Al-Mukhtasar · Tafsir · in Kurdish (Sorani)
عبس
'Abasa
He Frowned · Meccan · 42 ayahs
پێغەمبەری خوا -صلی الله علیه وسلم- ڕووی گرژ كرد وڕووی وەرگێڕا.
لەبەر هاتنی عبدالله كوڕی ئوم مەكتوم بۆ داوای ڕێنموێنی كردن، كە ئەو نابینا بوو، كاتێک هات بۆ لای پێغەمبەر -صلی الله علیه وسلم- سەرقاڵ بوو بە بێباوەڕ وموشریكەكانەوە بەئومێدی ڕێنمونی كردنیان.
80:3Page 585
وَمَا يُدۡرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ ٣
But what would make you perceive, [O Muḥammad], that perhaps he might be purified1
جا تۆ چوزانیت -ئەی پێغەمبەر- بەڵكو ئەو نابینایە بیەوێت پاك ببێتەوە لە گوناهەكانی؟!
80:4Page 585
أَوۡ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكۡرَىٰٓ ٤
Or be reminded and the remembrance would benefit him?
یان ئامۆژگاری وەربگرێت بەوەی لەتۆی دەبیستێت لەو ئامۆژگارییانە، بۆئەوەى سوودمەندبێت لێیان.
بەڵام ئەو كەسەی خۆی بێ نیازە بەوەی كە هەیەتی لەسەروەت و سامان لەجیاتی باوەڕهێنان بەوەی تۆ هێناوتە (مەبەست پێی بت پەرستەکانی قوڕەیشە).
تۆ ڕوو لەو دەكەیت، وڕوو بەئەوان دەدەیت.
80:7Page 585
وَمَا عَلَيۡكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ ٧
And not upon you [is any blame] if he will not be purified.1
چ شتێك لەسەر تۆیە ئەگەر خۆی پاك نەكاتەوە لەگوناهەكانی بە گەڕانەوەی بۆ لای الله -تەعاﻻ-؟
بەڵام ئەوكەسەی بەپەلە دێت بۆ لات و بەدوای خێر وچاكەدا دەگەڕێت.
وه لەپەروەردگاری دەترسێت.
تۆ خۆتی لێ بێئاگا دەكەیت وسەرقاڵ دەبیت بەسەرانی بێباوەڕ وموشریكەكانەوە.
ئەوە وانییە، چونكە بەڕاستی ئەم ئایەتانە ئامۆژگاری و یادخەرەوەن بۆ ئەو كەسەی بیەوێت وەری بگرێت.
هەركەسێك بیەوێت یادی الله -تەعاﻻ- دەكات، وئامۆژگاری وەردەگرێت بەوەی لەم قورئانەدایە.
ئەم قورئانە لەچەندین پەڕاوێزی ڕێزلێنراون لەلای فریشتەكان.
بەرز وبڵندە لەشوێنێكی بەرزدا، پاك وخاوێنە وپیس وپۆخڵ نابێت.
بەدەستی نێردراوەكانەوەیە لە فریشتەكان.
بەڕێزن لای پەروەردگاریان، زۆر چاكەكار وگوێڕایەڵن.
80:17Page 585
قُتِلَ ٱلۡإِنسَٰنُ مَآ أَكۡفَرَهُۥ ١٧
Destroyed [i.e., cursed] is man;1 how disbelieving is he.
نەفرەت لە مرۆڤی بێباوەڕ، چەند پێنەزان وبێباوەڕە بە الله -تەعاﻻ-!
بیر ناکاتەوە کە الله -تەعاﻻ- لەچی بەدیهێناوه، هەتا بەو شێوەیە خۆی بەگەورە دەزانێت وفیز لێدەدات بەسەر زەویدا وبێباوەڕە پێی؟!
80:19Page 585
مِن نُّطۡفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ ١٩
From a sperm-drop He created him and destined for him;1
لە ئاوێكی كەم بەدیهێناوه، لە ئەندازەگیریەكی وردی قۆناغ لەدوای قۆناغ بەدیهێناوه.
پاشان هاتنە دەرەوەی بۆ ئاسان كردووە، لەدوای ئەو قۆناغانەی ناو سكی دایكی.
80:21Page 585
ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقۡبَرَهُۥ ٢١
Then He causes his death and provides a grave for him.1
پاشان دوای ئەوەی ئەندازەیەک تەمەنی كرد لەژیاندا، دەیخاتە گۆڕ ودەمێنێتەوە تێیدا هەتا زیندوو دەبێتەوە.
پاشان كەی ویستی زیندووی دەكاتەوە بۆ لێپرسینەوە وپاداشتدانەوە.
80:23Page 585
كـَلَّا لَمَّا يَقۡضِ مَآ أَمَرَهُۥ ٢٣
No! He [i.e., man] has not yet accomplished what He commanded him.
وانییە وەك ئەوەی ئەو بێباوەڕە گومان دەبات كە گوایە ئەو مافانەی پەروەردگاری كە لەسەریەتی جێبەجێی كردووە، ئەو فەرزەكانی جێبەجێ نەكردووە كە الله -تەعاﻻ- لەسەری واجب كردووە.
با ئەو مرۆڤە بێباوەڕە بە الله -تەعاﻻ- سەیری ئەو خواردنەی بكات كە دەیخوات؛ چۆن بەدەستهاتووە؟!
بنچینە وبنەماكەی لەو بارانە بەهێز وبەخوڕە هاتووەتە خوارەوە كە لەئاسمانەوە باریووە.
80:26Page 585
ثُمَّ شَقَقۡنَا ٱلۡأَرۡضَ شَقّٗا ٢٦
Then We broke open the earth, splitting [it with sprouts],
پاشان زەویمان لەت لەت کرد ودرزی برد بۆ ڕووەك ڕوواندن.
دانەوێڵەمان تیایدا ڕواند لە گەنم و جۆ وزەڕات وهتد.
ترێ وسەوزەی تەڕمان تێدا ڕواند بۆئەوەی ببێتە ئالیك بۆ ئاژەڵەكانیان.
زەیتون ودار خورمامان تێدا ڕواند.
باخ وکێڵگەی درەخت زۆرمان تێدا ڕواند.
وە میوەمان تێدا ڕواند، وە ئەو ئالیك وگژوگیایەیش كه ئاژەڵەكانتانی پێ بەخێو دەكەن.
80:32Page 585
مَّتَٰعٗا لَّكُمۡ وَلِأَنۡعَٰمِكُمۡ ٣٢
[As] enjoyment [i.e., provision] for you and your grazing livestock.
بۆ سوود وژیانی خۆتان وئاژەڵەكانتان.
جا كاتێك ناڵە وشریخە گەورەكە هات كە گوێ كەڕ دەكات ئەویش فووی دووەمە.
ئەو ڕۆژەی هەموو كەسێك لە برای خۆی ڕادەكات.
وە لەدایك وباوكی هەڵدێت.
وە هەڵدێت لەژن ومنداڵەكانی.
80:37Page 585
لِكُلِّ ٱمۡرِيٕٖ مِّنۡهُمۡ يَوۡمَئِذٖ شَأۡنٞ يُغۡنِيهِ ٣٧
For every man, that Day, will be a matter adequate for him.1
هەریەكێك لەوان بێ ئاگایە لەویتر لەبەر ناخۆشی وناڕەحەتیەكانی ئەو ڕۆژە.
ڕوخسار وڕوومەتی بەختەوەران لەو ڕۆژەدا درەوشاوەیە.
دەم بەپێكەنین ودڵخۆشن بەوەی الله -تەعاﻻ- بۆی ئامادە كردوون لە سۆز ومیهرەبانی خۆی.
80:40Page 585
وَوُجُوهٞ يَوۡمَئِذٍ عَلَيۡهَا غَبَرَةٞ ٤٠
And [other] faces, that Day, will have upon them dust.
وه ڕوخسار وڕوومەتی بەدبەختەكان لەو ڕۆژەدا ڕەش وتەپوتۆزاوییە.
تاریكی دەموچاویان دادەپۆشێت.
80:42Page 585
أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَفَرَةُ ٱلۡفَجَرَةُ ٤٢
Those are the disbelievers, the wicked ones.
ئەوانەی بەو حاڵە وەسف كراون ئەوانەن كە کافر -بێباوەڕ- وتاوانبارن -فاسقن-.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences