Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uyghur
الفتح
Al-Fath
The Victory · Medinan · 29 ayahs
48:1Page 511
إِنَّا فَتَحۡنَا لَكَ فَتۡحٗا مُّبِينٗا ١
Indeed, We have given you, [O Muḥammad], a clear conquest1
ئەي پەيغەمبەر! ھەقىقەتەن بىز ساڭا ھۇدەيبىيە سۈلھىسى ئارقىلىق روشەن غەلىبە ئاتا قىلدۇق.
48:2Page 511
لِّيَغۡفِرَ لَكَ ٱللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِن ذَنۢبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ وَيُتِمَّ نِعۡمَتَهُۥ عَلَيۡكَ وَيَهۡدِيَكَ صِرَٰطٗا مُّسۡتَقِيمٗا ٢
That Allāh may forgive for you what preceded of your sin [i.e., errors] and what will follow and complete His favor upon you and guide you to a straight path
بۇ، ئاللاھنىڭ سېنىڭ پەتھىدىن ئىلگىرىكى ۋە كېيىنكى گۇناھلىرىڭنى مەغپىرەت قىلىپ، ساڭا دىنغا ياردەم بەرگەنلىكىڭ ئۈچۈن نېئمىتىنى تولۇقلاپ، ئەگرىلىك بولمىغان داغدام يول، ئىسلام يولىغا يېتەكلىشى ئۈچۈندۇر.
48:3Page 511
وَيَنصُرَكَ ٱللَّهُ نَصۡرًا عَزِيزًا ٣
And [that] Allāh may aid you with a mighty victory.
ئاللاھ تائالا ساڭا دۈشمەنلىرىڭگە قارشى كۈچلۈك ياردەم بېرىدۇ، ئۇنىڭغا ھېچكىم تاقابىل تۇرالمايدۇ.
48:4Page 511
هُوَ ٱلَّذِيٓ أَنزَلَ ٱلسَّكِينَةَ فِي قُلُوبِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ لِيَزۡدَادُوٓاْ إِيمَٰنٗا مَّعَ إِيمَٰنِهِمۡۗ وَلِلَّهِ جُنُودُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمٗا ٤
It is He who sent down tranquility into the hearts of the believers that they would increase in faith along with their [present] faith. And to Allāh belong the soldiers of the heavens and the earth, and ever is Allāh Knowing and Wise.
ئاللاھ تائالا مۇئمىنلەرنىڭ ئىمانىغا ئىمان قوشۇلۇشى ئۈچۈن ئۇلارنىڭ قەلبلىرىگە بەرقارارلىق ۋە خاتېرجەملىك چۈشۈرگەن زاتتۇر، ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ قوشۇنلىرى يالغۇز ئاللاھنىڭ ئىلكىدىدۇر. ئۇ بەندىلىرىدىن خالىغان كىشىنى كۈچەيتىدۇ. ئاللاھ بەندىلىرىگە پايدىلىق ئىشلارنى بىلگۈچىدۇر، بەرگەن ياردەم ۋە كۈچەيتىشلىرىدە ھېكمەتلىك ئىش قىلغۇچىدۇر.
48:5Page 511
لِّيُدۡخِلَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَا وَيُكَفِّرَ عَنۡهُمۡ سَيِّـَٔاتِهِمۡۚ وَكَانَ ذَٰلِكَ عِندَ ٱللَّهِ فَوۡزًا عَظِيمٗا ٥
[And] that He may admit the believing men and the believing women to gardens beneath which rivers flow to abide therein eternally and remove from them their misdeeds - and ever is that, in the sight of Allāh, a great attainment –
ئاللاھنىڭ مۇئمىنلەرگە ياردەم بېرىشى ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىمان ئېيتقان مۇئمىن ئەر ۋە مۇئمىن ئاياللارنى سارايلىرى ۋە دەرەخلىرى ئاستىدىن ئۆستەڭلەر ئېقىپ تۇرىدىغان جەننەتلەرگە كىرگۈزۈش ئۈچۈن، ئۇلارنىڭ خاتالىقلىرىنى يوققا چىقىرىپ، ئۇلارنى بىر قىسىم خاتالىقلارغا قارىتا جاۋابكارلىققا تارتماسلىق ئۈچۈندۇر. جەننەتتىن ئىبارەت كۆزلەنگەن مەقسەتكە يېتىش، يامانلىقلارغا قارىتا جازالىنىشتىن ئىبارەت قورقۇنچلۇق ئىشتىن يىراق بولۇشتەك يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان مۇكاپاتلار ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا كاتتا غەلىبىدۇركى، ئۇنىڭغا ھېچبىر غەلىبە تەڭ كەلمەيدۇ.
48:6Page 511
وَيُعَذِّبَ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ وَٱلۡمُنَٰفِقَٰتِ وَٱلۡمُشۡرِكِينَ وَٱلۡمُشۡرِكَٰتِ ٱلظَّآنِّينَ بِٱللَّهِ ظَنَّ ٱلسَّوۡءِۚ عَلَيۡهِمۡ دَآئِرَةُ ٱلسَّوۡءِۖ وَغَضِبَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمۡ وَلَعَنَهُمۡ وَأَعَدَّ لَهُمۡ جَهَنَّمَۖ وَسَآءَتۡ مَصِيرٗا ٦
And [that] He may punish the hypocrite men and hypocrite women, and the polytheist men and polytheist women - those who assume about Allāh an assumption of evil nature. Upon them is a misfortune of evil nature; and Allāh has become angry with them and has cursed them and prepared for them Hell, and evil it is as a destination.
ئاللاھ ئۆز دىنىغا ياردەم بەرمەيدۇ، ئۇنىڭ ھۆكمى ئۈستۈنلۈككە ئېرىشەلمەيدۇ، دەپ ئاللاھ ھەققىدە بولمىغۇر خىياللاردا بولۇش ئارقىلىق ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرگەن مۇشرىك ئەرلەرنى ۋە مۇشرىك ئاياللارنى ئاللاھ تائالا ئازابلايدۇ. نەتىجىدە ئازابنىڭ ھالاكىتى ئۇلارنىڭ ئۆزلىرىگە كېلىدۇ، ئاللاھ تائالا ئۇلارغا كۇپرىسى ۋە يامان گۇمانى سەۋەبلىك غەزەب قىلىدۇ، ئۇلارنى رەھمىتىدىن يىراق قىلىدۇ، ئاخىرەتتە ئۇلارغا جەھەننەمنى تەييارلىغان بولۇپ، ئۇلار شۇ جەھەننەمگە كىرىپ، ئۇنىڭدا مەڭگۈ قالىدۇ. ئۇلارنىڭ ئاخىرقى قارارگاھى بولغان جەھەننەم نېمىدېگەن يامان جاي - ھە؟!
48:7Page 511
وَلِلَّهِ جُنُودُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَزِيزًا حَكِيمًا ٧
And to Allāh belong the soldiers of the heavens and the earth. And ever is Allāh Exalted in Might and Wise.
ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ قوشۇنلىرى ئاللاھنىڭ ئىلكىدىدۇركى، ئۇ بەندىلىرى ئىچىدىن خالىغان كىشىنى قوشۇنلىرى ئارقىلىق كۈچەيتىدۇ. ئاللاھ تائالا ھېچكىم يېڭەلمەيدىغان ھەممىدىن غالىب زاتتۇر، يارىتىشىدا، ئورۇنلاشتۇرۇشىدا ۋە پىلانلىشىدا ھېكمەتلىك ئىش قىلغۇچىدۇر.
48:8Page 511
إِنَّآ أَرۡسَلۡنَٰكَ شَٰهِدٗا وَمُبَشِّرٗا وَنَذِيرٗا ٨
Indeed, We have sent you as a witness and a bringer of good tidings and a warner
ئەي پەيغەمبەر! ھەقىقەتەن بىز سېنى قىيامەت كۈنى ئۈممىتىڭ ئۈستىدىن گۇۋاھلىق بېرىدىغان شاھىت، مۇئمىنلەرگە بۇ دۇنيادا تەييارلانغان نۇسرەت ۋە قۇدرەت تېپىش، ئاخىرەتتە تەييارلانغان نېئمەتلەر بىلەن خۇشبېشارەت بەرگۈچى، كاپىرلارغا بۇ دۇنيادا تەييارلانغان، مۇئمىنلەرنىڭ قولى ئارقىلىق يېتىدىغان خارلىق ۋە مەغلۇبىيەت ھەمدە ئاخىرەتتە تەييارلانغان، ئۇلارنى كۈتۈپ تۇرۇۋاتقان دەرتلىك ئازابتىن قورقۇتقۇچى قىلىپ ئەۋەتتۇق.
48:9Page 511
لِّتُؤۡمِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَتُعَزِّرُوهُ وَتُوَقِّرُوهُۚ وَتُسَبِّحُوهُ بُكۡرَةٗ وَأَصِيلًا ٩
That you [people] may believe in Allāh and His Messenger and honor him and respect him [i.e., the Prophet (ﷺ)] and exalt Him [i.e., Allāh] morning and afternoon.
ئۈمىدكى سىلەر ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىمان ئېيتىپ، ئۇنىڭ پەيغەمبىرىنى ئۇلۇغلاپ، ھۆرمەتلىگەيسىلەر، ئەتىگەن - ئاخشاملىرى ئاللاھقا تەسبىھ ئېيتقايسىلەر.
48:10Page 512
إِنَّ ٱلَّذِينَ يُبَايِعُونَكَ إِنَّمَا يُبَايِعُونَ ٱللَّهَ يَدُ ٱللَّهِ فَوۡقَ أَيۡدِيهِمۡۚ فَمَن نَّكَثَ فَإِنَّمَا يَنكُثُ عَلَىٰ نَفۡسِهِۦۖ وَمَنۡ أَوۡفَىٰ بِمَا عَٰهَدَ عَلَيۡهُ ٱللَّهَ فَسَيُؤۡتِيهِ أَجۡرًا عَظِيمٗا ١٠
Indeed, those who pledge allegiance to you, [O Muḥammad] - they are actually pledging allegiance to Allāh. The hand1 of Allāh is over their hands.2 So he who breaks his word only breaks it to the detriment of himself. And he who fulfills that which he has promised Allāh - He will give him a great reward.
ئەي پەيغەمبەر! شەكسىزكى مەككە مۇشرىكلىرىغا قارشى جەڭ قىلىدىغانلىقى ھەققىدە ساڭا رىزۋان بەيئىتىنى بەرگەن مۇئمىنلەر ئاللاھقا بەيئەت بەرگەنلەردۇر. چۈنكى ئاللاھ تائالا ئۇلارنى مۇشرىكلارغا قارشى جىھاد قىلىشقا بۇيرۇغان بولۇپ، يەنە ئۇلارنى شۇ زات مۇكاپاتلايدۇ. ئۇلار بەيئەت بەرگەن چاغدا ئاللاھنىڭ قولى ئۇلارنىڭ قولىنىڭ ئۈستىدە ئىدى. ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ ھالىدىن خەۋەردار بولۇپ، ئۇنىڭغا ئۇلاردىن ھېچنەرسە مەخپىي قالمايتتى. شۇڭا كىمكى بەيئىتىنى بۇزۇپ، ئاللاھقا ئۇنىڭ دىنىغا ياردەم بېرىدىغانلىقى ھەققىدە بەرگەن ۋەدىسىدە تۇرمىسا، ئۇنىڭ بەيئىتىنى ۋە ئاللاھقا بەرگەن ئەھدىسىنى بۇزغانلىقىنىڭ ۋابالى ئۆزىگە يانىدۇ. چۈنكى بۇ ئاللاھقا زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ. كىمكى ئاللاھنىڭ ياردەم بېرىش ھەققىدە ئۇنىڭغا بەرگەن ۋەدىسىگە ۋاپا قىلىدىكەن، ئاللاھ ئۇنىڭغا كاتتا مۇكاپات بولغان جەننەتنى بېرىدۇ.
48:11Page 512
سَيَقُولُ لَكَ ٱلۡمُخَلَّفُونَ مِنَ ٱلۡأَعۡرَابِ شَغَلَتۡنَآ أَمۡوَٰلُنَا وَأَهۡلُونَا فَٱسۡتَغۡفِرۡ لَنَاۚ يَقُولُونَ بِأَلۡسِنَتِهِم مَّا لَيۡسَ فِي قُلُوبِهِمۡۚ قُلۡ فَمَن يَمۡلِكُ لَكُم مِّنَ ٱللَّهِ شَيۡـًٔا إِنۡ أَرَادَ بِكُمۡ ضَرًّا أَوۡ أَرَادَ بِكُمۡ نَفۡعَۢاۚ بَلۡ كَانَ ٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرَۢا ١١
Those who remained behind1 of the bedouins will say to you, "Our properties and our families occupied us, so ask forgiveness for us." They say with their tongues what is not within their hearts. Say, "Then who could prevent Allāh at all if He intended for you harm or intended for you benefit? Rather, ever is Allāh, of what you do, Aware.
ئەي پەيغەمبەر! سەن مەككىگە قىلغان سەپىرىڭدە ئەئرابىيلار ئىچىدىن ئاللاھ ساڭا ھەمراھ بولۇشتىن قالدۇرۇپ قويغان كىشىلەرگە كايىغان چېغىڭدا ئۇلار: بىزنى ماللىرىمىز ۋە بالا - چاقىلىرىمىزغا قارايدىغان ئىشىمىز سەن بىلەن بىرگە مېڭىشتىن كاشىلا قىپ قويدى، شۇڭا بىزنىڭ گۇناھلىرىمىز ئۈچۈن ئاللاھتىن مەغپىرەت تىلىسەڭ، دېيىشىدۇ. ئۇلار پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامدىن ئۆزلىرى ئۈچۈن مەغپىرەت تەلەپ قىلىشىنى سوراشتىن ئىبارەت قەلبلىرىدە يوق گەپنى ئېغىزلىرىدا دەپ قويىدۇ. چۈنكى ئۇلار گۇناھلىرىدىن تەۋبە قىلغىنى يوق. ئۇلارغا ئېيتقىنكى، ئاللاھ سىلەرگە ياخشىلىقنى ياكى يامانلىقنى ئىرادە قىلسا، ئاللاھنىڭ ئالدىدا سىلەرگە قىلچە ئەسقاتىدىغان بىرى بولمايدۇ. بەلكى ئاللاھ سىلەرنىڭ قىلمىشلىرىڭلاردىن تولۇق خەۋەرداردۇر، ھەر قانچە مەخپىي قىلساڭلارمۇ ئۇنىڭغا سىلەرنىڭ ئەمەللىرىڭلاردىن ھېچنەرسە مەخپىي قالمايدۇ.
48:12Page 512
بَلۡ ظَنَنتُمۡ أَن لَّن يَنقَلِبَ ٱلرَّسُولُ وَٱلۡمُؤۡمِنُونَ إِلَىٰٓ أَهۡلِيهِمۡ أَبَدٗا وَزُيِّنَ ذَٰلِكَ فِي قُلُوبِكُمۡ وَظَنَنتُمۡ ظَنَّ ٱلسَّوۡءِ وَكُنتُمۡ قَوۡمَۢا بُورٗا ١٢
But you thought that the Messenger and the believers would never return to their families, ever, and that was made pleasing in your hearts. And you assumed an assumption of evil and became a people ruined."
سىلەرنىڭ مال - ۋاران ۋە بالا - چاقىلارغا قاراش بىلەن كاشىلا بولۇپ قېلىشتىن ئىبارەت باھانەڭلەر پەيغەمبەر بىلەن بىرگە مېڭىشتىن قېپقېلىشىڭلارنىڭ سەۋەبى ئەمەس. بەلكى سىلەر پەيغەمبەرنى ۋە ئۇنىڭ ساھابىلىرىنى تامامەن ھالاك بولىدۇ، مەدىنىدىكى ئائىلىسىگە قايتىپ كېلەلمەيدۇ، دەپ ئويلايتتىڭلار. شەيتان بۇ خىيالنى سىلەرنىڭ قەلبىڭلاردا چىرايلىق كۆرسەتتى. سىلەر پەرۋەردىگارىڭلارنى ئۆز دىنىغا ياردەم بەرمەيدۇ، دەپ يامان گۇمان قىلدىڭلار، ھەمدە سىلەر ئاللاھ ھەققىدە يامان گۇماندا بولۇپ، ئۇنىڭ پەيغەمبىرىدىن ئايرىلىپ قېلىش ئارقىلىق ئاللىبۇرۇن ھالاك بولۇپ بولغان ئىدىڭلار.
48:13Page 512
وَمَن لَّمۡ يُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ فَإِنَّآ أَعۡتَدۡنَا لِلۡكَٰفِرِينَ سَعِيرٗا ١٣
And whoever has not believed in Allāh and His Messenger - then indeed, We have prepared for the disbelievers a Blaze.
كىمكى ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىما ئېيتمايدىكەن، ئۇ كاپىردۇر. بىز ئاللاھقا كاپىر بولغانلارغا قىيامەت كۈنى ئۇلارنى ئازابلايدىغان لاۋۇلداپ كۆيىدىغان ئوت تەييارلىدۇق.
48:14Page 512
وَلِلَّهِ مُلۡكُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ يَغۡفِرُ لِمَن يَشَآءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَآءُۚ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورٗا رَّحِيمٗا ١٤
And to Allāh belongs the dominion of the heavens and the earth. He forgives whom He wills and punishes whom He wills. And ever is Allāh Forgiving and Merciful.
ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ ئىگىدارچىلىقى يالغۇز ئاللاھنىڭ ئىلكىدىدۇركى، ئۇ بەندىلىرىدىن خالىغان كىشىنىڭ گۇناھلىرىنى مەغپىرەت قىلىدۇ، ئاندىن ئۇنى ئۆز پەزلى بىلەن جەننەتكە كىرگۈزىدۇ، خالىغان كىشىنى ئادالىتى بىلەن ئازابلايدۇ. ئاللاھ بەندىلىرىدىن تەۋبە قىلغانلارنىڭ گۇناھلىرىنى تولىمۇ مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، ئۇلارغا رەھىمدىلدۇر.
48:15Page 512
سَيَقُولُ ٱلۡمُخَلَّفُونَ إِذَا ٱنطَلَقۡتُمۡ إِلَىٰ مَغَانِمَ لِتَأۡخُذُوهَا ذَرُونَا نَتَّبِعۡكُمۡۖ يُرِيدُونَ أَن يُبَدِّلُواْ كَلَٰمَ ٱللَّهِۚ قُل لَّن تَتَّبِعُونَا كَذَٰلِكُمۡ قَالَ ٱللَّهُ مِن قَبۡلُۖ فَسَيَقُولُونَ بَلۡ تَحۡسُدُونَنَاۚ بَلۡ كَانُواْ لَا يَفۡقَهُونَ إِلَّا قَلِيلٗا ١٥
Those who remained1 behind will say when you set out toward the war booty to take it, "Let us follow you." They wish to change the words of Allāh. Say, "Never will you follow us. Thus did Allāh say before." So they will say, "Rather, you envy us." But [in fact] they were not understanding except a little.2
ئەي مۇئمىنلەر! سىلەر ئاللاھ تائالا ھۇدەيبىيە سۈلھىسىدىن كېيىن ئېرىشتۈرۈشنى ۋەدە قىلغان خەيبەر غەنىمەتلىرى ئالغىلى ماڭغىنىڭلاردا ئاللاھ سىلەردىن ئايرىۋەتكەن كىشىلەر: بىزنىمۇ ئۆزۈڭلار بىلەن بىرگە چىققىلى قويۇڭلار، بىزمۇ غەنىمەتتىن نېسىۋىمىزنى ئالايلى، دەيدۇ. جىھادتىن ئايرىلىۋالغان بۇ كىشىلەر ئۆزلىرىنىڭ مۇشۇ تەلىپى ئارقىلىق ئاللاھ تائالا ھۇدەيبىيە سۈلھىسىدىن كېيىن پەقەت مۇئمىنلەرگىلا بېرىشنى ۋەدە قىلغان خەيبەر غەنىمەتلىرىگە ئېرىشىشنى ئويلايدۇ. ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارغا ئېيتقىنكى، ئۇ غەنىمەتلەرگە ئېرىشىشنىڭ كويىدا بىزگە ئەگەشمەڭلار. چۈنكى ئاللاھ تائالا خەيبەر غەنىمەتلىرىنى پەقەت ھۇدەيبىيەگە قاتناشقان كىشىلەرگىلا ۋەدە قىلغان. ئاندىن ئۇلار: بىزنىڭ سىلەرگە ئەگىشىپ خەيبەرگە چىقىشىمىزنى چەكلىشىڭلار ئاللاھنىڭ ئەمرى ئەمەس، بەلكى سىلەرنىڭ بىزگە چىدىماسلىق قىلغانلىقىڭلار تۈپەيلىدىندۇر، دېيىشىدۇ. ھەقىقىي ئەھۋال بۇ قالدۇق كىشىلەر دەۋا قىلغاندەك ئەمەس، ئەكسىچە ئۇلار ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ۋە چەكلىمىلىرىنى ئىنتايىن ئاز چۈشىنىدۇ. شۇڭا ئۇلار گۇناھ - مەئسىيەتلەرگە پېتىپ قالغان.
48:16Page 513
قُل لِّلۡمُخَلَّفِينَ مِنَ ٱلۡأَعۡرَابِ سَتُدۡعَوۡنَ إِلَىٰ قَوۡمٍ أُوْلِي بَأۡسٖ شَدِيدٖ تُقَٰتِلُونَهُمۡ أَوۡ يُسۡلِمُونَۖ فَإِن تُطِيعُواْ يُؤۡتِكُمُ ٱللَّهُ أَجۡرًا حَسَنٗاۖ وَإِن تَتَوَلَّوۡاْ كَمَا تَوَلَّيۡتُم مِّن قَبۡلُ يُعَذِّبۡكُمۡ عَذَابًا أَلِيمٗا ١٦
Say to those who remained behind of the bedouins, "You will be called to [face] a people of great military might; you may fight them, or they will submit.1 So if you obey, Allāh will give you a good reward; but if you turn away as you turned away before, He will punish you with a painful punishment."
ئەي پەيغەمبەر! ئەئرابىيلار ئىچىدىن سەن بىلەن مەككىگە بېرىشتىن ئايرىلىۋالغانلارغا سىناش ئۈچۈن ئېيتقىنكى، سىلەر ئۇزۇنغا قالماي جەڭ قىلىشتا ئىنتايىن كۈچلۈك بىر قەۋمگە قارشى ئۇرۇش قىلىشقا چاقىرىلىسىلەر، ئۇلارغا قارشى ئاللاھ يولىدا جىھاد قىلىسىلەر ياكى ئۇلار ئۇرۇشسىزلا ئىسلامغا كىرىدۇ. ئەگەر ئاللاھ سىلەرنى چاقىرغان بۇ ئىشتا ئاللاھقا ئىتائەت قىلساڭلار، ئاللاھ سىلەرگە جەننەتتىن ئىبارەت ياخشى مۇكاپات بېرىدۇ. ئەگەر -بۇندىن ئىلگىرى پەيغەمبەر بىلەن مەككىگە بېرىشتىن ئايرىلىۋالغىنىڭلاردەك- ئۇنىڭغا ئىتائەت قىلىشتىن يۈز ئۆرۈسەڭلار، ئاللاھ سىلەرنى دەرتلىك ئازابقا دۇچار قىلىدۇ.
48:17Page 513
لَّيۡسَ عَلَى ٱلۡأَعۡمَىٰ حَرَجٞ وَلَا عَلَى ٱلۡأَعۡرَجِ حَرَجٞ وَلَا عَلَى ٱلۡمَرِيضِ حَرَجٞۗ وَمَن يُطِعِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ يُدۡخِلۡهُ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ وَمَن يَتَوَلَّ يُعَذِّبۡهُ عَذَابًا أَلِيمٗا ١٧
There is not upon the blind any guilt or upon the lame any guilt or upon the ill any guilt [for remaining behind]. And whoever obeys Allāh and His Messenger - He will admit him to gardens beneath which rivers flow; but whoever turns away - He will punish him with a painful punishment.
ئەمالىق، توكۇرلۇق ياكى بىرەر كېسەللىك سەۋەبىدىن ئۆزرىلىك بولغان كىشى ئاللاھ يولىدا جىھاد قىلىشتىن قېپقالسا گۇناھكار بولمايدۇ. كىمكى ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىتائەت قىلىدىكەن، ئاللاھ ئۇنى سارايلىرى ۋە دەرەخلىرى ئاستىدىن ئۆستەڭلەر ئېقىپ تۇرىدىغان جەننەتلەرگە كىرگۈزىدۇ. كىمكى ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىتائەت قىلىشتىن يۈز ئۆرۈيدىكەن، ئاللاھ ئۇ كىشىنى دەرتلىك ئازابقا دۇچار قىلىدۇ.
48:18Page 513
۞ لَّقَدۡ رَضِيَ ٱللَّهُ عَنِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ إِذۡ يُبَايِعُونَكَ تَحۡتَ ٱلشَّجَرَةِ فَعَلِمَ مَا فِي قُلُوبِهِمۡ فَأَنزَلَ ٱلسَّكِينَةَ عَلَيۡهِمۡ وَأَثَٰبَهُمۡ فَتۡحٗا قَرِيبٗا ١٨
Certainly was Allāh pleased with the believers when they pledged allegiance to you, [O Muḥammad], under the tree, and He knew what was in their hearts, so He sent down tranquility upon them and rewarded them with an imminent conquest1
ئاللاھ تائالا ھۇدەيبىيەدە دەرەخ ئاستىدا رىزۋان بەيئىتىنى بېرىۋاتقان مۇئمىنلەردىن ھەقىقەتەن رازى بولدى. ئاللاھ ئۇلارنىڭ قەلبلىرىدىكى ئىمان، سەمىمىيەت ۋە راستچىللىقنى بىلگەچكە، ئۇلارنىڭ قەلبلىرىگە خاتىرجەملىك بېغىشلىدى ھەمدە ئۇلارنى ئاشۇ بەيئەت يۈزىسىدىن، ئۇلارنىڭ مەككىگە كىرەلمىگەنلىكىنىڭ ئورنىنى تولدۇرۇپ بېرىش ئۈچۈن يېقىنقى غەلىبە خەيبەرنىڭ پەتھىسى بىلەن مۇكاپاتلىدى.
48:19Page 513
وَمَغَانِمَ كَثِيرَةٗ يَأۡخُذُونَهَاۗ وَكَانَ ٱللَّهُ عَزِيزًا حَكِيمٗا ١٩
And much war booty which they will take. And ever is Allāh Exalted in Might and Wise.
ئاللاھ تائالا ئۇلارغا خەيبەرلىكلەردىن ئالىدىغان كۆپلىگەن غەنىمەتلەرنى ئاتا قىلدى. ئاللاھ تائالا ھېچكىم يېڭەلمەيدىغان ھەممىدىن غالىب زاتتۇر، يارىتىشىدا، ئورۇنلاشتۇرۇشىدا ۋە پىلانلىشىدا ھېكمەتلىك ئىش قىلغۇچىدۇر.
48:20Page 513
وَعَدَكُمُ ٱللَّهُ مَغَانِمَ كَثِيرَةٗ تَأۡخُذُونَهَا فَعَجَّلَ لَكُمۡ هَٰذِهِۦ وَكَفَّ أَيۡدِيَ ٱلنَّاسِ عَنكُمۡ وَلِتَكُونَ ءَايَةٗ لِّلۡمُؤۡمِنِينَ وَيَهۡدِيَكُمۡ صِرَٰطٗا مُّسۡتَقِيمٗا ٢٠
Allāh has promised you much booty that you will take [in the future] and has hastened for you this [victory] and withheld the hands of people from you - that it may be a sign for the believers and [that] He may guide you to a straight path.
ئەي مۇئمىنلەر! ئاللاھ سىلەرگە كۆپلىگەن غەنىمەتلەرنى ۋەدە قىلدىكى، ئۇلارنى كەلگۈسىدىكى ئىسلامىي پەتىھلەر ئارقىلىق ئالىسىلەر. ئاللاھ سىلەرنى خەيبەر غەنىمىتىگە تېزلا ئېرىشتۈردى. سىلەر خەيبەرگە كەتكەندىن كېيىن يەھۇدىيلار بالا - چاقىلىرىڭلارغا چېقىلماقچى بولۇۋېدى، ئاللاھ ئۇلارنى توسۇپ قالدى. تېز قولغا كەلگەن بۇ غەنىمەتلەر سىلەر ئۈچۈن ئاللاھنىڭ نۇسرىتى ۋە كۈچەيتىدىغانلىقىنىڭ، شۇنداقلا سىلەرنى ئەگرىلىك بولمىغان تۈپتۈز يولغا يېتەكلەيدىغانلىقىنىڭ ئالامىتى بولسۇن ئۈچۈندۇر.
48:21Page 513
وَأُخۡرَىٰ لَمۡ تَقۡدِرُواْ عَلَيۡهَا قَدۡ أَحَاطَ ٱللَّهُ بِهَاۚ وَكَانَ ٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٗا ٢١
And [He promises] other [victories] that you were [so far] unable to [realize] which Allāh has already encompassed.1 And ever is Allāh, over all things, competent.
ئاللاھ تائالا سىلەرگە يەنە باشقا غەنىمەتلەرنى ۋەدە قىلغان بولۇپ، سىلەر بۇ ۋاقىت ئىچىدە ئۇلارغا ئېرىشەلمەيتتىڭلار. يەككە - يېگانە ئاللاھ ئۇنىڭغا ئەلۋەتتە قادىردۇر، شۇنداقلا غەنىمەتنىڭ ئىشلىرى ئاللاھنىڭ ئىلمى ۋە پىلانى ئىچىدىدۇر. ئاللاھ ھەر نەرسىگە قادىر، ئۇنى ھېچنەرسە ئاجىز قىلالمايدىغان زاتتۇر.
48:22Page 513
وَلَوۡ قَٰتَلَكُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَوَلَّوُاْ ٱلۡأَدۡبَٰرَ ثُمَّ لَا يَجِدُونَ وَلِيّٗا وَلَا نَصِيرٗا ٢٢
And if those [Makkans] who disbelieve had fought you, they would have turned their backs [in flight]. Then they would not find a protector or a helper.
ئەي مۇئمىنلەر! ئەگەر ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە كاپىر بولغانلار سىلەرگە قارشى ئۇرۇش ئېچىپ قالسا، چوقۇم ئالدىڭلارغا كىرىپ مەغلۇب بولغان ھالدا قاچىدۇ، ئاندىن ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ ئىشىغا ئىگە بولىدىغان بىرەر ئىگە، سىلەرگە قارشى ئۇرۇش قىلىشقا ياردەم بېرىدىغان بىرەر ياردەمچىمۇ تاپالمايدۇ.
48:23Page 513
سُنَّةَ ٱللَّهِ ٱلَّتِي قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلُۖ وَلَن تَجِدَ لِسُنَّةِ ٱللَّهِ تَبۡدِيلٗا ٢٣
[This is] the established way of Allāh which has occurred before. And never will you find in the way of Allāh any change.
ھەر ۋاقىت ۋە ھەر يەردە مۇئمىنلەرنىڭ غەلىبە قىلىپ، كاپىرلارنىڭ مەغلۇب بولىدىغانلىقى ئېنىق، چۈنكى بۇ ئاللاھنىڭ مۇشۇ ئىنكارچىلاردىن ئىلگىرى ئۆتكەن ئۈممەتلەردىكى قانۇنىيىتىدۇر. ئەي پەيغەمبەر! ئاللاھنىڭ قانۇنىيىتىدە ئۆزگىرىش تاپالمايسەن.
48:24Page 514
وَهُوَ ٱلَّذِي كَفَّ أَيۡدِيَهُمۡ عَنكُمۡ وَأَيۡدِيَكُمۡ عَنۡهُم بِبَطۡنِ مَكَّةَ مِنۢ بَعۡدِ أَنۡ أَظۡفَرَكُمۡ عَلَيۡهِمۡۚ وَكَانَ ٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرًا ٢٤
And it is He who withheld their hands from you and your hands from them within [the area of] Makkah after He caused you to overcome them. And ever is Allāh, of what you do, Seeing.
ھۇدەيبىيەدە سىلەرگە قول سېلىش مەقسىتىدە كەلگەن سەكسەنگە يېقىن مۇشرىكنى ئاللاھ تائالا توسۇپ قالدى، سىلەرنىمۇ ئۇلاردىن توستى. شۇنىڭ بىلەن ئۇلارنى ئۆلتۈرمىدىڭلار، زىيانمۇ يەتكۈزمىدىڭلار. ئەكسىچە ئاللاھنىڭ ئىنايىتى بىلەن ئۇلارنى ئەسىر ئېلىپ بولغىنىڭلاردىن كېيىن قويۇۋەتتىڭلار. ئاللاھ تائالا سىلەرنىڭ قىلغانلىرىڭلارنى كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر، ئۇنىڭغا سىلەرنىڭ ئەمەللىرىڭلاردىن ھېچنەرسە مەخپىي قالمايدۇ.
48:25Page 514
هُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَصَدُّوكُمۡ عَنِ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ وَٱلۡهَدۡيَ مَعۡكُوفًا أَن يَبۡلُغَ مَحِلَّهُۥۚ وَلَوۡلَا رِجَالٞ مُّؤۡمِنُونَ وَنِسَآءٞ مُّؤۡمِنَٰتٞ لَّمۡ تَعۡلَمُوهُمۡ أَن تَطَـُٔوهُمۡ فَتُصِيبَكُم مِّنۡهُم مَّعَرَّةُۢ بِغَيۡرِ عِلۡمٖۖ لِّيُدۡخِلَ ٱللَّهُ فِي رَحۡمَتِهِۦ مَن يَشَآءُۚ لَوۡ تَزَيَّلُواْ لَعَذَّبۡنَا ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡهُمۡ عَذَابًا أَلِيمًا ٢٥
They are the ones who disbelieved and obstructed you from al-Masjid al-Ḥarām while the offering1 was prevented from reaching its place of sacrifice. And if not for believing men and believing women whom you did not know - that you might trample [i.e., kill] them and there would befall you because of them dishonor without [your] knowledge - [you would have been permitted to enter Makkah]. [This was so] that Allāh might admit to His mercy whom He willed. If they had been apart [from them], We would have punished those who disbelieved among them with painful punishment
ئۇلار ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە كاپىر بولدى، سىلەرنى مەسجىدى ھەرامغا كىرىشتىن توستى، قۇربانلىق ماللارنىمۇ ھەرەمگە كىرگىلى قويمىدى، شۇنىڭ بىلەن قۇربانلىق ماللار ھەرەمدىكى بوغۇزلىنىدىغان جايغا يېتىپ بارالماي تۇرۇپ قالدى. ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان مۇئمىن ئەرلەر ۋە مۇئمىن ئاياللاردىن سىلەر تونۇمايدىغانلارمۇ بولۇپ، ئەگەر كاپىرلارغا قارشى ئۇرۇش ئېچىپ قالساڭلار، بىلمەسلىكتىن ئۇلارنىمۇ ئۆلتۈرۈپ سېلىپ گۇناھكار بولۇپ قېلىش ۋە تۆلەم تۆلەيدىغان ھالغا چۈشۈپ قېلىش خەۋپى بولمىسا ئىدى، ئاللاھ ئەلۋەتتە سىلەرگە مەككىنى پەتھى قىلىشقا رۇخسەت قىلغان بولاتتى. بۇ، ئاللاھ تائالانىڭ مەككىدىكى مۇئمىنلەرگە ئوخشاش ئۆزى خالىغان كىشىلەرنى ئۆز رەھمىتىگە ئېلىشى ئۈچۈندۇر. ئەگەر مەككىدە كاپىرلار مۇئمىنلەردىن ئېنىق ئايرىلغان بولسا ئىدى، ئەلۋەتتە بىز ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە كاپىر بولغانلارنى دەرتلىك ئازابقا دۇچار قىلاتتۇق.
48:26Page 514
إِذۡ جَعَلَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ فِي قُلُوبِهِمُ ٱلۡحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ ٱلۡجَٰهِلِيَّةِ فَأَنزَلَ ٱللَّهُ سَكِينَتَهُۥ عَلَىٰ رَسُولِهِۦ وَعَلَى ٱلۡمُؤۡمِنِينَ وَأَلۡزَمَهُمۡ كَلِمَةَ ٱلتَّقۡوَىٰ وَكَانُوٓاْ أَحَقَّ بِهَا وَأَهۡلَهَاۚ وَكَانَ ٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٗا ٢٦
When those who disbelieved had put into their hearts chauvinism - the chauvinism of the time of ignorance. But Allāh sent down His tranquility upon His Messenger and upon the believers and imposed upon them the word of righteousness, and they were more deserving of it and worthy of it. And ever is Allāh, of all things, Knowing.
ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە كاپىر بولغانلار ھەقنى ئوتتۇرىغا چىقىرىشقا قىلچە مۇناسىۋىتى بولمىغان، پەقەتلا ھاۋايى - ھەۋەسكە باغلانغان جاھىلىيەتنىڭ مەغرۇرلۇقىنى كۆڭۈللىرىگە پۈكۈشتى. يەنى ئۇلار پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ئۆزلىرىدىن ئۈستۈنلۈكنى ئىگىلىگەنلىكى بىلەن كەمسىتىلىشتىن ئەنسىرەپ ھۇدەيبىيە يىلى ئۇنىڭ ھەرەمگە كىرىشىنى ئۇلارنىڭ غۇرۇرى كۆتۈرەلمىدى. ئاللاھ تائالا پەيغەمبىرىگە ئۆز دەرگاھىدىن خاتىرجەملىك بېغىشلىدى، مۇئمىنلەرنىمۇ تەسكىن تاپقۇزدى. شۇنىڭ بىلەن ئۇلاردىكى غەزەبلىنىش مۇشرىكلارغا ئۇنداق قازانغا مۇنداق چۆمۈچ قىلىشقا سەۋەب بولمىدى. ئاللاھ تائالا مۇئمىنلەرنى «ئاللاھتىن باشقا ھېچ ئىلاھ يوق» دېگەن ھەق سۆزگە چەمبەرچەس باغلىدى ھەمدە ئۇلارنى مۇشۇ سۆزگە ئۆز لايىقىدا ئەمەل قىلىشقا مۇۋەپپەق قىلدى، ئۇلارمۇ شۇنداق قىلدى. بۇ سۆزگە ئەزەلدىن باشقىلارغا قارىغاندا مۇئمىنلەر بەكرەك لايىق ئىدى، ئۇلار بۇ سۆزنىڭ تەلىپىنى لايىقىدا بەجا كەلتۈرەلەيدىغان كىشىلەر ئىدى. چۈنكى ئاللاھ ئۇلارنىڭ قەلبلىرىدىكى ياخشىلىقنى بىلەتتى. ئاللاھ ھەر نەرسىنى بىلگۈچىدۇر، ئۇنىڭغا ھېچنەرسە مەخپىي قالمايدۇ.
48:27Page 514
لَّقَدۡ صَدَقَ ٱللَّهُ رَسُولَهُ ٱلرُّءۡيَا بِٱلۡحَقِّۖ لَتَدۡخُلُنَّ ٱلۡمَسۡجِدَ ٱلۡحَرَامَ إِن شَآءَ ٱللَّهُ ءَامِنِينَ مُحَلِّقِينَ رُءُوسَكُمۡ وَمُقَصِّرِينَ لَا تَخَافُونَۖ فَعَلِمَ مَا لَمۡ تَعۡلَمُواْ فَجَعَلَ مِن دُونِ ذَٰلِكَ فَتۡحٗا قَرِيبًا ٢٧
Certainly has Allāh showed to His Messenger the vision [i.e., dream] in truth. You will surely enter al-Masjid al-Ḥarām, if Allāh wills, in safety, with your heads shaved and [hair] shortened,1 not fearing [anyone]. He knew what you did not know and has arranged before that a conquest near [at hand].
ئاللاھ تائالا پەيغەمبىرىنىڭ چۈشىنى چوقۇم رېئاللىققا ئايلاندۇرىدۇ. ئەينى چاغدا ئۇ (مەككىگە كىرىپ) چۈش كۆرگەن بولۇپ، بۇ چۈشىنى ساھابىلىرىگىمۇ سۆزلەپ بەرگەن ئىدى. بۇ چۈشتە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ۋە ئۇنىڭ ساھابىلىرى ئاللاھنىڭ ھۆرمەتلىك ئۆيىگە دۈشمەنلىرىدىن خاتىرجەم بولغان ھالدا كىرەتتى، ھەج پائالىيىتىنىڭ ئاخىرلاشقانلىقىنى بىلدۈرۈش ئۈچۈن ئۇلارنىڭ بىر قىسمى چاچلىرىنى چۈشۈرسە، يەنە بىر قىسمى قىرقاتتى. ئەي مۇئمىنلەر! ئاللاھ تائالا سىلەرگە پايدىلىق ئىشلاردىن سىلەر بىلمەيدىغان نەرسىلەرنى بىلىدۇ. شۇڭا سىلەر شۇ يىلنىڭ ئۆزىدە مەككىگە كىرەلمىگەن بولساڭلارمۇ ئاللاھ سىلەرنى يېقىن غەلىبىگە مۇۋەپپەق قىلدى. بۇ غەلىبە بولسا، ھۇدەيبىيە سۈلھىسى ئارقىلىق ئاللاھ تائالا روياپقا چىقارغان ئىشلار ھەمدە ئۇنىڭدىن كېيىن ھۇدەيبىيەگە قاتناشقان مۇئمىنلەرنىڭ قوللىرى ئارقىلىق خەيبەرنىڭ پەتھى قىلىنىشىدۇر.
48:28Page 514
هُوَ ٱلَّذِيٓ أَرۡسَلَ رَسُولَهُۥ بِٱلۡهُدَىٰ وَدِينِ ٱلۡحَقِّ لِيُظۡهِرَهُۥ عَلَى ٱلدِّينِ كُلِّهِۦۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ شَهِيدٗا ٢٨
It is He who sent His Messenger with guidance and the religion of truth to manifest it over all religion. And sufficient is Allāh as Witness.
ئاللاھ تائالا پەيغەمبىرى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى روشەن دەلىل - پاكىت ۋە ھەق دىن بولغان ئىسلام دىنى بىلەن ئەۋەتتى. ئاللاھنىڭ بۇنداق قىلىشى، ئىسلام دىنىنى ئۇنىڭغا مۇخالىپ پۈتۈن دىنلاردىن ئۈستۈنلۈككە ئېرىشتۈرۈشى ئۈچۈندۇر. دەرۋەقە ئاللاھ تائالا مۇشۇنداق بولىدىغانلىقىغا ئۆزى گۇۋاھلىق بەردى، ئاللاھنىڭ گۇۋاھلىقى (بىزگە) يېتەرلىكتۇر.
48:29Page 515
مُّحَمَّدٞ رَّسُولُ ٱللَّهِۚ وَٱلَّذِينَ مَعَهُۥٓ أَشِدَّآءُ عَلَى ٱلۡكُفَّارِ رُحَمَآءُ بَيۡنَهُمۡۖ تَرَىٰهُمۡ رُكَّعٗا سُجَّدٗا يَبۡتَغُونَ فَضۡلٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَرِضۡوَٰنٗاۖ سِيمَاهُمۡ فِي وُجُوهِهِم مِّنۡ أَثَرِ ٱلسُّجُودِۚ ذَٰلِكَ مَثَلُهُمۡ فِي ٱلتَّوۡرَىٰةِۚ وَمَثَلُهُمۡ فِي ٱلۡإِنجِيلِ كَزَرۡعٍ أَخۡرَجَ شَطۡـَٔهُۥ فَـَٔازَرَهُۥ فَٱسۡتَغۡلَظَ فَٱسۡتَوَىٰ عَلَىٰ سُوقِهِۦ يُعۡجِبُ ٱلزُّرَّاعَ لِيَغِيظَ بِهِمُ ٱلۡكُفَّارَۗ وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ مِنۡهُم مَّغۡفِرَةٗ وَأَجۡرًا عَظِيمَۢا ٢٩
Muḥammad is the Messenger of Allāh; and those with him are forceful against the disbelievers, merciful among themselves. You see them bowing and prostrating [in prayer], seeking bounty from Allāh and [His] pleasure. Their sign is in their faces from the effect of prostration [i.e., prayer]. That is their description in the Torah. And their description in the Gospel is as a plant which produces its offshoots and strengthens them so they grow firm and stand upon their stalks, delighting the sowers - so that He [i.e., Allāh] may enrage by them1 the disbelievers. Allāh has promised those who believe and do righteous deeds among them forgiveness and a great reward.
ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى مۇھەممەد ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىرگە بولغان ساھابىلىرى دۈشمەن كاپىرلارغا قاتتىق قول، ئۆزئارا كۆيۈمچان، بىر - بىرىگە مېھرىبان ۋە دوستانىدۇر. ئۇلارنى ئاللاھقا رۇكۇ قىلغان ۋە سەجدە قىلغان ھالدا كۆرىسەن. ئۇلار ئاللاھتىن ئۆزلىرىگە مەغپىرەت قىلىش ۋە كۆپ ساۋاب بېرىش ئارقىلىق مەرھەمەت قىلىشىنى ۋە ئۆزلىرىدىن رازى بولۇشىنى تىلەيدۇ. ئۇلارنىڭ چىرايلىرىدا سەجدىنىڭ ئالامەتلىرى مانا مەن دەپ چىقىپلا تۇرىدۇ، نامازنىڭ نۇرى ئۇلارنىڭ يۈزلىرىدە ئاشكارا بولىدۇ. مانا بۇ ئۇلارنىڭ مۇسا ئەلەيھىسسالامغا نازىل قىلىنغان تەۋرات بايان قىلغان سۈپەتلىرىدۇر. ئۇلارنىڭ ئىيسا ئەلەيھىسسالامغا نازىل قىلىنغان ئىنجىلدىكى سۈپىتىگە كەلسەك، ئۇلار ئۆزئارا ھەمكارلىق ۋە بىر - بىرىنى تولۇقلاشتا دەسلەپتە كىچىك چىققان، كېيىن كۈچەيگەن، كېيىن توملىشىىپ، ئۆز غولى بىلەن تۇرغان، كۈچ - قۇۋۋىتى ۋە مۇكەممەللىكى دېھقاننى ئەجەبلەندۈرگەن زىرائەتكە ئوخشايدۇ. بۇ مىسال ئاللاھ تائالانىڭ كاپىرلارنىڭ ئىچىنى ئاچچىق قىلىشى ئۈچۈندۇر. چۈنكى ئۇلار مۇئمىنلەردىكى كۈچ - قۇۋۋەت، ئۇيۇشقاقلىق ۋە بىر - بىرىنىڭ كەمچىلىكىنى تولۇقلاش قاتارلىق سۈپەتلىرىنى كۆرىدۇ. ئاللاھ تائالا ئۆزىگە ئىمان ئېيتقان ھەمدە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغان ساھابىلەرنىڭ گۇناھلىرىنى مەغپىرەت قىلىدىغانلىقىنى، ئۇلارنى بىر قىسىم گۇناھلىرىغا قارىتا جازالىمايدىغانلىقىنى، شۇنداقلا ئۇلارغا ئۆز دەرگاھىدا جەننەتتىن ئىبارەت كاتتا ساۋابنى بېرىدىغانلىقىنى ۋەدە قىلدى.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences