Al-MukhtasarAt‑Tawbah · 9:42–90

Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uyghur

At-Tawbah 9:42–90

9:42Page 194

لَوۡ كَانَ عَرَضٗا قَرِيبٗا وَسَفَرٗا قَاصِدٗا لَّٱتَّبَعُوكَ وَلَٰكِنۢ بَعُدَتۡ عَلَيۡهِمُ ٱلشُّقَّةُۚ وَسَيَحۡلِفُونَ بِٱللَّهِ لَوِ ٱسۡتَطَعۡنَا لَخَرَجۡنَا مَعَكُمۡ يُهۡلِكُونَ أَنفُسَهُمۡ وَٱللَّهُ يَعۡلَمُ إِنَّهُمۡ لَكَٰذِبُونَ ٤٢

Had it been a near [i.e., easy] gain and a moderate trip, they [i.e., the hypocrites] would have followed you, but distant to them was the journey. And they will swear by Allāh,1 "If we were able, we would have gone forth with you," destroying themselves [through false oaths], and Allāh knows that indeed they are liars.

ئى پەيغەمبەر! ئەگەر سەندىن جىھادقا چىقماسلىققا ئىزنى سورىغان مۇناپىقلار سىلەر چاقىرىۋاتقان نەرسە ئاسان قولغا كېلىدىغان غەنىمەت، يەنى جاپاسى يوق بولغان سەپەر بولسا ئىدى ئۇلار ساڭا ئەگىشەتتى. سەن ئۇلارنى چاقىرغان مۇساپە دۈشمەننى كېسىپ ئۆتكەچكە ئۇلارغا يىراق بىلىنىپ ئۇلار جىھادقا چىقمىدى. سەن ئۇلارنىڭ يېنىغا قايتىپ كەلگەن چېغىڭدا ئۇلار قەسەم قىلىپ: ئەگەر سىلەر بىلەن جىھادقا چىقىشقا قۇربىمىز يەتكەن بولسا ئەلۋەتتە چىقاتتۇق، دەيدۇ. ئۇلار جىھادقا چىقمىغانلىق ۋە يالغان قەسەم ئىچكەنلىك سەۋەبىدىن ئۆزىنى ئاللاھنىڭ ئازابىغا دۇچار قىلىپ ھالاك بولىدۇ. ئاللاھ ئۇلارنىڭ دەۋاسىدا ۋە بۇ قەسەملىرىدە يالغانچى ئىكەنلىكىنى بىلىدۇ.

9:43Page 194

عَفَا ٱللَّهُ عَنكَ لِمَ أَذِنتَ لَهُمۡ حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكَ ٱلَّذِينَ صَدَقُواْ وَتَعۡلَمَ ٱلۡكَٰذِبِينَ ٤٣

Allāh has pardoned you, [O Muḥammad, but] why did you give them permission [to remain behind]? [You should not have] until it was evident to you who were truthful and you knew [who were] the liars.

ئى پەيغەمبەر! ئۇلارنىڭ جىھادقا چىقماسلىقىغا ئىزنى بېرىش ھەققىدىكى ئىجتىھادىڭنى ئاللاھ كەچۈردى. بايان قىلغان ئۆزرىلىرىدە راست سۆزلىگۈچىلەر بىلەن يالغان سۆزلىگۈچىلەر ساڭا ئېنىق بولمىغۇچە نېمىشقا ئۇلارغا ئىزنى بەردىڭ؟ ئەگەر راستچىللار بىلەن يالغانچىلار ئېنىقلانغان بولسا ئۇلارنىڭ ئارىسىدىن يالغانچىلارنى قويۇپ راستچىللارغا ئىزنى بېرەتتىڭ.

9:44Page 194

لَا يَسۡتَـٔۡذِنُكَ ٱلَّذِينَ يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ أَن يُجَٰهِدُواْ بِأَمۡوَٰلِهِمۡ وَأَنفُسِهِمۡۗ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِٱلۡمُتَّقِينَ ٤٤

Those who believe in Allāh and the Last Day would not ask permission of you to be excused from striving [i.e., fighting] with their wealth and their lives. And Allāh is Knowing of those who fear Him.

ئى پەيغەمبەر؟ ئاللاھ يولىدا ماللىرى ۋە جانلىرى بىلەن جىھاد قىلماسلىق ھەققىدە ئىزنى سوراش ئاللاھقا ۋە قىيامەت كۈنىگە ئىشەنگەن مۆئمىنلەرگە لايىق ئەمەس. بەلكى ئۇلار قاچان جىھادقا چاقىرىلسا (شۇ ھامان) چىقىش، ماللىرى ۋە جانلىرى بىلەن جىھاد قىلىش ئۇلارغا لايىقتۇر. ئاللاھ بەندىلىرى ئىچىدىن سەن بىلەن جىھادقا چىقىشقا توسالغۇ بولىدىغان ئۆزرۈسى بولمىسىلا، سەندىن جىھادقا چىقماسلىق ھەققىدە ئىزنى سورىمايدىغان تەقۋادارلارنى ئوبدان بىلىدۇ.

9:45Page 194

إِنَّمَا يَسۡتَـٔۡذِنُكَ ٱلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِ وَٱرۡتَابَتۡ قُلُوبُهُمۡ فَهُمۡ فِي رَيۡبِهِمۡ يَتَرَدَّدُونَ ٤٥

Only those would ask permission of you who do not believe in Allāh and the Last Day and whose hearts have doubted, and they, in their doubt, are hesitating.

ئى پەيغەمبەر! ئاللاھ يولىدا جىھادقا چىقماسلىق ھەققىدە سەندىن ئىزنى سوراۋاتقانلار بولسا، ئاللاھقا ۋە قىيامەت كۈنىگە ئىشەنمەيدىغان مۇناپىقلاردۇر. ئۇلارنىڭ قەلبلىرىگە ئاللاھنىڭ دىنى ھەققىدە شەك چۈشكەن بولۇپ، ئۇلار ھەقىقەتنى تاپالماي گۇمانلىرىدا تېڭىرقاپ يۈرۈيدۇ.

9:46Page 194

۞ وَلَوۡ أَرَادُواْ ٱلۡخُرُوجَ لَأَعَدُّواْ لَهُۥ عُدَّةٗ وَلَٰكِن كَرِهَ ٱللَّهُ ٱنۢبِعَاثَهُمۡ فَثَبَّطَهُمۡ وَقِيلَ ٱقۡعُدُواْ مَعَ ٱلۡقَٰعِدِينَ ٤٦

And if they had intended to go forth, they would have prepared for it [some] preparation. But Allāh disliked their being sent, so He kept them back, and they were told, "Remain [behind] with those who remain."1

ئەگەر ئۇلار سەن بىلەن ئاللاھ يولىدا جىھادقا چىقىش نىيىتى بارلىقى دەۋاسىدا راستچىل بولغان بولسا، ھازىرلىقلارنى قىلىش ئارقىلىق تەييارلىق قىلاتتى. لېكىن ئاللاھ ئۇلارنىڭ سەن بىلەن چىقىشىنى ياقتۇرمىدى. شۇڭا جىھادقا چىقىش ئۇلارغا ئېغىر كەلدى-دە نەتىجىدە ئۇلار ئۆيلىرىدە ئولتۇرۇشنى تاللىدى.

9:47Page 194

لَوۡ خَرَجُواْ فِيكُم مَّا زَادُوكُمۡ إِلَّا خَبَالٗا وَلَأَوۡضَعُواْ خِلَٰلَكُمۡ يَبۡغُونَكُمُ ٱلۡفِتۡنَةَ وَفِيكُمۡ سَمَّٰعُونَ لَهُمۡۗ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِٱلظَّٰلِمِينَ ٤٧

Had they gone forth with you, they would not have increased you except in confusion, and they would have been active among you, seeking [to cause] you fitnah [i.e., chaos and dissension]. And among you are avid listeners to them. And Allāh is Knowing of the wrongdoers.

بۇ مۇناپىقلارنىڭ سىلەر بىلەن بىللە جىھادقا چىقمىغىنى ياخشى، چۈنكى ئۇلار سىلەر بىلەن چىققان بولسا ئاراڭلاردا ئۈمۈتسىزلەندۈرۈش ۋە باشقىلارنىڭ كۆڭلىگە شۈبھى تاشلاش ئارقىلىق پىتنە-پاساتنى كۆپەيتەتتى. سىلەرنى بۆلىۋېتىش ئۈچۈن ئاراڭلاردا سۇخەنچىلىك بىلەن شۇغۇللىناتتى. ئى مۆئمىنلەر! ئاراڭلاردا ئۇلارنىڭ تارقىتىپ يۈرگەن يالغانلىرىنى ئاڭلاپ، قوبۇل قىلىپ تارقىتىدىغانلار بار. شۇنىڭ بىلەن ئاراڭلاردا ئىختىلاپ يۈز بېرىدۇ. ئاللاھ تائالا مۆئمىنلەر ئارىسىدا سۈيقەست ۋە شەك-شۈبھى تارقىتىپ يۈرۈيدىغان مۇناپىقلاردىن ئىبارەت زالىملارنى ئوبدان بىلىدۇ.

9:48Page 195

لَقَدِ ٱبۡتَغَوُاْ ٱلۡفِتۡنَةَ مِن قَبۡلُ وَقَلَّبُواْ لَكَ ٱلۡأُمُورَ حَتَّىٰ جَآءَ ٱلۡحَقُّ وَظَهَرَ أَمۡرُ ٱللَّهِ وَهُمۡ كَٰرِهُونَ ٤٨

They had already desired dissension before and had upset matters for you1 until the truth came and the ordinance [i.e., victory] of Allāh appeared, while they were averse.

مۇناپىقلار تەبۇك غازىتىدىن ئىلگىرى مۆئمىنلەرنىڭ بىرلىكىنى بۇزۇش ۋە ئۇلارنى پارچىلاش ئارقىلىق بۇزۇقچىلىق قىلىشقا ھېرىسمەن ئىدى. ئى پەيغەمبەر! ئۇلار تاكى ساڭا ئاللاھنىڭ ياردىمى كېلىپ، ئاللاھ دىنىنى غالىپ قىلغان ۋە دۈشمەنلىرىنى يەر چىشلەتكەنگە قەدەر، سىنىڭ جىھاد قىلىش ئىرادەڭنىڭ سۇنىشىغا تەسىر كۆرسۈتۈشى ئۈچۈن ساڭا ھەرخىل ھىلە-مىكىرلەرنى قىلدى. ھالبۇكى ئۇلار باتىلنىڭ ھەقىقەتتىن غالىب كېلىشىنى ئارزۇ قىلاتتى.

9:49Page 195

وَمِنۡهُم مَّن يَقُولُ ٱئۡذَن لِّي وَلَا تَفۡتِنِّيٓۚ أَلَا فِي ٱلۡفِتۡنَةِ سَقَطُواْۗ وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةُۢ بِٱلۡكَٰفِرِينَ ٤٩

And among them is he who says, "Permit me [to remain at home] and do not put me to trial." Unquestionably, into trial they have fallen.1 And indeed, Hell will encompass the disbelievers.

مۇناپىقلار ئىچىدە ھەرخىل ئۆزۈرلەرنى ئېيتىدىغانلىرى بار بولۇپ ئۇلار: ئى ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى! مېنىڭ جىھادقا چىقماسلىقىمغا رۇخسەت قىلغىن، مەن رۇمنىڭ ئاياللىرىنى كۆرگەن چېغىمدا ئۇلارنىڭ پىتنىسى سەۋەبلىك گۇناھقا چۈشۈپ قالماسلىقىم ئۈچۈن مېنى ئۆزۈڭ بىلەن چىقىشقا مەجبۇرلىمىغىن، دەيدۇ. بىلىڭلاركى، ئۇلار مۇناپىقلىقنىڭ پىتنىسى ۋە جىھادتىن قىلىپ قېلىش پىتنىسىدىن ئىبارەت ئويلىغىنىدىنمۇ چوڭ پىتنىگە گىرىپتار بولدى. شۈبھىسىزكى جەھەننەم قىيامەت كۈنى كاپىرلارنى ئوراپ تۇرىدۇ. ئۇلاردىن بىرەرسىمۇ قۇتۇلالمايدۇ ۋە قاچىدىغان جايمۇ تاپالمايدۇ.

9:50Page 195

إِن تُصِبۡكَ حَسَنَةٞ تَسُؤۡهُمۡۖ وَإِن تُصِبۡكَ مُصِيبَةٞ يَقُولُواْ قَدۡ أَخَذۡنَآ أَمۡرَنَا مِن قَبۡلُ وَيَتَوَلَّواْ وَّهُمۡ فَرِحُونَ ٥٠

If good befalls you, it distresses them; but if disaster strikes you, they say, "We took our matter [in hand] before,"1 and turn away while they are rejoicing.

ئى پەيغەمبەر! ئەگەر ساڭا ئاللاھ تەرەپتىن سېنى خۇشال قىلىدىغان غەلبە ياكى غەنىمەت ( دېگەندەك ) بىرەر نېئمەت كەلسە ئۇلارنىڭ كۆڭلى يېرىم بولۇپ قايغۇرىدۇ. ئەگەر ساڭا قىيىنچىلىق ياكى دۈشمەنگە يېڭىلىشكە ئوخشاش بىرەر مۇسىيبەت كەلسە ئۇلار: دىققەت قىلغان ئىكەنمىز، جەڭگە چىقماي ئىشنىڭ ئالدىنى ئالغان ئىكەنمىز، مۆئمىنلەر جىھادقا چىقىپ ئۆلۈم ۋە ئەسىرگە چۈشۈشكە دۇچ كەلدى، دېيىشىدۇ. ئاندىن كېيىن مۇناپىقلار سالامەت قالغانلىقىدىن خۇشاللىنىپ ئائىلىسىگە قايتىشىدۇ.

9:51Page 195

قُل لَّن يُصِيبَنَآ إِلَّا مَا كَتَبَ ٱللَّهُ لَنَا هُوَ مَوۡلَىٰنَاۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ٥١

Say, "Never will we be struck except by what Allāh has decreed for us; He is our protector." And upon Allāh let the believers rely.

ئى پەيغەمبەر! مۇناپىقلارغا ئېيتقىنكى: بىزگە پەقەت ئاللاھنىڭ تەقدىر قىلغان نەرسىسى يېتىدۇ، ئۇ بىزنىڭ پاناھلىنىدىغان پاناھگاھىمىز، بىز ئىشلىرىمىزدا ئۇنىڭغا تەۋەككۇل قىلغۇچىلارمىز، مۆئمىنلەر ئىشلىرىنى يەككە-يېگانە ئاللاھقىلا تاپشۇرىدۇ. ئاللاھ ئۇلارغا كۇپايە قىلغۇچىدۇر. ئاللاھ نېمىدېگەن ياخشى ۋەكىل!.

9:52Page 195

قُلۡ هَلۡ تَرَبَّصُونَ بِنَآ إِلَّآ إِحۡدَى ٱلۡحُسۡنَيَيۡنِۖ وَنَحۡنُ نَتَرَبَّصُ بِكُمۡ أَن يُصِيبَكُمُ ٱللَّهُ بِعَذَابٖ مِّنۡ عِندِهِۦٓ أَوۡ بِأَيۡدِينَاۖ فَتَرَبَّصُوٓاْ إِنَّا مَعَكُم مُّتَرَبِّصُونَ ٥٢

Say, "Do you await for us except one of the two best things [i.e., martyrdom or victory] while we await for you that Allāh will afflict you with punishment from Himself or at our hands? So wait; indeed we, along with you, are waiting."

ئى پەيغەمبەر! ئۇلارغا ئېيتقىنكى: سىلەر بىزنىڭ غەلبە قازىنىش ياكى شېھىت بولۇشقا ئېرىشىشىمىزنى كۈتىۋاتىسىلەر، بىزمۇ ئاللاھنىڭ سىلەرگە ئۆز دەرگاھىدىن ھالاك قىلىدىغان ئازاب چۈشۈرۈشنى ياكى ئاللاھ بىزگە سىلەر بىلەن ئۇرۇش قىلىشقا رۇخسەت بەرگەن چاغدا سىلەرنى ئۆلتۈرۈش ياكى ئەسىر ئېلىش ئارقىلىق قوللىرىمىز بىلەن جازالىشىمىزنى كۈتىمىز، سىلەرمۇ بىزنىڭ ئاقىۋىتىمىزنى كۈتۈڭلار، بىزمۇ سىلەرنىڭ ئاقىۋىتىڭلارنى كۈتەيلى.

9:53Page 195

قُلۡ أَنفِقُواْ طَوۡعًا أَوۡ كَرۡهٗا لَّن يُتَقَبَّلَ مِنكُمۡ إِنَّكُمۡ كُنتُمۡ قَوۡمٗا فَٰسِقِينَ ٥٣

Say, "Spend willingly or unwillingly; never will it be accepted from you. Indeed, you have been a defiantly disobedient people."

ئى پەيغەمبەر! ئۇلارغا ئېيتقىنكى: سىلەر ئىختىيارى ياكى مەجبۇرى قانچىلىك مال سەرپ قىلساڭلارمۇ ئاللاھنىڭ ئىتائىتىدىن چىققان كاپىر قەۋم بولغىنىڭلار ئۈچۈن سەرپ قىلغان نەرسەڭلار ھەرگىزمۇ قۇبۇل قىلىنمايدۇ.

9:54Page 195

وَمَا مَنَعَهُمۡ أَن تُقۡبَلَ مِنۡهُمۡ نَفَقَٰتُهُمۡ إِلَّآ أَنَّهُمۡ كَفَرُواْ بِٱللَّهِ وَبِرَسُولِهِۦ وَلَا يَأۡتُونَ ٱلصَّلَوٰةَ إِلَّا وَهُمۡ كُسَالَىٰ وَلَا يُنفِقُونَ إِلَّا وَهُمۡ كَٰرِهُونَ ٥٤

And what prevents their expenditures from being accepted from them but that they have disbelieved in Allāh and in His Messenger and that they come not to prayer except while they are lazy and that they do not spend except while they are unwilling.

ئۇلارنىڭ نەپىقىسىنىڭ قۇبۇل بولماسلىقى تۆۋەندىكى ئۈچ سەۋەبتىن ئىبارەتتۇر: ئۇلار ئاللاھنى ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىنى ئىنكار قىلىدۇ. ناماز ئوقۇغاندا ھۇرۇنلۇق قىلىدۇ، پۇل-مېلىنى ئىختىيارى نەپىقە قىلمايدۇ بەلكى مەجبۇرى نەپىقە قىلىدۇ. چۈنكى ئۇلار نامازلىرىدا ياكى نەپىقىلىرىدە ساۋاپ ئۈمىد قىلمايدۇ.

9:55Page 196

فَلَا تُعۡجِبۡكَ أَمۡوَٰلُهُمۡ وَلَآ أَوۡلَٰدُهُمۡۚ إِنَّمَا يُرِيدُ ٱللَّهُ لِيُعَذِّبَهُم بِهَا فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَتَزۡهَقَ أَنفُسُهُمۡ وَهُمۡ كَٰفِرُونَ ٥٥

So let not their wealth or their children impress you. Allāh only intends to punish them through them in worldly life and that their souls should depart [at death] while they are disbelievers.

ئى پەيغەمبەر! ئۇلارنىڭ مال-مۈلكى ۋە ئەۋلادلىرى سېنى ئەجەبلەندۈرمىسۇن ۋە ساڭا چىرايلىق كۆرۈنۈپمۇ كەتمىسۇن. ئۇلارنىڭ مال-مۈلكى ۋە بالىلىرىنىڭ ئاقىۋىتى ناچاردۇر. تاكى ئاللاھ ئۇلارنىڭ جانلىرىنى كاپىر پېتى چىقىرىپ، دەۋزەخنىڭ ئەڭ تۆۋەن قاتلىمىدا مەڭگۈلۈك ئازاپقا دۇچار قىلغانغا قەدەر ئۇلارنى مال-دۇنياغا ئېرىشىش ئۈچۈن چارچىتىش ، ھاردۇرۇش ۋە مال-دۇنياسىغا كەلگەن مۇسىبەتلەر ئارقىلىق ئازاپلايدۇ.

9:56Page 196

وَيَحۡلِفُونَ بِٱللَّهِ إِنَّهُمۡ لَمِنكُمۡ وَمَا هُم مِّنكُمۡ وَلَٰكِنَّهُمۡ قَوۡمٞ يَفۡرَقُونَ ٥٦

And they swear by Allāh that they are from among you while they are not from among you; but they are a people who are afraid.

ئى مۆمىنلەر! مۇناپىقلار: «چوقۇم بىز سىلەردىن» دەپ يالغان قەسەم ئىچىدۇ. ئۇلار گەرچە ئۆزلىرىنىڭ سىلەر بىلەن بىرگە ئىكەنلىكىنى ئاشكارىلىغان بولسىمۇ قەلبلىرىدە سىلەر بىلەن ئەمەس. لېكىن ئۇلار ئۆزلىرىگە مۇشرىكلار ئۇچرىغان ئۆلتۈرۈلۈش، ئەسىرگە چۈشۈش قاتارلىقلارغا يولۇقۇشتىن قورقۇپ، ئاغزىدا مۇسۇلمان بولغان قورقۇنچاق قەۋمدۇر.

9:57Page 196

لَوۡ يَجِدُونَ مَلۡجَـًٔا أَوۡ مَغَٰرَٰتٍ أَوۡ مُدَّخَلٗا لَّوَلَّوۡاْ إِلَيۡهِ وَهُمۡ يَجۡمَحُونَ ٥٧

If they could find a refuge or some caves or any place to enter [and hide], they would turn to it while they run heedlessly.

ئەگەر ئۇلار ئۆزلىرى پاناھلانغۇدەك بىرەر قورغان ياكى تاغلاردا يۇشۇرۇنغۇدەك غار ياكى كىرىۋالىدىغان گەمىنى تاپقان بولسا ئىدى، ئۇلار تىزلا شۇ يەرگە كېرىپ پاناھلىناتتى.

9:58Page 196

وَمِنۡهُم مَّن يَلۡمِزُكَ فِي ٱلصَّدَقَٰتِ فَإِنۡ أُعۡطُواْ مِنۡهَا رَضُواْ وَإِن لَّمۡ يُعۡطَوۡاْ مِنۡهَآ إِذَا هُمۡ يَسۡخَطُونَ ٥٨

And among them are some who criticize you concerning the [distribution of] charities. If they are given from them, they approve; but if they are not given from them, at once they become angry.

ئى پەيغەمبەر! مۇناپىقلارنىڭ بەزىسى خالىغىنىغا ئىرىشەلمىگىنىدە سېنىڭ سەدىقىلەرنى تەقسىم قىلىشىڭنى ئەيىپلەيدۇ. ئەگەر سەن ئۇلارغا تەلەپ قىلغىنىنى بەرسەڭ سەندىن رازى بولىدۇ. ئەگەر بەرمىسەڭ غۇدىرايدۇ.

9:59Page 196

وَلَوۡ أَنَّهُمۡ رَضُواْ مَآ ءَاتَىٰهُمُ ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥ وَقَالُواْ حَسۡبُنَا ٱللَّهُ سَيُؤۡتِينَا ٱللَّهُ مِن فَضۡلِهِۦ وَرَسُولُهُۥٓ إِنَّآ إِلَى ٱللَّهِ رَٰغِبُونَ ٥٩

If only they had been satisfied with what Allāh and His Messenger gave them and said, "Sufficient for us is Allāh; Allāh will give us of His bounty, and [so will] His Messenger; indeed, we are desirous toward Allāh,"1 [it would have been better for them].

سېنىڭ سەدىقىلەرنى تەقسىم قىلىشىڭنى ئەيىپلەۋاتقان مۇناپىقلار، ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى بەرگىنىگە رازى بولۇپ: «ئاللاھ بىزگە كۇپايە قىلغۇچىدۇر، بىزگە ئۆز پەزلىدىن خالىغىنىنى بېرىدۇ، ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرى بىزگە ئاللاھ بەرگىنىدىن بېرىدۇ، بىز ئاللاھتىن ئۇنىڭ پەزلىنى ئۆتۈنۈپ سورۇغۇچىلارمىز» دېگەن بولسا ئىدى، ئۇلار ئۈچۈن ئەلۋەتتە سېنى ئەيىپلىگىنىدىن ياخشى بولاتتى.

9:60Page 196

۞ إِنَّمَا ٱلصَّدَقَٰتُ لِلۡفُقَرَآءِ وَٱلۡمَسَٰكِينِ وَٱلۡعَٰمِلِينَ عَلَيۡهَا وَٱلۡمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمۡ وَفِي ٱلرِّقَابِ وَٱلۡغَٰرِمِينَ وَفِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَٱبۡنِ ٱلسَّبِيلِۖ فَرِيضَةٗ مِّنَ ٱللَّهِۗ وَٱللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٞ ٦٠

Zakāh expenditures are only for the poor and for the needy and for those employed for it1 and for bringing hearts together [for Islām] and for freeing captives [or slaves] and for those in debt and for the cause of Allāh and for the [stranded] traveler - an obligation [imposed] by Allāh. And Allāh is Knowing and Wise.

زاكات؛ پەقەت ھۆنىرى ياكى خىزمىتى بار، ئەمما تاپقىنى تۇرمۇشىغا يەتمەيدىغان، باشقىلار دىققەت قىلىپمۇ كەتمەيدىغان بىر نەرسىسى يوق پېقىرلارغا، ئەھۋالىدىن ياكى قىلغان سۆزلىرىدىن (كەمبەغەللىكى) كىشىلەرگە كۆرۈنۈپ تۇرىدىغان مىسكىنلەرگە، ئىمام زاكات توپلاش ئۈچۈن ئەۋەتكەن زاكات خادىملىرىغا، ئىسلامغا مايىل قىلىش كۆزدە تۇتۇلغان كاپىرلارغا ياكى ئىمانىنى كۈچەيتىش ئۈچۈن ئىمانى ئاجىز كىشىلەرگە ياكى ئىقتىساد ئارقىلىق يامانلىقىدىن ساقلىنىلىدىغان كىشىلەرگە، ئازات قىلىنىدىغان قۇللارغا، قەرزلىرىنى تۆلىيەلمىگەن، ئىسراپ قىلمايدىغان ۋە گۇناھ مەئسىيەتكە ئىشلەتمەيدىغان قەرزدارلارغا، ئاللاھ يولىدىكى مۇجاھىدلارنى تەييارلاشقا، نەپىقىسى ئۈزۈلۈپ قالغان مۇساپىر قاتارلىقلارغا بېرىلىشى ۋاجىپتۇر. زاكاتنى يۇقىرىدا تىلغا ئېلىنغان كىشىلەرگىلا بېرىش ئاللاھنىڭ بەلگىلىمىسىدۇر. ئاللاھ بەندىلىرىنىڭ مەنپەئەتلىرىنى ئوبدان بىلگۈچىدۇر. ئىشلارنى ئۇرۇنلاشتۇرۇشتا، ھۆكۈمنى يولغا قويۇشدا ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر.

9:61Page 196

وَمِنۡهُمُ ٱلَّذِينَ يُؤۡذُونَ ٱلنَّبِيَّ وَيَقُولُونَ هُوَ أُذُنٞۚ قُلۡ أُذُنُ خَيۡرٖ لَّكُمۡ يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ وَيُؤۡمِنُ لِلۡمُؤۡمِنِينَ وَرَحۡمَةٞ لِّلَّذِينَ ءَامَنُواْ مِنكُمۡۚ وَٱلَّذِينَ يُؤۡذُونَ رَسُولَ ٱللَّهِ لَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ٦١

And among them are those who abuse the Prophet and say, "He is an ear."1 Say, "[It is] an ear of goodness for you that believes in Allāh and believes the believers and [is] a mercy to those who believe among you." And those who abuse the Messenger of Allāh - for them is a painful punishment.

مۇناپىقلارنىڭ بەزىسى پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا سۆزى ئارقىلىق ئەزىيەت بېرىدۇ ۋە ئۇنىڭ مۇلايىملىقىنى كۆرگەن چاغدا: ئۇ ھەر قانداق ئادەمنىڭ گىپىنى ئاڭلاپ ئىشىنىدۇ، ھەق بىلەن ناھەقنىڭ ئارىسىنى ئايرىمايدۇ، دەيدۇ. ئى پەيغەمبەر! ئۇلارغا ئېيتقىنكى: «پەيغەمبەر پەقەت پايدىلىق سۆزلەرنىلا ئاڭلاپ ئىشىنىدۇ، ئاللاھنىڭ سۆزلىرىگە ئىشىنىدۇ، راستچىل مۆئمىنلەرنىڭ سۆزلىرىگە ئىشىنىدۇ ۋە ئۇلارغا كۆيۈنىدۇ، ئاللاھنىڭ ئۇنى پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتىشى ئىمان ئېيتقان كىشىلەر ئۈچۈن رەھمەتتۇر. ئۇنىڭغا ئەزىيەت يەتكۈزىدىغانلار قاتىق ئازابقا دۇچار بولىدۇ.

9:62Page 197

يَحۡلِفُونَ بِٱللَّهِ لَكُمۡ لِيُرۡضُوكُمۡ وَٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥٓ أَحَقُّ أَن يُرۡضُوهُ إِن كَانُواْ مُؤۡمِنِينَ ٦٢

They swear by Allāh to you [Muslims] to satisfy you. But Allāh and His Messenger are more worthy for them to satisfy,1 if they were to be believers.

ئى مۆئمىنلەر! ئۇلار سىلەرنى رازى قىلىش ئۈچۈن پەيغەمبەرگە تېگىدىغان گەپنى قىلمىدۇق دەپ ئاللاھ بىلەن قەسەم قىلىدۇ. ئەگەر ئۇلار ھەقىقىي مۆئمىن بولسا ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىنى ئىمان ۋە ياخشى ئەمەل بىلەن رازى قىلىشى كېرەك ئىدى.

9:63Page 197

أَلَمۡ يَعۡلَمُوٓاْ أَنَّهُۥ مَن يُحَادِدِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَأَنَّ لَهُۥ نَارَ جَهَنَّمَ خَٰلِدٗا فِيهَاۚ ذَٰلِكَ ٱلۡخِزۡيُ ٱلۡعَظِيمُ ٦٣

Do they not know that whoever opposes Allāh and His Messenger - that for him is the fire of Hell, wherein he will abide eternally? That is the great disgrace.

بۇ مۇناپىقلار ئۆزلىرىنىڭ بۇ قىلمىشلىرى ئارقىلىق ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىگە قارشىلىق كۆرسىتىدىغانلىقىنى، كىمكى ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ پەيغەمبىرىگە قارشىلىق كۆرسىتىدىكەن قىيامەت كۈنى جەھەننەمدە مەڭگۈ قالىدىغانلىقىنى بىلمەمدۇ؟ ئەنە شۇ چوڭ خارلىق ۋە رەسۋالىقتۇر.

9:64Page 197

يَحۡذَرُ ٱلۡمُنَٰفِقُونَ أَن تُنَزَّلَ عَلَيۡهِمۡ سُورَةٞ تُنَبِّئُهُم بِمَا فِي قُلُوبِهِمۡۚ قُلِ ٱسۡتَهۡزِءُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ مُخۡرِجٞ مَّا تَحۡذَرُونَ ٦٤

The hypocrites are apprehensive lest a sūrah be revealed about them, informing them of1 what is in their hearts. Say, "Mock [as you wish]; indeed, Allāh will expose that which you fear."

مۇناپىقلار ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىگە ئۇلار كۆڭۈللىرىدە يۇشۇرغان كۇپرىلىقنى مۆئمىنلەرگە بىلدۈرىدىغان بىرەر سۈرىنىڭ نازىل قىلىنىشىدىن قورقىدۇ. ئى پەيغەمبەر! ئېيتقىنكى:«ئى مۇناپىقلار! دىننى مەسىخىرە قىلىش ۋە دىنغا تەنە قىلىشىڭلارنى داۋاملاشتۇرۇڭلار. ئاللاھ بىرەر سۈرىنى چۈشۈرۈش ياكى پەيغەمبىرىنى بۇنىڭدىن خەۋەردار قىلىش ئارقىلىق سىلەر قورقۇۋاتقان نەرسىنى ئوتتۇرىغا چىقارغىچىدۇر».

9:65Page 197

وَلَئِن سَأَلۡتَهُمۡ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلۡعَبُۚ قُلۡ أَبِٱللَّهِ وَءَايَٰتِهِۦ وَرَسُولِهِۦ كُنتُمۡ تَسۡتَهۡزِءُونَ ٦٥

And if you ask them, they will surely say, "We were only conversing and playing." Say, "Is it Allāh and His verses and His Messenger that you were mocking?"

ئى پەيغەمبەر! ئاللاھ ساڭا خەۋەر قىلغىنىدىن كېيىن، ئۇلارنىڭ دىنغا تەنە قىلغانلىقى ۋە مۆئمىنلەرنى تىللىغانلىقىنى سورىساڭ، ئۇلار: «بىز چاخچاق قىلىپ قويغان، راست دېمىگەن ئىدۇق» دەيدۇ. ئى پەيغەمبەر! ئېيتقىنكى: سىلەر ئاللاھنىڭ دىنىنى، ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىنى مەسخىرە قىلدىڭلارمۇ؟!، دېگىن.

9:66Page 197

لَا تَعۡتَذِرُواْ قَدۡ كَفَرۡتُم بَعۡدَ إِيمَٰنِكُمۡۚ إِن نَّعۡفُ عَن طَآئِفَةٖ مِّنكُمۡ نُعَذِّبۡ طَآئِفَةَۢ بِأَنَّهُمۡ كَانُواْ مُجۡرِمِينَ ٦٦

Make no excuse; you have disbelieved [i.e., rejected faith] after your belief. If We pardon one faction of you - We will punish another faction because they were criminals.

سىلەر يالغاندىن ئۆزرە ئېيتماڭلار. سىلەر كۇپرىنى يۇشۇرغىنىڭلاردىن كېيىن ( دىننى) مەسخىرە قىلغىنىڭلار سەۋەبىدىن كاپىر بولۇپ كەتتىڭلار. ئەگەر سىلەردىن بىر گورۇھنى مۇناپىقلىقىنى تاشلاپ تەۋبە قىلغانلىقى ۋە ئاللاھقا ئىخلاسمەن بولغانلىقى ئۈچۈن ئەپۇ قىلساق، تەۋبە قىلماي مۇناپىقلىقىدا چىڭ تۇرغانلىقى ئۈچۈن يەنە بىر گوروھنى جازالايمىز.

9:67Page 197

ٱلۡمُنَٰفِقُونَ وَٱلۡمُنَٰفِقَٰتُ بَعۡضُهُم مِّنۢ بَعۡضٖۚ يَأۡمُرُونَ بِٱلۡمُنكَرِ وَيَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡمَعۡرُوفِ وَيَقۡبِضُونَ أَيۡدِيَهُمۡۚ نَسُواْ ٱللَّهَ فَنَسِيَهُمۡۚ إِنَّ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ هُمُ ٱلۡفَٰسِقُونَ ٦٧

The hypocrite men and hypocrite women are of one another. They enjoin what is wrong and forbid what is right and close their hands.1 They have forgotten Allāh, so He has forgotten them [accordingly]. Indeed, the hypocrites - it is they who are the defiantly disobedient.

مۇناپىق ئەرلەر بىلەن مۇناپىق ئاياللار مۇناپىقلىقتا ئوخشاشتۇر. ئۇلار مۆئمىنلەرگە قارشى تۇرىدۇ. يامانلىققا بۇيرۇپ، ياخشىلىقتىن چەكلەيدۇ. مال-دۇنياسىغا بېخىللىق قىلىپ، ئاللاھ يولىدا سەرپ قىلمايدۇ. ئاللاھقا ئىتائەت قىلىشنى تەرك ئېتىدۇ. ئاللاھمۇ ئۇلارغا مۇۋەپپىقىيەت ئاتا قىلمايدۇ. شۈبھىسىزكى، مۇناپىقلار ئاللاھقا ئىتائەت قىلىش ۋە ھەق يولدىن ئاللاھقا ئاسى بولۇش ئارقىلىق ئازغۇنلۇققا مۇپتىلا بولغانلاردۇر.

9:68Page 197

وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ وَٱلۡمُنَٰفِقَٰتِ وَٱلۡكُفَّارَ نَارَ جَهَنَّمَ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ هِيَ حَسۡبُهُمۡۚ وَلَعَنَهُمُ ٱللَّهُۖ وَلَهُمۡ عَذَابٞ مُّقِيمٞ ٦٨

Allāh has promised the hypocrite men and hypocrite women and the disbelievers the fire of Hell, wherein they will abide eternally. It is sufficient for them. And Allāh has cursed them, and for them is an enduring punishment.

ئاللاھ تەۋبە قىلمىغان مۇناپىقلار ۋە كاپىرلارغا مەڭگۈلۈك دەۋزەخكە كىرىشنى ۋەدە قىلدى. دەۋزەخ ئۇلارنى ئازاپلاشقا يىتەرلىكتۇر. ئاللاھ ئۇلارنى رەھمىتىدىن مەھرۇم قىلدى. ئۇلار مەڭگۈلۈك ئازاپقا دۇچار بولىدۇ.

9:69Page 198

كَٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكُمۡ كَانُوٓاْ أَشَدَّ مِنكُمۡ قُوَّةٗ وَأَكۡثَرَ أَمۡوَٰلٗا وَأَوۡلَٰدٗا فَٱسۡتَمۡتَعُواْ بِخَلَٰقِهِمۡ فَٱسۡتَمۡتَعۡتُم بِخَلَٰقِكُمۡ كَمَا ٱسۡتَمۡتَعَ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِكُم بِخَلَٰقِهِمۡ وَخُضۡتُمۡ كَٱلَّذِي خَاضُوٓاْۚ أُوْلَٰٓئِكَ حَبِطَتۡ أَعۡمَٰلُهُمۡ فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ ٦٩

[You disbelievers are] like those before you; they were stronger than you in power and more abundant in wealth and children. They enjoyed their portion [of worldly enjoyment], and you have enjoyed your portion as those before you enjoyed their portion, and you have engaged [in vanities] like that in which they engaged. [It is] those whose deeds have become worthless in this world and in the Hereafter, and it is they who are the losers.

ئى مۇناپىقلار جامائەسى! سىلەر كۇپرىلىق ۋە (دىننى) مەسخىرە قىلىشتا سىلەردىن ئىلگىرىكى ھەقنى ئىنكار قىلغۇچى ئۈممەتكە ئوخشايسىلەر. ئۇلار كۈچ -قۇۋۋەتتە سىلەردىن كۈچلۈك، مال-مۈلكى ۋە ئەۋلاتلىرى سىلەرنىڭكىگە قارىغاندا كۆپ ئىدى. ئۇلار دۇنيانىڭ لەززەتلىرى ۋە ھۇزۇر-ھالاۋەتلىرىدىن ئۆزلىرىگە پۈتۈلگەن نېسىۋىسىدىن مەنپەئەتلەندى. ئى مۇناپىقلار! ئىلگىرىكى ئۈممەتلەر ئۆز نېسىۋىسىدىن مەنپەئەتلەنگىنىدەك سىلەرمۇ بەلگىلەنگەن نېسىۋەڭلەردىن مەنپەئەتلەندىڭلار. ئۇلارنىڭ ھەقىقەتنى ئىنكار قىلغىنى ۋە پەيغەمبەرلىرىگە تەنە قىلغىنىغا ئوخشاش، سىلەرمۇ ھەقىقەتنى ئىنكار قىلىپ پەيغەمبەرگە ئەزىيەت قىلدىڭلار. ئەنە شۇ ناچار سۈپەت بىلەن سۈپەتلەنگەنلەر؛ كۈپرىلىق ۋە بۇزغۇنچىلىق قىلغانلىقى ئۈچۈن ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا ئەمەللىرى باتىل بولۇپ كەتتى. ئۇلار ھالاكەت ئۇرۇنلىرىغا كېلىش ئارقىلىق ئۆزلىرىنى زىيانغا ئۇچراتقان كىشىلەردۇر.

9:70Page 198

أَلَمۡ يَأۡتِهِمۡ نَبَأُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡ قَوۡمِ نُوحٖ وَعَادٖ وَثَمُودَ وَقَوۡمِ إِبۡرَٰهِيمَ وَأَصۡحَٰبِ مَدۡيَنَ وَٱلۡمُؤۡتَفِكَٰتِۚ أَتَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِۖ فَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيَظۡلِمَهُمۡ وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ ٧٠

Has there not reached them the news of those before them - the people of Noah and [the tribes of] ʿAad and Thamūd and the people of Abraham and the companions [i.e., dwellers] of Madyan and the towns overturned?1 Their messengers came to them with clear proofs. And Allāh would never have wronged them, but they were wronging themselves.

ئۇلارغا پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلغۇچى ئۈممەتلەرنىڭ، نوھ، ھۇد، سالىھ، ئىبراھىم قەۋمىنىڭ، مەديەن ئاھالىسىنىڭ، لۇت قەۋمى قىشلاقلىرىنىڭ ئۇچرىغان ئازابلىرىنىڭ خەۋىرى كەلمىدىمۇ؟ ئۇلارنىڭ پەيغەمبەرلىرى ئۇلارغا ئېنىق پاكىت ۋە ئوچۇق ھۆججەتلەرنى ئېلىپ كەلگەن ئىدى. ئاللاھ ئۇلارغا زۇلۇم قىلمىدى. پەيغەمبەرلىرى ئۇلارنى ئاگاھلاندۇرغان ئىدى. لېكىن ئۇلار ئاللاھقا كاپىر بولۇش ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبەرلىرىنى ئىنكار قىلىش ئارقىلىق ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلدى.

9:71Page 198

وَٱلۡمُؤۡمِنُونَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتُ بَعۡضُهُمۡ أَوۡلِيَآءُ بَعۡضٖۚ يَأۡمُرُونَ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَيَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡمُنكَرِ وَيُقِيمُونَ ٱلصَّلَوٰةَ وَيُؤۡتُونَ ٱلزَّكَوٰةَ وَيُطِيعُونَ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥٓۚ أُوْلَٰٓئِكَ سَيَرۡحَمُهُمُ ٱللَّهُۗ إِنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٞ ٧١

The believing men and believing women are allies of one another. They enjoin what is right and forbid what is wrong and establish prayer and give zakāh and obey Allāh and His Messenger. Those - Allāh will have mercy upon them. Indeed, Allāh is Exalted in Might and Wise.

مۆئمىن ئەرلەر، مۆئمىن ئاياللارنىڭ ئارىسىنى ئىمان جەملەپ تۇرغاچقا ئۆز-ئارا بىر-بىرىگە ياردەمدە بولىدۇ. ئۇلار ئاللاھقا ئىتائەت قىلىش، تەۋھىد ۋە نامازغا ئوخشاش ئاللاھ ياخشى كۆرۈدىغان ئىشلارغا بۇيرۇيدۇ. كاپىرلىق ۋە جازانىخورلۇققا ئوخشاش ئاللاھ يامان كۆرىدىغان ئىشلاردىن چەكلەيدۇ. نامازنى ئەڭ مۇكەممەل، تولۇق رەۋىشتە ئادا قىلىدۇ. ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىگە ئىتائەت قىلىدۇ. ئاللاھ بۇ ماختاشقا سازاۋار سۈپەتكە ئىگە بولغانلارنى جەننەتكە كىرگۈزىدۇ. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ غالىبتۇر، ھېچكىم ئاللاھتىن غالىب كېلەلمەيدۇ. مەخلۇقاتلارنى يارىتىشتا، ئىشلارنى ئۇرۇنلاشتۇرۇشتا ۋە ھۆكۈملەرنى يولغا قويۇشتا ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر.

9:72Page 198

وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ وَٱلۡمُؤۡمِنَٰتِ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَا وَمَسَٰكِنَ طَيِّبَةٗ فِي جَنَّٰتِ عَدۡنٖۚ وَرِضۡوَٰنٞ مِّنَ ٱللَّهِ أَكۡبَرُۚ ذَٰلِكَ هُوَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ ٧٢

Allāh has promised the believing men and believing women gardens beneath which rivers flow, wherein they abide eternally, and pleasant dwellings in gardens of perpetual residence; but approval from Allāh is greater. It is that which is the great attainment.

ئاللاھ مۆئمىن ئەرلەر ۋە مۆئمىن ئاياللارنى قەسرىلىرى ئاستىدىن ئۆستەڭلەر ئېقىپ تۇرىدىغان جەننەتلەرگە كىرگۈزۈشنى ۋەدە قىلدى. ئۇلار جەننەتلەردە مەڭگۈ تۇرىدۇ. ئۇلار نېئمەتلىرى ئۈزۈلۈپ قالمايدىغان جەننەتلەردە ئەبەدىي ياشايدۇ، ئاللاھ ئۇلارغا جەننەتدە كاتتا گۈزەل جايلارنى ئاتا قىلىدىغانلىقىنى ۋەدە قىلدى. مانا بۇ مۇكاپات ھېچقانداق غەلبە تەڭلىشەلمەيدىغان ئەڭ بۈيۈك غەلبىدۇر.

9:73Page 199

يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ جَٰهِدِ ٱلۡكُفَّارَ وَٱلۡمُنَٰفِقِينَ وَٱغۡلُظۡ عَلَيۡهِمۡۚ وَمَأۡوَىٰهُمۡ جَهَنَّمُۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ ٧٣

O Prophet, fight against the disbelievers and the hypocrites and be harsh upon them. And their refuge is Hell, and wretched is the destination.

ئى پەيغەمبەر! كاپىرلارغا قارشى قىلىچ بىلەن جىھاد قىلغىن، مۇناپىقلارغا قارشى تىل ۋە ھۆججەت بىلەن جىھاد قىلغىن. ئۇلارغا قارشى قاتتىق مۇئامىلە قىلغىن. چۈنكى ئۇلار شۇنىڭغا لايىق. قىيامەت كۈنى ئۇلارنىڭ تۇرىدىغان جايى جەھەننەمدۇر. ئۇلارنىڭ بارىدىغان جايى نېمىدېگەن يامان جاي-ھە!

9:74Page 199

يَحۡلِفُونَ بِٱللَّهِ مَا قَالُواْ وَلَقَدۡ قَالُواْ كَلِمَةَ ٱلۡكُفۡرِ وَكَفَرُواْ بَعۡدَ إِسۡلَٰمِهِمۡ وَهَمُّواْ بِمَا لَمۡ يَنَالُواْۚ وَمَا نَقَمُوٓاْ إِلَّآ أَنۡ أَغۡنَىٰهُمُ ٱللَّهُ وَرَسُولُهُۥ مِن فَضۡلِهِۦۚ فَإِن يَتُوبُواْ يَكُ خَيۡرٗا لَّهُمۡۖ وَإِن يَتَوَلَّوۡاْ يُعَذِّبۡهُمُ ٱللَّهُ عَذَابًا أَلِيمٗا فِي ٱلدُّنۡيَا وَٱلۡأٓخِرَةِۚ وَمَا لَهُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ مِن وَلِيّٖ وَلَا نَصِيرٖ ٧٤

They swear by Allāh that they did not say [anything against the Prophet (ﷺ)] while they had said the word of disbelief and disbelieved after their [pretense of] Islām and planned that which they were not to attain.1 And they were not resentful except [for the fact] that Allāh and His Messenger had enriched them of His bounty.2 So if they repent, it is better for them; but if they turn away, Allāh will punish them with a painful punishment in this world and the Hereafter. And there will not be for them on earth any protector or helper.

مۇناپىقلار سېنى تىللاش ۋە دىنىڭنى ئەيىپلەشتىن ئىبارەت ساڭا يېتىپ كەلگەن سۆزلەرنى ئۆزلىرىنىڭ دېمىگەنلىكىگە يالغاندىن ئاللاھ بىلەن قەسەم قىلىدۇ. ھەقىقەتەن ئۇلار ساڭا يېتىپ كەلگەن كۇپرى سۆزلىرىنى ئېيتتى. ئىمان ئېيتىپ بولغاندىن كېيىن كاپىر بولدى. ئۇلار پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ھۇجۇم قىلىشتىن ئىبارەت ئىشقا ئاشمايدىغان پىلانىنى ئىشقا ئاشۇرۇشقا ئۇرۇندى. ئۇلار ئاللاھنىڭ ئۆز پەيغەمبىرىگە ئاتا قىلغان غەنىمەتلىرى ئارقىلىق ئۆزلىرىگە مەرھەمەت قىلغانلىقىدىن ئىبارەت ئىنكار قىلغىلى بولمايدىغان بىر ئىشنى ئىنكار قىلدى. ئەگەر ئۇلار مۇناپىقلىقىدىن ئاللاھقا تەۋبە قىلسا تەۋبە قىلغىنى مۇناپىقلىقتا قېلىپ قالغىنىدىن ياخشى ئىدى. ئەگەر ئۇلار ئاللاھقا تەۋبە قىلىشتىن يۈز ئۆرۈسە ئاللاھ ئۇلارنى دۇنيادا ئۆلتۈرۈش ۋە ئەسىرگە چۈشۈش بىلەن ئېغىر جازالىسا، ئاخىرەتتە دەۋزەختە دەھشەتلىك ئازاپ بىلەن جازالايدۇ. ئۇلارغا ئىگە بولۇپ، ئۇلارنى ئازاپتىن قۇتقۇزىدىغان ۋە ئۇلاردىن ئازاپنى چىكىندۈرىدىغان بىرەر دوست ياكى مەدەتكار بولمايدۇ.

9:75Page 199

۞ وَمِنۡهُم مَّنۡ عَٰهَدَ ٱللَّهَ لَئِنۡ ءَاتَىٰنَا مِن فَضۡلِهِۦ لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ ٧٥

And among them are those who made a covenant with Allāh, [saying], "If He should give us from His bounty, we will surely spend in charity, and we will surely be among the righteous."

مۇناپىقلارنىڭ ئىچىدە بەزىلەر: ئەگەر ئاللاھ بىزگە ئۆز پەزلىدىن ئاتا قىلسا ئەلۋەتتە بىز موھتاجلارغا سەدىقە بېرەتتۇق، ئەمەللىرىمىزنى ئىسلاھ قىلىپ سالىھلارنىڭ قاتارىدىن بولاتتۇق دەپ ئاللاھقا ئەھدە قىلدى.

9:76Page 199

فَلَمَّآ ءَاتَىٰهُم مِّن فَضۡلِهِۦ بَخِلُواْ بِهِۦ وَتَوَلَّواْ وَّهُم مُّعۡرِضُونَ ٧٦

But when He gave them from His bounty, they were stingy with it and turned away while they refused.

ئاللاھ ئۇلارغا ئۆز پەزلىدىن ئاتا قىلغان چاغدا، بەرگەن ئەھدىسىگە ۋاپا قىلمىدى، بەلكى ماللىرىدىن ھېچ نەرسە سەدىقە قىلمىدى، ئۇلار ئىماندىن يۈز ئۆرىدى.

9:77Page 199

فَأَعۡقَبَهُمۡ نِفَاقٗا فِي قُلُوبِهِمۡ إِلَىٰ يَوۡمِ يَلۡقَوۡنَهُۥ بِمَآ أَخۡلَفُواْ ٱللَّهَ مَا وَعَدُوهُ وَبِمَا كَانُواْ يَكۡذِبُونَ ٧٧

So He penalized them with hypocrisy in their hearts until the Day they will meet Him - because they failed Allāh in what they promised Him and because they [habitually] used to lie.

ئۇلار ئاللاھقا بەرگەن ئەھدىسىگە تۇرماستىن يالغانچىلىق قىلغانلىقلىرى سەۋەبىدىن، ئاللاھ ئۇلارنى جازالاپ قىيامەتكە قەدەر مۇناپىقلىقنى ئۇلارنىڭ دىللىرىدا مۇقەررەرلەشتۇردى.

9:78Page 199

أَلَمۡ يَعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ سِرَّهُمۡ وَنَجۡوَىٰهُمۡ وَأَنَّ ٱللَّهَ عَلَّٰمُ ٱلۡغُيُوبِ ٧٨

Did they not know that Allāh knows their secrets and their private conversations and that Allāh is the Knower of the unseen?

ئاللاھنىڭ ئۇلارنىڭ سورۇنلىرىدا مەخپى قىلىشقان سۈيقەست ۋە ھىلە-مىكرىلىرىنى بىلىپ تۇرىدىغانلىقىنى، ئاللاھنىڭ غەيبلەرنى بىلىدىغانلىقىنى مۇناپىقلار بىلمەمدۇ؟ ئۇلارنىڭ قىلمىشلىرىدىن ھېچنەرسە ئاللاھقا مەخپى قالمايدۇ. ئاللاھ ئۇلارنى قىلمىشلىرىغا كۆرە جازالايدۇ.

9:79Page 199

ٱلَّذِينَ يَلۡمِزُونَ ٱلۡمُطَّوِّعِينَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ فِي ٱلصَّدَقَٰتِ وَٱلَّذِينَ لَا يَجِدُونَ إِلَّا جُهۡدَهُمۡ فَيَسۡخَرُونَ مِنۡهُمۡ سَخِرَ ٱللَّهُ مِنۡهُمۡ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٌ ٧٩

Those who criticize the contributors among the believers concerning [their] charities and [criticize] the ones who find nothing [to spend] except their effort, so they ridicule them - Allāh will ridicule them, and they will have a painful punishment.

مۇناپىقلار مۆئمىنلەر ئىچىدىكى كۈچىنىڭ يېتىشىچە پەقەت ئازغىنە نەرسە سەدىقە قىلغۇچىلارنى ئەيىپلەيدۇ، ئۇلار: «ئۇلارنىڭ سەدىقە قىلغىنىنىڭ نېمە پايدىسى بار؟» دەپ مەسخىرە قىلىدۇ، ئاللاھ ئۇلارنى مۆئمىنلەرنى مەسخىرە قىلغانلىقى ئۈچۈن جازالايدۇ. ئۇلار قاتتىق ئازاپقا .دۇچار بولىدۇ

9:80Page 200

ٱسۡتَغۡفِرۡ لَهُمۡ أَوۡ لَا تَسۡتَغۡفِرۡ لَهُمۡ إِن تَسۡتَغۡفِرۡ لَهُمۡ سَبۡعِينَ مَرَّةٗ فَلَن يَغۡفِرَ ٱللَّهُ لَهُمۡۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمۡ كَفَرُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦۗ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِي ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡفَٰسِقِينَ ٨٠

Ask forgiveness for them, [O Muḥammad], or do not ask forgiveness for them. If you should ask forgiveness for them seventy times - never will Allāh forgive them. That is because they disbelieved in Allāh and His Messenger, and Allāh does not guide the defiantly disobedient people.

ئى پەيغەمبەر! ئۇلار ئۈچۈن مەغپىرەت تەلەپ قىلغىن ياكى قىلمىغىن (بەرىبىر ئوخشاش). ئۇلار ئۈچۈن 70 قېتىم مەغپىرەت تەلەپ قىلساڭمۇ ئاللاھ ئۇلارنى ھەرگىز مەغپىرەت قىلمايدۇ، چۈنكى ئۇلار ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىنى ئىنكار قىلدى. ئاللاھ مەقسەتلىك ھالدا شەرىئەتتىن چىقىپ كەتكۈچىلەرنى ھەقىقەتكە مۇۋەپپەق قىلمايدۇ.

9:81Page 200

فَرِحَ ٱلۡمُخَلَّفُونَ بِمَقۡعَدِهِمۡ خِلَٰفَ رَسُولِ ٱللَّهِ وَكَرِهُوٓاْ أَن يُجَٰهِدُواْ بِأَمۡوَٰلِهِمۡ وَأَنفُسِهِمۡ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ وَقَالُواْ لَا تَنفِرُواْ فِي ٱلۡحَرِّۗ قُلۡ نَارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرّٗاۚ لَّوۡ كَانُواْ يَفۡقَهُونَ ٨١

Those who remained behind1 rejoiced in their staying [at home] after [the departure of] the Messenger of Allāh and disliked to strive with their wealth and their lives in the cause of Allāh and said, "Do not go forth in the heat." Say, "The fire of Hell is more intense in heat" - if they would but understand.

پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا خىلاپلىق قىلىپ تەبۇك غازىتىغا چىقماي قېلىپ قالغان مۇناپىقلار ئاللاھ يولىدا جىھاد قىلىشتىن قېلىپ قالغانلىقلىرىغا خۇشال بولۇشتى. ئۇلار مۆئمىنلاردەك ماللىرى ۋە جانلىرى بىلەن ئاللاھ يولىدا جىھاد قىلىشنى ياقتۇرمىدى. ئۇلار باشقىلارغا توسقۇنلۇق قىلىش ئۈچۈن مۇناپىق قېرىنداشلىرىغا: ئىسسىقتا چىقماڭلار، دېيىشتى. تەبۇك غازىتى ئىسسىقتا بولغان ئىدى. ئى پەيغەمبەر! ئۇلارغا ئېيتقىنكى: مۇناپىقلارنى كۈتۈۋاتقان جەھەننەمنىڭ ئوتى ئەگەر ئۇلار بىلسە ئۇلار قېچىۋاتقان بۇ ئىسسىقتىن تېخىمۇ قىززىقتۇر

9:82Page 200

فَلۡيَضۡحَكُواْ قَلِيلٗا وَلۡيَبۡكُواْ كَثِيرٗا جَزَآءَۢ بِمَا كَانُواْ يَكۡسِبُونَ ٨٢

So let them laugh a little and [then] weep much as recompense for what they used to earn.

قەستەنلىك بىلەن جىھادقا چىقماي قېلىپ قالغان مۇناپىقلار دۇنيادا قىلغان كۇپرىلىقى، گۇناھ-مەئسىيەتلىرىنىڭ جازاسى ئۈچۈن دۇنيالىقى ھەققىدە ئاز كۈلۈپ، ئاخىرەتلىكى ھەققىدە كۆپ يىغلىسۇن.

9:83Page 200

فَإِن رَّجَعَكَ ٱللَّهُ إِلَىٰ طَآئِفَةٖ مِّنۡهُمۡ فَٱسۡتَـٔۡذَنُوكَ لِلۡخُرُوجِ فَقُل لَّن تَخۡرُجُواْ مَعِيَ أَبَدٗا وَلَن تُقَٰتِلُواْ مَعِيَ عَدُوًّاۖ إِنَّكُمۡ رَضِيتُم بِٱلۡقُعُودِ أَوَّلَ مَرَّةٖ فَٱقۡعُدُواْ مَعَ ٱلۡخَٰلِفِينَ ٨٣

If Allāh should return you to a faction of them [after the expedition] and then they ask your permission to go out [to battle], say, "You will not go out with me, ever, and you will never fight with me an enemy. Indeed, you were satisfied with sitting [at home] the first time, so sit [now] with those who stay behind."

ئى پەيغەمبەر! ئەگەر ئاللاھ سېنى مۇناپىق پېتى قېلىپ قالغان بىر تۈركۈم مۇناپىقلارنىڭ يېنىغا قايتۇرۇرسا، ئۇلار يەنە بىر قېتىم غازاتقا چىقىشقا سەندىن ياردەم سورىسا ئۇلارغا ئېيتقىنكى: ئى مۇناپىقلار! سىلەرنى جازالاش ۋە سىلەرنىڭ مەن بىلەن چىققانلىقىڭلار سەۋەبلىك كېلىپ چىقىدىغان بۇزغۇنچىلىقنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن سىلەر مەن بىلەن مەڭگۈ چىقماڭلار، شۈبھىسىزكى، سىلەر تەبۇك غازىتىغا چىقماي، ئۆيدە ئولتۇرۇشقا رازى بولدۇڭلار. ئەمدى سىلەر غازاتقا چىقالماستىن ئۆيلىرىدە قالغان كېسەللەر، ئاياللار ۋە كىچىك بالىلار بىلەن ئولتۇرۇڭلار.

9:84Page 200

وَلَا تُصَلِّ عَلَىٰٓ أَحَدٖ مِّنۡهُم مَّاتَ أَبَدٗا وَلَا تَقُمۡ عَلَىٰ قَبۡرِهِۦٓۖ إِنَّهُمۡ كَفَرُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَمَاتُواْ وَهُمۡ فَٰسِقُونَ ٨٤

And do not pray [the funeral prayer, O Muḥammad], over any of them who has died - ever - or stand at his grave. Indeed, they disbelieved in Allāh and His Messenger and died while they were defiantly disobedient.

ئى پەيغەمبەر! مۇناپىقلارنىڭ ئارىسىدىن ئۆلگەن ھېچقانداق بىر ئادەمنىڭ مەڭگۈ نامىزىنى چۈشۈرمىگىن. مەغپىرەت تىلەپ دۇئا قىلىش ئۈچۈن ئۇنىڭ قەبرىسى ئۈستىدىمۇ تۇرمىغىن. چۈنكى ئۇلار ئاللاھ ۋە ئاللاھنىڭ پەيغەمبىرىنى ئىنكار قىلدى. ئاللاھنىڭ تائىتىدىن چىققان ھالەتتە ئۆلدى، كىمكى بۇنداق ئۆلسە نامىزى چۈشۈرۈلمەيدۇ ۋە ئۇنىڭغا دۇئامۇ قىلنمايدۇ.

9:85Page 200

وَلَا تُعۡجِبۡكَ أَمۡوَٰلُهُمۡ وَأَوۡلَٰدُهُمۡۚ إِنَّمَا يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُعَذِّبَهُم بِهَا فِي ٱلدُّنۡيَا وَتَزۡهَقَ أَنفُسُهُمۡ وَهُمۡ كَٰفِرُونَ ٨٥

And let not their wealth and their children impress you. Allāh only intends to punish them through them in this world and that their souls should depart [at death] while they are disbelievers.

ئى پەيغەمبەر! مۇناپىقلارنىڭ ماللىرى ۋە ئەۋلادلىرى سېنى ئەجەبلەندۈرمىسۇن. ئۇلار ساڭا دەۋەت يولۇڭدا مۇشەققەت تۇغدۇرغانلىقى ۋە سېنى مۇسىيبەتكە ئۇچراتقانلىقى ئۈچۈن بۇ ئارقىلىق ئاللاھ ئۇلارنى دۇنيادىلا جازالاشنى، ئۇلارنىڭ كاپىر پېتى جېنىنى ئېلىشنى ئىرادە قىلدى.

9:86Page 200

وَإِذَآ أُنزِلَتۡ سُورَةٌ أَنۡ ءَامِنُواْ بِٱللَّهِ وَجَٰهِدُواْ مَعَ رَسُولِهِ ٱسۡتَـٔۡذَنَكَ أُوْلُواْ ٱلطَّوۡلِ مِنۡهُمۡ وَقَالُواْ ذَرۡنَا نَكُن مَّعَ ٱلۡقَٰعِدِينَ ٨٦

And when a sūrah was revealed [enjoining them] to believe in Allāh and to fight with His Messenger, those of wealth among them asked your permission [to stay back] and said, "Leave us to be with them who sit [at home]."

ئەگەر ئاللاھ پەيغەمبىرى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا ئاللاھقا ئىمان ئېيتىش ۋە ئاللاھ يولىدا جىھاد قىلىشنى ئۆز ئىچىگە ئالغان بىرەر سۈرىنى نازىل قىلسا، ئۇلارنىڭ ئىچىدىكى مالدارلار ۋە بايلار سەندىن جىھادقا چىقماسلىق ھەققىدە رۇخسەت سورايدۇ. ئۇلار: بىزنى قوي، بىز ئۆزرۈلۈك كىشىلەر بىلەن بىللە بولايلى، دەيدۇ.

9:87Page 201

رَضُواْ بِأَن يَكُونُواْ مَعَ ٱلۡخَوَالِفِ وَطُبِعَ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ فَهُمۡ لَا يَفۡقَهُونَ ٨٧

They were satisfied to be with those who stay behind, and their hearts were sealed over, so they do not understand.

ئۆزۈرلۈك كىشىلەر جىھادقا چىقماي قالغاندا، مۇناپىقلارمۇ جىھادقا چىقماستىن ئۆزلىرى ئۈچۈن خارلىققاى رازى بولدى. كۇپرىلىقى ۋە مۇناپىقلىقى سەۋەبىدىن ئاللاھ ئۇلارنىڭ قەلبلىرىگە پىچەت سېلىۋەتتى. چۈنكى ئۇلار ئۆزلىرى ئۈچۈن نېمىدە مەنپەئەت بارلىقىنى بىلمەيدۇ.

9:88Page 201

لَٰكِنِ ٱلرَّسُولُ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ مَعَهُۥ جَٰهَدُواْ بِأَمۡوَٰلِهِمۡ وَأَنفُسِهِمۡۚ وَأُوْلَٰٓئِكَ لَهُمُ ٱلۡخَيۡرَٰتُۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ٨٨

But the Messenger and those who believed with him fought with their wealth and their lives. Those will have [all that is] good and it is those who are the successful.

لېكىن، پەيغەمبەر ۋە پەيغەمبەر بىلەن بىللە ئىمان ئېيتقانلار ئۇلارغا ئوخشاش ئاللاھ يولىدا جىھاد قىلىشتىن قېلىپ قالمىدى، ئۇلار ئاللاھ يولىدا ماللىرى ۋە جانلىرى بىلەن جىھاد قىلدى. ئۇلار ئاللاھ تەرىپىدىن غەلبە ۋە غەنىمەتكە ئوخشاش دۇنيالىق مەنپەئەتكە ئىرىشتۈرۈلسە، ئاخىرەتتە جەننەتكە كىرىش، ئويلىغىنىغا ئېرىشىش، قورقۇنۇچتىن قۇتۇلۇشقا ئوخشاش مەنپەئەتلەرگە نائىل بولىدۇ.

9:89Page 201

أَعَدَّ ٱللَّهُ لَهُمۡ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ ٨٩

Allāh has prepared for them gardens beneath which rivers flow, wherein they will abide eternally. That is the great attainment.

ئاللاھ ئۇلارغا جەننەتتە ئاستىدىن ئۆستەڭلار ئېقىپ تۇرىدىغان قەسىرلەرنى تەييارلىدى. ئۇلار ئۇنىڭدا مەڭگۈ قالىدۇ، ئۇلار يوقالمايدۇ. بۇ غەلبە ھېچقانداق غەلبە تەڭلىشەلمەيدىغان كاتتا نەتىجىدۇر.

9:90Page 201

وَجَآءَ ٱلۡمُعَذِّرُونَ مِنَ ٱلۡأَعۡرَابِ لِيُؤۡذَنَ لَهُمۡ وَقَعَدَ ٱلَّذِينَ كَذَبُواْ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥۚ سَيُصِيبُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِنۡهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ٩٠

And those with excuses among the bedouins came to be permitted [to remain], and they who had lied1 to Allāh and His Messenger sat [at home]. There will strike those who disbelieved among them a painful punishment.

مەدىنە ۋە مەدىنە ئەتراپىدىكى بىر تۈركۈم ئەئرابىلار پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ يېنىغا ئاللاھ يولىدا جىھادقا چىقماسلىققا ئۆزرىلىرىنى بايان قىلىپ كەلدى. ئەئرابىلاردىن يەنە بىر تۈركۈمى پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنى تەستىقلىمىغانلىقى ۋە ئاللاھنىڭ ۋەدىسىگە ئىشەنمىگەنلىكى ئۈچۈن ئەسلا جىھادقا چىقماسلىق ئۈچۈن ئۆزرىمۇ سورىمىدى. ئۇلار كاپىر بولغانلىقى سەۋەبىدىن قاتتىق ئازاپقا دۇچار بولىدۇ.

Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences

Contents

Ayat al-Kursi36Al-Kahfpage 42juz 15Bukhari 1Muslim 2999

Style

Theme
Text size
Layout

Читать на русском