Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uyghur
الأنفال
Al-Anfal
The Spoils of War · Medinan · 75 ayahs
8:1Page 177
يَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡأَنفَالِۖ قُلِ ٱلۡأَنفَالُ لِلَّهِ وَٱلرَّسُولِۖ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَأَصۡلِحُواْ ذَاتَ بَيۡنِكُمۡۖ وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥٓ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ ١
They ask you, [O Muḥammad], about the bounties [of war]. Say, "The [decision concerning] bounties is for Allāh and the Messenger." So fear Allāh and amend that which is between you and obey Allāh and His Messenger, if you should be believers.
ئەي پەيغەمبەر! ساھابىلىرىڭ سەندىن غەنىيمەتلەرنى قانداق تەقسىم قىلغانلىقىڭ ۋە كىملەرگە تەقسىم قىلغانلىقىڭ ھەققىدە سورايدۇ. ئەي پەيغەمبەر! ئۇلارنىڭ سوئالىغا جاۋاپ بېرىپ ئېيتقىنكى: غەنىيمەتلەر ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىگە خاستۇر، غەنىيمەتلەرنىڭ ئىشلىتىلىشى ۋە تارقىتىلىشى ھەققىدىكى ھۆكۈم ئاللاھ ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە خاستۇر. سىلەرنىڭ ۋەزىپەڭلار پەقەت بويسۇنۇش ۋە باش ئىگىشتۇر. ئەي مۇئمىنلەر! ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئىجرا قىلىش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئاللاھقا تەقۋادارلىق قىلىڭلار. دوستلۇق، ئۆز-ئارا مۇناسىۋەت ئورنۇتۇش، ياخشى ئەخلاق ۋە ئەپۇ قىلىش ئارقىلىق ئاراڭلاردىكى ئاداۋەت ياكى مۇناسىۋەتنىڭ ئۈزۈلىشى قاتارلىق ئىشلارنى ئىسلاھ قىلىڭلار. ئەگەر ھەقىقى مۇئمىن بولساڭلار ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىتائەت قىلىڭلار، چۈنكى ئىمان تائەتكە ئۈندەپ گۇناھ-مەئسىيەتتىن يىراقلاشتۇرىدۇ. بۇ سوئال بەدر ۋەقەسىدىن كېيىن سورالغان ئىدى.
8:2Page 177
إِنَّمَا ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ٱلَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ ٱللَّهُ وَجِلَتۡ قُلُوبُهُمۡ وَإِذَا تُلِيَتۡ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُهُۥ زَادَتۡهُمۡ إِيمَٰنٗا وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ ٢
The believers are only those who, when Allāh is mentioned, their hearts become fearful, and when His verses are recited to them, it increases them in faith; and upon their Lord they rely -
ئاللاھنىڭ نامى ياد ئېتىلسە ئۈنى ئۇلۇغلاش يۈزىسىدىن دىللىرىدا قورقۇنچ پەيدا بولۇپ دىللىرى ۋە بەدەنلىرى تائەتكە بويسۇنىدىغان، ئەگەر ئاللاھنىڭ ئايەتلىرى تىلاۋەت قىلىنسا ئۇنى تەپەككۇر قىلىش بىلەن ئىمانى كۈچىيىدىغان، پايدا -مەنپەئەتنى قولغا كەلتۇرۇپ زىياننى دەپئى قىلىشتا پەرۋەردىگارىغىلا تايىنىدىغان كىشىلەرلا ھەقىقى مۇئمىنلەردۇر.
8:3Page 177
ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَمِمَّا رَزَقۡنَٰهُمۡ يُنفِقُونَ ٣
The ones who establish prayer, and from what We have provided them, they spend.
ئۇلار نامازنى ئۆز ۋاقتىدا مۇكەممەل تەئدىل ئەركانلىرى بىلەن ئادا قىلىدۇ، بىز ئۇلارغا رىزىق قىلىپ بەرگەن نەرسىلەردىن (ئۈستىگە) ۋاجىپ بولغان ۋە ۋاجىپ بولمىغان نەپىقىلەرنى بېرىدۇ.
8:4Page 177
أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ حَقّٗاۚ لَّهُمۡ دَرَجَٰتٌ عِندَ رَبِّهِمۡ وَمَغۡفِرَةٞ وَرِزۡقٞ كَرِيمٞ ٤
Those are the believers, truly. For them are degrees [of high position] with their Lord and forgiveness and noble provision.
ئەنە شۇلار ھەقىقى مۇئمىنلەردۇر، چۈنكى ئۇلار ئىمان ۋە ئىسلام ئارىسىدىكى زاھىرى خىسلەتلەرنى ئۆزلىرىدە مۇجەسسەملەشتۈرگەندۇر. ئاللاھ ئۇلارنىڭ گۇناھلىرىنى مەغپىرەت قىلىپ ئېسىل رىزىق ئاتا قىلىدۇ، يۇقىرى مەرتىۋىگە نائىل قىلىش ئارقىلىق ئۇلارنى مۇكاپاتلايدۇ. ئۇ بولسىمۇ ئاللاھ ئۇلارغا تەييارلىغان نېئمەتلەردۇر.
8:5Page 177
كَمَآ أَخۡرَجَكَ رَبُّكَ مِنۢ بَيۡتِكَ بِٱلۡحَقِّ وَإِنَّ فَرِيقٗا مِّنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ لَكَٰرِهُونَ ٥
[It1 is] just as when your Lord brought you out of your home [for the battle of Badr] in truth, while indeed, a party among the believers were unwilling,
ئەي پەيغەمبەر! ئاللاھ ھەقىقەتەن سىلەر غەنىيمەتنى تەقسىملەشتە ئىختىلاپلىشىپ ۋە تالاش-تارتىش قىلغىنىڭلاردىن كېيىن غەنىيمەتلەرنىڭ تەقسىماتىنى سىلەردىن تارتىۋېلىپ، غەنىمەت ھەققىدە ئۆزى ۋە ئۆزىنىڭ پەيغەمبىرى ھۆكۈم قىلغىنىدەك پەرۋەردىگارىڭ مۇئمىنلەردىن بىر تائىپە ياقتۇرمىسىمۇ ساڭا نازىل قىلغان ۋەھيى ئارقىلىق مۇشرىكلەر بىلەن ئۇچرىشىش ئۈچۈن سېنى مەدىنىدىن چىقىشقا بۇيرىدى.
8:6Page 177
يُجَٰدِلُونَكَ فِي ٱلۡحَقِّ بَعۡدَ مَا تَبَيَّنَ كَأَنَّمَا يُسَاقُونَ إِلَى ٱلۡمَوۡتِ وَهُمۡ يَنظُرُونَ ٦
Arguing with you concerning the truth after it had become clear, as if they were being driven toward death while they were looking on.
ئەي پەيغەمبەر! مۇئمىنلەردىن بىر بۆلۈك كىشىلەر قاراپ تۇرۇپ ئۆلۈمگە ھەيدىلىۋاتقاندەك ئۇرۇشنىڭ بولىدىغانلىقى ئايدىڭلىشىپ بولغاندىن كېيىنمۇ مۇشرىكلار بىلەن ئۇرۇش قىلىش ھەققىدە سەن بىلەن مۇنازىرىلىشىدۇ، چۈنكى ئۇلار ئۇرۇشقا چىقىشنى قاتتىق يامان كۆرگەنلىكى سەۋەبلىك، ماددىي ۋە مەنىۋىي تەرەپتىن ھېچقانداق تەييارلىق قىلمىغان ئىدى.
8:7Page 177
وَإِذۡ يَعِدُكُمُ ٱللَّهُ إِحۡدَى ٱلطَّآئِفَتَيۡنِ أَنَّهَا لَكُمۡ وَتَوَدُّونَ أَنَّ غَيۡرَ ذَاتِ ٱلشَّوۡكَةِ تَكُونُ لَكُمۡ وَيُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُحِقَّ ٱلۡحَقَّ بِكَلِمَٰتِهِۦ وَيَقۡطَعَ دَابِرَ ٱلۡكَٰفِرِينَ ٧
[Remember, O believers], when Allāh promised you one of the two groups1 - that it would be yours - and you wished that the unarmed one would be yours. But Allāh intended to establish the truth by His words and to eliminate the disbelievers
ئەي مۇنازىرە قىلغۇچى مۇئمىنلەر! ئۆز ۋاقتىدا ئاللاھ سىلەرگە مۇشرىكلاردىن بولغان ئىككى گۇرۇھنىڭ بىرىدىن غالىب كېلىدىغىنىڭلارنى يەنى كارۋان ۋە ئۇلار ئېلىپ ماڭغان ماللارنى غەنىمەت ئېلىش ياكى مۇشرىكلار قوشۇنى بىلەن ئۇرۇشۇپ، ئۇلاردىن غالىپ كېلىشىڭلارنى ۋەدە قىلغانلىقىنى ئېسىڭلارغا ئىلىڭلار. سىلەر ئۇرۇش قىلماستىنلا ئىگەللەش ئاسان بولغانلىقى ئۈچۈن كارۋاندىن غالىب كېلىشنى ياخشى كۆرۈسىلەر. ئاللاھ ئىسلامنىڭ كۈچىنى نامايەن قىلىش مەقسىتىدە مۇشرىكلارنىڭ كاتىۋاشلىرىنى ئۆلتۈرۈپ، ئۇلاردىن نۇرغۇنلىرىنى ئەسىر ئېلىش ئۈچۈن سىلەرنى ئۇرۇش قىلىشقا بۇيرۇش ئارقىلىق ھەقىقەتنى روشەن ئوتتۇرىغا چىقىرىشنى ئىرادە قىلدى.
8:8Page 177
لِيُحِقَّ ٱلۡحَقَّ وَيُبۡطِلَ ٱلۡبَٰطِلَ وَلَوۡ كَرِهَ ٱلۡمُجۡرِمُونَ ٨
That He should establish the truth and abolish falsehood, even if the criminals disliked it.
ئاللاھ راستلىقىغا دەلىللەرنى ئوتتۇرغا قويۇش ئارقىلىق ئىسلام ۋە ئىسلام ئەھلىنى ئاشكارىلاش ئارقىلىق ھەقنى ھەقىقەت بىلەن ئوتتۇرىغا چىقىرىدۇ. باتىلنىڭ باتىللىقىغا روشەن دەلىللەرنى كەلتۈرۈش ئارقىلىق باتىلنى يوققا چىقىرىدۇ. مۇشرىكلار ئۇنى يامان كۆرگەن تەقدىردىمۇ ئاللاھ ئۇنى ئاشكارىلايدۇ.
8:9Page 178
إِذۡ تَسۡتَغِيثُونَ رَبَّكُمۡ فَٱسۡتَجَابَ لَكُمۡ أَنِّي مُمِدُّكُم بِأَلۡفٖ مِّنَ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ مُرۡدِفِينَ ٩
[Remember] when you were asking help of your Lord, and He answered you, "Indeed, I will reinforce you with a thousand from the angels, following one another."
ئەي مۇئمىنلەر! بەدر كۈنىنى ئەسلەڭلار، ئۆز ۋاقتىدا ئاللاھتىن دۈشمىنىڭلارغا قارشى ياردەم تىلىدىڭلار، ئاللاھ سىلەرگە مەدەت بېرىمەن ۋە ئارقىمۇ-ئارقا چۈشىدىغان مىڭ پەرىشتە بىلەن ياردەم بېرىمەن دەپ دۇئايىڭلارنى ئىجابەت قىلدى.
8:10Page 178
وَمَا جَعَلَهُ ٱللَّهُ إِلَّا بُشۡرَىٰ وَلِتَطۡمَئِنَّ بِهِۦ قُلُوبُكُمۡۚ وَمَا ٱلنَّصۡرُ إِلَّا مِنۡ عِندِ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ١٠
And Allāh made it not but good tidings and so that your hearts would be assured thereby. And victory is not but from Allāh. Indeed, Allāh is Exalted in Might and Wise.
ئەي مۇئمىنلەر! ئاللاھ سىلەرگە دۈشمىنىڭلارغا قارشى سىلەرگە ياردەم بېرىدىغانلىقى بىلەن بىشارەت بەردى. دىللىرىڭلار ئاللاھنىڭ نۇسرىتى بىلەن ئارام تېپىشى ئۈچۈن پەرىشتىلەر بىلەن ياردەم بېرىدۇ. غەلبە ساننىڭ كۆپلىكى، تەييارلىقنىڭ تولۇق بولىشى بىلەن مەيدانغا كەلمەيدۇ، پەقەت ئاللاھنىڭ تەرىپىدىنلا مەيدانغا كېلىدۇ. ئاللاھ ھەقىقەتەن پادىشاھلىقىدا غالىبتۇر، ھېچكىم ئاللاھنىڭ ئۇستىدىن غالىپ كېلەلمەيدۇ. ئاللاھ ھۆكۈم يولغا قويۇشتا ھىكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر.
8:11Page 178
إِذۡ يُغَشِّيكُمُ ٱلنُّعَاسَ أَمَنَةٗ مِّنۡهُ وَيُنَزِّلُ عَلَيۡكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ لِّيُطَهِّرَكُم بِهِۦ وَيُذۡهِبَ عَنكُمۡ رِجۡزَ ٱلشَّيۡطَٰنِ وَلِيَرۡبِطَ عَلَىٰ قُلُوبِكُمۡ وَيُثَبِّتَ بِهِ ٱلۡأَقۡدَامَ ١١
[Remember] when He overwhelmed you with drowsiness [giving] security from Him and sent down upon you from the sky, rain by which to purify you and remove from you the evil [suggestions] of Satan and to make steadfast your hearts and plant firmly thereby your feet.
ئەي مۇئمىنلەر! ئۆز ۋاقتىدا ئاللاھ سىلەرنى دۈشمىنىڭلارنىڭ قورقۇنچىسىدىن خاتىرجەم قىلىش ئۈچۈن سىلەرگە ئۇيقۇ بېغىشلىغانلىقىنى، سىلەرنى نىجاسەتلەردىن پاكلاش، قەلبلىرىڭلاردىن شەيتاننىڭ ۋەسۋەسىلىرىنى يوق قىلىش، دۈشمەنگە ئۇچراشقان چاغدا بەدەنلىرىڭلارنىڭ مۇستەھكەم، كۆڭۈللىرىڭلارنىڭ خاتىرجەم تۇرۇشى، قەدەملىرىڭلارنىڭ پېتىپ كەتمەسلىكى ۋە مەزمۇت تۇرۇشى ئۈچۈن ئاسماندىن يامغۇر ياغدۇرۇپ زېمىننى قاتتىق قىلىپ بەرگەنلىكىنى ئەسلەڭلار.
8:12Page 178
إِذۡ يُوحِي رَبُّكَ إِلَى ٱلۡمَلَٰٓئِكَةِ أَنِّي مَعَكُمۡ فَثَبِّتُواْ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْۚ سَأُلۡقِي فِي قُلُوبِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ ٱلرُّعۡبَ فَٱضۡرِبُواْ فَوۡقَ ٱلۡأَعۡنَاقِ وَٱضۡرِبُواْ مِنۡهُمۡ كُلَّ بَنَانٖ ١٢
[Remember] when your Lord inspired to the angels, "I am with you, so strengthen those who have believed. I will cast terror into the hearts of those who disbelieved, so strike [them] upon the necks and strike from them every fingertip."1
ئەي پەيغەمبەر! ئۆز ۋاقتىدا پەرۋەردىگارىڭ بەدرىدە مۇئمىنلەرگە ياردەمچى قىلغان پەرىشتىلەرگە: «ئى پەرىشتىلەر مەن ھەقىقەتەن سىلەر بىلەن بىللە، سىلەرگە ياردەم قىلىمەن، دۈشمەنلەرگە قارشى مۇئمىنلەرنىڭ ئىرادىلىرىنى كۈچەيتىڭلار، مەن كاپىرلارنىڭ دىللىرىغا قاتتىق قورقۇنچنى سالىمەن» دەپ ۋەھىي قىلدى. ئى مۇئمىنلەر كاپىرلارنىڭ ئۆلىشى ئۈچۈن بەدەنلىرىگە چېپىڭلار، ئۇلار سىلەر بىلەن ئۇرۇش قىلىشتىن توختىشى ئۈچۈن ئۇلارنىڭ بوغۇملىرى ۋە پۇت-قوللىرىغا چېپىڭلار.
8:13Page 178
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ شَآقُّواْ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥۚ وَمَن يُشَاقِقِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَإِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ ١٣
That is because they opposed Allāh and His Messenger. And whoever opposes Allāh and His Messenger - indeed, Allāh is severe in penalty.
بۇ شۇنىڭ ئۈچۈنكى ئۇلار ھەقىقەتەن ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىگە قارشى چىقتى، بۇيرۇلغان ئىشلارنى ئىجرا قىلمىدى، چەكلەنگەن ئىشلاردىن يانمىدى. كىمكى بۇ ئىشلاردا ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىگە قارشىلىق قىلىدىكەن ھەقىقەتەن ئاللاھ ئۇنى دۇنيادا ئۆلتۈرۈش ۋە ئەسىر ئېلىش بىلەن، ئاخىرەتتە دەۋزەخ بىلەن ئېغىر جازالايدۇ.
8:14Page 178
ذَٰلِكُمۡ فَذُوقُوهُ وَأَنَّ لِلۡكَٰفِرِينَ عَذَابَ ٱلنَّارِ ١٤
"That [is yours], so taste it." And indeed for the disbelievers is the punishment of the Fire.
ئى ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىگە قارشى چىققۇچىلار! بايان قىلىنغان بۇ ئازاب سىلەر ئۈچۈندۇر، سىلەر ھاياتى دۇنيادىلا ئالدىراپ ئۇ ئازابنى تېتىڭلار، ئەگەر سىلەر كۇپۇرلۇقۇڭلار ۋە بويۇنتاۋلىقىڭلار ئۈستىدە ئۆلسەڭلار ئاخىرەتتە سىلەر ئۈچۈن دەۋزەخنىڭ ئازابى بار.
8:15Page 178
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِذَا لَقِيتُمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ زَحۡفٗا فَلَا تُوَلُّوهُمُ ٱلۡأَدۡبَارَ ١٥
O you who have believed, when you meet those who disbelieve advancing [in battle], do not turn to them your backs [in flight].
ئەي ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىگە ئەگەشكەن كىشىلەر! ئەگەر سىلەر ئۇرۇشتا مۇشرىكلار بىلەن ئۆز-ئارا ئۇچرىشىپ قالساڭلار ئۇلارغا مەغلۇپ بولۇپ ئارقاڭلارنى قىلىپ قاچماڭلار. سىلەر ئۇلارنىڭ ئالدىدا مۇستەھكەم تۇرۇڭلار، ئۇلار بىلەن ئۇچراشقاندا چىدامچان بولۇڭلار، ئاللاھ سىلەرگە ياردەم بېرىدۇ ۋە كۈچلەندۈرىدۇ.
8:16Page 178
وَمَن يُوَلِّهِمۡ يَوۡمَئِذٖ دُبُرَهُۥٓ إِلَّا مُتَحَرِّفٗا لِّقِتَالٍ أَوۡ مُتَحَيِّزًا إِلَىٰ فِئَةٖ فَقَدۡ بَآءَ بِغَضَبٖ مِّنَ ٱللَّهِ وَمَأۡوَىٰهُ جَهَنَّمُۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ ١٦
And whoever turns his back to them on such a day, unless swerving [as a strategy] for war or joining [another] company, has certainly returned with anger [upon him] from Allāh, and his refuge is Hell - and wretched is the destination.
كىمكى قايتا ئۇرۇش قىلىشنى ئويلاپ تاكتىكا ئىشلىتىش ئۈچۈن قاچقاندەك كۆرۈنۈش ئارقىلىق ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن ئىگىلمەستىن ياكى ياردەم تەلەپ قىلىۋاتقان مەۋجۇت مۇسۇلمان جامائەسەگە قېتىلماستىن دۈشمەنگە ئارقىسىنى قىلىپ قاچىدىكەن ئۇ ھەقىقەتەن ئاللاھنىڭ غەزىپى بىلەن قايتقان بولىدۇ ۋە ئاللاھنىڭ غەزىپىگە لايىق بولىدۇ، ئۇنىڭ ئاخىرەتتىكى جايى دەۋزەختۇر، ئۇنىڭ قايتىدىغان جايى نېمىدېگەن يامان ھە! ئۇنىڭ ئۆزگەرتكەن جايى نېمىدېگەن يامان ھە!
8:17Page 179
فَلَمۡ تَقۡتُلُوهُمۡ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ قَتَلَهُمۡۚ وَمَا رَمَيۡتَ إِذۡ رَمَيۡتَ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ رَمَىٰ وَلِيُبۡلِيَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ مِنۡهُ بَلَآءً حَسَنًاۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٞ ١٧
And you did not kill them, but it was Allāh who killed them.1 And you threw not, [O Muḥammad], when you threw, but it was Allāh who threw2 that He might test the believers with a good test.3 Indeed, Allāh is Hearing and Knowing.
ئى مۇئمىنلەر! بەدر كۈنى مۇشرىكلارنى سىلەر ئۆز كۈچۈڭلار بىلەن ئۆلتۈرگىنىڭلار يوق بەلكى ئاللاھ سىلەرنىڭ ئۇلارنى ئۆلتۈرشۈڭلارغا ياردەم قىلدى. ئى پەيغەمبەر! مۇشرىكلارغا ئاتقىنىڭنى سەن ئاتمىدىڭ، بەلكى ئۇنى ئاللاھ ئاتتى، ئۆز ۋاقتىدا ئاللاھ سىنىڭ ئۇلارغا ئاتقىنىڭنى تەككۈزۈپ بەرگەن ئىدى، ( ئاللاھنىڭ بۇنداق قىلىشى مۇئمىنلەرنى شۈكۈر قىلسۇن دەپ ئۇلارنىڭ سانى ئاز تەييارلىقى ئاجىز بولسىمۇ دۈشمەنلىرىگە قارشى غەلبە ئاتا قىلىش ئارقىلىق ئۇلارنى سىناش ئۈچۈندۇر. ئاللاھ ھەقىقەتەن دۇئايىڭلارنى ۋە سۆزلىرىڭلارنى ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر. ئەمەللىرىڭلارنى ۋە سىلەرگە پايدىلىق ئىشلارنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر.
8:18Page 179
ذَٰلِكُمۡ وَأَنَّ ٱللَّهَ مُوهِنُ كَيۡدِ ٱلۡكَٰفِرِينَ ١٨
That [is so], and [also] that Allāh will weaken the plot of the disbelievers.
يۇقىرىدىكى ئىشلار ئاللاھ تەرىپىدىن كەلگەندۇر، ئاللاھ ئىسلامغا سۇيقەست پىلانلىغان كاپىرلارنىڭ ھىيلىسىنى ئاجىزلاشتۇرغۇچىدۇر.
8:19Page 179
إِن تَسۡتَفۡتِحُواْ فَقَدۡ جَآءَكُمُ ٱلۡفَتۡحُۖ وَإِن تَنتَهُواْ فَهُوَ خَيۡرٞ لَّكُمۡۖ وَإِن تَعُودُواْ نَعُدۡ وَلَن تُغۡنِيَ عَنكُمۡ فِئَتُكُمۡ شَيۡـٔٗا وَلَوۡ كَثُرَتۡ وَأَنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ١٩
If you [disbelievers] seek the decision [i.e., victory] - the decision [i.e., defeat] has come to you. And if you desist [from hostilities], it is best for you; but if you return [to war], We will return, and never will you be availed by your [large] company at all, even if it should increase; and [that is] because Allāh is with the believers.
ئەي مۇشرىكلار! ئەگەر سىلەر ھەددىدىن ئاشقان زالىملارغا ئاللاھنىڭ ئازاب چۈشۈرۈشىنى تىلىسەڭلار، ئاللاھ سىلەر تىلىگەن نەرسىنى ئاللىبۇرۇن چۈشۈرۈپ بولدى. ئاللاھ سىلەرگە جازا، تەقۋادارلارغا ئىبرەت بولىدىغان نەرسىنى چۈشۈردى. ئەگەر سىلەر بۇنى تىلەشتىن توختىساڭلار ئۇ سىلەرگە ياخشىدۇر، بەلكى ئاللاھ سىلەرگە مۆھلەت بېرىپ سىلەرنى ئالدىراپ جازالىماسلىقى مۇمكىن، ئەگەر سىلەر ئالاھنىڭ ئازابىنى قايتىدىن تىلىسەڭلار ۋە مۇئمىنلەر بىلەن يەنە ئۇرۇشساڭلار بىز سىلەرگە ئازاب چۈشۈرۈپ مۇئمىنلەرگە غەلبىنى چۈشۈرۈشكە ۋەدە قىلىمىز، سىلەرنىڭ قوشۇنىڭلار ۋە ياردەمچىلىرىڭلارنىڭ سانى كۆپ، تەييارلىقىڭلار تولۇق مۇئمىنلەرنىڭ سانى ئاز بولغان تەقدىردىمۇ ئۇ سىلەردىن ھېچ نەرسىنى بىھاجەت قىلالمايدۇ. ئاللاھ ھەقىقەتەن مۇئمىنلەر بىلەن بىللىدۇر، ئۇلارغا ياردەم بېرىدۇ ۋە ئۇلارنى كۈچلەندۈرىدۇ. ئاللاھ كىم بىلەن بىرگە بولسا، ئۇ ئادەمدىن غالىپ كەلگۈچى بولمايدۇ.
8:20Page 179
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ وَلَا تَوَلَّوۡاْ عَنۡهُ وَأَنتُمۡ تَسۡمَعُونَ ٢٠
O you who have believed, obey Allāh and His Messenger and do not turn from him while you hear [his order].
ئى ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىگە ئەگەشكەن كىشىلەر! ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە بۇيرۇقىنى ئىجرا قىلىش ۋە چەكلىمىسىدىن يېنىش ئارقىلىق ئىتائەت قىلىڭلار. سىلەر تىلاۋەت قىلىنىۋاتقان ئايەتلىرىنى ئاڭلاپ تۇرۇپ ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىغا قارشى چىقىش ۋە چەكلىمىلىرىنى قىلىش ئارقىلىق ئۇنىڭدىن يۈز ئۆرىمەڭلار.
8:21Page 179
وَلَا تَكُونُواْ كَٱلَّذِينَ قَالُواْ سَمِعۡنَا وَهُمۡ لَا يَسۡمَعُونَ ٢١
And do not be like those who say, "We have heard," while they do not hear.
ئەي مۇئمىنلەر! سىلەر ئاللاھنىڭ ئايەتلىرى تىلاۋەت قىلىنسا ۋەز-نەسىھەت قۇبۇل قىلىدىغان رەۋىشتە ئاڭلاپ، ئاڭلىغىنىدىن مەنپەئەتلەنمەي تۇرۇپ بىزگە تىلاۋەت قىلىنغان قۇرئاننى قۇلاقلىرىمىز بىلەن ئاڭلىدۇق دېگەن مۇناپىق ۋە مۇشرىكلارغا ئوخشاش بولماڭلار.
8:22Page 179
۞ إِنَّ شَرَّ ٱلدَّوَآبِّ عِندَ ٱللَّهِ ٱلصُّمُّ ٱلۡبُكۡمُ ٱلَّذِينَ لَا يَعۡقِلُونَ ٢٢
Indeed, the worst of living creatures in the sight of Allāh are the deaf and dumb who do not use reason [i.e., the disbelievers].
شۈبھىسىزكى، ئاللاھنىڭ نەزىرىدە مەخلۇقاتلار ئىچىدىن يەر-يۈزىدىكى ھايۋانلارنىڭ ئەڭ يامىنى ھەقىقەتنى قۇبۇل قىلىدىغان رەۋىشتە ئاڭلىماي گاس بولىۋالغان، ھەقنى سۆزلىمەي گاچا بولىۋالغان كىشىلەردۇر، ئۇلار ئاللاھنىڭ بۇيرۇق ۋە چەكلىمىلىرىنى ھېس قىلالمايدۇ.
8:23Page 179
وَلَوۡ عَلِمَ ٱللَّهُ فِيهِمۡ خَيۡرٗا لَّأَسۡمَعَهُمۡۖ وَلَوۡ أَسۡمَعَهُمۡ لَتَوَلَّواْ وَّهُم مُّعۡرِضُونَ ٢٣
Had Allāh known any good in them, He would have made them hear. And if He had made them hear, they would [still] have turned away, while they were refusing.
ئەگەر ئاللاھ ھەقىقەتنى ئىنكار قىلغان بۇ مۇشرىكلاردا بىرەر ياخشىلىق بار دەپ بىلسە ئىدى ئەلۋەتتە ئۇلارغا مەنپەئەتلىنىدىغان، ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا ھۆججەت ۋە پاكىتلارغا ئېسىلىدىغان رەۋىشتە ھەقىقەتنى ئاڭلىتاتتى، لېكىن ئاللاھ ئۇلارنىڭ ئىچىدە ياخشىلىق يوق دەپ بىلدى، ئەگەر ئاللاھ ئۇلارغا ئاڭلاتقان تەقدىردىمۇ ئۇلار يۈز ئۆرۈپ بويۇنتاۋلىق قىلغان ھالەتتە ئىماندىن باش تارتىدۇ.
8:24Page 179
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ ٱسۡتَجِيبُواْ لِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُمۡ لِمَا يُحۡيِيكُمۡۖ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ يَحُولُ بَيۡنَ ٱلۡمَرۡءِ وَقَلۡبِهِۦ وَأَنَّهُۥٓ إِلَيۡهِ تُحۡشَرُونَ ٢٤
O you who have believed, respond to Allāh and to the Messenger when he calls you to that which gives you life. And know that Allāh intervenes between a man and his heart and that to Him you will be gathered.
ئەي ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىمان ئېيتقان كىشىلەر! ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى (سىلەرنى) بىر ئىشقا بۇيرىغان چاغدا بويسۇنۇڭلار، بىر ئىشتىن چەكلىگەن چاغدا ئۇنىڭدىن يىراق تۇرۇڭلار، ئەگەر سىلەرنى ھاياتلىقىڭلار بار بولغان ھەقىقەتكە چاقىرسا (ئۇنى قۇبۇل قىلىڭلار). بېلىڭلاركى ئاللاھ ھەر نەرسىگە قادىردۇر، سىلەر ھەقىقەتنى رەت قىلغىنىڭلاردىن كېيىن ھەقىقەتنى ئىرادە قىلغان چېغىڭلاردا سىلەر بىلەن ھەقىقەتنىڭ ئارىسىنى توسۇشقىمۇ قادىردۇر. شۇڭا ھەقىقەتكە ئالدىراڭلار، بېلىڭلاركى سىلەر قىيامات كۈنى بىر ئاللاھنىڭ دەرگاھىغا يېغىلىسىلەر، ئاللاھ دۇنيادا قىلغان ئەمەللىرىڭلارغا قارىتا سىلەرگە جازا مۇكاپات بېرىدۇ.
8:25Page 179
وَٱتَّقُواْ فِتۡنَةٗ لَّا تُصِيبَنَّ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مِنكُمۡ خَآصَّةٗۖ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلۡعِقَابِ ٢٥
And fear a trial1 which will not strike those who have wronged among you exclusively, and know that Allāh is severe in penalty.
ئەي مۇئمىنلەر! سىلەر ئاراڭلاردىكى يالغۇز ئاسىي ئادەمنىڭ بېشىغىلا كەلمەستىن باشقىلارنىڭ بېشىغىمۇ كېلىدىغان ئازابتىن ساقلىنىڭلار، بېلىڭلاركى ئاللاھنىڭ ئاسىيلارغا ئازابى كۈچلۈكتۇر، شۇڭا سىلەر ئاللاھقا ئاسىي بولۇشتىن ھەزەر ئەيلەڭلار.
8:26Page 180
وَٱذۡكُرُوٓاْ إِذۡ أَنتُمۡ قَلِيلٞ مُّسۡتَضۡعَفُونَ فِي ٱلۡأَرۡضِ تَخَافُونَ أَن يَتَخَطَّفَكُمُ ٱلنَّاسُ فَـَٔاوَىٰكُمۡ وَأَيَّدَكُم بِنَصۡرِهِۦ وَرَزَقَكُم مِّنَ ٱلطَّيِّبَٰتِ لَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ٢٦
And remember when you were few and oppressed in the land, fearing that people might abduct you, but He sheltered you, supported you with His victory, and provided you with good things - that you might be grateful.
ئەي مۇئمىنلەر! ياد ئېتىڭلاركى ئۆز ۋاقتىدا سىلەر مەككىدە ئاز سانلىق بولۇپ مەككە ئەھلى سىلەرنى بوزەك قىلغان ئىدى، سىلەر دۈشمەنلىرىڭلارنىڭ تىزلا تالان -تاراج قىلىشىدىن قورقاتتىڭلار، ئاندىن ئاللاھ سىلەرنى مەدىنىدىن ئىبارەت پاناھلىنىدىغان جايغا ئىگە قىلدى. بەدرىدىن ئىبارەت ئۇرۇشلاردا دۈشمىنىڭلارغا قارشى غەلبىگە ئىرىشتۈرۈش ئارقىلىق سىلەرنى كۈچلەندۈردى. سىلەرگە پاك نەرسىلەرنى رىزىق قىلىپ بەردى، دۈشمەنلىرىڭلاردىن ئالغان غەنىيمەتلەر بۇ پاك رىزىقلارنىڭ جۈملىسىدىندۇر. بۇ نەرسىلەر سىلەرنىڭ ئاللاھنىڭ نېئمەتلىرىگە شۈكۈر قىلساڭلار ئاللاھنىڭ سىلەرگە تېخىمۇ كۆپ بېرىشى ۋە سىلەرنىڭ كاپىر بولۇپ نېئمەتلەرنى سىلەردىن تارتىۋېلىپ جازالىماسلىقى ئۈچۈندۇر.
8:27Page 180
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ لَا تَخُونُواْ ٱللَّهَ وَٱلرَّسُولَ وَتَخُونُوٓاْ أَمَٰنَٰتِكُمۡ وَأَنتُمۡ تَعۡلَمُونَ ٢٧
O you who have believed, do not betray Allāh and the Messenger or betray your trusts while you know [the consequence].
ئەي ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىگە ئەگەشكەن كىشىلەر! سىلەر بۇيرۇقلارنى ئىجرا قىلماسلىق، چەكلىمىلىرىدىن يانماسلىق ئارقىلىق ئاللاھ ۋە پەيغەمبەرگە خىيانەت قىلماڭلار، سىلەر قىلغىنىڭلارنىڭ خىيانەت ئىكەنلىكىنى بىلىپ تۇرۇپ، ئامانەت قويۇلغان نەرسە ۋە ئۇنىڭدىن باشقا نەرسىلەرگە خىيانەت قىلماڭلار. خائىنلاردىن بولماڭلار.
8:28Page 180
وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَآ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَأَوۡلَٰدُكُمۡ فِتۡنَةٞ وَأَنَّ ٱللَّهَ عِندَهُۥٓ أَجۡرٌ عَظِيمٞ ٢٨
And know that your properties and your children are but a trial and that Allāh has with Him a great reward.
ئەي مۇئمىنلەر! بېلىڭلاركى سىلەرنىڭ ماللىرىڭلار ۋە پەرزەنتلىرىڭلار ئاللاھ تەرەپتىن سىلەرگە كەلگەن سىناقتۇر، ئۇلار سىلەرنى ئاخىرەت ئۈچۈن ئەمەل قىلىشتىن توسۇپ خىيانەت قىلىشقا ئېلىپ بېرىشى مۇمكىن. بېلىڭلاركى ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا كاتتا مۇكاپات بار، سىلەر مال-دۇنيا ۋە پەرزەنتلىرىڭلارغا كۆڭۈل بۆلۈپ ئۇلارنى دەپ خىيانەت قىلىش ئارقىلىق بۇ مۇكاپاتنى قولدىن بېرىپ قويماڭلار.
8:29Page 180
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِن تَتَّقُواْ ٱللَّهَ يَجۡعَل لَّكُمۡ فُرۡقَانٗا وَيُكَفِّرۡ عَنكُمۡ سَيِّـَٔاتِكُمۡ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡۗ وَٱللَّهُ ذُو ٱلۡفَضۡلِ ٱلۡعَظِيمِ ٢٩
O you who have believed, if you fear Allāh, He will grant you a criterion1 and will remove from you your misdeeds and forgive you. And Allāh is the possessor of great bounty.
ئەي ئاللاھقا ئىمان ئېيتقان ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىگە ئەگەشكەن كىشىلەر! بېلىڭلاركى ئەگەر سىلەر ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئىجرا قىلىش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق تەقۋادارلىق قىلساڭلار، ئاللاھ سىلەرگە ھەق بىلەن باتىلنىڭ ئارىسىنى ئايرىيدىغان پاراسەتنى ئاتا قىلىدۇ. شۇنىڭ بىلەن ئىشلىرىڭلاردا ھەق بىلەن باتىل ئارىلىشىپ كەتمەيدۇ، ئاللاھ سىلەردىن سادىر بولغان يامانلىقلارنى ئەپۇ قىلىپ گۇناھىڭلارنى مەغپىرەت قىلىدۇ. ئاللاھ بۈيۈك پەزىلەت ئىگىسىدۇر. ئاللاھنىڭ تەقۋادار بەندىلىرىگە تەييارلىغان جەننىتى بۇنىڭ جۈملىسىدىندۇر.
8:30Page 180
وَإِذۡ يَمۡكُرُ بِكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ لِيُثۡبِتُوكَ أَوۡ يَقۡتُلُوكَ أَوۡ يُخۡرِجُوكَۚ وَيَمۡكُرُونَ وَيَمۡكُرُ ٱللَّهُۖ وَٱللَّهُ خَيۡرُ ٱلۡمَٰكِرِينَ ٣٠
And [remember, O Muḥammad], when those who disbelieved plotted against you to restrain you or kill you or evict you [from Makkah]. But they plan, and Allāh plans. And Allāh is the best of planners.
ئەي پەيغەمبەر! ئۆز ۋاقتىدا مۇشرىكلار سېنى قاماققا ئېلىش ياكى ئۆلتۇرۇش ياكى يۇرتۇڭدىن باشقا بىر يۇرتقا سۈرگۈن قىلماقچى بولۇپ ساڭا ھىيلە-مىكىر ئىشلىتىش ئۈچۈن ھەمكارلاشقانلىقىنى ئېسىڭگە ئالغىن. ئۇلار ساڭا ھىيلە-مىكىر ئىشلىتىدۇ، ئاللاھ ئۇلارنىڭ مىكىرىسىنى ئۆزلىرىگە قايتۇرىدۇ ۋە تەدبىر ئىشلىتىدۇ، ئاللاھ تەدبىر ئىشلەتكۈچىلەرنىڭ ئەڭ ياخشىسىدۇر.
8:31Page 180
وَإِذَا تُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡ ءَايَٰتُنَا قَالُواْ قَدۡ سَمِعۡنَا لَوۡ نَشَآءُ لَقُلۡنَا مِثۡلَ هَٰذَآ إِنۡ هَٰذَآ إِلَّآ أَسَٰطِيرُ ٱلۡأَوَّلِينَ ٣١
And when Our verses are recited to them, they say, "We have heard. If we willed, we could say [something] like this. This is not but legends of the former peoples."
ئەگەر ئۇلارغا بىزنىڭ ئايەتلىرىمىز ئوقۇپ بېرىلسە ئۇلار ھەقىقەتكە بويۇنتاۋلىق ۋە چوڭچىلىق قىلىپ: بىز بۇنىڭدىن ئىلگىرى بۇنىڭغا ئوخشاش سۆزلەرنى ئاڭلىغان ئىدۇق، ئەگەر بىز بۇ قۇرئانغا ئوخشاش سۆزنى قىلىشنى خالىغان بولساق، ئۇنى ئەلۋەتتە قىلاتتۇق، بىز ئاڭلىغان بۇ قۇرئان پەقەت بۇرۇنقىلارنىڭ ئەپسانىلىرىدۇر، شۇڭا بىز ئۇنىڭغا ئىشەنمەيمىز، دېدى.
8:32Page 180
وَإِذۡ قَالُواْ ٱللَّهُمَّ إِن كَانَ هَٰذَا هُوَ ٱلۡحَقَّ مِنۡ عِندِكَ فَأَمۡطِرۡ عَلَيۡنَا حِجَارَةٗ مِّنَ ٱلسَّمَآءِ أَوِ ٱئۡتِنَا بِعَذَابٍ أَلِيمٖ ٣٢
And [remember] when they said, "O Allāh, if this should be the truth from You, then rain down upon us stones from the sky or bring us a painful punishment."
ئەي پەيغەمبەر! ئۆز ۋاقتىدا مۇشرىكلار: ئى ئاللاھ ئەگەر مۇھەممەد ئېلىپ كەلگەن نەرسە ھەقىقەت بولىدىغان بولسا، بىزنى ھالاك قىلىش ئۈچۈن ئاسماندىن ئۈستىمىزگە تاش ياغدۇرغىن ياكى بىزگە ئېغىر ئازاب كەلتۈرگىن دېگىنىنى خاتىرلىگىن، دېدى. ئۇلار بۇ سۆزلىرىنى كۇپۇرلىقتا مۇستەھكەم تۇرۇۋاتقانلىقىنى ئىپادىلەش ئۈچۈن دېگەن ئىدى.
8:33Page 180
وَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمۡ وَأَنتَ فِيهِمۡۚ وَمَا كَانَ ٱللَّهُ مُعَذِّبَهُمۡ وَهُمۡ يَسۡتَغۡفِرُونَ ٣٣
But Allāh would not punish them while you, [O Muḥammad], are among them, and Allāh would not punish them while they seek forgiveness.
ئەي مۇھەممەد! سەن ئۇلارنىڭ ئارىسىدا ھايات تۇرغان ھالىتىڭدە ئاللاھ ئۈممىتىڭنى - مەيلى ئىمان ئېيتقانلار بولسۇن ياكى ئىمان ئېيتمىغانلار بولسۇن- تۈپ يىلتىزىدىن قۇرۇتىۋېتىدىغان ئازاب بىلەن جازالىمايدۇ، سىنىڭ ئۇلارنىڭ ئارىسىدا بولغانلىقىڭ ئۇلارنى ئازابتىن ساقلاپ قالىدۇ، ئۇلار ئاللاھتىن گۇناھىلىرى ئۈچۈن مەغپىرەت تەلەپ قىلىۋاتقاندا ئاللاھ ئۇلارنى ئازابلىمايدۇ.
8:34Page 181
وَمَا لَهُمۡ أَلَّا يُعَذِّبَهُمُ ٱللَّهُ وَهُمۡ يَصُدُّونَ عَنِ ٱلۡمَسۡجِدِ ٱلۡحَرَامِ وَمَا كَانُوٓاْ أَوۡلِيَآءَهُۥٓۚ إِنۡ أَوۡلِيَآؤُهُۥٓ إِلَّا ٱلۡمُتَّقُونَ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ٣٤
But why should Allāh not punish them while they obstruct [people] from al-Masjid al-Ḥarām and they were not [fit to be] its guardians? Its [true] guardians are not but the righteous, but most of them do not know.
ئۇلار كىشىلەرنىڭ مەسجىدى ھەرەمنى تاۋاپ قىلىشى ۋە ناماز ئوقۇشىدىن توسۇشتىن ئىبارەت جازالىنىشقا تېگىشلىك بولغان جىنايەتنى ئۆتكۈزگەن تۇرسا، ئۇلارنى ئازابتىن نېمە توسۇپ قالالايدۇ؟. مۇشرىكلار ئاللاھنىڭ دوستلىرى ئەمەس، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئىجرا قىلىش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئاللاھتىن قورۇققان تەقۋادار كىشىلەرلا ئاللاھنىڭ دوستلىرىدۇر، لېكىن ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرگۈچىلەرنىڭ تولىسى ئەمىليەتتە ئاللاھنىڭ دوستى بولمىسىمۇ ئۆزلىرىنى ئاللاھنىڭ دوستلىرى دەپ داۋا قىلغان چاغدا (بۇنى) بىلمەيدۇ.
8:35Page 181
وَمَا كَانَ صَلَاتُهُمۡ عِندَ ٱلۡبَيۡتِ إِلَّا مُكَآءٗ وَتَصۡدِيَةٗۚ فَذُوقُواْ ٱلۡعَذَابَ بِمَا كُنتُمۡ تَكۡفُرُونَ ٣٥
And their prayer at the House [i.e., the Kaʿbah] was not except whistling and handclapping. So taste the punishment for what you disbelieved [i.e., practiced of deviations].
مۇشرىكلارنىڭ مەسجىدى ھەرەمنىڭ يېنىدىكى ئىبادىتى پەقەت ئىسقىرتماق ۋە چاۋاك چالماقتىنلا ئىبارەت ئىدى. ئەي مۇشرىكلار! ئاللاھقا كاپىر بولغانلىقىڭلار، ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىنى ئىنكار قىلغانلىقىڭلار ئۈچۈن بەدرى كۈنى ئۆلۈم ۋە ئەسىرگە چۈشۈش ئازابىنى تېتىڭلار.
8:36Page 181
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ يُنفِقُونَ أَمۡوَٰلَهُمۡ لِيَصُدُّواْ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِۚ فَسَيُنفِقُونَهَا ثُمَّ تَكُونُ عَلَيۡهِمۡ حَسۡرَةٗ ثُمَّ يُغۡلَبُونَۗ وَٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِلَىٰ جَهَنَّمَ يُحۡشَرُونَ ٣٦
Indeed, those who disbelieve spend their wealth to avert [people] from the way of Allāh. So they will spend it; then it will be for them a [source of] regret; then they will be overcome. And those who have disbelieved - unto Hell they will be gathered.
شۈبھىسىزكى كاپىرلار مال-مۈلۈكلىرىنى ئىنسانلارنى ئاللاھنىڭ دىنىدىن توسۇش ئۈچۈن سەرپ قىلىۋاتىدۇ ۋە سەرپ قىلىدۇ، ئۇلارنىڭ ئويلىغىنى ھەرگىزمۇ ئىشقا ئاشمايدۇ، ئاندىن كېيىن ئۇلار مال-مۈلۈكلىرىنى نىشاندىن چەتنەپ كەتكەن يوللارغا سەرپ قىلىدۇ، ئۇنىڭ ئاقىۋىتى ھەسرەت بولىدۇ. ئاندىن كېيىن ئۇلارنىڭ ئۈستىدىن مۇئمىنلەر غالىب كىلىدۇ. كاپىرلار قىيامەت كۈنى جەھەننەمگە ھەيدەپ كىرگۈزىلىدۇ ۋە ئۇنىڭدا مەڭگۈ قالىدۇ.
8:37Page 181
لِيَمِيزَ ٱللَّهُ ٱلۡخَبِيثَ مِنَ ٱلطَّيِّبِ وَيَجۡعَلَ ٱلۡخَبِيثَ بَعۡضَهُۥ عَلَىٰ بَعۡضٖ فَيَرۡكُمَهُۥ جَمِيعٗا فَيَجۡعَلَهُۥ فِي جَهَنَّمَۚ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ ٣٧
[It is] so that Allāh may distinguish the wicked from the good and place the wicked some of them upon others and heap them all together and put them into Hell. It is those who are the losers.
ئاللاھ نىجىس كاپىرلار پىرقىسى بىلەن ياخشى مۇئمىنلەر پىرقىسىنى ئايرىش ئۈچۈن، ناچار ئادەملەرنى پۇل-مال ۋە ئىش-ھەركەتلىرى بىلەن ئۈستى- ئۈستىگە توپلاپ جەھەننەمنىڭ ئوتىغا سېلىش ئۈچۈن مال-مۈلۈكلىرىنى ئاللاھنىڭ يولىدىن توسۇشقا سەرپ قىلغان كاپىرلار جەھەننەمنىڭ ئوتىغا ھەيدىلىدۇ، ئەنە شۇلار زىيان تارتقۇچىلاردۇر، چۈنكى ئۇلار قىيامەت كۈنى ئۆزى ۋە ئەگەشكۈچىلىرىنى زىيانغا ئۇچراتتى.
8:38Page 181
قُل لِّلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِن يَنتَهُواْ يُغۡفَرۡ لَهُم مَّا قَدۡ سَلَفَ وَإِن يَعُودُواْ فَقَدۡ مَضَتۡ سُنَّتُ ٱلۡأَوَّلِينَ ٣٨
Say to those who have disbelieved [that] if they cease, what has previously occurred will be forgiven for them. But if they return [to hostility] - then the precedent of the former [rebellious] peoples has already taken place.1
ئەي پەيغەمبەر! قەۋمىڭ ئىچىدىن ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلىرىگە كاپىر بولغانلارغا ئېيتقىنكى: ئەگەر ئۇلار كۇپۇرلىقىدىن، مۇئمىننى ئاللاھنىڭ يولىدىن توسۇشتىن يانسا ئاللاھ ئۇلارنىڭ ئىلگىرىكى گۇناھلىرىنى مەغپىرەت قىلىدۇ. يەنى مۇسۇلمان بولۇشى بىلەن مۇسۇلمان بولۇشتىن ئىلگىرى قىلغان گۇناھلىرى ئەپۇ قىلىنىدۇ. ئەگەر ئۇلار كۇپۇرلىقىغا قايتسا، ئاللاھنىڭ ئىلگىرىكى كىشىلەر ئىچىدىكى قانۇنىيىتى شۇكى، ئەگەر ئۇلار ھەقىقەتنى ئىنكار قىلىپ كۇپۇرلىقىنى ئىزچىل داۋاملاشتۇرسا ئاللاھ ئۇلارنى دۇنيادىلا جازالايدۇ.
8:39Page 181
وَقَٰتِلُوهُمۡ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتۡنَةٞ وَيَكُونَ ٱلدِّينُ كُلُّهُۥ لِلَّهِۚ فَإِنِ ٱنتَهَوۡاْ فَإِنَّ ٱللَّهَ بِمَا يَعۡمَلُونَ بَصِيرٞ ٣٩
And fight against them until there is no fitnah1 and [until] the religion [i.e., worship], all of it, is for Allāh.2 And if they cease - then indeed, Allāh is Seeing of what they do.
ئەي مۇئمىنلەر! شېرىك تۈگىگەن، مۇسۇلمانلار ئاللاھنىڭ دىنىدىن توسۇلمىغان، دىن ۋە تائەت- ئىبادەت ئاللاھ ئۈچۈن بولغانغا قەدەر كاپىر دۈشمەنلىرىڭلار بىلەن ئۇرۇشۇڭلار. ئەگەر كاپىرلار قىلمىشلىرىدىن يانسا ئۇلارنى قويۇپ قويۇڭلار، ئاللاھ ھەقىقەتەن ئۇلارنىڭ ئەمەللىرىدىن خەۋەرداردۇر. ئاللاھقا ھېچ نەرسە مەخپى ئەمەس.
8:40Page 181
وَإِن تَوَلَّوۡاْ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ مَوۡلَىٰكُمۡۚ نِعۡمَ ٱلۡمَوۡلَىٰ وَنِعۡمَ ٱلنَّصِيرُ ٤٠
But if they turn away - then know that Allāh is your protector. Excellent is the protector, and excellent is the helper.
ئەگەر ئۇلار كۇپرىلىقدىن يېنىش ۋە ئاللاھنىڭ يولىدىن توسۇشتىن ئىبارەت بۇيرۇلغان ئىشلاردىن يۈز ئۆرۈسە، ئى مۇئمىنلەر بىلىڭلاركى!، ئاللاھ سىلەرگە ئۇلارغا قارشى مەدەت بېرىدۇ. ئاللاھ ئۆزى ئىگە چىققان ئادەمگە نېمىدېگەن ياخشى ئىگە بولغۇچى ھە!، مەدەت بەرگەن ئادەمگە نېمىدېگەن ياخشى مەدەت بەرگۈچى ھە!، كىمگە ئاللاھ ئىگە چىقسا ئۇ نىجات تاپىدۇ، ئاللاھ كىمگە مەدەت بەرسە ئۇ نۇسرەتكە ئېرىشىدۇ.
8:41Page 182
۞ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّمَا غَنِمۡتُم مِّن شَيۡءٖ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُۥ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡيَتَٰمَىٰ وَٱلۡمَسَٰكِينِ وَٱبۡنِ ٱلسَّبِيلِ إِن كُنتُمۡ ءَامَنتُم بِٱللَّهِ وَمَآ أَنزَلۡنَا عَلَىٰ عَبۡدِنَا يَوۡمَ ٱلۡفُرۡقَانِ يَوۡمَ ٱلۡتَقَى ٱلۡجَمۡعَانِۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ ٤١
And know that anything you obtain of war booty - then indeed, for Allāh is one fifth of it and for the Messenger1 and for [his] near relatives2 and the orphans, the needy, and the [stranded] traveler,3 if you have believed in Allāh and in that which We sent down to Our Servant4 on the day of criterion [i.e., decisive encounter] - the day when the two armies met [at Badr]. And Allāh, over all things, is competent.
ئى مۆمىنلەر! بىلىڭلاركى، سىلەر ئاللاھ يولىدا جىھاد قىلىپ غەلبە قازانغانلىقىڭلار ئۈچۈن كاپىرلاردىن ئالغان غەنىمەت بەشكە بۆلىنىدۇ، بەشنىڭ تۆت ئۆلۈشى مۇجاھىدلارغا تەقسىم قىلىنىدۇ، قالغان بەشدىن بىر ئۆلۈشى يەنە بەشكە بۆلىنىدۇ. بىر ئۆلۈشى ئاللاھقا، ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا ۋە ئومۇمى مۇسۇلمانلارنىڭ ئىشلىرىغا ئىشلىتىش ئۈچۈن بېرىلىدۇ. بىر ئۆلۈشى پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ بەنى ھاشىم ۋە بەنى مۇتەللىبكە تەۋە ئۇرۇق-تۇققانلىرىغا بېرىلىدۇ. بىر ئۆلۈشى يېتىملارغا بېرىلىدۇ. بىر ئۆلۈشى كەمبەغەل مىسكىنلارغا بېرىلىدۇ. يەنە بىر ئۆلۈشى سەپەر جەريانىدا مال-مۈلكتىن ئۈزۈلۈپ قالغان مۇساپىرلارغا بېرىلىدۇ. ئەگەر سىلەر ئاللاھقا، ئاللاھ دۈشمىنىڭلارغا قارشى ياردەم بېرىپ، ھەق بىلەن ناھەقنىڭ ئارىسىنى ئايرىغان بەدرى كۈنىدە پەيغەمبىرى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا نازىل قىلغان نەرسىلەرگە ئىشەنسەڭلار (ئاللاھنىڭ غەنىيمەت توغرىسىدىكى ھۆكمىنىڭ ئەنە شۇ ئىكەنلىكىنى بىلىڭلار). سىلەرگە نۇسرەت ئاتا قىلغان ئاللاھ ھەر نەرسىگە قادىردۇر.
8:42Page 182
إِذۡ أَنتُم بِٱلۡعُدۡوَةِ ٱلدُّنۡيَا وَهُم بِٱلۡعُدۡوَةِ ٱلۡقُصۡوَىٰ وَٱلرَّكۡبُ أَسۡفَلَ مِنكُمۡۚ وَلَوۡ تَوَاعَدتُّمۡ لَٱخۡتَلَفۡتُمۡ فِي ٱلۡمِيعَٰدِ وَلَٰكِن لِّيَقۡضِيَ ٱللَّهُ أَمۡرٗا كَانَ مَفۡعُولٗا لِّيَهۡلِكَ مَنۡ هَلَكَ عَنۢ بَيِّنَةٖ وَيَحۡيَىٰ مَنۡ حَيَّ عَنۢ بَيِّنَةٖۗ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَسَمِيعٌ عَلِيمٌ ٤٢
[Remember] when you were on the near side of the valley, and they were on the farther side, and the caravan was lower [in position] than you. If you had made an appointment [to meet], you would have missed the appointment. But [it was] so that Allāh might accomplish a matter already destined - that those who perished [through disbelief] would perish upon evidence and those who lived [in faith] would live upon evidence; and indeed, Allāh is Hearing and Knowing.
ئەينى چاغدا سىلەر ۋادىنىڭ مەدىنىگە يېقىن تەرىپىدە، مۇشرىكلار مەككىگە يېقىن( مەدىنىگە ) يىراق تەرىپىدە، كارۋان قىزىل دېڭىز ساھىلىغا يېقىن يەردە سىلەردىن تۆۋەن جايدا ئىكەنلىكىنى يادىڭلارغا ئېلىڭلار. ئەگەر سىلەر مۇشرىكلار بىلەن بەدرىدە ئۇچرىشىشقا ۋەدىلەشكەن بولساڭلار ئۆز-ئارا خلاپلىق قىلغان بولاتتىڭلار، لېكىن ئاللاھ مۆئمىنلەرگە ياردەم بېرىپ، كاپىرلارنى خارلاش، ئۆز دىنىنى ئۈستۈن قىلىپ، شىرىكنى خار قىلىشدىن ئىبارەت مەقسىتىنى ئەمەلگە ئاشۇرۇش ئۈچۈن سىلەرنى بەدرىدە (مۇشرىكلار بىلەن) ۋەدىسىز ئۇچراشتۇردى. ئاللاھنىڭ مۇنداق قىلىشى ئۇلارنىڭ ئىچىدىن ھالاك بولىدىغانلارنىڭ مۆئمىنلەرنىڭ تەييارلىقى ۋە سانى ئاز بولسىمۇ كاپىرلارغا قارشى غەلبە قىلىدىغانلىقىغا ھۆججەتنى كۆرگەندىن كېيىن ئۆلۈشى، ھەتتا ھايات قالغانلارنىڭمۇ ئاللاھ كۆرسەتكەن ھۆججەت ۋە ئىسپاتنى كۆرۈشى بولسا، ھېچ بىر ئادەمنىڭ ئاللاھ ئالدىدا كەلتۈرىدىغان دەلىل ئىسپاتى قالماسلىقى ئۈچۈندۇر. ئاللاھ بەندىلىرىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلاپ تۇرغۇچىدۇر، ئىش ھەرىكەتلىرىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر، ئاللاھقا ھېچ نەرسە مەخپى ئەمەس. ئاللاھ ئەمەللەرگە قارىتا جازا-مۇكاپات بېرىدۇ.
8:43Page 182
إِذۡ يُرِيكَهُمُ ٱللَّهُ فِي مَنَامِكَ قَلِيلٗاۖ وَلَوۡ أَرَىٰكَهُمۡ كَثِيرٗا لَّفَشِلۡتُمۡ وَلَتَنَٰزَعۡتُمۡ فِي ٱلۡأَمۡرِ وَلَٰكِنَّ ٱللَّهَ سَلَّمَۚ إِنَّهُۥ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ٤٣
[Remember, O Muḥammad], when Allāh showed them to you in your dream as few; and if He had shown them to you as many, you [believers] would have lost courage and would have disputed in the matter [of whether to fight], but Allāh saved [you from that]. Indeed, He is Knowing of that within the breasts.
ئى پەيغەمبەر! ئاللاھنىڭ ساڭا ۋە مۆئمىنلەرگە ئاتا قىلغان نېئمەتلىرىنى يادىڭغا ئالغىنكى، ئۆز ۋاقتىدا ئاللاھ ساڭا چۈشۈڭدە مۇشرىكلارنىڭ سانىنى ئاز كۆرسەتتى، مۆئمىنلەرنى بۇنىڭدىن خەۋەردار قىلدىڭ، ئۇلار خۇش بىشارەت ئالدى ۋە دۈشمەنلىرى بىلەن ئۇچرىشىپ ئۇرۇش قىلىشقا ئىرادىلىرى كۈچەيدى. ئەگەر ئاللاھ تائالا ساڭا چۈشۈڭدە ئۇلارنى كۆپ كۆرسەتكەن بولسا ئىدى ساھابىلىرىڭنىڭ ئىرادىسى بوشاپ، ئۇرۇش قىلىشتىن قورقاتتى، لېكىن ئاللاھ ئۇلارنى بۇنىڭدىن ساقلاپ مەغلۇبىيەتتىن قۇتقازدى. ئاللاھ دۇشمەنلەرنى پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ كۆزىگە ئاز كۆرسەتتى. شۈبھىسىزكى ئاللاھ قەلبلەردىكىنى ۋە كۆڭۈللەردىكىنى بىلىپ تۇرغۇچىدۇر.
8:44Page 182
وَإِذۡ يُرِيكُمُوهُمۡ إِذِ ٱلۡتَقَيۡتُمۡ فِيٓ أَعۡيُنِكُمۡ قَلِيلٗا وَيُقَلِّلُكُمۡ فِيٓ أَعۡيُنِهِمۡ لِيَقۡضِيَ ٱللَّهُ أَمۡرٗا كَانَ مَفۡعُولٗاۗ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرۡجَعُ ٱلۡأُمُورُ ٤٤
And [remember] when He showed them to you, when you met, as few in your eyes, and He made you [appear] as few in their eyes so that Allāh might accomplish a matter already destined. And to Allāh are [all] matters returned.
ئى مۆئمىنلەر! شۇنى يادىڭلارغا ئېلىڭلاركى، ئاللاھ ئۆز ۋاقتىدا سىلەرگە ئۆلتۈرۈش ۋە ئەسىر ئېلىش ئارقىلىق مۇشرىكلەردىن ئېنتىقام ئېلىش، دۈشمەنلەرگە قارشى مۆئمىنلەرگە زەپەر ۋە ياردەم بېرىش ئارقىلىق بولۇشقا تىگىشلىك ئىشنى ئەمەلگە ئاشۇرۇش ئۈچۈن مۇشرىكلار بىلەن ئۇچراشقان چېغىڭلاردا سىلەرگە ئۇلارنى ئاز كۆرسەتتى، ئۇلار بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا سىلەرگە جۈرئەت ئاتا قىلدى، ئۇلارنىڭ كۆزلىرىگە سىلەرنى ئاز كۆرسىتىپ ئۇلار ئۇرۇش قىلىش ئۈچۈن قايتىشنى ئويلاشماستىن سىلەر تەرەپكە كەلدى. بارلىق ئىشلار يەككە-يېگانە ئاللاھ تەرەپكە قايتۇرىلىدۇ. ئاللاھ يامانلىق قىلغۇچىغا يامانلىقىغا كۆرە، ياخشىلىق قىلغۇچىغا ياخشىلىق قىلغىنىغا كۆرە جازا-مۇكاپات بېرىدۇ
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences