Al-Mukhtasar · Tafsir · in Kurdish (Sorani)
الجن
Al-Jinn
The Jinn · Meccan · 28 ayahs
72:1Page 572
قُلۡ أُوحِيَ إِلَيَّ أَنَّهُ ٱسۡتَمَعَ نَفَرٞ مِّنَ ٱلۡجِنِّ فَقَالُوٓاْ إِنَّا سَمِعۡنَا قُرۡءَانًا عَجَبٗا ١
Say, [O Muḥammad], "It has been revealed to me that a group of the jinn listened and said, 'Indeed, we have heard an amazing Qur’ān [i.e., recitation].
ھۆی ھاتنە خوارەوەی سەرەتاکانی ئەم سورەتە، بوخاری و موسلیم لە عبداللەی کوڕی عەباسەوە -ڕەزای اللە تەعالایان لێبێێت- گێڕاویانەتەوە کە دەڵێت: پێغەمبەر -صلی اللە علیە وسلم- لەگەڵ کۆمەڵێک لە ھاوەڵانیدا ڕۆیشت بەرەو بازاڕ (عوکاز:عُکاظ) شەیتانەکانیش (لە جنۆکەکان) لەوەرگرتنی ھەواڵی ئاسمان بەرگری کرابوون، تیرە ئەستێرەیان بۆ دەھاوێژرا، بۆیە گەڕانەوە جا (ھۆزەکەیان) ووتیان: ئەوە چیتانە بۆ گەڕانەوە؟ ئەوانیش ووتیان، ڕێگای ھەواڵ وەرگرتنی ئاسمانمان لێ گیراوە، وە تیرە ئەستێرەمان بۆ دەھاوێژرێ، ووتیان: دەبێت شتێک ڕووی دابێت کە بووەتە بەبەربەست لە ڕێی ئێوەدا کە ھەواڵی ئاسمان بزانن، کەواتە بڕۆن گشت خۆڕھەڵات وخۆرئاوا لە زەوی دا بگەڕێن وسەرنج بدەن بزانن چ شتێک ڕووی داوە، ئەوانیش ڕۆشتن بە ھەموو خۆرھەڵات وخۆرئاوای زەوی دا گەڕان، سەرنجیان دەدا تا بزانن چ شتێک بەربەستە لە بەردەمیاندا کە ناتوانن ھەواڵی ئاسمان بزانن. (عبدالله) دەڵێ: ئەنجا ئەوانەیان کە ڕوو بە تیھامە ڕۆشتن، لە نەخلەدا چوونە خزمەت پێغەمبەر -صلی اللە علیە وسلم- کە دەیویست بڕوات بۆ بازاڕی (عوکاز:عُکاظ) لەو کاتەدا پێشنوێژی نوێژی بەیانی بۆ ھاوەڵانی دەکرد، جنۆکەکان کاتێ گوێیان لە قورئان بوو گوێ بیستی بوون، ئەوسا ووتیان، ئائەمەیە بۆتە بەربەست لە نێوان ئێوە وھەواڵی ئاسماندا، ئەمجا لەو شوێنەوە گەڕانەوە بۆ لای ھۆزەکەیان ووتیان: ئەی ھۆزەکەمان [إِنَّا سَمِعْنَا قُرْآناً عَجَباً، یهدي إِڵی الرُّشْدِ فَآمَنَّا بِەِ ولن نُّشْڕکَ بِرَبِّنَا ڕَحَداً] وە اللە -تەعالایش- ئەم ئایەتەی: [قُلْ أوحِێ إِلیَّ أأنَّەُ اسْتَمَعَ نَفَرٌ مِّنَ الْجِنِّ] دابەزاند بۆ پێغەمبەر -صلی اللە علیە وسلم-، واتا: -ئەی پێغەمبەر- بەئومەتەکەت بڵێ: اللە -تەعالا- نیگا (وەحی) بۆ کردووم کە بێگومان دەستەیەک لە جنۆکەکان گوێیان گرتووە لە قورئان خوێندنەوەم لەشیوی (نەخلە) ئەمجا کە پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- قورئان خوێندنەکەى تەواو کرد، جنۆکەکان ڕۆشتنەوە بۆ لای ھۆزەکەیان وپێیان ووتن: بەڕاستی ئێمە گوێ بیستی خوێندنەوەی ووتەیەکی سەرسوڕھێنەر بووین لە ڕوونکردنەوە وڕەوانبێژیدا.
72:2Page 572
يَهۡدِيٓ إِلَى ٱلرُّشۡدِ فَـَٔامَنَّا بِهِۦۖ وَلَن نُّشۡرِكَ بِرَبِّنَآ أَحَدٗا ٢
It guides to the right course, and we have believed in it. And we will never associate with our Lord anyone.
ئەو وتە وگوفتارەی بیستمان ھیدایەت وڕێنمونی ھەمووان دەکات بۆ ڕێگای ڕاست وژیری وتێگەیشتن، بۆ ھەق وڕاستی لە بیروباوەڕ وگوفتار وکرداردا، و ئێمەش باوەڕمان پێھێنا، ھەرگیز کەسیش ناکەینە ھاوەڵ وشەریک بۆ ئەو پەروەردگارمان كە ئەم قورئانەی دابەزاند.
72:3Page 572
وَأَنَّهُۥ تَعَٰلَىٰ جَدُّ رَبِّنَا مَا ٱتَّخَذَ صَٰحِبَةٗ وَلَا وَلَدٗا ٣
And [it teaches] that exalted is the nobleness of our Lord; He has not taken a wife or a son
وە باوەڕمان ھێنا بەوەى بەڕاستی بەرز وبڵندە گەورەیی ومەزنی وشکۆداریی پەرورەدگارمان، ئەو زاتە پیرۆزە ھیچ ھاوسەر ومناڵ ونەوەیەکی بۆخۆی بڕیار نەداوە، وەک ئەوەى بت پەرست وموشریکەکان دەیڵێن.
72:4Page 572
وَأَنَّهُۥ كَانَ يَقُولُ سَفِيهُنَا عَلَى ٱللَّهِ شَطَطٗا ٤
And that our foolish one [i.e., Iblees]1 has been saying about Allāh an excessive transgression.
بێگومان بێ ئەقڵ ونەزانەکەمان (کەمەبەستیان پێی ئیبلیس بوو) درۆی نالەبار وقسەی ناپەسەند ونابەجێ دەربارەی اللە -سبحانه وتەعالا- دەکات کە مناڵ وھاوسەر دەداتە پاڵی، پاک وبێگەردی بۆ ئەو زاتە پیرۆزە لەوەی منداڵ وھاوسەری ھەبێت.
72:5Page 572
وَأَنَّا ظَنَنَّآ أَن لَّن تَقُولَ ٱلۡإِنسُ وَٱلۡجِنُّ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبٗا ٥
And we had thought that mankind and the jinn would never speak about Allāh a lie.
ئێمە وامان دەزانی کە بت پەرست موشریکەکانی نەوەکانی ئادەم وجنۆکە ھەرگیز درۆ بەناوى اللە -تەعالاوە- ناکەن، کاتێک ووتیان پەروەردگار منداڵ وھاوسەری ھەیە، ئێمەش چاومان لەوان کرد و بەووتەی ئەوان باوەڕمان کرد.
72:6Page 572
وَأَنَّهُۥ كَانَ رِجَالٞ مِّنَ ٱلۡإِنسِ يَعُوذُونَ بِرِجَالٖ مِّنَ ٱلۡجِنِّ فَزَادُوهُمۡ رَهَقٗا ٦
And there were men from mankind who sought refuge in men from the jinn, so they [only] increased them in burden [i.e., sin].
لەسەردەمی نەفامیدا بێگومان پیاوانێک لە بەنی ئادەم پەنایان دەبردە بەر پیاوانێک لە جنۆکە بۆ ئەوەی بیانپارێزن کاتێک ئەگەر شەو لە شوێنێکی ترسناکدا بمانایەتەوە، یەکێکیان دەیانووت: پەنا دەگرین بەگەورەی ئەم شیووە لەخراپەی نەفامانی ئەم گەل وھۆزە، جا جنۆکەکانیش ئەمەیان بەھەلزانی زیاتر توشی ترسیان کردن وماندوویان کردن.
72:7Page 572
وَأَنَّهُمۡ ظَنُّواْ كَمَا ظَنَنتُمۡ أَن لَّن يَبۡعَثَ ٱللَّهُ أَحَدٗا ٧
And they had thought, as you thought, that Allāh would never send anyone [as a messenger].
ئەی جنۆکەکان بێگومان -زۆر لە- نەوەکانی ئادەم گومانیان وابوو، وەک گومانی ئێوە کە اللە -تەعالا- ئیتر پاش مردن کەس زیندوو ناکاتەوە بۆ لێپرسینەوە وپاداشتدانەوە.
72:8Page 572
وَأَنَّا لَمَسۡنَا ٱلسَّمَآءَ فَوَجَدۡنَٰهَا مُلِئَتۡ حَرَسٗا شَدِيدٗا وَشُهُبٗا ٨
And we have sought [to reach] the heaven but found it filled with powerful guards and burning flames.
بەڕاستی ئێمە بەرەو ئاسمان ڕۆشتین بۆ دزین وگوێ بیستی ھەواڵ، کەچی بینیمان پڕکراوە لە پاسەوانی بەھێز لە فریشتەکان ناھێڵن ھچ کەس ووتە وھەواڵێک بدزێت، وەک پێشتر ئێمە دەمانکرد، وتیر ونەیزەکیش بەھەموو لایەکدا دەھاوێژرێت بۆ ھەر کەسێک نزیک بکەوێتەوە.
72:9Page 572
وَأَنَّا كُنَّا نَقۡعُدُ مِنۡهَا مَقَٰعِدَ لِلسَّمۡعِۖ فَمَن يَسۡتَمِعِ ٱلۡأٓنَ يَجِدۡ لَهُۥ شِهَابٗا رَّصَدٗا ٩
And we used to sit therein in positions for hearing,1 but whoever listens now will find a burning flame lying in wait for him.
بێگومان ئێمە پێشتر (پێش ھاتنی قورئان) لەھەندێک جێگای ئاسمان دادەنیشتین بۆ گوێگرتن لە ھەواڵی فریشتەکان، بۆ ئەوەی بیگەیەنین بە فاڵچیەکانی سەر زەوی، بەڵام ئێستا بارودۆخەکە گۆڕاوە لەئێستا بەدواوە ھەرکەس بیەوێت گوێ بگرێت یەکسەر تیر ونەیزەکێکی بۆ دەھاوێژرێت ودەیسوتێنێت.
72:10Page 572
وَأَنَّا لَا نَدۡرِيٓ أَشَرٌّ أُرِيدَ بِمَن فِي ٱلۡأَرۡضِ أَمۡ أَرَادَ بِهِمۡ رَبُّهُمۡ رَشَدٗا ١٠
And we do not know [therefore] whether evil is intended for those on earth or whether their Lord intends for them a right course.
بەڕاستی ئێمە نازانین ھۆکاری ئەم پاسەوانیه توندە چییە، ئایا ویستی زیان وخراپەیەک ھەیە بۆ خەڵکی سەر زەوی! یان اللە -تەعالا- ویستی خێر وچاکە وھیدایەتی ھەیە بۆیان، بەدڵنیاییەوە ھەواڵی ئاسمانمان لێبڕاوە.
72:11Page 572
وَأَنَّا مِنَّا ٱلصَّٰلِحُونَ وَمِنَّا دُونَ ذَٰلِكَۖ كُنَّا طَرَآئِقَ قِدَدٗا ١١
And among us are the righteous, and among us are [others] not so; we were [of] divided ways.1
بێگومان ئێمە کەسانێکی تەقوادار وچاکەکارمان تێدا ھەیە، وە کەسانێکی فاسق وخراپەکاریشمان تێدا ھەیە، کاتی خۆی هەوا وئارەزوو وڕێگا وڕێبازی ھەمەجۆرمان گرتبووە بەر (ئێستاش ئاینی پیرۆزی ئیسلام ئاشکرا وڕوون ودیارە).
72:12Page 572
وَأَنَّا ظَنَنَّآ أَن لَّن نُّعۡجِزَ ٱللَّهَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَلَن نُّعۡجِزَهُۥ هَرَبٗا ١٢
And we have become certain that we will never cause failure to Allāh upon earth, nor can we escape Him by flight.
ئێمە دڵنیاین کە ھەرگیز ناتوانین لە دەسەڵاتی اللە -تەعالا- دەربچین لەزەویدا ئەگەر سەبارەت بەئێمە شتێکی بوێت، وە بەھەڵھاتن وڕاکردنیش ھەرگیز لەدەسەڵاتی ئەو ڕزگار نابین، چونکە لەھەموو کات وساتێکدا ئاگای لێمانە و بەزانست ودەسەڵاتی دەورمانى داوە.
72:13Page 572
وَأَنَّا لَمَّا سَمِعۡنَا ٱلۡهُدَىٰٓ ءَامَنَّا بِهِۦۖ فَمَن يُؤۡمِنۢ بِرَبِّهِۦ فَلَا يَخَافُ بَخۡسٗا وَلَا رَهَقٗا ١٣
And when we heard the guidance [i.e., the Qur’ān], we believed in it. And whoever believes in his Lord will not fear deprivation or burden.1
بێگومان کاتێکیش کە گوێ بیستی ھیدایەتی قورئان بووین کە ڕێنموێنیکارە بۆ باشترین قسە وکردەوە، خێرا باوەڕمان پێھێنا، جا ھەرکەس باوەڕ بھێنێت بە پەرورەدگاری خۆی ئیتر ناترسێت کە کردەوە چاکەکانی لێ کەم بکرێتەوە، وناترسێت لەوەى گوناهی تر زیاد بکرێت بۆ سەر گوناهەکانى پێشووی.
72:14Page 573
وَأَنَّا مِنَّا ٱلۡمُسۡلِمُونَ وَمِنَّا ٱلۡقَٰسِطُونَۖ فَمَنۡ أَسۡلَمَ فَأُوْلَٰٓئِكَ تَحَرَّوۡاْ رَشَدٗا ١٤
And among us are Muslims [in submission to Allāh], and among us are the unjust.1 And whoever has become Muslim - those have sought out the right course.
بێگومان ئێمە کەسانێکی چاک وباشمان تێدا ھەیە ملکەچ وگوێرایەڵن بۆ اللە -تەعالا-، وە لەخوار چاکەکانیشەوە کەسانی ستەمکارمان تێدایە کە لەڕێگای مەبەست وڕاست لایانداوە، جا ھەر کەسێک ملکەچی پەروەردگار بێت بەگوێڕایەڵی کردن وئەنجامدانی کردەوە چاکەکان، ئا ئەوانە ڕێگای ھیدایەت وڕاست ودروستیان گرتووەتە بەر.
72:15Page 573
وَأَمَّا ٱلۡقَٰسِطُونَ فَكَانُواْ لِجَهَنَّمَ حَطَبٗا ١٥
But as for the unjust, they will be, for Hell, firewood.'
بەڵام ئەوانەی ستەمکارن و لەڕێگای مەبەست وڕاست ودروست لایانداوە دەبنە سوتەمەنی دۆزەخ، لەگەڵ ھاوشێوەکانی خۆیان لە مرۆڤەکان ئاگری دۆزەخیان پێ ھەڵدەگیرسێنرێت.
72:16Page 573
وَأَلَّوِ ٱسۡتَقَٰمُواْ عَلَى ٱلطَّرِيقَةِ لَأَسۡقَيۡنَٰهُم مَّآءً غَدَقٗا ١٦
And [Allāh revealed] that if they had remained straight on the way, We would have given them abundant rain [i.e., provision]
وھەروەکو چۆن وەحی نارد بۆ پێغەمبەر -صلى اللە علیە وسلم- کە دەستەیەک لەجنۆکەکان گوێیان لێگرتووە، هەروەها وەحی بۆ نارد ئەگەر ھەردوولا لە جنۆکە ونەوەى ئادەم ڕێگای ڕاستی ئیسلام بگرنە بەر ولەسەری بەردەوام بن وکردەوەی پێبکەن، اللە -تەعالا- بارانی زۆریان بۆ دەبارێنێت، وە ناز ونیعمەتی جۆرا وجۆریشیان پێدەدات.
72:17Page 573
لِّنَفۡتِنَهُمۡ فِيهِۚ وَمَن يُعۡرِضۡ عَن ذِكۡرِ رَبِّهِۦ يَسۡلُكۡهُ عَذَابٗا صَعَدٗا ١٧
So We might test them therein. And whoever turns away from the remembrance of his Lord1 He will put into arduous punishment.
بۆ ئەوەی تاقییان بکەینەوە، ئایا شوکر وسوپاسی دەکەن لەسەر نیعمەتەکانی یاخود کوفر وناشکوری دەکەن؟ جا ئەوەی ڕوو وەربگێڕێت لە قورئانی پیرۆز وئامۆژگارییەکانی، پەروەردگار دەیخاتە ناو سزایەکی دژوار وپڕ ئازارەوه كه بەرگەی ناگرێت.
72:18Page 573
وَأَنَّ ٱلۡمَسَٰجِدَ لِلَّهِ فَلَا تَدۡعُواْ مَعَ ٱللَّهِ أَحَدٗا ١٨
And [He revealed] that the masjids1 are for Allāh, so do not invoke2 with Allāh anyone.
بێگومان مزگەوتەکان سەرجەمیان تەنها بۆ پەرستنی الله -تەعاﻻ- بە تاک وتەنها دروستکراون، کەواتە لەگەڵ ئەودا ھاوار لەکەسی تر مەکەن -لەکەسی تر مەپاڕێنەوە- وکەسی تر مەپەرستن، چونکە ئەگەر وابکەن ئەوا وەکو جولەکە وگاوڕەکان دەبن کە چی دەکەن -لە هاوەڵ بڕیاردان بۆ الله- لەناو کڵێسا وپەرستگەکانیاندا.
72:19Page 573
وَأَنَّهُۥ لَمَّا قَامَ عَبۡدُ ٱللَّهِ يَدۡعُوهُ كَادُواْ يَكُونُونَ عَلَيۡهِ لِبَدٗا ١٩
And that when the Servant [i.e., Prophet] of Allāh stood up supplicating Him, they almost became about him a compacted mass."1
وە کاتێک بەندەی اللە -تەعالا- مەبەست لێی پێغەمبەر موحەممەدە -صلی اللە علیە وسلم- لە نێو شیوی نەخلەی لای بازاڕی عوکاز، سەرگەرمی پەرستنی پەروەردگاری بوو جنۆکەکان خەریک بوون دادەبارێنە سەری لەبەر سووربونیان بۆ گوێگرتن لە قورئان.
72:20Page 573
قُلۡ إِنَّمَآ أَدۡعُواْ رَبِّي وَلَآ أُشۡرِكُ بِهِۦٓ أَحَدٗا ٢٠
Say, [O Muḥammad], "I only invoke my Lord and do not associate with Him anyone."
-ئەی پێغەمبەر- بەو بت پەرست موشریکانە بڵێ: دڵنیا بن من ھەر تەنھا ھاوار لەپەروەردگاری خۆم دەکەم -تەنها لە ئەو زاتە مەزنە دەپاڕێمەوە- وھەر ئەویش دەپەرستم وھیچ یەکێک (هەرکەسێک بێت) ناکەم بە شەریک وھاوەڵی ئەو زاتە مەزنە.
72:21Page 573
قُلۡ إِنِّي لَآ أَمۡلِكُ لَكُمۡ ضَرّٗا وَلَا رَشَدٗا ٢١
Say, "Indeed, I do not possess for you [the power of] harm or right direction."
وە پێیان بڵێ: دڵنیاش بن من ناتوانم ھیچ زیانێک لە ئێوە دوور بخەمەوە ئەگەر اللە -تەعاﻻ- قەدەری وابێت وبڕیاری دابێت لەسەرتان، ھەروەک چۆن ناتوانم ھیچ قازانجێکی دونیا ودواڕۆژیشتان پێبگەیەنم ئەگەر اللە -تەعاﻻ- لێی گرتبنەوە.
72:22Page 573
قُلۡ إِنِّي لَن يُجِيرَنِي مِنَ ٱللَّهِ أَحَدٞ وَلَنۡ أَجِدَ مِن دُونِهِۦ مُلۡتَحَدًا ٢٢
Say, "Indeed, there will never protect me from Allāh anyone [if I should disobey], nor will I find in other than Him a refuge.
وە پێشیان بڵێ: بەڕاستی ھیچ کەسێک ناتوانێت پەنام بدات لەئاست سزای اللە -تەعالا- ئەگەر سەرپێچیم کردبێت، وە جگە لەپەنای ئەویش ھیچ پەناگەیەک شک نابەم.
72:23Page 573
إِلَّا بَلَٰغٗا مِّنَ ٱللَّهِ وَرِسَٰلَٰتِهِۦۚ وَمَن يَعۡصِ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُۥ فَإِنَّ لَهُۥ نَارَ جَهَنَّمَ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدًا ٢٣
But [I have for you] only notification from Allāh, and His messages." And whoever disobeys Allāh and His Messenger - then indeed, for him is the fire of Hell; they will abide therein forever.
بەڵام ئەوەی لەدەستم دێت بیکەم تەنھا ئەوەیە ئەوەی فەرمانم پێکراوە لەلایەن الله وە بەئێوەى بگەیەنم، وپەیامەکەیشی کە ڕەوانەی کردووە بۆم بیگەینم پێتان، جا ئەو کەسەی لە اللە -تەعالا- وپێغەمبەرەکەی یاخی بێت وسەرپێچیان بکات، بێگومان ئەوە ئاگری دۆزەخی بۆ ئامادەکراوە و بەھەتاھەتایی وھەمیشەیی تێیدا دەمێنێتەوە، وهەرگیز لێی دەرناچێت.
72:24Page 573
حَتَّىٰٓ إِذَا رَأَوۡاْ مَا يُوعَدُونَ فَسَيَعۡلَمُونَ مَنۡ أَضۡعَفُ نَاصِرٗا وَأَقَلُّ عَدَدٗا ٢٤
[The disbelievers continue] until, when they see that which they are promised, then they will know who is weaker in helpers and less in number.
کافر وبێباوەڕان لەسەر کوفر وبێباوەڕی خۆیان بەردەوامن هەتا ئەوکاتەی لەڕۆژی قیامەتدا بەچاوی خۆیان ئەو سزایە دەبینن کە لەدونیادا پێی ترسێنرابوون وھەڕەشەیان پێ کردبوون لێی، ئەو کاتە دەزانن چ کەسێک ھاوکار ویارمەتیدەر وپشتیوانی لاوازتر وژمارەی کەمترە.
72:25Page 573
قُلۡ إِنۡ أَدۡرِيٓ أَقَرِيبٞ مَّا تُوعَدُونَ أَمۡ يَجۡعَلُ لَهُۥ رَبِّيٓ أَمَدًا ٢٥
Say, "I do not know if what you are promised is near or if my Lord will grant for it a [long] period."
-ئەی پێغەمبەر- بەو بت پەرست وموشریکانە کە نکۆڵی لەزیندووبوونەوە دەکەن؛ بڵێ: من نازانم ئەوەی ئەو ھەڕەشانەی پێ دەکرێت کە ڕۆژی دواییه ھاتنی نزیکە، یاخود پەرورەدگارم ماوەیەکی تری بۆ دادەنێت کە تەنها الله دەیزانێت.
72:26Page 573
عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ فَلَا يُظۡهِرُ عَلَىٰ غَيۡبِهِۦٓ أَحَدًا ٢٦
[He is] Knower of the unseen, and He does not disclose His [knowledge of the] unseen to anyone
ھەر زاتی اللە -تەعالا- زانایە بەھەموو کاروبارە نھێنیەکان، ھیچ شتێک لای ئەو نھێنی وشاراوە نییە، وە ھیچ کەس ئاگادار ناکات بەسەر نھێنیەکانی خۆیدا، بەڵکو ھەر بەو شێوەیە دەمێنێتەوە کە زانینی تایبەتە بەخۆیەوە.
72:27Page 573
إِلَّا مَنِ ٱرۡتَضَىٰ مِن رَّسُولٖ فَإِنَّهُۥ يَسۡلُكُ مِنۢ بَيۡنِ يَدَيۡهِ وَمِنۡ خَلۡفِهِۦ رَصَدٗا ٢٧
Except whom He has approved of messengers, and indeed, He sends before him [i.e., each messenger] and behind him observers1
مەگەر بۆ پێغەمبەرێک کە پەروەردگار -سبحانه وتعالى- خۆی ڕازی بێت ئەو کات هەرشتێکی بوێت پێی نیشان دەدات، ئینجا ئەو کاتە اللە -تەعالا- فریشتەکان دەکاتە پاسەوانی ئەو پێغەمبەرە لەپێش و پشتیەوە تاوەکو پارێزگاری لێبکەن لەدزینی ھەواڵ و گوێگرتنی جنۆکە و شەیتانەکان بۆ ئەوەى جگە لەو پێغەمبەرە کەسی تر بەو هەواڵە نەزانێت.
72:28Page 573
لِّيَعۡلَمَ أَن قَدۡ أَبۡلَغُواْ رِسَٰلَٰتِ رَبِّهِمۡ وَأَحَاطَ بِمَا لَدَيۡهِمۡ وَأَحۡصَىٰ كُلَّ شَيۡءٍ عَدَدَۢا ٢٨
That he [i.e., Muḥammad (ﷺ)] may know1 that they have conveyed the messages of their Lord; and He has encompassed whatever is with them and has enumerated all things in number.
بۆئەوەی پێغەمبەر -صلی اللە علیە وسلم- ئاگادار بێت و بزانێت کە پێغەمبەران -علیھم السلام- بەڕێک وپێکی وبێ کەموکورتی پەیامەکەی پەروەردگاریان گەیاندووە کە فەرمانی پێکردبوون بەگەیاندنی، لەکاتێکدا زاتی اللە -تەعالا- خۆی چاودێری کردوون، وە ئاگاداری ئەو زانست وزانیاریەیشە کە لەﻻی فریشتەکان وپێغەمبەرانە، وە ھیچ شتێکی لانھێنی وشاراوە نییە، وە ھەموو شتێکیشی ھەژمار وئامار کردووە، بۆیە ھیچ شتێکی لێ وون نابێت.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences