Except one who snatches [some words] by theft, but they are pursued by a burning flame, piercing [in brightness].
لېكىن شەيتانلاردىن ئوغرىلىقچە گەپ تىڭشايدىغانلىرىمۇ بار بولۇپ، ئۇ شەيتان ئوغرىلىقچە ئاڭلىۋالغىنى پەرىشتىلەر ئۆز - ئارا قىلىشقان، ئەمما تېخىچە زېمىن ئەھلىگە يېتىپ بارمىغان پاراڭلاردىندۇر. ئاندىن يورۇق يۇلتۇز ئۇنى قوغلاپ كۆيدۈرۈۋېتىدۇ. شەيتان بەزىدە بۇ گەپلەرنى يورۇق يۇلتۇز كۆيدۈرۈۋېتىشتىن بۇرۇن ھەمراھلىرىغا ئېتىۋېلىپ، ئۇ گەپلەر كاھىنلارنىڭ قۇلىقىغىچە يېتىپ كېلىشى مۇمكىن. شۇنىڭ بىلەن ئۇلار ئۇنىڭغا يەنە يۈز يالغاننى قېتىپ ساختىپەزلىك قىلىدۇ.
37:11Page 446
فَٱسۡتَفۡتِهِمۡ أَهُمۡ أَشَدُّ خَلۡقًا أَم مَّنۡ خَلَقۡنَآۚ إِنَّا خَلَقۡنَٰهُم مِّن طِينٖ لَّازِبِۭ ١١
Then inquire of them, [O Muḥammad], "Are they a stronger [or more difficult] creation or those [others] We have created?" Indeed, We created them [i.e., men] from sticky clay.
ئەي مۇھەممەد! قايتا تىرىلىشنى ئىنكار قىلىدىغان كاپىرلاردىن سوراپ باققىن: ئۇلارنى يارىتىش قىيىنمىكەن ياكى ئۇلاردىن نەچچە ھەسسە كۈچلۈك ھەم زور بولغان ئاسمانلارنى، زېمىننى ۋە پەرىشتىلەرنى يارىتىشمۇ؟ بىز ئۇلارنى يېپىشقاق لايدىن ياراتتۇق. شۇنداق تۇرۇپمۇ ئۇلار قانداقسىگە قايتا تىرىلىشنى ئىنكار قىلىدىغاندۇ؟ ھالبۇكى ئۇلار يېپىشقاق لايدىن ئىبارەت ئىنتايىن ئاجىز بىر مەخلۇقتىن يارىتىلغان مەخلۇقلاردۇر.
ئەي مۇھەممەد! بەلكى سەن ئاللاھنىڭ قۇدرىتىدىن ۋە مەخلۇقاتلىرىنى ئىشلىرىنى ئورۇنلاشتۇرۇشلىرىدىن، مۇشرىكلارنىڭ ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشنى ئىنكار قىلىشلىرىدىن ئەجەبلىنىدىغانسەن. بۇ مۇشرىكلارنىڭ ئۆلگەندىن كېيىنكى تىرىلىشكە بولغان ئىنكارىنىڭ كۈچلۈكلىكىدىن سېنىڭ قايتا تىرىلىش ھەققىدە دېگەنلىرىڭنىمۇ مەسخىرە قىلىشىدۇ.
بۇ مۇشرىكلار نۇرغۇنلىغان پەند - نەسىھەتلەر بىلەن نەسىھەت قىلىنسىمۇ ئىبرەت ئالمايدۇ ۋە مەنپەئەتلەنمەيدۇ. چۈنكى ئۇلار قەلبلىرى تولىمۇ قېتىپ كەتكەن كىشىلەردۇر.
ئۇلار پەيغەمبەرنىڭ پەيغەمبەرلىكىنىڭ راستلىقىغا ئىسپات بولىدىغان مۆجىزىلەردىن بىرەرىنى كۆرسە تېخىمۇ مەسخىرە قىلىشىپ، ئۇنىڭدىن ھەيرەتتە بولىدۇ.
37:15Page 446
وَقَالُوٓاْ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّا سِحۡرٞ مُّبِينٌ ١٥
And say, "This is not but obvious magic.
ئۇلار: مۇھەممەد ئېلىپ كەلگەن بۇ نەرسە پەقەت ئوپئوچۇق سېھىردۇر، دېدى.
37:16Page 446
أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابٗا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَبۡعُوثُونَ ١٦
When we have died and become dust and bones, are we indeed to be resurrected?
بىز ئۆلۈپ، توپىغا ئايلىنىپ، چىرىپ، كۇكۇم تالقان بولۇپ كەتسەكمۇ يەنە شۇنىڭدىن كېيىن قايتا تىرىلىمىزمۇ؟ شەكسىزكى بۇ مۇمكىن بولمايدىغان ئىشتۇر.
ياكى بىزنىڭ ئىلگىرى ئۆلۈپ كەتكەن ئاتا-بوۋىلىرىمىزمۇ تىرىلدۈرىلەمدۇ؟ دەيدۇ.
37:18Page 446
قُلۡ نَعَمۡ وَأَنتُمۡ دَٰخِرُونَ ١٨
Say, "Yes, and you will be [rendered] contemptible."
ئەي مۇھەممەد! ئۇلارغا جاۋابەن ئېيتقىنكى: ئەلۋەتتە، سىلەر تۇپراققا ئايلىنىپ، چىرىپ كەتكىنىڭلاردىن كېيىن قايتا تىرگۈزۈلىسىلەر. سىلەرنىڭ ئىلگىرىكى ئەجداتلىرىڭلارمۇ تىرگۈزۈلىدۇ، سىلەر ھەممىڭلار خارۇزار بولغان ھالدا تىرگۈزۈلىسىلەر.
37:19Page 446
فَإِنَّمَا هِيَ زَجۡرَةٞ وَٰحِدَةٞ فَإِذَا هُمۡ يَنظُرُونَ ١٩
It will be only one shout, and at once they will be observing.
قايتا تىرىلىش پەقەت سۈرگە بىر قېتىم پۈۋلەشتۇر (يەنى ئىككىنچى قېتىملىق پۈۋلەش). بۇ چاغدا ئۇلارنىڭ ھەممىسى قىيامەتنىڭ قورقۇنچلۇق كۆرۈنۈشلىرىگە قاراپ، ئاللاھنىڭ ئۆزلىرىنى نېمە قىلىدىغانلىقىنى كۈتۈپ تۇرۇشىدۇ.
37:20Page 446
وَقَالُواْ يَٰوَيۡلَنَا هَٰذَا يَوۡمُ ٱلدِّينِ ٢٠
They will say, "O woe to us! This is the Day of Recompense."
قايتا تىرىلىشنى ئىنكار قىلغان مۇشرىكلار: ۋاي ھالاك بولدۇق، بۇ ئاللاھ تائالا بەندىلىرىنىڭ ھاياتىي دۇنيادىكى قىلمىشلىرىغا قارىتا جازا - مۇكاپات بېرىدىغان ھېساب - كىتاب كۈنى ئىكەن، دېيىشىدۇ.
37:21Page 446
هَٰذَا يَوۡمُ ٱلۡفَصۡلِ ٱلَّذِي كُنتُم بِهِۦ تُكَذِّبُونَ ٢١
[They will be told], "This is the Day of Judgement which you used to deny."
ئۇلارغا جاۋابەن: بۇ بەندىلەرنىڭ ئوتتۇرىسىدا ھۆكۈم قىلىنىدىغان بىر كۈندۇركى، سىلەر دۇنيادىكى ۋاقتىڭلاردا بۇ كۈننى ئىنكار قىلىپ، يالغانغا چىقارغان ئىدىڭلار، دېيىلىدۇ.
37:22–23Page 446
۞ ٱحۡشُرُواْ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ وَأَزۡوَٰجَهُمۡ وَمَا كَانُواْ يَعۡبُدُونَ ٢٢
[The angels will be ordered], "Gather those who committed wrong, their kinds,1 and what they used to worship
مِن دُونِ ٱللَّهِ فَٱهۡدُوهُمۡ إِلَىٰ صِرَٰطِ ٱلۡجَحِيمِ ٢٣
Other than Allāh, and guide them to the path of Hellfire
ئۇ كۈندە پەرىشتىلەرگە: شېرىك كەلتۈرگەنلىكلىرى تۈپەيلى ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغان زالىملارنى ۋە ئۇلارنىڭ شېرىك كەلتۈرۈشتىكى ھەمداشلىرىنى، ئۇلارنىڭ يالغانلىرىنى تەشۋىق قىلىشىپ بېرىدىغانلارنىمۇ ھەمدە ئۇلارنىڭ ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنغان بۇتلىرىنىمۇ توپلاڭلار، ئاندىن ئۇلارغا دوزاخنىڭ يولىنى تونۇتۇپ، شۇ تەرەپكە يالاپ ئېلىپ مېڭىڭلار. چۈنكى ئۇلارنىڭ بارىدىغان جايى شۇدۇر، دېيىلىدۇ.
37:24Page 446
وَقِفُوهُمۡۖ إِنَّهُم مَّسۡـُٔولُونَ ٢٤
And stop them; indeed, they are to be questioned."
ئۇلارنى دوزاخقا كىرگۈزۈشتىن بۇرۇن ھېساب ئۈچۈن توختىتىپ تۇرۇڭلار، چۈنكى ئۇلار سوراققا تارتىلىدۇ. ئاندىن كېيىن ئۇلارنى دوزاخقا يالاپ ئېلىپ بېرىڭلار.
37:25Page 447
مَا لَكُمۡ لَا تَنَاصَرُونَ ٢٥
[They will be asked], "What is [wrong] with you? Why do you not help each other?"
ئۇلارغا كايىلىپ: نېمىشقا دۇنيادا ھەمكارلاشقىنىڭلاردەك، بىر - بىرىڭلارغا ياردەم بەرمەيسىلەر؟ بۇتلىرىڭلارنىڭ سىلەرگە ياردەم بېرىدىغانلىقىنى دەۋا قىلاتتىڭلارغۇ؟ دېيىلىدۇ.
ئۇلار بۈگۈن ئاللاھنىڭ ئەمرىگە باش ئەگكەن ھالدا بويسۇنغۇچىلاردۇر، ئۇلار تولىمۇ ئاجىز بولغانلىقى ھەمدە تەدبىرىمۇ ئاز بولغانلىقتىن بىر - بىرىگە ياردەم بېرەلمەيدۇ.
37:27Page 447
وَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ يَتَسَآءَلُونَ ٢٧
And they will approach one another asking [i.e., blaming] each other.
ئۇلار بىر - بىرىگە قارىشىپ تاپا - تەنە قىلىشىدۇ، ئەمەلىيەتتە تاپا - تەنە ۋە دەتالاشلار قىلچە ئەسقاتمايدىغان چاغدا دەتالاش قىلىشىدۇ.
37:28Page 447
قَالُوٓاْ إِنَّكُمۡ كُنتُمۡ تَأۡتُونَنَا عَنِ ٱلۡيَمِينِ ٢٨
They will say, "Indeed, you used to come at us from the right."1
ئەگەشكۈچىلەر ئەگەشتۈرگۈچىلەرگە: ئەي كاتتىۋاشلار! شەكسىزكى سىلەر بىزگە دىن ۋە ھەق تەرەپتىن كېلىپ، كۇپرىنى ۋە ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈشنى ھەمدە گۇناھ - مەئسىيەتلەرنى پەردازلاپ كۆرسىتىپ، پەيغەمبەرلەر ئاللاھنىڭ دەرگاھىدىن ئېلىپ كەلگەن ھەقىقەتتىن نەپرەتلەندۈرەتتىڭلارغۇ، دەيدۇ.
37:29Page 447
قَالُواْ بَل لَّمۡ تَكُونُواْ مُؤۡمِنِينَ ٢٩
They [i.e., the oppressors] will say, "Rather, you [yourselves] were not believers,
ئەگەشتۈرگۈچىلەر ئەگەشكۈچىلەرگە: بۇ ئىش سىلەر ئويلىغاندەك ئەمەس، ئەكسىچە سىلەر كۇپرى ئۈستىدە بولۇپ، مۇئمىن بولمىغان ئىدىڭلار. بەلكى سىلەر ئىنكار قىلغۇچى ئىدىڭلار، دەيدۇ.
37:30Page 447
وَمَا كَانَ لَنَا عَلَيۡكُم مِّن سُلۡطَٰنِۭۖ بَلۡ كُنتُمۡ قَوۡمٗا طَٰغِينَ ٣٠
And we had over you no authority, but you were a transgressing people.
بىز سىلەرنى كۇپرىغا، شېرىككە ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلەرگە چۈشۈرۈش ئۈچۈن، بىزنىڭ سىلەرنى مەجبۇرلاپ ئۇ ئىشلارنى قىلدۇرغىدەك كۈچىمىز يوق ئىدى، بەلكى سىلەر كۇپرى ۋە ئازغۇنلۇقتا چەكتىن ئاشقان كىشىلەر ئىدىڭلار.
37:31Page 447
فَحَقَّ عَلَيۡنَا قَوۡلُ رَبِّنَآۖ إِنَّا لَذَآئِقُونَ ٣١
So the word [i.e., decree] of our Lord has come into effect upon us; indeed, we will taste [punishment].
بىزگە ۋە سىلەرگە ئاللاھنىڭ: «چوقۇمكى جەھەننەمنى سەن ۋە ساڭا ئەگەشكەنلەر بىلەن تولدۇرىمەن» دېگەن سۆزىدىكى تەھدىتى ھەقلىق بولدى. شۇ سەۋەبتىن بىز شەكسىز پەرۋەردىگارىمىز تەھدىت قىلغان ئازابنى تېتىيمىز.
37:32Page 447
فَأَغۡوَيۡنَٰكُمۡ إِنَّا كُنَّا غَٰوِينَ ٣٢
And we led you to deviation; indeed, we were deviators."
بىز سىلەرنى ئازغۇنلۇققا ۋە كۇپرىغا چاقىردۇق، چۈنكى بىز توغرا يولدىن ئېزىپ كەتكەنلەر ئىدۇق.
37:33Page 447
فَإِنَّهُمۡ يَوۡمَئِذٖ فِي ٱلۡعَذَابِ مُشۡتَرِكُونَ ٣٣
So indeed they, that Day, will be sharing in the punishment.
ئەگەشكەنلەر ۋە ئەگەشتۈرگەنلەر قىيامەت كۈنىدىكى ئازابتا ئورتاقتۇر.
37:34Page 447
إِنَّا كَذَٰلِكَ نَفۡعَلُ بِٱلۡمُجۡرِمِينَ ٣٤
Indeed, that is how We deal with the criminals.
بىز بۇلارغا ئازابنى تېتىتقىنىمىزدەك، ئۇلاردىن باشقا جىنايەتچىلەرگىمۇ تېتىتىمىز.
37:35Page 447
إِنَّهُمۡ كَانُوٓاْ إِذَا قِيلَ لَهُمۡ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا ٱللَّهُ يَسۡتَكۡبِرُونَ ٣٥
Indeed they, when it was said to them, "There is no deity but Allāh," were arrogant
شەكسىزكى بۇ مۇشرىكلارغا دۇنيادىكى ۋاقىتتا: ئاللاھتىن باشقا ئىلاھ يوق، دېگەن تەۋھىد كەلىمىسىنىڭ روھىغا ئەمەل قىلىپ، ئۇنىڭغا قارشى ئىش قىلىشنى تاشلاڭلار دېيىلسە، ئۇلار ھەقتىن باش تارتىپ، چوڭچىلىق قىلىپ باتىل چاقىرىققا ئاۋاز قوشۇپ ئىتائەت قىلىشنى رەت قىلاتتى.
37:36Page 447
وَيَقُولُونَ أَئِنَّا لَتَارِكُوٓاْ ءَالِهَتِنَا لِشَاعِرٖ مَّجۡنُونِۭ ٣٦
And were saying, "Are we to leave our gods for a mad poet?"
ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ كۇپرىسىغا باھانە قىلىپ: بىز بىر ساراڭ شائىرنىڭ گېپىنى دەپ ئىلاھلىرىمىزغا چوقۇنۇشنى تاشلايمىزمۇ؟ دېيىشەتتى. ئۇلار بۇ سۆزلىرى ئارقىلىق ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىنى مەقسەت قىلاتتى.
37:37Page 447
بَلۡ جَآءَ بِٱلۡحَقِّ وَصَدَّقَ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ٣٧
Rather, he [i.e., the Prophet (ﷺ)] has come with the truth and confirmed the [previous] messengers.
ئۇلار ھەقىقەتەنمۇ ئېغىر بوھتان قىلدى، چۈنكى ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى ساراڭمۇ ئەمەس، شائىرمۇ ئەمەس ئىدى. بۇنىڭ ئەكسىچە ئۇ ئاللاھنى يەككە - يېگانە دەپ بىلىشكە ۋە پەيغەمبەرلىرىگە ئەگىشىشكە چاقىرىدىغان قۇرئاننى ئېلىپ كەلگەن بولۇپ، ئۇ بارلىق پەيغەمبەرلەرنىڭ ئاللاھنىڭ دەرگاھىدىن تەۋھىد ۋە قىيامەتنىڭ بولىدىغانلىقى ھەققىدە مەلۇماتلار ئېلىپ كەلگەنلىكىنى تەستىقلىدى، ئۇلارغا ھېچنەرسىدە قارشى چىقمىدى.
37:38Page 447
إِنَّكُمۡ لَذَآئِقُواْ ٱلۡعَذَابِ ٱلۡأَلِيمِ ٣٨
Indeed, you [disbelievers] will be tasters of the painful punishment,
ئەي مۇشرىكلار! سىلەر ئۆزۈڭلارنىڭ كۇپرىسى ۋە پەيغەمبەرلەرنى ئىنكار قىلغانلىقىڭلار سەۋەبلىك قىيامەت كۈنى چوقۇم بىئارام قىلغۇچى ئازابنى تېتىيسىلەر.
37:39Page 447
وَمَا تُجۡزَوۡنَ إِلَّا مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ٣٩
And you will not be recompensed except for what you used to do -
ئەي مۇشرىكلار! سىلەر پەقەت دۇنيادا ئاللاھقا كاپىر بولۇش ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلەرنى قىلىشتىن ئىبارەت ئۆز قىلمىشلىرىڭلارغا قارىتا جازالىنىسىلەر.
ئىبادەتتە ئىخلاسمەنلىك ئاتا قىلىنغان، ھەمدە قۇلچىلىقنى ئاللاھقا خالىس قىلغان ئاللاھنىڭ مۇئمىن بەندىلىرى بۇ ئازابتىن قۇتۇلۇپ قالىدۇ.
ئەنە شۇ ئىخلاسمەن بەندىلەرگە ئاللاھ تائالا لەززەتلىكلىكى، ياخشىلىقى ۋە داۋاملىقلىقى مەلۇم بولغان رىزىقلارنى ئاتا قىلغان كىشىلەردۇر.
ئۇلارغا ئەڭ ياخشى ۋە لەززەتلىك مېۋىلەردىن رىزىق بېرىلگەنلىكىمۇ مۇشۇ رىزىقنىڭ جۈملىسىدىندۇر. ئۇلار بۇنىڭدىنمۇ يۇقىرى مۇكاپاتلارغا ئېرىشىدۇ ھەمدە كەرەملىك ئاللاھنىڭ جامالىنى كۆرۈشكە مۇيەسسەر بولىدۇ.
ئۇلار مۇقىم نېئمەتلىك جەننەتلەردە ئېرىشكەن ئاشۇ نېئمەتلەرنىڭ ھەممىسى ئۈزۈلۈپ قالمايدۇ، يوقىلىپ كەتمەيدۇ.
ئۇلار ئۇدۇلمۇ - ئۇدۇل قويۇلغان كارىۋاتلار ئۈستىدە بىر - بىرىگە قارىشىپ ئولتۇرىدۇ.
37:45Page 447
يُطَافُ عَلَيۡهِم بِكَأۡسٖ مِّن مَّعِينِۭ ٤٥
There will be circulated among them a cup [of wine] from a flowing spring,
ئۇلارغا سۈزۈكلۈكى خۇددى ئېقىن سۇغا ئوخشايدىغان شاراپلار تولدۇرۇلغان جاملار ئايلاندۇرۇپ تۇرۇلىدۇ.
ئۇ شاراپنىڭ رەڭگى ئاق بولۇپ، ئۇنى ئىچكەن ئادەم تولۇق لەززەتكە ئېرىشىدۇ.
37:47Page 447
لَا فِيهَا غَوۡلٞ وَلَا هُمۡ عَنۡهَا يُنزَفُونَ ٤٧
No bad effect is there in it, nor from it will they be intoxicated.
ئۇ شاراپ دۇنيانىڭ ھاراقلىرىغا ئوخشىمايدۇ. چۈنكى ئۇنىڭدا بىھوش قىلىدىغان مەستلىك بولمايدۇ. ئۇنى ئىچكەن ئادەمنىڭ بېشى ئاغرىمايدۇ، ئۇنى ئىچكۈچىنىڭ تېنى ساغلام، ئەقلى - ھوشى جايىدا بولىدۇ.
37:48Page 447
وَعِندَهُمۡ قَٰصِرَٰتُ ٱلطَّرۡفِ عِينٞ ٤٨
And with them will be women limiting [their] glances,1 with large, [beautiful] eyes,
جەننەتتە ئۇلارنىڭ يېنىدا ئىپپەتلىك ئاياللار بار بولۇپ، ئۇ ئاياللار ئۆز ئەرلىرىدىن باشقىلارغا قارىمايدۇ، ئۇلار گۈزەل كۆزلۈك ساھىبجاماللاردۇر.
ئۇلار ئازراق سېرىقلىق ئارىلاشقان رەڭلىرىنىڭ ئاقلىقىدا پۇختا ساقلانغان ئاق قۇشقا ئوخشاش بولۇپ، ئۇلارغا ئىلگىرى ھېچقانداق قول تېگىپ باقمىغان.
37:50Page 447
فَأَقۡبَلَ بَعۡضُهُمۡ عَلَىٰ بَعۡضٖ يَتَسَآءَلُونَ ٥٠
And they will approach one another, inquiring of each other.
جەننەت ئەھلى بىر - بىرىگە قارىشىپ ئولتۇرۇپ، كەچمىشلىرى ۋە دۇنيادىكى ۋاقىتلىرىدا بېشىدىن ئۆتكەن ئىشلار ھەققىدە پاراڭلىشىدۇ.
37:51Page 447
قَالَ قَآئِلٞ مِّنۡهُمۡ إِنِّي كَانَ لِي قَرِينٞ ٥١
A speaker among them will say, "Indeed, I had a companion [on earth].
بۇ مۇئمىنلەردىن بىرى: مېنىڭ دۇنيادىكى ۋاقتىمدا ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشنى ئىنكار قىلىدىغان بىر يېقىنىم بار ئىدى، دەيدۇ.
37:52Page 448
يَقُولُ أَءِنَّكَ لَمِنَ ٱلۡمُصَدِّقِينَ ٥٢
Who would say, 'Are you indeed of those who believe
ئۇ ماڭا قايتا تىرىلىشنى ئىنكار قىلىپ، مەسخىرىلىك ھالدا: دوستۇم، سەن ئۆلۈكلەرنىڭ تىرىلىدىغانلىقى ھەققىدە راست دەۋاتامسەن؟دەيتتى.
37:53Page 448
أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابٗا وَعِظَٰمًا أَءِنَّا لَمَدِينُونَ ٥٣
That when we have died and become dust and bones, we will indeed be recompensed?'"
بىز ئۆلۈپ، توپىغا ئايلىنىپ، چىرىگەن سۆڭەك بوپكەتسەكمۇ يەنە قايتا تىرگۈزۈلۈپ، دۇنيادا قىلغان ئەمەللىرىمىزگە قارىتا جازا - مۇكاپاتقا تارتىلىمىزمۇ؟ دەيتتى.
ئۇنىڭ مۇئمىن دوستى جەننەتتىكى يارەنلىرىگە: بېرى كېلىڭلار، ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشنى ئىنكار قىلىدىغان ئاشۇ دوستنىڭ ئاقىۋىتىنىڭ قانداق بولغانلىقىغا قاراپ باقايلى، دەيدۇ.
37:55Page 448
فَٱطَّلَعَ فَرَءَاهُ فِي سَوَآءِ ٱلۡجَحِيمِ ٥٥
And he will look and see him1 in the midst of the Hellfire.
ئۇ بوينىنى سوزۇپ قاراپ، دوستىنىڭ جەھەننەمنىڭ ئوتتۇرىدا تۇرغانلىقىنى كۆرىدۇ.
دەيدۇكى: ھەي بۇرادەر! ئاللاھ بىلەن قەسەم قىلىمەنكى، سەن مېنى كۇپرىغا ۋە ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشنى ئىنكار قىلىشقا چاقىرىپ، دوزاخقا كىرىش بىلەن مېنىمۇ تۈگەشتۈرگىلى تاس قاپتىكەنسەن.
37:57Page 448
وَلَوۡلَا نِعۡمَةُ رَبِّي لَكُنتُ مِنَ ٱلۡمُحۡضَرِينَ ٥٧
If not for the favor of my Lord, I would have been of those brought in [to Hell].
ئەگەر ئاللاھ تائالا ئىمانغا يېتەكلەپ، مۇۋەپپەق قىلمىغان بولسا، ئەلۋەتتە مەنمۇ ساڭا ئوخشاش ئازابقا دۇچار بولاركەنمەن.
بىز جەننەتكە كىرگەنلەر ئەمدى ئۆلمەيمىزمۇ؟
37:59Page 448
إِلَّا مَوۡتَتَنَا ٱلۡأُولَىٰ وَمَا نَحۡنُ بِمُعَذَّبِينَ ٥٩
Except for our first death, and we will not be punished?"
بىزگە دۇنيادىكى ئۆلۈمدىن باشقا ئۆلۈم يوق. بەلكى بىز ئەمدى جەننەتتە مەڭگۈ قالىمىز. بىز كاپىرلار ئازابلانغاندەك ئازابلانمايمىز.
شەكسىزكى جەننەتكە كىرىش، ئۇنىڭدا مەڭگۈ قېلىش ھەمدە دوزاختىن ئامان بولۇشتىن ئىبارەت پەرۋەردىگارىمىز بىزگە بەرگەن مۇكاپات ئەلۋەتتە كاتتا غەلىبىدۇركى، ئۇنىڭغا ھېچبىر زەپەر تەڭ كەلمەيدۇ.
37:61Page 448
لِمِثۡلِ هَٰذَا فَلۡيَعۡمَلِ ٱلۡعَٰمِلُونَ ٦١
For the like of this let the workers [on earth] work.
ئەمەل قىلغۇچىلار مانا مۇشۇنداق كاتتا مۇكاپات ئۈچۈن ئەمەل قىلسۇن. چۈنكى بۇ مۇتلەق پايدا تاپىدىغان تىجارەتتۇر.
37:62Page 448
أَذَٰلِكَ خَيۡرٞ نُّزُلًا أَمۡ شَجَرَةُ ٱلزَّقُّومِ ٦٢
Is that [i.e., Paradise] a better accommodation or the tree of zaqqūm?
مەرتىۋە ۋە كۈتۈلۈش جەھەتتە ئاللاھ تائالا ئۆزىگە قۇلچىلىق قىلىشتا ئىخلاسمەن بولغان بەندىلىرىگە تەييارلىغان ئاشۇ نېئمەتلەر ياخشى ھەم ئەۋزەلمۇ ياكى قۇرئاندا لەنەت ئوقۇلغان، كاپىرلارنىڭ يېمەكلىكى بولغان، نە ئاچلىققا، نە سەمرىشكە ئەسقاتمايدىغان زەققۇم دەرىخىمۇ؟
37:63Page 448
إِنَّا جَعَلۡنَٰهَا فِتۡنَةٗ لِّلظَّٰلِمِينَ ٦٣
Indeed, We have made it a torment for the wrongdoers.
شەكسىزكى بىز بۇ دەرەخنى زالىملار كۇپرىسى ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلىرى تۈپەيلىدىن جازالىنىدىغان بىر جازا قىلدۇقكى، بۇ چاغدا ئۇلار: چوقۇم ئوت دەرەخنى يەيدۇ، ئاندىن ئۇ ئوتتا بىر نەرسە ئۈنۈشى مۇمكىن ئەمەس، دەيدۇ.
37:64Page 448
إِنَّهَا شَجَرَةٞ تَخۡرُجُ فِيٓ أَصۡلِ ٱلۡجَحِيمِ ٦٤
Indeed, it is a tree issuing from the bottom of the Hellfire,
شەكسىزكى زەققۇم دەرىخى ئەڭ ناچار ئۆسۈملۈك بولۇپ، ئۇ جەھەننەمنىڭ قەرىدىن چىقىدىغان بىر دەرەختۇر.
37:65Page 448
طَلۡعُهَا كَأَنَّهُۥ رُءُوسُ ٱلشَّيَٰطِينِ ٦٥
Its emerging fruit as if it was heads of the devils.
ئۇنىڭدىن چىققان مېۋىمۇ ناھايىتى كۆرۈمسىز بولۇپ، خۇددى شەيتانلارنىڭ بېشىغا ئوخشايدۇ. ئۇنىڭ كۆرۈنۈشىنىڭ سەتلىكى تەمىنىڭمۇ بەتتاملىقىنىڭ ئىسپاتىدۇر. بۇ، ئۇنىڭ مېۋىسىنىڭ تەمىمۇ ناچار دېگەنلىكتۇر.
37:66Page 448
فَإِنَّهُمۡ لَأٓكِلُونَ مِنۡهَا فَمَالِـُٔونَ مِنۡهَا ٱلۡبُطُونَ ٦٦
And indeed, they will eat from it and fill with it their bellies.
شەكسىزكى كاپىرلار ئۇنىڭ ئاچچىق ۋە كۆرۈمسىز مېۋىلىرىدىن يەپ، ئېچىرقاپ كەتكەن قوساقلىرىنى لىق تولدۇرىدۇ.
37:67Page 448
ثُمَّ إِنَّ لَهُمۡ عَلَيۡهَا لَشَوۡبٗا مِّنۡ حَمِيمٖ ٦٧
Then indeed, they will have after it a mixture of scalding water.
ئۇلار ئۇنىڭ مېۋىلىرىدىن يەپ بولغاندىن كېيىن ئۇلارغا يېرىڭ - زەرداپ ئارىلاشتۇرۇلغان قايناق سۇ بېرىلىدۇ.
37:68Page 448
ثُمَّ إِنَّ مَرۡجِعَهُمۡ لَإِلَى ٱلۡجَحِيمِ ٦٨
Then indeed, their return will be to the Hellfire.
ئاندىن كېيىن ئۇلار يەنە جەھەننەم ئازابىغا قايتۇرۇلىدۇ. دېمەك ئۇلار بىر ئازابتىن يەنە بىر ئازابقا يۆتكىلىدۇ.
37:69Page 448
إِنَّهُمۡ أَلۡفَوۡاْ ءَابَآءَهُمۡ ضَآلِّينَ ٦٩
Indeed they found their fathers astray.
شەكسىزكى بۇ كاپىرلار ئۆزلىرىنىڭ ئاتا - ئەجدادلىرىنى ھىدايەت يولىدىن ئېزىپ كەتكەن ھالەتتە بىلدى، شۇنىڭ بىلەن ھېچبىر دەلىل - پاكىتسىز ئۇلارنى دوراپ مېڭىشتى.
37:70Page 448
فَهُمۡ عَلَىٰٓ ءَاثَٰرِهِمۡ يُهۡرَعُونَ ٧٠
So they hastened [to follow] in their footsteps.
ئۇلار ئازغۇنلۇقتا ئاتا - بوۋىلىرىنىڭ ئىزىدىن ئالدىراپ ماڭدى.
37:71Page 448
وَلَقَدۡ ضَلَّ قَبۡلَهُمۡ أَكۡثَرُ ٱلۡأَوَّلِينَ ٧١
And there had already strayed before them most of the former peoples,
شەكسىزكى ئۇلاردىن بۇرۇنمۇ ئىلگىرىكىلەرنىڭ كۆپىنچىسى ئېزىپ كەتكەن ئىدى. ئەي پەيغەمبەر! سېنىڭ قەۋمىڭ ئېزىپ كەتكەنلەرنىڭ تۇنجىسى ئەمەس.
بىز ئىلگىرىكى ئاشۇ ئۈممەتلەر ئىچىگە ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قورقۇتىدىغان پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتكەن ئىدۇق، ئاندىن ئۇلار كاپىر بولدى.
37:73Page 448
فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلۡمُنذَرِينَ ٧٣
Then look how was the end of those who were warned -
ئەي پەيغەمبەر! پەيغەمبەرلىرى ئاگاھلاندۇرۇپ تۇرسىمۇ ئۇلارنىڭ ئاگاھلاندۇرۇشلىرىغا قۇلاق سالمىغانلارنىڭ ئاقىۋىتى قانداق بولغانلىقىغا قارىغىن. شەكسىزكى ئۇلارنىڭ ئاقىۋىتى ئۆزلىرىنىڭ كۇپرى ۋە پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلغانلىقى تۈپەيلىدىن دوزاخقا كىرىش ھەمدە ئۇنىڭدا مەڭگۈ قېلىش بولدى.
لېكىن ئاللاھقا بولغان ئىمانىدا ئىخلاسمەن بولغان كىشىلەر بۇ ئىنكارچى كاپىرلارنىڭ ئاقىۋىتى بولغان ئازابتىن قۇتۇلىدۇ.
37:75Page 448
وَلَقَدۡ نَادَىٰنَا نُوحٞ فَلَنِعۡمَ ٱلۡمُجِيبُونَ ٧٥
And Noah had certainly called Us, and [We are] the best of responders.
شەكسىزكى پەيغەمبىرىمىز نۇھ ئۆزىنى ئىنكار قىلغان قەۋمىگە بەددۇئا قىلغان چاغدا بىزگە دۇئا قىلغان ئىدى. بىز نېمىدېگەن ياخشى ئىجابەت قىلغۇچىلارمىز. بىز ئۇنىڭ ئۇلارغا قىلغان بەددۇئاسىنى ھەقىقەتەن تېز ئىجابەت قىلدۇق.
37:76Page 448
وَنَجَّيۡنَٰهُ وَأَهۡلَهُۥ مِنَ ٱلۡكَرۡبِ ٱلۡعَظِيمِ ٧٦
And We saved him and his family from the great affliction.
بىز ئۇنى، ئائىلە - تاۋابىئاتىنى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىرگە ئىمان ئېيتقان مۇئمىنلەرنى قەۋمىنىڭ ئەزىيەتلىرىدىن ھەمدە ئۇنىڭ قەۋمىدىن كاپىر بولغانلارغا ئەۋەتىلگەن توپاندا غەرق بوپكېتىشتىن ساقلاپ قالدۇق.
37:77Page 449
وَجَعَلۡنَا ذُرِّيَّتَهُۥ هُمُ ٱلۡبَاقِينَ ٧٧
And We made his descendants those remaining [on the earth]
بىز نۇھنىڭ ئائىلىسىنى ۋە مۇئمىن ئەگەشكۈچىلىرىنىلا قۇتۇلدۇردۇق. ئۇنىڭ قەۋمىدىن كاپىر بولغانلارنى غەرق قىلىۋەتتۇق.
37:78Page 449
وَتَرَكۡنَا عَلَيۡهِ فِي ٱلۡأٓخِرِينَ ٧٨
And left for him [favorable mention] among later generations:
بىز كېيىنكى ئۈممەتلەرگە نۇھنىڭ ياخشى نامىنى قالدۇردۇقكى، ئۇلار ئۇنى مەدھىيىلەيدۇ.
كېيىنكى ئۈممەتلەر نۇھنىڭ يامان گېپىنى قىلماستىن، ئامان - ئېسەنلىك تىلەيدۇ.
شەكسىزكى بىز نۇھنى مۇكاپاتلىغىنىمىزدەك، ياخشىلارغىمۇ يالغۇز ئاللاھ تائالا ئۈچۈن قىلغان تائەت - ئىبادەتلىرىنىڭ مۇكاپاتىنى بېرىمىز.
شەكسىزكى نۇھ ئاللاھقا ئىتائەت قىلىدىغان مۇئمىن بەندىلىرىمىزدىن ئىدى.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences