Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uyghur
التحريم
At-Tahrim
The Prohibition · Medinan · 12 ayahs
66:1Page 560
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ لِمَ تُحَرِّمُ مَآ أَحَلَّ ٱللَّهُ لَكَۖ تَبۡتَغِي مَرۡضَاتَ أَزۡوَٰجِكَۚ وَٱللَّهُ غَفُورٞ رَّحِيمٞ ١
O Prophet, why do you prohibit [yourself from] what Allāh has made lawful for you, seeking the approval of your wives? And Allāh is Forgiving and Merciful.
ئەي پەيغەمبەر! خاتونلىرىڭ سېنى كۈنلەپ قالغانلىقى ئۈچۈن ئۇلارنى مەمنۇن قىلىش ئۈچۈن نېمىشقا چۆرەڭ مارىيەدىن مەنپەئەتلىنىشتىن ئىبارەت ئاللاھ ساڭا ھالال قىلىپ بەرگەن ئىشنى ئۆزۈڭگە ھارام قىلىسەن. ئاللاھ سېنى مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، ساڭا رەھىمدىلدۇر.
66:2Page 560
قَدۡ فَرَضَ ٱللَّهُ لَكُمۡ تَحِلَّةَ أَيۡمَٰنِكُمۡۚ وَٱللَّهُ مَوۡلَىٰكُمۡۖ وَهُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡحَكِيمُ ٢
Allāh has already ordained for you [Muslims] the dissolution of your oaths.1 And Allāh is your protector, and He is the Knowing, the Wise.
ئەگەر سىلەر (ئىلگىرى بىرەر ئىشنى قىلماسلىق ھەققىدە قەسەم قىلغان بولساڭلار) ئۇنى قىلماسلىقتىن (قىلىشنىڭ) ياخشىراق ئىكەنلىكىنى بايقىساڭلار ياكى ئۇ قەسىمىڭلارنى بۇزساڭلار، ئاللاھ سىلەرگە كەپپارەت ئارقىلىق قەسىمىڭلاردىن خالاس بولۇشنى يولغا قويدى. ئاللاھ سىلەرنىڭ ياردەمچىڭلاردۇر. ئۇ سىلەرنىڭ ئەھۋالىڭلارنى ۋە نېمىنىڭ سىلەرگە پايدىلىق ئىكەنلىكىنى ئوبدان بىلگۈچىدۇر، يولغا قويغان ھۆكۈملىرىدە ۋە ئورۇنلاشتۇرۇشلىرىدا ھېكمەتلىك ئىش قىلغۇچىدۇر.
66:3Page 560
وَإِذۡ أَسَرَّ ٱلنَّبِيُّ إِلَىٰ بَعۡضِ أَزۡوَٰجِهِۦ حَدِيثٗا فَلَمَّا نَبَّأَتۡ بِهِۦ وَأَظۡهَرَهُ ٱللَّهُ عَلَيۡهِ عَرَّفَ بَعۡضَهُۥ وَأَعۡرَضَ عَنۢ بَعۡضٖۖ فَلَمَّا نَبَّأَهَا بِهِۦ قَالَتۡ مَنۡ أَنۢبَأَكَ هَٰذَاۖ قَالَ نَبَّأَنِيَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡخَبِيرُ ٣
And [remember] when the Prophet confided to one of his wives a statement; and when she informed [another] of it and Allāh showed it to him, he made known part of it and ignored a part. And when he informed her about it, she said, "Who told you this?" He said, "I was informed by the Knowing, the Aware."
ئۆز ۋاقتىدا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئايالى ھەپسەگە مۇنداق بىر ئىشنى، يەنى چۆرىسى مارىيەگە قەتئىي يېقىنچىلىق قىلمايدىغانلىقىنى ئايرىم ئېيتقان ئىدى. ھەپسە بۇ ئىشنى ئائىشەگە دەپ قويۇپ، ئاللاھ ئۆز پەيغەمبىرىگە سىرىنىڭ پاش قىلىنغانلىقىنى بىلدۈرگەن چاغدا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ھەفسەگە كايىدى ھەمدە ئۇ دەپ سالغان بەزى گەپلەرنى ئۇنىڭ يۈزىگە سېلىپ، بەزىسىنى يۈزىگە سالمىدى. شۇنىڭ بىلەن ھەفسە ئۇنىڭدىن: ساڭا بۇنى كىم ئۇقتۇردى؟ دەپ سورىدى. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام: ھەر نەرسىنى بىلىپ تۇرغۇچى، ھەر قانداق مەخپىيەتچىلىكتىن خەۋەردار زات ئۇقتۇردى، دېدى.
66:4Page 560
إِن تَتُوبَآ إِلَى ٱللَّهِ فَقَدۡ صَغَتۡ قُلُوبُكُمَاۖ وَإِن تَظَٰهَرَا عَلَيۡهِ فَإِنَّ ٱللَّهَ هُوَ مَوۡلَىٰهُ وَجِبۡرِيلُ وَصَٰلِحُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَۖ وَٱلۡمَلَٰٓئِكَةُ بَعۡدَ ذَٰلِكَ ظَهِيرٌ ٤
If you two [wives] repent to Allāh, [it is best], for your hearts have deviated. But if you cooperate against him - then indeed Allāh is his protector, and Gabriel and the righteous of the believers and the angels, moreover, are [his] assistants.
ئىككىڭلار تەۋبە قىلىشىڭلار كېرەك. چۈنكى سىلەرنىڭ قەلبىڭلار ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى چۆرىسىدىن يىراق تۇرۇش ۋە ئۇنى ئۆزىگە ھارام قىلىشتىن ئىبارەت ئۆزى ياقتۇرمايدىغان ئىشنى ياقتۇرۇشقا مايىل بولدى. ئەگەر سىلەر ئىككىڭلار يەنە پەيغەمبەرگە قارشى بىرەر ئىش قىلىدىغان بولساڭلار، ھەقىقەتەن ئاللاھ ئۇنىڭ ئىگىسى ۋە ياردەمچىسىدۇر. يەنە شۇنىڭدەك جىبرىئىل ۋە مۇئمىنلەرنىڭ ياخشىلىرىمۇ ئۇنىڭ دوستلىرى ۋە ياردەمچىلىرىدۇر. ئاللاھ ئۇنىڭ ياردەمچىسى بولغان ئىكەن، پەرىشتىلەرمۇ ئۇنىڭغا ئازار بېرىدىغانلارغا قارشى ئۇنىڭ ياردەمچىلىرى بولىدۇ.
66:5Page 560
عَسَىٰ رَبُّهُۥٓ إِن طَلَّقَكُنَّ أَن يُبۡدِلَهُۥٓ أَزۡوَٰجًا خَيۡرٗا مِّنكُنَّ مُسۡلِمَٰتٖ مُّؤۡمِنَٰتٖ قَٰنِتَٰتٖ تَٰٓئِبَٰتٍ عَٰبِدَٰتٖ سَٰٓئِحَٰتٖ ثَيِّبَٰتٖ وَأَبۡكَارٗا ٥
Perhaps his Lord, if he divorced you [all], would substitute for him wives better than you - submitting [to Allāh], believing, devoutly obedient, repentant, worshipping, and traveling1 - [ones] previously married and virgins.
ئەگەر ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى سىلەرنى تالاق قىلىۋەتسە، ئاللاھ ئۇنىڭغا سىلەردىنمۇ ياخشىراق ئاياللارنى ئالماشتۇرۇپ بېرىدۇكى، ئۇلار ئۇنىڭ ئەمرىگە ئىتائەت قىلىدىغان، ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىشىنىدىغان، ئاللاھقا ئىتائەت قىلىدىغان، گۇناھلىرىغا تەۋبە قىلىدىغان، پەرۋەردىگارىغا ئىبادەت قىلىدىغان، روزا تۇتىدىغان چوكانلار ۋە ئۇنىڭدىن باشقا بىرى يېقىنچىلىق قىلىپ باقمىغان قىزلاردۇر. لېكىن پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئۇلارنى تالاق قىلمىدى.
66:6Page 560
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ قُوٓاْ أَنفُسَكُمۡ وَأَهۡلِيكُمۡ نَارٗا وَقُودُهَا ٱلنَّاسُ وَٱلۡحِجَارَةُ عَلَيۡهَا مَلَٰٓئِكَةٌ غِلَاظٞ شِدَادٞ لَّا يَعۡصُونَ ٱللَّهَ مَآ أَمَرَهُمۡ وَيَفۡعَلُونَ مَا يُؤۡمَرُونَ ٦
O you who have believed, protect yourselves and your families from a Fire whose fuel is people and stones, over which are [appointed] angels, harsh and severe; they do not disobey Allāh in what He commands them but do what they are commanded.
ئى ئاللاھقا ئىمان كەلتۈرگەن ۋە ئاللاھ يولغا قويغان ھۆكۈملەرگە ئەمەل قىلغان مۇئمىنلەر! ئۆزۈڭلارنى ۋە ئائىلەڭلارنى ئىنسان ۋە تاشلار يېقىلغۇ قىلىنىدىغان كاتتا ئوتتىن ساقلاپ قېلىڭلار. بۇ ئوتقا، ئۇنىڭغا كىرگەنلەرگە ناھايىتى قاتتىق قول پەرىشتىلەر مۇئەككەل قىلىنغان بولۇپ، ئۇلار ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا ئاسىيلىق قىلمايدۇ، بۇيرۇلغان ئىشلارنى كېچىكتۈرمەستىن، سەل قارىماستىن ئىجرا قىلىدۇ.
66:7Page 560
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لَا تَعۡتَذِرُواْ ٱلۡيَوۡمَۖ إِنَّمَا تُجۡزَوۡنَ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ٧
O you who have disbelieved, make no excuses that Day. You will only be recompensed for what you used to do.
قىيامەت كۈنى كاپىرلارغا دېيىلىدۇكى، ئەي ئاللاھقا كاپىر بولغان بەدبەختلەر! دۇنيادا قىلغان كۇپۇرلۇق ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلىرىڭلار ئۈچۈن بۈگۈن باھانە كۆرسەتمەڭلار. چۈنكى سىلەرنىڭ باھانەڭلار قەتئىي قوبۇل قىلىنمايدۇ. سىلەر بۈگۈن چوقۇم ئاللاھقا كاپىر بولۇش ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلىشتىن ئىبارەت دۇنيادا قىلغان قىلمىشلىرىڭلارغا قارىتا جازاغا تارتىلىسىلەر.
66:8Page 561
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ تُوبُوٓاْ إِلَى ٱللَّهِ تَوۡبَةٗ نَّصُوحًا عَسَىٰ رَبُّكُمۡ أَن يُكَفِّرَ عَنكُمۡ سَيِّـَٔاتِكُمۡ وَيُدۡخِلَكُمۡ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ يَوۡمَ لَا يُخۡزِي ٱللَّهُ ٱلنَّبِيَّ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥۖ نُورُهُمۡ يَسۡعَىٰ بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَبِأَيۡمَٰنِهِمۡ يَقُولُونَ رَبَّنَآ أَتۡمِمۡ لَنَا نُورَنَا وَٱغۡفِرۡ لَنَآۖ إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٞ ٨
O you who have believed, repent to Allāh with sincere repentance. Perhaps1 your Lord will remove from you your misdeeds and admit you into gardens beneath which rivers flow [on] the Day when Allāh will not disgrace the Prophet and those who believed with him. Their light will proceed before them and on their right; they will say, "Our Lord, perfect for us our light and forgive us. Indeed, You are over all things competent."
ئى ئاللاھقا ئىمان كەلتۈرگەن ۋە ئاللاھ يولغا قويغان ھۆكۈملەرگە ئەمەل قىلغان مۇئمىنلەر! گۇناھىڭلاردىن ئاللاھقا سەمىمىي تەۋبە قىلىڭلار. ئۈمىدكى پەرۋەردىگارىڭلار سىلەرنىڭ خاتالىقىڭلارنى يوققا چىقىرىپ، قىيامەت كۈنى سىلەرنى سارايلىرى ئاستىدىن ئۆستەڭلەر ئېقىپ تۇرىدىغان جەننەتلەرگە كىرگۈزگەي. ئۇ كۈندە ئاللاھ پەيغەمبەرنى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىر سەپتە تۇرغان مۇئمىنلەر دوزاخقا كىرگۈزۈش ئارقىلىق خار قىلمايدۇ. ئۇلارنىڭ نۇرى سىرات كۆۋرۈكى ئۈستىدە ئۇلارنىڭ ئالدى ۋە ئوڭ تەرىپىنى يورۇتۇپ تۇرىدۇ. ئۇلار دەيدۇكى، ئەي رەببىمىز! بىز تاكى جەننەتكە كىرىپ بولغانغا قەدەر نۇرىمىزنى مۇكەممەل قىلغىنكى، سىرات كۆۋرۈكى ئۈستىدە نۇرى ئۆچۈپ قالىدىغان مۇناپىقلارغا ئوخشاش بولۇپ قالمايلى. بىزنىڭ گۇناھلىرىمىزنى مەغپىرەت قىلغىن. سەن ھەقىقەتەن ھەر نەرسىگە قادىرسەن. بىزنىڭ نۇرىمىزنى مۇكەممەل قىلىشتىن ۋە گۇناھلىرىمىزدىن ئۆتۈۋېتىشتىن ئاجىز كەلمەيسەن.
66:9Page 561
يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ جَٰهِدِ ٱلۡكُفَّارَ وَٱلۡمُنَٰفِقِينَ وَٱغۡلُظۡ عَلَيۡهِمۡۚ وَمَأۡوَىٰهُمۡ جَهَنَّمُۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ ٩
O Prophet, strive against the disbelievers and the hypocrites and be harsh upon them. And their refuge is Hell, and wretched is the destination.
ئەي پەيغەمبەر! كاپىرلارغا قارشى قىلىچ بىلەن، مۇناپىقلارغا قارشى تىل بىلەن ۋە ئىسلامدا بەلگىلەنگەن جازالارنى بېرىش بىلەن جىھاد قىلغىن. ئۇلار سەندىن ئەيمىنىدىغان بولغانغا قەدەر ئۇلارغا قاتتىق قول بولغىن. قىيامەت كۈنى ئۇلارنىڭ بارىدىغان جايى جەھەننەمدۇر. ئۇلار قايتىپ بارىدىغان ئاقىۋەت نېمىدېگەن ئېچىنىشلىق ھە!
66:10Page 561
ضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلٗا لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱمۡرَأَتَ نُوحٖ وَٱمۡرَأَتَ لُوطٖۖ كَانَتَا تَحۡتَ عَبۡدَيۡنِ مِنۡ عِبَادِنَا صَٰلِحَيۡنِ فَخَانَتَاهُمَا فَلَمۡ يُغۡنِيَا عَنۡهُمَا مِنَ ٱللَّهِ شَيۡـٔٗا وَقِيلَ ٱدۡخُلَا ٱلنَّارَ مَعَ ٱلدَّٰخِلِينَ ١٠
Allāh presents an example of those who disbelieved: the wife of Noah and the wife of Lot. They were under two of Our righteous servants but betrayed them,1 so they [i.e., those prophets] did not avail them from Allāh at all, and it was said, "Enter the Fire with those who enter."
ئاللاھ تائالا، ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە كاپىر بولغانلار ئۈچۈن -ئۇلارنىڭ مۇئمىنلەر بىلەن بولغان (ئۇرۇق - تۇغقانچىلىق ياكى قۇدا - باجىلىق) مۇناسىۋىتىنىڭمۇ قىلچە پايدا ئېلىپ كەلمەيدىغانلىقى ھەققىدە- مۇنداق بىر مىسال بايان قىلدى: ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلىرىدىن نۇھ ۋە لۇت ئەلەيھىسسالامدىن ئىبارەت ئىككى پەيغەمبەرنىڭ خاتونلىرى ئىككى سالىھ بەندىنىڭ نىكاھىدا ئىدى. ئەمما ئۇلار باشقىلارنى ئاللاھنىڭ يولىدىن توسۇش ھەمدە ئۆز قەۋمىنىڭ كاپىرلىرىغا ھەمدەمدە بولۇش ئارقىلىق ئەرلىرىگە خىيانەت قىلىشتى. دېمەك، ئۇ ئىككىسىنىڭ سالىھ ئىككى بەندىنىڭ خاتونلىرى بولغانلىقىنىڭ پايدىسى بولمىدى. ئۇلارغا: كاپىر ۋە پاسىقلاردىن ئىبارەت دوزاخقا كىرگۈچىلەر بىلەن بىرگە دوزاخقا كىرىڭلار، دېيىلدى.
66:11Page 561
وَضَرَبَ ٱللَّهُ مَثَلٗا لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱمۡرَأَتَ فِرۡعَوۡنَ إِذۡ قَالَتۡ رَبِّ ٱبۡنِ لِي عِندَكَ بَيۡتٗا فِي ٱلۡجَنَّةِ وَنَجِّنِي مِن فِرۡعَوۡنَ وَعَمَلِهِۦ وَنَجِّنِي مِنَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّٰلِمِينَ ١١
And Allāh presents an example of those who believed: the wife of Pharaoh, when she said, "My Lord, build for me near You a house in Paradise and save me from Pharaoh and his deeds and save me from the wrongdoing people."
ئاللاھ تائالا ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئىمان ئېيتقان مۇئمىنلەر ئۈچۈن، ئۇلارنىڭ كاپىرلار بىلەن بولغان مۇناسىۋىتىنىڭ ئۇلارغا زىيان يەتكۈزەلمەيدىغانلىقى ھەمدە ئۇلار ھەق ئۈستىدىلا بولىدىكەن، مەزكۇر مۇناسىۋەتنىڭ ئۇلارغا سەلبىي تەسىر كۆرسىتەلمەيدىغانلىقى ھەققىدە پىرئەۋننىڭ ئايالىنىڭ ئەھۋالىنى مىسال قىلدى. ئۆز ۋاقتىدا پىرئەۋننىڭ ئايالى: ئەي رەببىم! ماڭا جەننەتتە سېنىڭ دەرگاھىڭدا بىر ئۆي بىنا قىلغىن. مېنى پىرئەۋننىڭ زۇلۇم - سىتەملىرىدىن ۋە ناچار قىلمىشلىرىدىن سالامەت قىلغىن. ھەددىدىن ئېشىش ۋە زۇلۇمدا ئۇنىڭغا ئەگىشىش ئارقىلىق ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغان قەۋمدىنمۇ خاتىرجەم قىلغىن، دېدى.
66:12Page 561
وَمَرۡيَمَ ٱبۡنَتَ عِمۡرَٰنَ ٱلَّتِيٓ أَحۡصَنَتۡ فَرۡجَهَا فَنَفَخۡنَا فِيهِ مِن رُّوحِنَا وَصَدَّقَتۡ بِكَلِمَٰتِ رَبِّهَا وَكُتُبِهِۦ وَكَانَتۡ مِنَ ٱلۡقَٰنِتِينَ ١٢
And [the example of] Mary, the daughter of ʿImrān, who guarded her chastity, so We blew into [her garment] through Our angel [i.e., Gabriel], and she believed in the words of her Lord and His scriptures and was of the devoutly obedient.
ئاللاھ تائالا ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە ئىمان ئېيتقان مۇئمىنلەرگە ئۆز ئىپپىتىنى زىنادىن ساقلىغان ئىمراننىڭ قىزى مەريەمنى مىسال قىلىپ كۆرسەتتى. ئاللاھ جىبرىئىلنى ئۇنىڭغا پۈۋلەشكە بۇيرۇدى. شۇنىڭ بىلەن ئۇ ئاللاھنىڭ قۇدرىتى بىلەن ئىيسا ئىبنى مەريەمگە دادىسىز ھامىلدار بولدى. مەريەم ئاللاھنىڭ شەرىئەتلىرىگە ۋە پەيغەمبەرلىرىگە نازىل قىلىنغان كىتابلىرىغا چىنپۈتتى. ئۇ ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى بەجا كەلتۈرۈش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئاللاھقا ئىتائەت قىلغۇچىلاردىن ئىدى.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences