Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uyghur
Taha 20:78–135
20:78Page 317
فَأَتۡبَعَهُمۡ فِرۡعَوۡنُ بِجُنُودِهِۦ فَغَشِيَهُم مِّنَ ٱلۡيَمِّ مَا غَشِيَهُمۡ ٧٨
So Pharaoh pursued them with his soldiers, and there covered them from the sea that which covered them,1
پىرئەۋن ئەسكەرلىرى بىلەن بىرگە ئۇلارنى قوغلىدى، دېڭىز ئۇنى ۋە ئەسكەرلىرىنى ھەقىقىتىنى پەقەت ئاللاھتىن باشقا ھېچ كىم بىلمەيدىغان دەرىجىدە ئورىۋالدى، ئۇلارنىڭ ھەممىسى سۇغا غەرق بولۇپ ھالاك بولدى، مۇسا ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىرگە بولغانلار قۇتۇلۇپ قالدى.
20:79Page 317
وَأَضَلَّ فِرۡعَوۡنُ قَوۡمَهُۥ وَمَا هَدَىٰ ٧٩
And Pharaoh led his people astray and did not guide [them].
پىرئەۋن ئۆز قەۋمىگە كۇپىرنى چېرايلىق كۆرسۈتۈش بىلەن ئۇلارنى .ئازدۇردى، باتىل بىلەن ئالدىدى، ئۇلارنى توغرا يولغا باشلىمىدى
20:80Page 317
يَٰبَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ قَدۡ أَنجَيۡنَٰكُم مِّنۡ عَدُوِّكُمۡ وَوَٰعَدۡنَٰكُمۡ جَانِبَ ٱلطُّورِ ٱلۡأَيۡمَنَ وَنَزَّلۡنَا عَلَيۡكُمُ ٱلۡمَنَّ وَٱلسَّلۡوَىٰ ٨٠
O Children of Israel, We delivered you from your enemy, and We made an appointment with you1 at the right side of the mount, and We sent down to you manna and quails,
بىز ئىسرائىل ئەۋلادلىرىنى پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قوشۇنىدىن قۇتقازغاندىن كېيىن ئۇلارغا: ئى ئىسرائىل ئەۋلادلىرى! ھەقىقەتەن بىز سىلەرنى دۈشمەنلىرىڭلاردىن قۇتقازدۇق، تۇر تېغىنىڭ يېنىدىكى جىلغىنىڭ ئوڭ تەرىپىدە مۇسا ئەلەيھىسسالام بىلەن سۆزلىشىش توغرىسىدا سىلەرگە ۋەدە بەردۇق. چۆلدە سىلەرگە بىزنىڭ نېمەتلىرىمىزدىن ھەسەلگە ئوخشاش تاتلىق ئېچىملىك بىلەن، گۆشىنىڭ تەمى بۇدۇنىگە ئوخشايدىغان كىچىك قۇشنىڭ كاۋىپىنى ئىنئام قىلدۇق.
20:81Page 317
كُلُواْ مِن طَيِّبَٰتِ مَا رَزَقۡنَٰكُمۡ وَلَا تَطۡغَوۡاْ فِيهِ فَيَحِلَّ عَلَيۡكُمۡ غَضَبِيۖ وَمَن يَحۡلِلۡ عَلَيۡهِ غَضَبِي فَقَدۡ هَوَىٰ ٨١
[Saying], "Eat from the good things with which We have provided you and do not transgress [or oppress others] therein, lest My anger should descend upon you. And he upon whom My anger descends has certainly fallen [i.e., perished]."
بىز سىلەرگە رىزىق قېلىپ بەرگەن پاك ھالال يېمەكلىكلەردىن يەڭلار، سىلەرگە يېيىش دۇرۇس قىلىپ بەرگەن يېمەكلىكتىن باشقا يېيىش چەكلەنگەن يېمەكلىككە ئۆتمەڭلار. ئۇ ۋاقىتتا سىلەرگە مېنىڭ غەزىبىم چۈشىدۇ، مېنىڭ غەزىبىمگە دۇچار بولغان كىشى ھالاك بولىدۇ ۋە دۇنيا-ئاخىرەتتە بەختسىز بولىدۇ.
20:82Page 317
وَإِنِّي لَغَفَّارٞ لِّمَن تَابَ وَءَامَنَ وَعَمِلَ صَٰلِحٗا ثُمَّ ٱهۡتَدَىٰ ٨٢
But indeed, I am the Perpetual Forgiver of whoever repents and believes and does righteousness and then continues in guidance.
ماڭا تەۋبە قىلىپ ئىمان ئېيتقان، ياخشى ئەمەللەرنى قىلغان ئاندىن ھەق يولدا مۇستەھكەم تۇرغان كىشىنى ئەپۇ قىلىمەن ۋە كۆپ .مەغپىرەت قىلىمەن
20:83Page 317
۞ وَمَآ أَعۡجَلَكَ عَن قَوۡمِكَ يَٰمُوسَىٰ ٨٣
[Allāh said], "And what made you hasten from your people, O Moses?"
ئى مۇسا! قەۋمىڭدىن ئالدىراپ ئۇلارنى كەينىڭدە قويۇپ ئىلگىرى .كېلىشىڭنىڭ سەۋەبى نېمە؟
20:84Page 317
قَالَ هُمۡ أُوْلَآءِ عَلَىٰٓ أَثَرِي وَعَجِلۡتُ إِلَيۡكَ رَبِّ لِتَرۡضَىٰ ٨٤
He said, "They are close upon my tracks, and I hastened to You, my Lord, that You be pleased."
مۇسا ئەلەيھىسسالام: ئۇلار كەينىمدىن ماڭا يېتىشىپ كىلىۋاتىدۇ، پەرۋەردىگارىم! سېنىڭ رازىلىقىڭغا ئېرىشىش ئۈچۈن قەۋمىمدىن ئىلگىرى ئالدىراپ بۇ يەرگە كەلدىم دېدى.
20:85Page 317
قَالَ فَإِنَّا قَدۡ فَتَنَّا قَوۡمَكَ مِنۢ بَعۡدِكَ وَأَضَلَّهُمُ ٱلسَّامِرِيُّ ٨٥
[Allāh] said, "But indeed, We have tried your people after you [departed], and the Sāmirī1 has led them astray."
ئاللاھ تائالا: سەن قەۋمىڭنى كەينىڭدە قويۇپ كەلگەندىن كېيىن ئۇلارنى موزايغا ئىبادەت قىلدۇرۇش بىلەن سىنىدۇق. سامىرىي ئۇلارنى موزايغا ئىبادەت قىلىشقا چاقىرىپ ئۇنىڭ بىلەن ئازدۇردى.
20:86Page 317
فَرَجَعَ مُوسَىٰٓ إِلَىٰ قَوۡمِهِۦ غَضۡبَٰنَ أَسِفٗاۚ قَالَ يَٰقَوۡمِ أَلَمۡ يَعِدۡكُمۡ رَبُّكُمۡ وَعۡدًا حَسَنًاۚ أَفَطَالَ عَلَيۡكُمُ ٱلۡعَهۡدُ أَمۡ أَرَدتُّمۡ أَن يَحِلَّ عَلَيۡكُمۡ غَضَبٞ مِّن رَّبِّكُمۡ فَأَخۡلَفۡتُم مَّوۡعِدِي ٨٦
So Moses returned to his people, angry and grieved.1 He said, "O my people, did your Lord not make you a good promise?2 Then, was the time [of its fulfillment] too long for you, or did you wish that wrath from your Lord descend upon you, so you broke your promise [of obedience] to me?"
مۇسا ئەلەيھىسسالام قەۋمىنىڭ موزايغا ئىبادەت قىلغانلىقىغا غەزەپلەنگەن ھالدا ئۇلارغا قايغۇرۇپ قايتتى. مۇسا ئەلەيھىسسالام: ئى قەۋم! ئاللاھ سىلەرگە تەۋراتنى نازىل قىلىپ، سىلەرنى جەننەتكە كېرگۈزۈش بىلەن چىرايلىق ۋەدە قىلمىدىمۇ ياكى سىلەر ۋەدىنى ئۇنتۇپ قالغۇدەك ئۇزۇن ۋاقىت ئۆتتىمۇ!؟ ياكى سىلەر مۇشۇ قىلمىشىڭلار بىلەن پەرۋەردىگارىڭلارنىڭ غەزىپى ۋە ئازابى چۈشۈشنى خالامسىلەر؟. شۇنىڭ ئۈچۈن سىلەر مەن قايتىپ كېلىپ بولغۇچە پەرۋەردىگارىڭلارنىڭ تائىتىدە مۇستەھكەم تۇرۇشتىن ئىبارەت ماڭا .بەرگەن ۋەدەڭلارغا خىلاپلىق قىلدىڭلارمۇ؟
20:87Page 317
قَالُواْ مَآ أَخۡلَفۡنَا مَوۡعِدَكَ بِمَلۡكِنَا وَلَٰكِنَّا حُمِّلۡنَآ أَوۡزَارٗا مِّن زِينَةِ ٱلۡقَوۡمِ فَقَذَفۡنَٰهَا فَكَذَٰلِكَ أَلۡقَى ٱلسَّامِرِيُّ ٨٧
They said, "We did not break our promise to you by our will, but we were made to carry burdens from the ornaments of the people [of Pharaoh], so we threw them [into the fire], and thus did the Sāmirī throw."
مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ قەۋمى: ئى مۇسا! بىز ساڭا بەرگەن ۋەدىمىزگە ئىختىيارلىقىمىز بىلەن خىلاپلىق قىلمىدۇق بەلكى مەجبۇر قالدۇق، ھەقىقەتەن بىزنى بۇنداق قىلىشقا پىرئەۋن قەۋمىدىن ئالغان زىبۇ-زىنەتلەر تۈرتكە بولدى. سامىرىي ئۆزى بىلەن بىرگە بولغان جەبرائىل ئەلەيھىسسالامنىڭ ئېتىنىڭ تۇۋۇقىدىن ئالغان توپىنى ئازگالغا تاشلىغاندەك، بىزمۇ ئۇنىڭدىن خالاس بولۇش ئۈچۈن ئۇ نەرسىلەرنى بىر ئازگالغا تاشلىدۇق.
20:88Page 318
فَأَخۡرَجَ لَهُمۡ عِجۡلٗا جَسَدٗا لَّهُۥ خُوَارٞ فَقَالُواْ هَٰذَآ إِلَٰهُكُمۡ وَإِلَٰهُ مُوسَىٰ فَنَسِيَ ٨٨
And he extracted for them [the statue of] a calf which had a lowing sound, and they said, "This is your god and the god of Moses, but he forgot."
سامىرى ئۇلارغا ئاشۇ زىبۇ-زىنەتلەردىن ئىسرائىل ئەۋلادلىرى ئۈچۈن جانسىز بىر موزاينىڭ ھەيكىلىنى ياساپ بەردى، ئۇنىڭدىن كالىنىڭ مۆرىگىنىگە ئوخشاش ئاۋاز چېقاتتى، سامىرىنىڭ بۇ قىلمىشىدىن پىتنىگە چۈشۈپ ئېزىپ كەتكەنلەر: بۇ سىلەرنىڭ ۋە مۇسانىڭ ئىلاھى، مۇسا ئۇنتۇپ قىلىپ ئىلاھىنى بۇيەردە قويۇپ كەتتى، دېدى.
20:89Page 318
أَفَلَا يَرَوۡنَ أَلَّا يَرۡجِعُ إِلَيۡهِمۡ قَوۡلٗا وَلَا يَمۡلِكُ لَهُمۡ ضَرّٗا وَلَا نَفۡعٗا ٨٩
Did they not see that it could not return to them any speech [i.e., response] and that it did not possess for them any harm or benefit?
موزاينىڭ پىتنىسىگە چۈشۈپ ئۇنىڭغا چوقۇنغانلار ئۇ موزاينىڭ ئۇلارغا سۆز قىلالمايدىغانلىقى، سۆزلىرىگە جاۋاپمۇ بېرەلمەيدىغانلىقى، ئۇلاردىن ۋە ئۇلارنىڭ غەيرىدىن بىرەر زىياننى توسالمايدىغانلىقى ۋە ئۆزىگە ۋە باشقىلارغىمۇ ھېچ مەنپەئەت يەتكۈزەلمەيدىغانلىقىنى بىلمەمدىغاندۇ!؟.
20:90Page 318
وَلَقَدۡ قَالَ لَهُمۡ هَٰرُونُ مِن قَبۡلُ يَٰقَوۡمِ إِنَّمَا فُتِنتُم بِهِۦۖ وَإِنَّ رَبَّكُمُ ٱلرَّحۡمَٰنُ فَٱتَّبِعُونِي وَأَطِيعُوٓاْ أَمۡرِي ٩٠
And Aaron had already told them before [the return of Moses], "O my people, you are only being tested by it, and indeed, your Lord is the Most Merciful, so follow me and obey my order."
شەكسىزكى مۇسا ئەلەيھىسسالام ئۇلارنىڭ يېنىغا قايتىپ كېلىشتىن بۇرۇن ھارۇن ئەلەيھىسسالام ئۇلارغا: ئالتۇندىن موزاي ياساش ۋە ئۇنىڭ مۆرىشى پەقەت سىلەرنى سىناش ۋە كاپىردىن مۆئمىننى ئايرىش ئۈچۈندۇر. ئى قەۋمىم! ھەقىقەتەن سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭلار مەرھەمەتلىك زاتتۇر. سىلەرگە مەرھەمەت قىلىش تۈگۈل پايدا-زىيان يەتكۈزەلمەيدىغان موزاي قانداقمۇ ئىلاھ بولىدۇ؟، يالغۇز ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشتا ماڭىلا ئەگىشىڭلار. ئاللاھنىڭ غەيرىگە ئىبادەت قىلىشنى تەرك قىلىش بىلەن مېنىڭ بۇيرۇقۇمغا ئىتائەت قىلىڭلار، دېدى.
20:91Page 318
قَالُواْ لَن نَّبۡرَحَ عَلَيۡهِ عَٰكِفِينَ حَتَّىٰ يَرۡجِعَ إِلَيۡنَا مُوسَىٰ ٩١
They said, "We will never cease being devoted to it [i.e., the calf] until Moses returns to us."
موزايغا ئىبادەت قىلىش بىلەن قايمۇققانلار: مۇسا بىزنىڭ يىنىمىزغا .قايتىپ كەلگۈچە قەدەر موزايغا ئىبادەت قىلغاچ تۇرۇمىز دېيىشتى
20:92Page 318
قَالَ يَٰهَٰرُونُ مَا مَنَعَكَ إِذۡ رَأَيۡتَهُمۡ ضَلُّوٓاْ ٩٢
[Moses] said, "O Aaron, what prevented you, when you saw them going astray,
مۇسا قېرىندىشى ھارۇنغا: ئۇلارنىڭ ئاللاھنى قويۇپ موزايغا چوقۇنۇش بىلەن ئېزىپ كېتىۋاتقانلىقىنى كۆرگەن ۋاقتىڭدا ئۇلارنى چەكلەشتىن ساڭا نېمە توسالغۇ بولدى؟، دېدى.
20:93Page 318
أَلَّا تَتَّبِعَنِۖ أَفَعَصَيۡتَ أَمۡرِي ٩٣
From following me? Then have you disobeyed my order?"
ئۇلارنى شۇ ھالەتتە قويۇپ ماڭا ئەگىشەمسەن؟، مېنىڭ سېنى ئۇلارنى ئىدارە قىلىشقا ئىزباسار قىلغان ۋاقتىدىكى بۇيرۇقۇمغا خىلاپلىق قىلدىڭمۇ!؟.
20:94Page 318
قَالَ يَبۡنَؤُمَّ لَا تَأۡخُذۡ بِلِحۡيَتِي وَلَا بِرَأۡسِيٓۖ إِنِّي خَشِيتُ أَن تَقُولَ فَرَّقۡتَ بَيۡنَ بَنِيٓ إِسۡرَٰٓءِيلَ وَلَمۡ تَرۡقُبۡ قَوۡلِي ٩٤
[Aaron] said, "O son of my mother, do not seize [me] by my beard or by my head. Indeed, I feared that you would say, 'You caused division among the Children of Israel, and you did not observe [or await] my word.'"
مۇسا ئەلەيھىسسالام قېرىندىشىنىڭ قىلغان ئىشىنى ئىنكار قىلىپ ئۇنىڭ ساقىلى ۋە چېچىدىن تارتىپ سۆرىگەندە، ھارۇن ئۇنىڭغا شەپقەت قېلىشىنى سوراپ: قېرىندىشىم! مېنىڭ ساقىلىمنى ۋە چېچىمنى تارتمىغىن، مېنىڭ ئۇلار بىلەن بىرگە قېلىشىمدا ئۈزرەم بار، مەن ئۇلارنى يالغۇز تاشلاپ قويسام ئۇلارنىڭ بۆلۈنۈپ كېتىشى ۋە سېنىڭ ئۇلارنىڭ ئارىسىنى بۆلۈۋەتتىڭ دېيىشىڭدىن ۋە سېنىڭ ئۇلار توغرىسىدىكى تاپشۇرۇقۇڭنى ساقلىيالماسلىقىمدىن قورۇقتۇم دېدى.
مۇسا ئەلەيھىسسالام سامىرىيغا: ئى سامىرى! ساڭا نېمە بولدى؟ سېنىڭ بۇنداق قىلىشىڭغا نېمە سەۋەب بولدى؟ دېدى.
20:96Page 318
قَالَ بَصُرۡتُ بِمَا لَمۡ يَبۡصُرُواْ بِهِۦ فَقَبَضۡتُ قَبۡضَةٗ مِّنۡ أَثَرِ ٱلرَّسُولِ فَنَبَذۡتُهَا وَكَذَٰلِكَ سَوَّلَتۡ لِي نَفۡسِي ٩٦
He said, "I saw what they did not see, so I took a handful [of dust] from the track of the messenger1 and threw it,2 and thus did my soul entice me."
سامىرى مۇسا ئەلەيھىسسالامغا: ئۇلار كۆرمىگەننى كۆردۈم، جەبرائىلنى ئات ئۈستۈدە كۆردۈم، ئۇنىڭ ئېتىنىڭ ئىزىدىن بىر چاڭگال توپا ئالدىم، ئۇ توپىنى ئېرىتىلگەن زىبۇ-زىنەتتىن ياسالغان موزايغا چاچتىم، شۇنىڭ بىلەن ئۇنىڭدىن موزاينىڭ مۆرىگىنىدەك ئاۋاز چىقتى، شۇنىڭدەك بۇ .قىلمىشىمنى نەپسىم ماڭا چىرايلىق كۆرسەتتى دېدى
20:97Page 318
قَالَ فَٱذۡهَبۡ فَإِنَّ لَكَ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ أَن تَقُولَ لَا مِسَاسَۖ وَإِنَّ لَكَ مَوۡعِدٗا لَّن تُخۡلَفَهُۥۖ وَٱنظُرۡ إِلَىٰٓ إِلَٰهِكَ ٱلَّذِي ظَلۡتَ عَلَيۡهِ عَاكِفٗاۖ لَّنُحَرِّقَنَّهُۥ ثُمَّ لَنَنسِفَنَّهُۥ فِي ٱلۡيَمِّ نَسۡفًا ٩٧
[Moses] said, "Then go. And indeed, it is [decreed] for you in [this] life to say, 'No contact.'1 And indeed, you have an appointment [in the Hereafter] you will not fail to keep. And look at your 'god' to which you remained devoted. We will surely burn it and blow it [i.e., its ashes] into the sea with a blast.
مۇسا ئەلەيھىسسالام سامىرىغا: سەن بارغىن! ھايات ياشىغان مۇددىتىڭدە كۆرگەنلا كىشىگە ماڭا يېقىنلاشماڭلار، مەنمۇ يېقىنلاشمايمەن دېگىن، يالغۇز ياشىغايسەن، شەكسىزكى ساڭا قىيامەتتە ۋەدە قىلىنغان ۋاقىت بار، ئۇ ۋاقىتتا ھېساب بېرىسەن ۋە جازالىنىسەن، ئاللاھ ساڭا قىلغان بۇ ۋەدىسىگە ھەرگىز خىلاپلىق قىلمايدۇ. سەن ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنۇپ كېلىۋاتقان ئىلاھىڭغا قارىغىن، ئۇنى ئوتتا كۆيدۈرۈپ ئېرىتىپ ئاندىن ئۇنىڭ تەسىرى قالماسلىق ئۈچۈن كۈلىنى دېڭىزغا چىچىۋېتىمىز دېدى.
20:98Page 318
إِنَّمَآ إِلَٰهُكُمُ ٱللَّهُ ٱلَّذِي لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۚ وَسِعَ كُلَّ شَيۡءٍ عِلۡمٗا ٩٨
Your god is only Allāh, except for whom there is no deity. He has encompassed all things in knowledge."
ئى ئىنسانلار! سىلەرنىڭ ھەقىقى مەبۇدىڭلار ئۇنىڭدىن باشقا ئىبادەتكە لايىق ھەقىقى مەبۇد بولمىغان يەككە-يېگانە ئاللاھتۇر. ئاللاھ ھەر نەرسىنى بىلگۈچىدۇر، ئاللاھنىڭ ئىلمىدىن ھېچ نەرسە ساقىت بولمايدۇ.
20:99Page 319
كَذَٰلِكَ نَقُصُّ عَلَيۡكَ مِنۡ أَنۢبَآءِ مَا قَدۡ سَبَقَۚ وَقَدۡ ءَاتَيۡنَٰكَ مِن لَّدُنَّا ذِكۡرٗا ٩٩
Thus, [O Muḥammad], We relate to you from the news of what has preceded. And We have certainly given you from Us a message [i.e., the Qur’ān].
ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى! ساڭا مۇسا ئەلەيھىسسالام بىلەن پىرئەۋن ۋە ئۇلارنىڭ قەۋمىنىڭ خەۋەرلىرىنى بايان قىلىپ بەرگەنگە ئوخشاش، ساڭا تەسەللى بولسۇن دەپ سەندىن ئىلگىرى ئۆتكەن پەيغەمبەرلەرنىڭ خەۋەرلىرىنى بايان قىلىپ بېرىمىز. بىز ساڭا ئۆز تەرىپىمىزدىن قۇرئاننى .ئاتا قىلدۇق، ئۇنىڭدىن ۋەز-نەسىھەت ئالغۇچىلار نەسىھەت ئالىدۇ
20:100Page 319
مَّنۡ أَعۡرَضَ عَنۡهُ فَإِنَّهُۥ يَحۡمِلُ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ وِزۡرًا ١٠٠
Whoever turns away from it - then indeed, he will bear on the Day of Resurrection a burden [i.e., great sin],
كىمكى ساڭا نازىل قېلىنغان بۇ قۇرئاندىن يۈز ئۆرۈيدىكەن، ئۇنىڭغا ئىمان ئېيتمايدىكەن، ئۇنىڭدىكى ھۆكۈملەرگە ئەمەل قىلمايدىكەن، ئۇ كىشىگە قىيامەت كۈنى ئېغىر گۇناھ يۈكلىنىدۇ، دەرتلىك ئازابقا ھەقلىق .بولىدۇ
20:101Page 319
خَٰلِدِينَ فِيهِۖ وَسَآءَ لَهُمۡ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ حِمۡلٗا ١٠١
[Abiding] eternally therein,1 and evil it is for them on the Day of Resurrection as a load -
ئۇ گۇناھى ئۈچۈن دائىم ئازابتا بولىدۇ، قىيامەت كۈنى ئۇلار ئۈستىگە .ئالغان بۇ يۈك نېمىدېگەن يامان
20:102Page 319
يَوۡمَ يُنفَخُ فِي ٱلصُّورِۚ وَنَحۡشُرُ ٱلۡمُجۡرِمِينَ يَوۡمَئِذٖ زُرۡقٗا ١٠٢
The Day the Horn will be blown. And We will gather the criminals, that Day, blue-eyed.1
بۇ پەرىشتە قەبىردىن قوزغاش ئۈچۈن ئىككىنچى قېتىملىق سۈرنى چالىدىغان كۈندۈر. ئۇ كۈندە ئۇچرىغان ئىشلارنىڭ قاتتىقلىقى ۋە ئاخىرەتنىڭ دەھشىتىن كاپىرلارنى رەڭگى قارىداپ كۆزلىرى كۆكۈرۈپ .كەتكەن ھالەتتە يېغىمىز
20:103Page 319
يَتَخَٰفَتُونَ بَيۡنَهُمۡ إِن لَّبِثۡتُمۡ إِلَّا عَشۡرٗا ١٠٣
They will murmur among themselves, "You remained not but ten [days in the world]."
ئۇلار پىچىرلىشىپ ئۆلگەندىن كېيىن بەرزەختە پەقەت ئون كۈنلا .تۇردۇڭلار دېيىشىدۇ
20:104Page 319
نَّحۡنُ أَعۡلَمُ بِمَا يَقُولُونَ إِذۡ يَقُولُ أَمۡثَلُهُمۡ طَرِيقَةً إِن لَّبِثۡتُمۡ إِلَّا يَوۡمٗا ١٠٤
We are most knowing of what they say when the best of them in manner [i.e., wisdom or speech] will say, "You remained not but one day."
ئۇلارنىڭ مەخپى نېمە دېيىشىدىغانلىقىنى بىز ئوبدان بېلىمىز، بىزدىن ھېچ نەرسە يوقالمايدۇ، ئۇ ۋاقىتتا ئۇلارنىڭ ئەقىل-پەراسەتلىكلىرى: سىلەر بەرزەختە كۆپ ئەمەس پەقەت بىر كۈنلا تۇردۇڭلا دەيدۇ.
20:105Page 319
وَيَسۡـَٔلُونَكَ عَنِ ٱلۡجِبَالِ فَقُلۡ يَنسِفُهَا رَبِّي نَسۡفٗا ١٠٥
And they ask you about the mountains, so say, "My Lord will blow them away with a blast.1
ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى! ئۇلار سەندىن قىيامەت كۈنىدە تاغلارنىڭ ئاقىۋىتىنىڭ قانداق بولىدىغانلىقى توغرىسىدا سورايدۇ؟، ئۇلارغا: پەرۋەردىگارىم تاغنى تېگىدىن يۈلۈپ كۈكۈم تالقان قېلىپ چېچىۋېتىدۇ، شۇنىڭ بىلەن توزاندا بولۇپ كېتىدۇ.
تاغنى كۆتۈرگەن زېمىنلارنى ئۈستىدە نە بىنا، نە ئۆسۈملۈك بولمىغان .تۈزلەڭ ھالەتتە قويىمىز
20:107Page 319
لَّا تَرَىٰ فِيهَا عِوَجٗا وَلَآ أَمۡتٗا ١٠٧
You will not see therein a depression or an elevation."
ئى زېمىنغا قارىغۇچى! زېمىن تەپ-تەكشى بولغانلىقى ئۈچۈن ئۇ يەردە .نە ئىگىزلىك ۋە نە چوڭقۇرلۇقنى كۆرەلمەيسەن
20:108Page 319
يَوۡمَئِذٖ يَتَّبِعُونَ ٱلدَّاعِيَ لَا عِوَجَ لَهُۥۖ وَخَشَعَتِ ٱلۡأَصۡوَاتُ لِلرَّحۡمَٰنِ فَلَا تَسۡمَعُ إِلَّا هَمۡسٗا ١٠٨
That Day, they [i.e., everyone] will follow [the call of] the Caller1 [with] no deviation therefrom, and [all] voices will be stilled before the Most Merciful, so you will not hear except a whisper [of footsteps].
ئۇ كۈندە كىشىلەر يېغىلىش مەيدانىغا چاقىرغۇچىنىڭ ئاۋازىغا ئەگىشىدۇ، ئۇنىڭغا ئەگىشىشتىن قىڭغىر كەتمەيدۇ، ئاللاھنىڭ ھەيبىتىدىن قورقۇپ ئاۋازلار بېسىقىدۇ، ئۇ كۈندە پەقەت پىچىرلاشقاندىن باشقىنى ئاڭلىمايسەن.
20:109Page 319
يَوۡمَئِذٖ لَّا تَنفَعُ ٱلشَّفَٰعَةُ إِلَّا مَنۡ أَذِنَ لَهُ ٱلرَّحۡمَٰنُ وَرَضِيَ لَهُۥ قَوۡلٗا ١٠٩
That Day, no intercession will benefit except [that of] one to whom the Most Merciful has given permission and has accepted his word.
بۇ ئۇلۇغ كۈندە ئاللاھ شاپائەت قېلىشقا رۇخسەت قىلغان ۋە شاپائەت ئۈچۈن ئاللاھ سۆزىدىن رازى بولغان كىشىدىن باشقا ھېچقانداق .ئىنساننىڭ شاپائىتى پايدا بەرمەيدۇ
20:110Page 319
يَعۡلَمُ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡ وَلَا يُحِيطُونَ بِهِۦ عِلۡمٗا ١١٠
He [i.e., Allāh] knows what is [presently] before them and what will be after them,1 but they do not encompass it [i.e., what He knows] in knowledge.
ئاللاھ ئىنسانلارنىڭ كىلىچىكىدىكى ۋە ئۆتمۈشىدىكى، شۇنداقلا قىيامەتكە ئالاقىدار بارلىق ئىشلارنىڭ ھەممىسىنى بىلىدۇ. ئۇلار بولسا ئاللاھنىڭ زاتى سىپاتىغا ئالاقىدار بولغان ئىلىملاردىن ھېچ نېمىنى .بىلمەيدۇ
20:111Page 319
۞ وَعَنَتِ ٱلۡوُجُوهُ لِلۡحَيِّ ٱلۡقَيُّومِۖ وَقَدۡ خَابَ مَنۡ حَمَلَ ظُلۡمٗا ١١١
And [all] faces will be humbled before the Ever-Living, the Self-Sustaining.1 And he will have failed who carries injustice.2
قىيامەتتە گۇناھكار بەندىلەرنىڭ يۈزى خار بولىدۇ. ۋاپات بولمايدىغان مەڭگۈ ھايات بولغان، بەندىلەرنىڭ ئىشلىرىنى ئىدارە قىلغۇچى، تەدبىر قىلغۇچى ۋە بىر تەرەپ قىلغۇچى ئاللاھتۇر. كىمكى ئۆز ئىختىيارلىقى بىلەن گۇناھ ئىشلىسە، ئاخىرەتتە ھالاكەتكە دۇچار بولۇپ زىيان تارتىدۇ.
20:112Page 319
وَمَن يَعۡمَلۡ مِنَ ٱلصَّٰلِحَٰتِ وَهُوَ مُؤۡمِنٞ فَلَا يَخَافُ ظُلۡمٗا وَلَا هَضۡمٗا ١١٢
But he who does of righteous deeds while he is a believer - he will neither fear injustice nor deprivation.
ئاللاھقا ۋە ئاللاھنىڭ رەسۇلىغا ئىمان ئېيتىپ، ياخشى ئەمەللەرنى قىلغان كىشى تولۇق مۇكاپاتقا ئېرىشىدۇ. ئۇ قىلمىغان گۇناھىنىڭ سەۋەبىدىن ئازابلىنىش ۋە قىلغان ياخشى ئەمەللىرىنىڭ ساۋابىنىڭ كىمەيتىلىنىشى قاتارلىق ئىشلار بىلەن زۇلۇم قېلىنىشتىن قورقمايدۇ.
20:113Page 319
وَكَذَٰلِكَ أَنزَلۡنَٰهُ قُرۡءَانًا عَرَبِيّٗا وَصَرَّفۡنَا فِيهِ مِنَ ٱلۡوَعِيدِ لَعَلَّهُمۡ يَتَّقُونَ أَوۡ يُحۡدِثُ لَهُمۡ ذِكۡرٗا ١١٣
And thus We have sent it down as an Arabic Qur’ān1 and have diversified therein the warnings that perhaps they will avoid [sin] or it would cause them remembrance.
ئىلگىرىكىلەرنىڭ ۋەقەلىكىنى نازىل قىلغانغا ئوخشاش بۇ قۇرئاننى ئوچۇق ئەرەب تېلىدا نازىل قىلدۇق. ئۇلارنىڭ ئاللاھدىن قورقۇشى ۋە قۇرئان كەرىمنىڭ ۋەز-نەسىھەتلىرىدىن ئىبرەت ئېلىشى ئۈچۈن، قۇرئان كەرىمدە تەھدىد قىلىش ۋە قورقۇتۇش قاتارلىق ئازابنىڭ تۈرلىرىنى .بايان قىلدۇق
20:114Page 320
فَتَعَٰلَى ٱللَّهُ ٱلۡمَلِكُ ٱلۡحَقُّۗ وَلَا تَعۡجَلۡ بِٱلۡقُرۡءَانِ مِن قَبۡلِ أَن يُقۡضَىٰٓ إِلَيۡكَ وَحۡيُهُۥۖ وَقُل رَّبِّ زِدۡنِي عِلۡمٗا ١١٤
So high [above all] is Allāh, the Sovereign,1 the Truth.2 And, [O Muḥammad], do not hasten with [recitation of] the Qur’ān before its revelation is completed to you, and say, "My Lord, increase me in knowledge."
ئاللاھ تائالا زاتىدا ۋە سۈپىتىدە ئالىدۇر، مۇقەددەستۇر ۋە ئۇلۇغدۇر. ھەممە نەرسىگە ئىگە بولغۇچى ئۆزى ۋە سۆزى ھەق پادىشاھلارنىڭ پادىشاھىدۇر. ئۇ زات مۈشرىكلار سۈپەتلىگەن بارلىق سۈپەتلەردىن ئالىدۇر ۋە پاكتۇر. ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى! جەبرائىل ساڭا قۇرئان ئوقۇپ بېرىۋاتقان ۋاقتىدا ئۇ تولۇق يەتكۈزۈشتىن ئىلگىرى قۇرئاننى ئۇنىڭ بىلەن بىرگە ئوقۇشقا ئالدىرىمىغىن. ئى پەرۋەردىگارىم! ماڭا تەلىم بەرگەن نەرسىدە ئىلمىمنى زىيادە قىلغىن دېگىن.
20:115Page 320
وَلَقَدۡ عَهِدۡنَآ إِلَىٰٓ ءَادَمَ مِن قَبۡلُ فَنَسِيَ وَلَمۡ نَجِدۡ لَهُۥ عَزۡمٗا ١١٥
And We had already taken a promise from Adam before, but he forgot; and We found not in him determination.1
بىز ئىلگىرى ئادەم ئەلەيھىسسالامغا دەرەخنىڭ مېۋىسىنى يېمەسلىكنى تەۋسىيە قىلدۇق. ئۇنى بۇنىڭدىن چەكلىدۇق ۋە ئاقىۋېتىنى ئۇنىڭغا بايان قىلىپ بەردۇق. ئۇ تەۋسىيەنى ئۇنتۇپ قىلىپ سەۋىر قىلالماستىن دەرەخنىڭ مېۋىسىنى يېدى، ئۇنىڭدا بىز تەۋسىيە قىلغان نەرسىنى .مۇھاپىزەت قىلىدىغان مۇستەھكەم چېڭ ئىرادىنى كۆرمىدۇق
20:116Page 320
وَإِذۡ قُلۡنَا لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ ٱسۡجُدُواْ لِأٓدَمَ فَسَجَدُوٓاْ إِلَّآ إِبۡلِيسَ أَبَىٰ ١١٦
And [mention] when We said to the angels, "Prostrate to Adam," and they prostrated, except Iblees;1 he refused.
ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى! بىز ئۆز ۋاقتىدا پەرىشتىلەرگە: ئادەمگە ھۆرمەت سەجدىسى قىلىڭلار دېگەندە، پەرىشتىلەرنىڭ ھەممىسى سەجدە قىلدى، پەقەت ئىبلىس تەكەببۇرلۇق قىلىپ سەجدە قىلىشتىن باش تارتتى. بۇ ۋاقىتتا ئىبلىس گەرچە پەرىشتىلەر بىلەن بىللە بولغان بولسىمۇ لېكىن ئۇ ئۆزى پەرىشتىلەردىن بولمىغانلىقى ئۈچۈن سەجدە قىلىشتىن باش تارتتى، ئەگەر ئۇ پەرىشتىلەر تىپىدىن بولغان بولسا ئىدى، ھەرگىزمۇ ئاللاھقا ئاسىيلىق قىلمايتتى.
20:117Page 320
فَقُلۡنَا يَٰٓـَٔادَمُ إِنَّ هَٰذَا عَدُوّٞ لَّكَ وَلِزَوۡجِكَ فَلَا يُخۡرِجَنَّكُمَا مِنَ ٱلۡجَنَّةِ فَتَشۡقَىٰٓ ١١٧
So We said, "O Adam, indeed this is an enemy to you and to your wife. Then let him not remove you from Paradise so you would suffer.
بىز: ئى ئادەم! ھەقىقەتەن ئىبلىس سېنىڭ ۋە ئايالىڭنىڭ دۈشمىنىدۇر. ئۇ ۋەسۋەسە قىلىش ئارقىلىق ئۆزىگە ئىتائەت قىلدۇرۇش بىلەن سېنىڭ ۋە ئايالىڭنىڭ جەننەتتىن چېقىپ كىتىشىگە سەۋەپ بولمىسۇن، ئۇ ۋاقىتتا .سەن جاپا-مۇشەققەتكە قالىسەن دېدۇق
20:118Page 320
إِنَّ لَكَ أَلَّا تَجُوعَ فِيهَا وَلَا تَعۡرَىٰ ١١٨
Indeed, it is [promised] for you not to be hungry therein or be unclothed.
ھەقىقەتەن ئاللاھ تائالا سېنى جەننەتتە ئاچ قويمايدۇ يېمەك بېرىدۇ، .يالىڭاچ قويمايدۇ كىيىم بېرىدۇ
20:119Page 320
وَأَنَّكَ لَا تَظۡمَؤُاْ فِيهَا وَلَا تَضۡحَىٰ ١١٩
And indeed, you will not be thirsty therein or be hot from the sun."
سېنى ئۇسسۇز قويمايدۇ سۇ بېرىدۇ، كۈن نۇرىدا قويمايدۇ سايە .چۈشۈرۈپ بېرىدۇ
20:120Page 320
فَوَسۡوَسَ إِلَيۡهِ ٱلشَّيۡطَٰنُ قَالَ يَٰٓـَٔادَمُ هَلۡ أَدُلُّكَ عَلَىٰ شَجَرَةِ ٱلۡخُلۡدِ وَمُلۡكٖ لَّا يَبۡلَىٰ ١٢٠
Then Satan whispered to him; he said, "O Adam, shall I direct you to the tree of eternity and possession that will not deteriorate?"
شەيتان ئادەم ئەلەيھىسسالامغا ۋەسۋەسە قىلىپ: ئى ئادەم! سېنى مىۋېسىنى يېگەن كىشى ئەبەدى ئۆلمەيدىغان، مەڭگۈ ياشايدىغان دەرەخنى كۆرسۈتۈپ قويايمۇ ۋە ئۈزۈلمەيدىغان ۋە زاۋال تاپماي .داۋاملىشىدىغان پادىشاھلىققا ئىگە قىلىپ قويايمۇ؟دېدى
20:121Page 320
فَأَكَلَا مِنۡهَا فَبَدَتۡ لَهُمَا سَوۡءَٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخۡصِفَانِ عَلَيۡهِمَا مِن وَرَقِ ٱلۡجَنَّةِۚ وَعَصَىٰٓ ءَادَمُ رَبَّهُۥ فَغَوَىٰ ١٢١
And they [i.e., Adam and his wife] ate of it, and their private parts became apparent to them, and they began to fasten over themselves from the leaves of Paradise. And Adam disobeyed his Lord and erred.
ئادەم بىلەن ھەۋا يېيىشى چەكلەنگەن دەرەخنىڭ مىۋېسىدىن يېدى، شۇنىڭ بىلەن ئۇلارنىڭ ئىلگىرى يۆگەكلىك بولغان ئەۋرەتلىرى ئېچىلىپ قالدى، ئۇ ئىككىسى جەننەتنىڭ دەرەخلىرىنىڭ يوپۇرماقلىرىنى تارتىپ ئېلىپ ئۇنىڭ بىلەن ئەۋرەتلىرىنى يېپىشقا باشلىدى. ئادەم ئاللاھ تائالانىڭ دەرەخنىڭ مىۋېسىدىن يېيىشتىن ساقلىنىش توغرىسىدىكى بۇيرۇقىغا بويسۇنماسلىق بىلەن ئاللاھنىڭ بۇيرۇقىغا خىلاپلىق قىلدى. ئۇ .قىلىش دۇرۇس بولمىغان ئىشنى قىلىپ سالدى
20:122Page 320
ثُمَّ ٱجۡتَبَٰهُ رَبُّهُۥ فَتَابَ عَلَيۡهِ وَهَدَىٰ ١٢٢
Then his Lord chose him and turned to him in forgiveness and guided [him].
ئاندىن ئاللاھ ئۇنى تاللىدى، تەۋبىسىنى قوبۇل قىلدى، توغرا يولغا .مۇۋەپپەق قىلدى
20:123Page 320
قَالَ ٱهۡبِطَا مِنۡهَا جَمِيعَۢاۖ بَعۡضُكُمۡ لِبَعۡضٍ عَدُوّٞۖ فَإِمَّا يَأۡتِيَنَّكُم مِّنِّي هُدٗى فَمَنِ ٱتَّبَعَ هُدَايَ فَلَا يَضِلُّ وَلَا يَشۡقَىٰ ١٢٣
[Allāh] said, "Descend from it [i.e., Paradise] - all, [your descendants] being enemies to one another. And if there should come to you guidance from Me - then whoever follows My guidance will neither go astray [in the world] nor suffer [in the Hereafter].
ئاللاھ تائالا ئادەم بىلەن ھاۋاغا سىلەر ئىككىڭلار ۋە ئىبلىس ھەممىڭلار جەننەتتىن چۈشۈڭلار. ئىبلىس سىلەرنىڭ دۈشمىنىڭلار، سىلەرمۇ ئۇنىڭ دۈشمىنى، سىلەرگە مېنىڭ توغرا يولۇمنىڭ بايانى كەلسە، سىلەردىن كىمكى مېنىڭ توغرا يولۇمغا ئەگەشسە، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلسا ھەق يولدىن ئېزىپ كەتمەيدۇ، ئاخىرەتتە ئازابقا دۇچار بولۇش بىلەن .بەختسىز بولمايدۇ. بەلكى ئۇ كىشنى ئاللاھ جەننەتكە كىرگۈزىدۇ
20:124Page 320
وَمَنۡ أَعۡرَضَ عَن ذِكۡرِي فَإِنَّ لَهُۥ مَعِيشَةٗ ضَنكٗا وَنَحۡشُرُهُۥ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِ أَعۡمَىٰ ١٢٤
And whoever turns away from My remembrance - indeed, he will have a depressed [i.e., difficult] life, and We will gather [i.e., raise] him on the Day of Resurrection blind."
كىمكى مېنىڭ زىكرىمدىن يۈز ئۆرۈسە، ئۇنى قوبۇل قىلمىسا ۋە چاقىرىقىمغا ئاۋاز قوشمىسا، ئۇنىڭ دۇنيا ۋە بەرزەخ ھاياتى سېقىلىش ۋە خاتىرجەمسىزلىكتە بولىدۇ، ئۇنى بىز كۆزى كۆر ھالەتتە قىيامەت .مەيدانىغا سۈرۈپ ئەكىلىمىز
20:125Page 320
قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرۡتَنِيٓ أَعۡمَىٰ وَقَدۡ كُنتُ بَصِيرٗا ١٢٥
He will say, "My Lord, why have you raised me blind while I was [once] seeing?"
ئاللاھنىڭ زىكرىدىن يۈز ئۆرۈگۈچى بۇ كاپىر: ئى پەرۋەردىگارىم! نېمە ئۈچۈن مېنى بۈگۈن كۆر ھالەتتە تىرىلدۇردىڭ، مېنىڭ دۇنيادا كۆزۈم كۆرىدىغان تۇرسا؟، دەيدۇ.
20:126Page 321
قَالَ كَذَٰلِكَ أَتَتۡكَ ءَايَٰتُنَا فَنَسِيتَهَاۖ وَكَذَٰلِكَ ٱلۡيَوۡمَ تُنسَىٰ ١٢٦
[Allāh] will say, "Thus did Our signs come to you, and you forgot [i.e., disregarded] them; and thus will you this Day be forgotten."
ئاللاھ تائالا كاپىرغا رەددىيە بېرىپ: سەن دۇنيادىمۇ شۇنداق قىلغان، ھەقىقەتەن ساڭا بىزنىڭ روشەن ئايەتلىرىمىز كەلگەندە، سەن ئۇنىڭدىن يۈز ئۆرۈپ ئۇنىڭغا ئەمەل قىلمىدىڭ، شۇنىڭغا ئوخشاش بۈگۈن سەن تەرك ئېتىلىپ ئازابقا دۇچار بولىسەن، دېدى.
20:127Page 321
وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي مَنۡ أَسۡرَفَ وَلَمۡ يُؤۡمِنۢ بِـَٔايَٰتِ رَبِّهِۦۚ وَلَعَذَابُ ٱلۡأٓخِرَةِ أَشَدُّ وَأَبۡقَىٰٓ ١٢٧
And thus do We recompense he who transgressed and did not believe in the signs of his Lord. And the punishment of the Hereafter is more severe and more enduring.1
ھەددىدىن ئىشىپ چەكلەنگەن شەيتانى ھەۋەسكە چۆمگەن، پەرۋەردىگارىدىن ئوچۇق دەلىللەر كەلسىمۇ بۇنىڭغا ئىمان ئېيتىشتىن باش تارتقان بەدبەختلەرنى مۇشۇنىڭغا ئوخشىغان جازالار بىلەن ئازابلايمىز. ئاللاھنىڭ ئاخىرەتتە بېرىدىغان جازاسى دۇنيادىكى جاپا-مۇشەققەتتىن، بەرزەخ ھاياتىدىكى قېيىنچىلىقتىن ئېغىر، ئېچىنىشلىق ۋە ئەبەدىيدۇر.
20:128Page 321
أَفَلَمۡ يَهۡدِ لَهُمۡ كَمۡ أَهۡلَكۡنَا قَبۡلَهُم مِّنَ ٱلۡقُرُونِ يَمۡشُونَ فِي مَسَٰكِنِهِمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٖ لِّأُوْلِي ٱلنُّهَىٰ ١٢٨
Then, has it not become clear to them how many generations We destroyed before them as they walk among their dwellings? Indeed in that are signs for those of intelligence.
مۇشرىكلارغا ئۇلاردىن ئىلگىرىكى نۇرغۇن ئۈممەتلەرنى ھالاك قىلغانلىقىمىز ئاشكارا بولمىدىمۇ؟، ئۇلار ئاشۇ ھالاك قېلىنغۇچى ئۈممەتلەرنىڭ ماكانلىرىدىن ماڭىدۇ، ئۇلارغا يەتكەن ئازابنىڭ ئەسەرلىرىنى ئوچۇق كۆرىدۇ، ئاشۇ كۆپ مىللەتلەرگە يەتكەن ھالاكەت، .ۋەيرانچىلىق ساغلام ئەقىل ئىگىلىرى ئۈچۈن ئىبرەتتۇر
20:129Page 321
وَلَوۡلَا كَلِمَةٞ سَبَقَتۡ مِن رَّبِّكَ لَكَانَ لِزَامٗا وَأَجَلٞ مُّسَمّٗى ١٢٩
And if not for a word1 that preceded from your Lord, it [i.e., punishment] would have been an obligation [due immediately],2 and [if not for] a specified term [decreed].
ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى! پەرۋەردىگارىڭ ھېچ كىشىنى قىلمىشىغا دەلىل-ئىسپات تۇرغۇزۇشتىن ئىلگىرى ئازابلىمايدۇ. ئەگەر ئاللاھ ئازاب ئۈچۈن مۇئەييەن ۋاقىت بەلگىلىمىگەن بولسا ئېدى، ئۇلار ئازابقا ھەقلىق .بولغانلىقى ئۈچۈن ئەلۋەتتە دەرھال ھالاك بولغان بولاتتى
20:130Page 321
فَٱصۡبِرۡ عَلَىٰ مَا يَقُولُونَ وَسَبِّحۡ بِحَمۡدِ رَبِّكَ قَبۡلَ طُلُوعِ ٱلشَّمۡسِ وَقَبۡلَ غُرُوبِهَاۖ وَمِنۡ ءَانَآيِٕ ٱلَّيۡلِ فَسَبِّحۡ وَأَطۡرَافَ ٱلنَّهَارِ لَعَلَّكَ تَرۡضَىٰ ١٣٠
So be patient over what they say and exalt [Allāh] with praise of your Lord before the rising of the sun and before its setting; and during periods of the night [exalt Him] and at the ends of the day, that you may be satisfied.
ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى! يالغانچىلارنىڭ سېنى باتىل سۈپەتلەر بىلەن سۈپەتلىگەن سۆزلىرىگە سەۋىر قىلغىن. پەرۋەردىگارىڭنى مەدھىيىلەش بىلەن بىرگە بامدات ۋاقتىدا كۈن چېقىشتىن ئىلگىرى، ئەسىر ۋاقتىدا كۈن پېتىشتىن ئىلگىرى، شام-خۇپتەن ۋاقتىدا كېچىنىڭ مەلۇم ۋاقىتلىرى، پېشىن ۋاقتىدا كۈندۈزنىڭ ئاۋۋالقى قىسمى ئاخىرلىشىپ كۈن ئىگىلگەندە، شام نامىزىدا كۈندۈزنىڭ ئىككىنچى قىسمى تامام بولغاندا ئاللاھ تەرىپىدىن بېرىلىدىغان ئەجىر-ساۋابقا ئېرىشىشنى ئۈمىد .قىلىپ تەسبىھ ئېيتقىن
20:131Page 321
وَلَا تَمُدَّنَّ عَيۡنَيۡكَ إِلَىٰ مَا مَتَّعۡنَا بِهِۦٓ أَزۡوَٰجٗا مِّنۡهُمۡ زَهۡرَةَ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا لِنَفۡتِنَهُمۡ فِيهِۚ وَرِزۡقُ رَبِّكَ خَيۡرٞ وَأَبۡقَىٰ ١٣١
And do not extend your eyes toward that by which We have given enjoyment to [some] categories of them, [its being but] the splendor of worldly life by which We test them. And the provision of your Lord is better and more enduring.
ئى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام! بىز تۈرلۈك يالغانچى كاپىرلارنى بەھرىمان قىلىۋاتقان ۋە ئۇلار مەنپەئەتلىنىۋاتقان دۇنيانىڭ زىننەتلىرىگە قارىمىغىن، بۇ ئۇلارنى سىنىشىمىز ئۈچۈندۇر. ئۇلار ئۈچۈن قىلغان نەرسىلەرنىڭ ھەممىسى يوقالغۇچىدۇر. سېنىڭ پەرۋەردىگارىڭنىڭ ساڭا ۋەدە قىلغان سەن رازى بولغۇدەك ساۋابى ئۇلارنىڭ دۇنيادا مەلۇم مۇددەت مەنپەئەتلىنىپ يوق بولىدىغان نەرسىلىرىدىن ياخشىدۇر، چۈنكى ئۇ ئۈزۈلمەيدۇ داۋاملىشىپ تۇرىدۇ.
20:132Page 321
وَأۡمُرۡ أَهۡلَكَ بِٱلصَّلَوٰةِ وَٱصۡطَبِرۡ عَلَيۡهَاۖ لَا نَسۡـَٔلُكَ رِزۡقٗاۖ نَّحۡنُ نَرۡزُقُكَۗ وَٱلۡعَٰقِبَةُ لِلتَّقۡوَىٰ ١٣٢
And enjoin prayer upon your family [and people] and be steadfast therein. We ask you not for provision; We provide for you, and the [best] outcome is for [those of] righteousness.
ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى! ئائىلەڭدىكىلەرنى ۋە ئۈممىتىڭنى ناماز ئادا قىلىشقا بۇيرىغىن، سەن بۇنى ئادا قىلىشتا چىدامچان بولغىن، سەندىن ئۆزۇڭ ۋە باشقىلار ئۈچۈن رىزىق تەلەپ قىلمايمىز، ساڭا رىزىق بېرىشكە بىز كىپىل. دۇنيا-ئاخىرەتتىكى ماختالغۇچى ياخشى ئاقىۋەت ئاللاھتىن قورقىدىغان تەقۋادارلار ئۈچۈندۇر. ئۇلار ئاللاھنىڭ بۇيرىقىغا بويسۇنىدۇ ۋە چەكلىمىلىرىدىن يىراق بولىدۇ.
20:133Page 321
وَقَالُواْ لَوۡلَا يَأۡتِينَا بِـَٔايَةٖ مِّن رَّبِّهِۦٓۚ أَوَلَمۡ تَأۡتِهِم بَيِّنَةُ مَا فِي ٱلصُّحُفِ ٱلۡأُولَىٰ ١٣٣
And they say, "Why does he not bring us a sign from his Lord?" Has there not come to them evidence of what was in the former scriptures?1
پەيغەمبەرئەلەيھىسسالامنى ئىنكار قىلغان ئاشۇ يالغانچى كاپىرلار: مۇھەممەد پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن ئۆزىنىڭ ھەقىقەتەن راس پەيغەمبەر ئىكەنلىكىگە دالالەت قىلىدىغان بىر مۆجىزە كەلتۈرگەن بولسا! دەيدۇ، ئاشۇ قۇرئان كەرىمنى ئىنكار قىلغۇچىلارغا ئۆزىدىن ئىلگىرىكى ساماۋى كىتابلارنى تەستىقلايدىغان قۇرئان كەرىم كەلمىدىمۇ؟.
20:134Page 321
وَلَوۡ أَنَّآ أَهۡلَكۡنَٰهُم بِعَذَابٖ مِّن قَبۡلِهِۦ لَقَالُواْ رَبَّنَا لَوۡلَآ أَرۡسَلۡتَ إِلَيۡنَا رَسُولٗا فَنَتَّبِعَ ءَايَٰتِكَ مِن قَبۡلِ أَن نَّذِلَّ وَنَخۡزَىٰ ١٣٤
And if We had destroyed them with a punishment before him,1 they would have said, "Our Lord, why did You not send to us a messenger so we could have followed Your verses [i.e., teachings] before we were humiliated and disgraced?"
ئەگەر بىز مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى ئىنكار قىلىۋاتقان يالغانچى كاپىرلارنى ئۇلارنىڭ كارپىرلىقى ۋە گەردەنكەشلىكى سەۋەبىدىن ئۇلارغا پەيغەمبەر ئەۋەتىشتىن ۋە كىتاب نازىل قىلىشتىن ئىلگىرى ئۇلارنى ھالاك قىلساق، ئەلۋەتتە ئۇلار قىيامەت كۈنىدە ئۆزلىرىنىڭ كاپىر بولغانلىقىغا ئۈزۈر ئېيتىپ: پەرۋەردىگارىمىز! دۇنيادا بىزگە بىر پەيغەمبەر ئەۋەتكەن بولساڭ، سېنىڭ ئازابىڭ سەۋەبىدىن بىزگە خار ۋە زەبۇنلۇق چۈشۈشتىن ئىلگىرى، بىز ئۇ پەيغەمبەرگە ئىمان ئېيتىپ ۋە ئىلىپ كەلگەن ئايەتلىرىگە ئەگەشكەن بولاتتۇق دەيتتى.
20:135Page 321
قُلۡ كُلّٞ مُّتَرَبِّصٞ فَتَرَبَّصُواْۖ فَسَتَعۡلَمُونَ مَنۡ أَصۡحَٰبُ ٱلصِّرَٰطِ ٱلسَّوِيِّ وَمَنِ ٱهۡتَدَىٰ ١٣٥
Say, "Each [of us] is waiting;1 so wait. For you will know who are the companions of the sound path and who is guided."
ئى ئاللاھنىڭ ئەلچىسى! ئاشۇ يالغانچىلارغا: بىز ۋە سىلەر ھەربىرىمىز ئاللاھدىن ئىشىمىزنىڭ ئاقىۋىتىنى كۈتمەكتىمىز. كىم توغرا يول ئىگىسى؟ كىم ھىدايەت تاپقۇچى؟ بىزمۇ ياكى سىلەرمۇ؟ بۇنى چوقۇم بىلىسىلەر، دېگىن.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences