Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uyghur
ق
Qaf
The Letter "Qaf" · Meccan · 45 ayahs
قاف، سۈرە بەقەرەنىڭ بېشىدا كەلگەندەك بۇ سۈرىنىڭ باشلىنىشىدىمۇ ئوخشاشلا ئۈزۈك تاۋۇش بىلەن باشلانغان.ئاللاھ تائالا مول مەزمۇنلارغا ھەمدە كۆپلىگەن ياخشىلىق بەرىكەتلەرگە تولغان قۇرئان كەرىم بىلەن قەسەم قىلدىكى، سىلەر قىيامەت كۈنى ھېساب ۋە جازا-مۇكاپات ئۈچۈن چوقۇم تىرگۈزۈلىسىلەر.
50:2Page 518
بَلۡ عَجِبُوٓاْ أَن جَآءَهُم مُّنذِرٞ مِّنۡهُمۡ فَقَالَ ٱلۡكَٰفِرُونَ هَٰذَا شَيۡءٌ عَجِيبٌ ٢
But they wonder that there has come to them a warner from among themselves, and the disbelievers say, "This is an amazing thing.
ئۇلارنىڭ بۇ دىننى رەت قىلىشىنىڭ سەۋەبى سېنىڭ يالغان سۆزلەش ئېھتىمالىڭ بولغانلىقى ئۈچۈن ئەمەس. چۈنكى ئۇلار سېنىڭ راستچىللىقىڭنى بىلىدۇ. ئەكسىچە ئۇلار ئۆزلىرىگە ئاگاھلاندۇرغۇچى پەيغەمبەرنىڭ پەرىشتىلەردىن ئەمەس، ئۆزلىرى ئىچىدىن كەلگەنلىكىدىن ئەجەبلىنىپ ھەيرانلىقتىن: بىزگە ئىنسانلار ئىچىدىن بىر پەيغەمبەرنىڭ كېلىشى تولىمۇ غەلىتە بىر ئىش، دېيىشتى.
50:3Page 518
أَءِذَا مِتۡنَا وَكُنَّا تُرَابٗاۖ ذَٰلِكَ رَجۡعُۢ بَعِيدٞ ٣
When we have died and have become dust, [we will return to life]? That is a distant [i.e., unlikely] return."
ئۇلار ئېيتتى: بىز ئۆلۈپ، توپىغا ئايلىنىپ كەتكىنىمىزدىن كېيىن قايتا تىرىلەمدۇق؟ بۇ تىرىلىش ۋە چىرىپ كەتكەندىن كېيىن بەدەنلىرىمىزگە ھاياتلىقنىڭ قايتىپ كېلىشى ئەمەلىيەتتىن تولىمۇ يىراق بىر ئىشتۇركى، بۇنىڭ يۈز بېرىشى مۇمكىن ئەمەس.
50:4Page 518
قَدۡ عَلِمۡنَا مَا تَنقُصُ ٱلۡأَرۡضُ مِنۡهُمۡۖ وَعِندَنَا كِتَٰبٌ حَفِيظُۢ ٤
We know what the earth diminishes [i.e., consumes] of them, and with Us is a retaining record.
ئۇلار ئۆلۈپ چىرىگەندىن كېيىن زېمىننىڭ ئۇلارنىڭ جەسەتلىرىنى يېگەنلىكىدىن خەۋەردارمىز. بىزگە ئۇنىڭدىن ھېچنەرسە مەخپىي ئەمەس. بىزنىڭ قېشىمىزدا ئاللاھ تائالا بەندىلەر ھايات ۋاقتىدا ۋە ئۆلگەندىن كېيىن تەقدىر قىلغان ھەر نەرسە ساقلانغان كىتاب بار.
50:5Page 518
بَلۡ كَذَّبُواْ بِٱلۡحَقِّ لَمَّا جَآءَهُمۡ فَهُمۡ فِيٓ أَمۡرٖ مَّرِيجٍ ٥
But they denied the truth when it came to them, so they are in a confused condition.
قۇرئاننى پەيغەمبەرئەلەيھىسسالام ئۇلارغا ئېلىپ كەلگەن چاغدا بۇ مۇشرىكلار ئۇنى ئىنكار قىلىشتى. دېمەك ئۇلار قارارسىز بىر ھالەتتە بولۇپ، قۇرئاننىڭ ئىشىدا ھېچ بىر قارارى يوق.
50:6Page 518
أَفَلَمۡ يَنظُرُوٓاْ إِلَى ٱلسَّمَآءِ فَوۡقَهُمۡ كَيۡفَ بَنَيۡنَٰهَا وَزَيَّنَّٰهَا وَمَا لَهَا مِن فُرُوجٖ ٦
Have they not looked at the heaven above them - how We structured it and adorned it and [how] it has no rifts?
ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشنى ئىنكار قىلغان بۇ ئادەملەر ئۇلارنىڭ ئۈستىدىكى ئاسماننى قانداق ياراتقانلىقىمىز ۋە قانداق قۇرۇپ چىققانلىقىمىز ھەققىدە ئويلىنىپ باقمىدىمۇ؟ بىز ئاسماندا يۇلتۇزلارنى ئورۇنلاشتۇرۇش ئارقىلىق بېزىدۇق، ئۇنىڭغا ئەيىب بولىدىغان يېرىقلارمۇ يوق. مۇشۇ ئاسماننى ياراتقان زات ئۆلۈكلەرنى قايتا تىرگۈزۈشتىن ئاجىز كەلمەيدۇ.
50:7Page 518
وَٱلۡأَرۡضَ مَدَدۡنَٰهَا وَأَلۡقَيۡنَا فِيهَا رَوَٰسِيَ وَأَنۢبَتۡنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوۡجِۭ بَهِيجٖ ٧
And the earth - We spread it out and cast therein firmly set mountains and made grow therein [something] of every beautiful kind,
بىز زېمىننى ياشاشقا يارىغۇدەك ھالەتتە يايدۇق، ئۇنىڭدا تەۋرەپ كەتمەسلىكى ئۈچۈن مۇستەھكەم تاغلارنى قىلدۇق، تۈرلۈك - تۈرلۈك كۆركەم ئۆسۈملۈكلەر ۋە دەل - دەرەخلەرنى ئۆستۈردۇق.
50:8Page 518
تَبۡصِرَةٗ وَذِكۡرَىٰ لِكُلِّ عَبۡدٖ مُّنِيبٖ ٨
Giving insight and a reminder for every servant who turns [to Allāh].
ئاشۇلارنىڭ ھەممىسىنى پەرۋەردىگارىغا ئىتائەت بىلەن قايتقۇچى ھەر قانداق بەندىگە (ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى) كۆرسىتىش ۋە ئەسلىتىش ئۈچۈن ياراتتۇق.
50:9Page 518
وَنَزَّلۡنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ مُّبَٰرَكٗا فَأَنۢبَتۡنَا بِهِۦ جَنَّٰتٖ وَحَبَّ ٱلۡحَصِيدِ ٩
And We have sent down blessed rain from the sky and made grow thereby gardens and grain from the harvest
بىز ئاسماندىن پايدىسى ۋە ياخشىلىقى ئىنتايىن كۆپ سۇنى چۈشۈردۇق. ئاندىن ئۇنىڭ بىلەن باغلارنى ئۆستۈردۇق، شۇنداقلا سىلەر ئورايدىغان ئارپا ۋە ئۇنىڭدىن باشقا دانلىق زىرائەتلەرنى ئۆستۈردۇق.
50:10Page 518
وَٱلنَّخۡلَ بَاسِقَٰتٖ لَّهَا طَلۡعٞ نَّضِيدٞ ١٠
And lofty palm trees having fruit arranged in layers -
ئۇنىڭ بىلەن بىز يەنە ئېگىز - ئېگىز ئۆسكەن، سانجاق - سانجاق مېۋىلىرى بولغان خورمىلارنى ئۆستۈردۇق.
50:11Page 518
رِّزۡقٗا لِّلۡعِبَادِۖ وَأَحۡيَيۡنَا بِهِۦ بَلۡدَةٗ مَّيۡتٗاۚ كَذَٰلِكَ ٱلۡخُرُوجُ ١١
As provision for the servants, and We have given life thereby to a dead land. Thus is the emergence [i.e., resurrection].
بىز ئۇنىڭدىن بەندىلەرگە رىزىق بولىدىغان ئۆسۈملۈكلەرنى ئۆستۈرۈپ بەردۇقكى، بەندىلەر ئۇنىڭدىن يەيدۇ. ئۇ ئارقىلىق بىز يەنە گىياھسىز شەھەرلەرنى تىرىلدۈردۇق. مۇشۇ يامغۇر بىلەن گىياھسىز شەھەرلەرنى تىرىلدۈرگىنىمىزگە ئوخشاش، ئۆلۈكلەرنىمۇ تىرگۈزىمىز، ئاندىن ئۇلار تىرىلىپ چىقىدۇ.
50:12Page 518
كَذَّبَتۡ قَبۡلَهُمۡ قَوۡمُ نُوحٖ وَأَصۡحَٰبُ ٱلرَّسِّ وَثَمُودُ ١٢
The people of Noah denied before them,1 and the companions of the well2 and Thamūd
ئەي پەيغەمبەر! سېنى ئىنكار قىلغان بۇ ئىنكارچىلاردىن ئىلگىرىمۇ نۇرغۇن قەۋملەر پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلغان ئىدى. مەسىلەن، نۇھ قەۋمى، قۇدۇق ئىگىلىرى ۋە سەمۇد پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلدى.
50:13Page 518
وَعَادٞ وَفِرۡعَوۡنُ وَإِخۡوَٰنُ لُوطٖ ١٣
And ʿAad and Pharaoh and the brothers [i.e., people] of Lot
ئادمۇ، پىرئەۋنمۇ، لۇت قەۋمىمۇ ئىنكار قىلدى.
50:14Page 518
وَأَصۡحَٰبُ ٱلۡأَيۡكَةِ وَقَوۡمُ تُبَّعٖۚ كُلّٞ كَذَّبَ ٱلرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيدِ ١٤
And the companions of the thicket and the people of Tubbaʿ. All denied the messengers, so My threat was justly fulfilled.
شەئەييىب ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمى بولغان ئەيكە ئەھلى ۋە يەمەن پادىشاسى تەببەنىڭ قەۋمى ئۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھ تائالا ئۇلارغا ئەۋەتكەن پەيغەمبەر-ئەلچىلەرنى يالغانغا چىقاردى، ئاللاھ ئۇلارغا ۋەدە قىلغان ئازاب بېكىتىلدى.
50:15Page 518
أَفَعَيِينَا بِٱلۡخَلۡقِ ٱلۡأَوَّلِۚ بَلۡ هُمۡ فِي لَبۡسٖ مِّنۡ خَلۡقٖ جَدِيدٖ ١٥
Did We fail in the first creation? But they are in confusion over a new creation.
بىز سىلەرنى تۇنجى قېتىمدا يارىتىشتىن ئاجىز كەلدۇقما؟، قانداقمۇ قايتا تىرىلدۈرۈشتىن ئاجىز كېلەيلى؟ بەلكى ئۇلار تۇنجى قېتىم يارىتىلغاندىن كېيىن يېڭىدىن يارىتىلىشتىن تېڭىرقاش ئىچىدىدۇر.
50:16Page 519
وَلَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلۡإِنسَٰنَ وَنَعۡلَمُ مَا تُوَسۡوِسُ بِهِۦ نَفۡسُهُۥۖ وَنَحۡنُ أَقۡرَبُ إِلَيۡهِ مِنۡ حَبۡلِ ٱلۡوَرِيدِ ١٦
And We have already created man and know what his soul whispers to him, and We are closer1 to him than [his] jugular vein.
ھەقىقەتەن بىز ئىنساننى ياراتتۇق، بىز ئۇنىڭ كۆڭلىگە كەچكەن ئوي - پىكىرلەرنىمۇ بىلىمىز. بىز ئۇنىڭغا بويۇندىكى يۈرەككە تۇتىشىدىغان تومۇردىنمۇ يېقىنراقمىز.
50:17Page 519
إِذۡ يَتَلَقَّى ٱلۡمُتَلَقِّيَانِ عَنِ ٱلۡيَمِينِ وَعَنِ ٱلشِّمَالِ قَعِيدٞ ١٧
When the two receivers [i.e., recording angels] receive,1 seated on the right and on the left.
ئۆزئارا بىر يەرگە كېلىدىغان ئىككى پەرىشتە بەندىنىڭ ئەمىلىگە ھازىر بولغان چاغدا، ئۇلارنىڭ بىرى بەندىنىڭ ئوڭ تەرىپىدە، يەنە بىرى سول تەرىپىدە ئولتۇرىدۇ.
50:18Page 519
مَّا يَلۡفِظُ مِن قَوۡلٍ إِلَّا لَدَيۡهِ رَقِيبٌ عَتِيدٞ ١٨
He [i.e., man] utters no word except that with him is an observer prepared [to record].
ئۇ قانداق بىر سۆزنى قىلمىسۇن، ئۇنىڭ دېگەنلىرىگە ھامان پەرىشتە ھازىر بولۇپ، كۆزىتىپ تۇرىدۇ.
50:19Page 519
وَجَآءَتۡ سَكۡرَةُ ٱلۡمَوۡتِ بِٱلۡحَقِّۖ ذَٰلِكَ مَا كُنتَ مِنۡهُ تَحِيدُ ١٩
And the intoxication of death will bring the truth; that is what you were trying to avoid.
ئۆلۈمنىڭ دەھشىتى قېچىپ قۇتۇلغىلى بولمايدىغان ھەقىقەت بىلەن كەلدى. ئەي بىخۇت ئىنسان! سەن كەينىڭگە داجىپ، قاچقان ئىش مۇشۇ شۇ.
50:20Page 519
وَنُفِخَ فِي ٱلصُّورِۚ ذَٰلِكَ يَوۡمُ ٱلۡوَعِيدِ ٢٠
And the Horn will be blown. That is the Day of [carrying out] the threat.
سۈر چېلىشقا مەسئۇل قىلىنغان پەرىشتە ئىككىنچى قېتىم سۈرنى پۈۋلىگەن ۋاقىت قىيامەت كۈنىدۇر، كاپىرلارغا ۋە ئاسىيلارغا ئازاب ۋەدە قىلىنغان كۈندۇر.
50:21Page 519
وَجَآءَتۡ كُلُّ نَفۡسٖ مَّعَهَا سَآئِقٞ وَشَهِيدٞ ٢١
And every soul will come, with it a driver and a witness.1
ھەر ئىنسان بىلەن بىرگە ئۇنى ھەيدەپ ئېلىپ ماڭغۇچى بىر پەرىشتە بولىدۇ. بىر پەرىشتە ئۇنىڭ قىلمىشلىرىغا گۇۋاھلىق بېرىدۇ.
50:22Page 519
لَّقَدۡ كُنتَ فِي غَفۡلَةٖ مِّنۡ هَٰذَا فَكَشَفۡنَا عَنكَ غِطَآءَكَ فَبَصَرُكَ ٱلۡيَوۡمَ حَدِيدٞ ٢٢
[It will be said], "You were certainly in unmindfulness of this, and We have removed from you your cover,1 so your sight, this Day, is sharp."
بۇ ھەيدىلىپ ئېلىپ مېڭىلغان ئىنسانغا: ھەقىقەتەن سەن دۇنيادىكى ۋاقتىڭدا شەھۋەتلىرىڭگە ۋە لەززەتلىرىڭگە ئالدانغانلىقىڭ تۈپەيلىدىن مۇشۇ كۈندىن بىخۇت بولغان ئىدىڭ. ئەمدى بىز ساڭا ئازاب ۋە خاپىلىقنى كۆرسىتىش ئارقىلىق بىخۇتلۇقۇڭنى ئېچىۋەتتۇق. بۈگۈن سېنىڭ كۆزۈڭ ئىنتايىن ئۆتكۈر بولۇپ، ئىلگىرى بىخۇت بولغان ئىشلارنى چۈشىنىپ يېتىسەن.
50:23Page 519
وَقَالَ قَرِينُهُۥ هَٰذَا مَا لَدَيَّ عَتِيدٌ ٢٣
And his companion, [the angel], will say, "This [record] is what is with me, prepared."
ئۇنىڭغا مۇئەككەل قىلىنغان پەرىشتە: ئۇنىڭ ئەمىلى كەم - زىيادىسىز مېنىڭ ئالدىمدا ھازىر، دەيدۇ.
50:24Page 519
أَلۡقِيَا فِي جَهَنَّمَ كُلَّ كَفَّارٍ عَنِيدٖ ٢٤
[Allāh will say], "Throw into Hell every obstinate disbeliever,
ئاللاھ تائالا ھەيدىگۈچى ۋە گۇۋاھلىق بەرگۈچى ئىككى پەرىشتىگە: ھەقكە ئىنكار قىلغان ۋە تەرسالىق قىلغان ھەر قانداق كاپىرنى جەھەننەمگە تاشلاڭلار، دەيدۇ.
ئۇ ئاللاھ بېرىشنى ۋاجىب قىلغان ھەقنى بەك چەكلەيتتى، ئاللاھنىڭ بەلگىلىمىلىرىدىن ئۆتۈپ كېتەتتى، ئاللاھ تائالانىڭ ۋەدىسى ۋە قىلغان تەھدىتلەردە شەك قىلاتتى.
50:26Page 519
ٱلَّذِي جَعَلَ مَعَ ٱللَّهِ إِلَٰهًا ءَاخَرَ فَأَلۡقِيَاهُ فِي ٱلۡعَذَابِ ٱلشَّدِيدِ ٢٦
Who made [as equal] with Allāh another deity; then throw him into the severe punishment."
ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشتا باشقا مەبۇدلارنى شېرىك قىلغان بۇ ئادەمنى قاتتىق ئازابقا تاشلاڭلار.
50:27Page 519
۞ قَالَ قَرِينُهُۥ رَبَّنَا مَآ أَطۡغَيۡتُهُۥ وَلَٰكِن كَانَ فِي ضَلَٰلِۭ بَعِيدٖ ٢٧
His [devil] companion will say, "Our Lord, I did not make him transgress, but he [himself] was in extreme error."
ئۇنىڭ شەيتان يېقىنلىرى ئۇنىڭدىن ئادا - جۇدا ئىكەنلىكىنى ئىپادىلەپ: ئەي رەببىمىز! ئۇنى مەن ئازدۇرمىدىم، لېكىن ئۇ ئۆزى ھەقتىن يىراق ئازغۇنلۇق ئىچىدە ئىدى، دەيدۇ.
50:28Page 519
قَالَ لَا تَخۡتَصِمُواْ لَدَيَّ وَقَدۡ قَدَّمۡتُ إِلَيۡكُم بِٱلۡوَعِيدِ ٢٨
[Allāh] will say, "Do not dispute before Me, while I had already presented to you the threat [i.e., warning].
ئاللاھ ئېيتتى: مېنىڭ ئالدىمدا دەتالاش قىلماڭلار، ئەمدى دەتالاشنىڭ پايدىسى يوق. مەن سىلەرگە دۇنيادا پەيغەمبەرلىرىمنى ئەۋەتىش ئارقىلىق ماڭا كاپىر بولۇپ، ئاسىيلىق قىلغانلارغا قاتتىق ئازاب قىلىدىغانلىقىمنى بىلدۈرگەن ئىدىم.
50:29Page 519
مَا يُبَدَّلُ ٱلۡقَوۡلُ لَدَيَّ وَمَآ أَنَا۠ بِظَلَّٰمٖ لِّلۡعَبِيدِ ٢٩
The word [i.e., decree] will not be changed with Me, and never will I be unjust to the servants."
مېنىڭ دەرگاھىمدا سۆز ئۆزگەرمەيدۇ، ۋەدەمگە خىلاپلىق قىلىنمايدۇ، مەن بەندىلەرنىڭ ياخشىلىقلىرىنى كېمەيتىش ۋە يامانلىقلىرىنى كۆپەيتىش ئارقىلىق ئۇلارغا زۇلۇم قىلمايمەن، ئەكسىچە ئۇلارغا قىلغان ئەمەللىرىگە يارىشا جازا - مۇكاپات بېرىمەن.
50:30Page 519
يَوۡمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ ٱمۡتَلَأۡتِ وَتَقُولُ هَلۡ مِن مَّزِيدٖ ٣٠
On the Day We will say to Hell, "Have you been filled?" and it will say, "Are there some more,"
بىز جەھەننەمگە: ساڭا تاشلانغان كاپىرلار ۋە ئاسىيلار بىلەن تولدۇڭمۇ؟ دەيمىز. جەھەننەم رەببى ئۈچۈن غەزەبلەنگەنلىكتىن تېخىمۇ كۆپنى تەلەپ قىلىپ رەب تەئالانىڭ سۆزىگە جاۋابەن: يەنە بارمۇ؟ دەيدۇ.
50:31Page 519
وَأُزۡلِفَتِ ٱلۡجَنَّةُ لِلۡمُتَّقِينَ غَيۡرَ بَعِيدٍ ٣١
And Paradise will be brought near to the righteous, not far,
جەننەت پەرۋەردىگارىنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بەجا كەلتۈرۈپ، چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئۇنىڭغا تەقۋادار بولغانلار ئۈچۈن يېقىن قىلىنىدۇ، ئۇلار جەننەتلەردىكى نېئمەتلەرنى يېقىندىن كۆرىدۇ.
50:32Page 519
هَٰذَا مَا تُوعَدُونَ لِكُلِّ أَوَّابٍ حَفِيظٖ ٣٢
[It will be said], "This is what you were promised - for every returner [to Allāh] and keeper [of His covenant].
ئۇلارغا دېيىلىدۇكى: مانا بۇ ئاللاھ تائالا پەرەۋردىگارىغا تەۋبە بىلەن قايتقان ھەمدە پەرۋەردىگارىنىڭ بەلگىلىمىلىرىگە رىئايە قىلغان ھەر كىمگە بېرىدىغانلىقىنى سىلەرگە ۋەدە قىلغان نېئمەتلەردۇر.
50:33Page 519
مَّنۡ خَشِيَ ٱلرَّحۡمَٰنَ بِٱلۡغَيۡبِ وَجَآءَ بِقَلۡبٖ مُّنِيبٍ ٣٣
Who feared the Most Merciful in the unseen and came with a heart returning [in repentance].
كىمكى ئاللاھتىن باشقا ھېچكىم كۆرمەيدىغان مەخپىي ھالەتتىمۇ ئاللاھتىن قورقۇپ، ئاللاھقا يۈزلەنگەن ۋە كۆپ تەۋبە قىلغان ساغلام قەلب بىلەن ئاللاھقا ئۇچرىشىدىكەن.
50:34Page 519
ٱدۡخُلُوهَا بِسَلَٰمٖۖ ذَٰلِكَ يَوۡمُ ٱلۡخُلُودِ ٣٤
Enter it in peace. This is the Day of Eternity."
بۇنداق كىشىلەرگە: ئۆزۈڭلار ياقتۇرمايدىغان ھەر نەرسىدىن ئامان بولغان ھالدا جەننەتكە كىرىڭلار. بۇ مەڭگۈلۈك كۈنىدۇركى، بۇ كۈن ئەمدى ئاخىرلاشمايدۇ، دېيىلىدۇ.
50:35Page 519
لَهُم مَّا يَشَآءُونَ فِيهَا وَلَدَيۡنَا مَزِيدٞ ٣٥
They will have whatever they wish therein, and with Us is more.
ئۇ جەننەتلەردە ئۇلار ئۈچۈن كۆڭۈللىرى تارتقان ھەر قانداق نېئمەت بار بولۇپ، بۇ نېمەتلەر قەتئىي تۈگەپ قالمايدۇ. بىزنىڭ دەرگاھىمىزدا يەنە كۆز كۆرۈپ باقمىغان، قۇلاق ئاڭلاپ باقمىغان، ئىنساننىڭ خىيالىغا كىرىپمۇ باقمىغان نېئمەتلەر بار بولۇپ، ئاللاھنىڭ جامالىنى كۆرۈشمۇ شۇ نېئمەتلەرنىڭ بىرىدۇر.
50:36Page 520
وَكَمۡ أَهۡلَكۡنَا قَبۡلَهُم مِّن قَرۡنٍ هُمۡ أَشَدُّ مِنۡهُم بَطۡشٗا فَنَقَّبُواْ فِي ٱلۡبِلَٰدِ هَلۡ مِن مَّحِيصٍ ٣٦
And how many a generation before them did We destroy who were greater than them in [striking] power and had explored throughout the lands. Is there any place of escape?
مەككىلىك بۇ ئىنكارچى مۇشرىكلاردىن ئىلگىرى بىز ھالاك قىلغان ئۈممەتلەر نېمىدېگەن كۆپ. ئۇلار يۇرت - يۇرتلاردا ئازابتىن پاناھلىنىدىغان جاي ئىزدەشكەن بولسىمۇ تاپالمىغان ئىدى.
50:37Page 520
إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَذِكۡرَىٰ لِمَن كَانَ لَهُۥ قَلۡبٌ أَوۡ أَلۡقَى ٱلسَّمۡعَ وَهُوَ شَهِيدٞ ٣٧
Indeed in that is a reminder for whoever has a heart or who listens while he is present [in mind].
يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان ئىلگىرىكى ئۈممەتلەرنىڭ ھالاكىتىنىڭ بايانى چۈشىنىدىغان قەلبى بار ياكى بىپەرۋالىق قىلماي پۈتۈن ۋۇجۇدى بىلەن بېرىلىپ تىڭشايدىغان كىشىگە ئەسلىتىش ھەم پەند - نەسىھەتتۇر.
50:38Page 520
وَلَقَدۡ خَلَقۡنَا ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّامٖ وَمَا مَسَّنَا مِن لُّغُوبٖ ٣٨
And We did certainly create the heavens and earth and what is between them in six days, and there touched Us no weariness.
ھەقىقەتەن بىز ئاسمانلارنى، زېمىننى ۋە ئۇ ئىككىسىنىڭ ئارىسىدىكى نەرسىلەرنى ئالتە كۈندە ياراتتۇق، ئەمەلىيەتتە بىز ئۇ نەرسىلەرنى كۆزنى يۇمۇپ - ئاچقۇچە بولغان قىسقا ۋاقىت ئىچىدە يارىتىشقىمۇ قادىر ئىدۇق. بىز يەھۇدىيلار ئېيتقاندەك چارچاپ قالمايتتۇق.
50:39Page 520
فَٱصۡبِرۡ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ قَبۡلَ طُلُوعِ ٱلشَّمۡسِ وَقَبۡلَ ٱلۡغُرُوبِ ٣٩
So be patient, [O Muḥammad], over what they say and exalt [Allāh] with praise of your Lord before the rising of the sun and before its setting,
ئەي پەيغەمبەر! يەھۇدىيلارنىڭ ۋە باشقىلارنىڭ دېگەنلىرىگە سەۋر قىلغىن. پەرۋەردىگارىڭغا ھەمدى ئېيتقان ھالدا بامدات نامىزىنى قۇياش چىقىشتىن بۇرۇن ئوقۇغىن، ئەسىر نامىزىنى قۇياش پېتىشتىن بۇرۇن ئوقۇغىن.
50:40Page 520
وَمِنَ ٱلَّيۡلِ فَسَبِّحۡهُ وَأَدۡبَٰرَ ٱلسُّجُودِ ٤٠
And [in part] of the night exalt Him and after prostration [i.e., prayer].
كېچىنىڭ بىر قىسمىدا پەرۋەردىگارىڭغا ناماز ئوقۇغىن، نامازلاردىن كېيىن ئۇنىڭغا تەسبىھ ئېيتقىن.
50:41Page 520
وَٱسۡتَمِعۡ يَوۡمَ يُنَادِ ٱلۡمُنَادِ مِن مَّكَانٖ قَرِيبٖ ٤١
And listen on the Day when the Caller1 will call out from a place that is near -
ئەي پەيغەمبەر! ئىككىنچى قېتىملىق سۈر پۈۋلەشكە مەسئۇل پەرىشتە يېقىن جايدىن چاقىرىدىغان كۈندە قۇلاق سالغىن.
50:42Page 520
يَوۡمَ يَسۡمَعُونَ ٱلصَّيۡحَةَ بِٱلۡحَقِّۚ ذَٰلِكَ يَوۡمُ ٱلۡخُرُوجِ ٤٢
The Day they will hear the blast [of the Horn] in truth. That is the Day of Emergence [from the graves].
ئۇ كۈندە شەك - شۈبھىسىز ھەقىقەت بولغان قايتا تىرىلىش چۇقانىنى پۈتۈن خالايىق ئاڭلايدۇ. خالايىقلار بۇ چۇقاننى ئاڭلايدىغان ئاشۇ كۈن بولسا ئۆلۈكلەر ھېساب ۋە جازا - مۇكاپات ئۈچۈن قەبرىلىرىدىن چىقىدىغان كۈندۇر.
50:43Page 520
إِنَّا نَحۡنُ نُحۡيِۦ وَنُمِيتُ وَإِلَيۡنَا ٱلۡمَصِيرُ ٤٣
Indeed, it is We who give life and cause death, and to Us is the destination
شەكسىزكى بىز تىرىلدۈرىمىز ھەم ۋاپات قىلدۇرىمىز، بىزدىن باشقا تىرگۈزگۈچى ۋە ۋاپات قىلدۇرغۇچى يوق. قىيامەت كۈنى پۈتۈن بەندىلەرنىڭ ھېساب ۋە جازا - مۇكاپات ئۈچۈن قايتىشى يالغۇز بىز تەرەپكە بولىدۇ.
50:44Page 520
يَوۡمَ تَشَقَّقُ ٱلۡأَرۡضُ عَنۡهُمۡ سِرَاعٗاۚ ذَٰلِكَ حَشۡرٌ عَلَيۡنَا يَسِيرٞ ٤٤
On the Day the earth breaks away from them [and they emerge] rapidly; that is a gathering easy for Us.
بۇ كۈندە زېمىن يېرىلىپ، ئىنسانلار ئالدىرىغان پېتى قەبرىلىرىدىن چىقىدۇ. بۇ توپلاش بىزگە قولايدۇر.
50:45Page 520
نَّحۡنُ أَعۡلَمُ بِمَا يَقُولُونَۖ وَمَآ أَنتَ عَلَيۡهِم بِجَبَّارٖۖ فَذَكِّرۡ بِٱلۡقُرۡءَانِ مَن يَخَافُ وَعِيدِ ٤٥
We are most knowing of what they say, and you are not over them a tyrant.1 But remind by the Qur’ān whoever fears My threat.
بۇ ئىنكارچىلارنىڭ دېگەنلىرىنى بىز ئوبدان بىلىمىز. ئەي پەيغەمبەر! سېنىڭ ئۇلارنى ئىمان ئېيتىشقا مەجبۇرلاريدىغان مەسئۇلىيىتىڭ يوق. سەن پەقەت ئاللاھ يەتكۈزۈشكە بۇيرۇغان ۋەزىپىنى يەتكۈزگۈچىسەن. شۇڭا قۇرئان بىلەن مېنىڭ كاپىر ۋە ئاسىيلارغا قىلغان تەھدىتلىرىمدىن قورقىدىغانلارغا ۋەز - نەسىھەت قىلغىن. چۈنكى قورققان ئادەم پەند - نەسىھەت ئالىدۇ، ئەسكەرتىلسە ئېسىگە ئالىدۇ.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences