Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uyghur
الأنبياء
Al-Anbya
The Prophets · Meccan · 112 ayahs
21:1Page 322
ٱقۡتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمۡ وَهُمۡ فِي غَفۡلَةٖ مُّعۡرِضُونَ ١
[The time of] their account has approached for the people, while they are in heedlessness turning away.
ئىنسانلارغا ئەمەللىرىدىن ھېساب ئېلىنىدىغان قىيامەت كۈنى يېقىنلاشتى، ھالبۇكى ئۇلار بىخۇتلۇقتا دۇنياغا بېرىلىپ، ئاخىرەتتىن يۈز ئۆرۈمەكتىدۇر.
21:2Page 322
مَا يَأۡتِيهِم مِّن ذِكۡرٖ مِّن رَّبِّهِم مُّحۡدَثٍ إِلَّا ٱسۡتَمَعُوهُ وَهُمۡ يَلۡعَبُونَ ٢
No mention [i.e., revelation] comes to them anew from their Lord except that they listen to it while they are at play
ئۇلارغا پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن يېڭى ئايەتلەر نازىل بولسا، ئۇلار ئۆزلىرىگە ئەسقاتمايدىغان ھالدا، بەلكى پەرۋاسىزلىق بىلەن مەسخىرە قىلغان ھالدا قۇلاق سالىدۇ.
21:3Page 322
لَاهِيَةٗ قُلُوبُهُمۡۗ وَأَسَرُّواْ ٱلنَّجۡوَى ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ هَلۡ هَٰذَآ إِلَّا بَشَرٞ مِّثۡلُكُمۡۖ أَفَتَأۡتُونَ ٱلسِّحۡرَ وَأَنتُمۡ تُبۡصِرُونَ ٣
With their hearts distracted. And those who do wrong conceal their private conversation, [saying], "Is this [Prophet] except a human being like you? So would you approach magic while you are aware [of it]?"
ئۇلار قۇرئانغا دىللىرى ئاللاھنىڭ كالامىدىن غاپىل ھالەتتە قۇلاق سالىدۇ. زالىملار كۇپرىلىق بىلەن ئۆزئارا پىچىرلىشىپ دېيىشكەن سۆزلىرىنى يوشۇرۇپ مۇنداق دەيدۇ: ئۆزىنى پەيغەمبەر دەۋالغان بۇ كىشى پەقەت سىلەرگە ئوخشاش ئىنساندۇر، ئۇنىڭ سىلەردىن ھېچقانداق ئارتۇقچىلىقى يوق. ئۇنىڭ ئېلىپ كەلگىنى سېھىر بولۇپ، سىلەر ئۇنىڭ ئۆزۈڭلارغا ئوخشاش ئاددىي بىر ئىنسان ئىكەنلىكىنى ھەمدە ئۇنىڭ ئېلىپ كەلگىنىنىڭ سېھىر ئېكەنلىكىنى بىلىپ تۇرۇپ يەنە ئەگىشەمسىلەر؟
21:4Page 322
قَالَ رَبِّي يَعۡلَمُ ٱلۡقَوۡلَ فِي ٱلسَّمَآءِ وَٱلۡأَرۡضِۖ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ٤
He [the Prophet (ﷺ)] said, "My Lord knows whatever is said throughout the heaven and earth, and He is the Hearing, the Knowing."
پەيغەمبەرئەلەيھىسسالام: پەرۋەردىگارىم سىلەرنىڭ مەخپىي قىلغان سۆزۈڭلارنى بىلىدۇ، ئۇ ئاسمانلاردا ۋە زېمىندا ئېيتىلغان ھەر قانداق سۆزنى بىلىدۇ، ئاللاھ بەندىلىرىنىڭ سۆزلىرىنى ئاڭلىغۇچىدۇر، قىلغان ئىشلىرىنى بىلگۈچىدۇر، ئۇلارغا شۇ ئەمەللىرىگە قارىتا جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.
21:5Page 322
بَلۡ قَالُوٓاْ أَضۡغَٰثُ أَحۡلَٰمِۭ بَلِ ٱفۡتَرَىٰهُ بَلۡ هُوَ شَاعِرٞ فَلۡيَأۡتِنَا بِـَٔايَةٖ كَمَآ أُرۡسِلَ ٱلۡأَوَّلُونَ ٥
But they say, "[The revelation is but] a mixture of false dreams; rather, he has invented it; rather, he is a poet. So let him bring us a sign just as the previous [messengers] were sent [with miracles]."
بەلكى كاپىرلار مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام ئېلىپ كەلگەن قۇرئان توغرىسىدا ئىككىلىنىپ: بەزىدە بۇ مۇھەممەدنىڭ قالايمىقان چۈشى بولۇپ، بۇنىڭ تەبىرى يوق، دېيىشسە، بەزىدە: ياق، قۇرئاننىڭ ئەسلى يوق، ئۇنى مۇھەممەد ئۆزى توقۇۋالغان دېيىشتى. يەنە بەزىدە: مۇھەممەد شائىردۇر، ئەگەر ئۇ پەيغەمبەرلىك دەۋاسىدا راسچىل بولسا، بىزگە ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەرنىڭكىگە ئوخشاش، يەنى مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ ھاسىسى ۋە سالىھ ئەلەيھىسسالامنىڭ تۆگىسىگە ئوخشاش بىرەر مۆجىزە كەلتۈرسۇن، دەرۋەقە ئۇ پەيغەمبەرلەرمۇ مۆجىزە كەلتۈرگەن ئىدى، دېيىشتى.
21:6Page 322
مَآ ءَامَنَتۡ قَبۡلَهُم مِّن قَرۡيَةٍ أَهۡلَكۡنَٰهَآۖ أَفَهُمۡ يُؤۡمِنُونَ ٦
Not a [single] city which We destroyed believed before them,1 so will they believe?
مۇشۇ تەكلىپنى ئوتتۇرغا قويغان كاپىرلاردىن ئىلگىرى ئۆتكەن كاپىرلارمۇ مۆجىزە چۈشۈرۈشنى تەلەپ قىلغان ئىدى، ئۇلارغا تەلىپى بويىچە مۆجىزىلەر كەلتۈرۈلگەندە ئىمان ئېيتماستىن، ئۇنى ئىنكار قىلىشقان، شۇنىڭ بىلەن ئۇلارنى ھالاك قىلىۋەتكەن ئىدۇق. شۇڭا ئەمدى (مۆجىزە كەلتۈرسەك) بۇلار ئىمان ئېيتارمۇ؟
21:7Page 322
وَمَآ أَرۡسَلۡنَا قَبۡلَكَ إِلَّا رِجَالٗا نُّوحِيٓ إِلَيۡهِمۡۖ فَسۡـَٔلُوٓاْ أَهۡلَ ٱلذِّكۡرِ إِن كُنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ ٧
And We sent not before you, [O Muḥammad], except men to whom We revealed [the message], so ask the people of the message [i.e., former scriptures] if you do not know.
ئەي پەيغەمبەر! سەندىن ئىلگىرى بىز پەقەت ئىنسانلاردىن ئەرلەرنىلا پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتۇق، ئۇلارغا ۋەھىي قىلدۇق. بىز ئىنسانلارغا پەرىشتىلەرنى پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتكىنىمىز يوق. ئەگەر بۇنى بىلمىسەڭلار، سىلەردىن ئىلگىرى كىتاب بېرىلگەنلەردىن سوراپ بېقىڭلار.
21:8Page 322
وَمَا جَعَلۡنَٰهُمۡ جَسَدٗا لَّا يَأۡكُلُونَ ٱلطَّعَامَ وَمَا كَانُواْ خَٰلِدِينَ ٨
And We did not make them [i.e., the prophets] forms not eating food,1 nor were they immortal [on earth].
بىز ئۇلارغا ئەۋەتىدىغان پەيغەمبەرلەرنى تاماق يېمەيدىغان جەسەت قىلغىنىمىز يوق، بەلكى ئۇلارمۇ باشقا ئىنسانلارغا ئوخشاش يەيدۇ، ئىچىدۇ، ئۇلار دۇنيادا ئۆلمەي، مەڭگۈ ھايات قالىدىغان ئىش يوق.
21:9Page 322
ثُمَّ صَدَقۡنَٰهُمُ ٱلۡوَعۡدَ فَأَنجَيۡنَٰهُمۡ وَمَن نَّشَآءُ وَأَهۡلَكۡنَا ٱلۡمُسۡرِفِينَ ٩
Then1 We fulfilled for them the promise, and We saved them and whom We willed and destroyed the transgressors.
ئاندىن پەيغەمبەرلىرىمىزگە بەرگەن ۋەدىمىزنى ئىشقا ئاشۇردۇق، ئۇلارنى ۋە مۇئمىنلەرنى، يەنى ئۆزىمىز خالىغان كىشىلەرنى ھالاكەتتىن قۇتۇلدۇردۇق. ئاللاھقا كاپىر بولۇش ۋە گۇناھ - مەئسىيەتلەرنى قىلىش ئارقىلىق چەكتىن ئاشقانلارنى ھالاك قىلدۇق.
21:10Page 322
لَقَدۡ أَنزَلۡنَآ إِلَيۡكُمۡ كِتَٰبٗا فِيهِ ذِكۡرُكُمۡۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ ١٠
We have certainly sent down to you a Book [i.e., the Qur’ān] in which is your mention.1 Then will you not reason?
ھەقىقەتەن بىز سىلەرگە قۇرئاننى نازىل قىلدۇق، ئەگەر سىلەر ئۇنىڭغا ئىشىنىپ، ئۇنىڭدىكى ھۆكۈملەرگە ئەمەل قىلساڭلار، ئۇنىڭدا سىلەرنىڭ شان - شەرىپىڭلار ۋە پەخرىڭلار بار. بۇنى چۈشەنمەمسىلەر؟ ئۇنداق بولغان ئىكەن، ئۇنىڭغا ئىمان ئېيتىشقا ھەمدە ئۇ ئۆز ئىچىگە ئالغان ھۆكۈملەرگە ئەمەل قىلىشقا ئالدىرىمامسىلەر؟
21:11Page 323
وَكَمۡ قَصَمۡنَا مِن قَرۡيَةٖ كَانَتۡ ظَالِمَةٗ وَأَنشَأۡنَا بَعۡدَهَا قَوۡمًا ءَاخَرِينَ ١١
And how many a city which was unjust1 have We shattered and produced after it another people.
بىز ئاھالىسى كۇپۇرلۇق بىلەن ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغان نۇرغۇن شەھەرلەرنى ھالاك قىلدۇق ۋە ئۇلاردىن كېيىن باشقا بىر قەۋمنى پەيدا قىلدۇق.
21:12Page 323
فَلَمَّآ أَحَسُّواْ بَأۡسَنَآ إِذَا هُم مِّنۡهَا يَرۡكُضُونَ ١٢
And when they [i.e., its inhabitants] perceived Our punishment, at once they fled from it.
ھالاك قىلىنغۇچىلار بىزنىڭ تەلتۆكۈس يوق قىلىۋېتىدىغان ئازابىمىزنى كۆرگەندە ھالاكەتتىن قورقۇپ كەنتلىرىدىن ئالدىراپ - تېنەپ قاچىدۇ.
21:13Page 323
لَا تَرۡكُضُواْ وَٱرۡجِعُوٓاْ إِلَىٰ مَآ أُتۡرِفۡتُمۡ فِيهِ وَمَسَٰكِنِكُمۡ لَعَلَّكُمۡ تُسۡـَٔلُونَ ١٣
[Some angels said], "Do not flee but return to where you were given luxury and to your homes - perhaps you will be questioned."1
(پەرىشتىلەر) ئۇلارنى مەسخىرە قىلىپ: قاچماڭلار، باياشات تۇرمۇشۇڭلارغا ۋە ئېسىل تۇرالغۇلىرىڭلارغا قايتىڭلار، بەلكى سىلەر دۇنيايىڭلاردىن مەلۇم نەرسىدىن سورىلىشىڭلار مۇمكىن، دەيدۇ.
21:14Page 323
قَالُواْ يَٰوَيۡلَنَآ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ ١٤
They said, "O woe to us! Indeed, we were wrongdoers."
ئۇ زالىملار ئۆزلىرىنىڭ گۇناھلىرىنى ئېتىراپ قىلىپ: ۋاي ئېسىت! بىز تۈگىشىپتۇق، ئاللاھقا كاپىر بولۇش بىلەن زالىملاردىن بوپتۇق، دېيىشتى.
21:15Page 323
فَمَا زَالَت تِّلۡكَ دَعۡوَىٰهُمۡ حَتَّىٰ جَعَلۡنَٰهُمۡ حَصِيدًا خَٰمِدِينَ ١٥
And that declaration of theirs did not cease until We made them [as] a harvest [mowed down], extinguished [like a fire].
ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ گۇناھلىرىنى ئېتىراپ قىلىشىپ، ئۆزلىرىگە ھالاكەت تىلەپ دۇئا قىلىشنى تەكرارلىغىنىچە تۇرۇشتى. نىھايەت بىز ئۇلارنى ئورالغان زىرائەتكە ئوخشاش ھەرىكەتسىز ئۆلۈكلەرگە ئايلاندۇرۇۋەتتۇق.
21:16Page 323
وَمَا خَلَقۡنَا ٱلسَّمَآءَ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَا لَٰعِبِينَ ١٦
And We did not create the heaven and earth and that between them in play.
بىز ئاسماننى، زېمىننى ۋە ئۇلارنىڭ ئارىسىدىكى نەرسىلەرنى ئويۇنچۇق قىلىپ، بىكار ياراتمىدۇق، بەلكى ئۇلارنى بىزنىڭ قۇدىرتىمىزنىڭ ئالامىتى قىلىپ ياراتتۇق.
21:17Page 323
لَوۡ أَرَدۡنَآ أَن نَّتَّخِذَ لَهۡوٗا لَّٱتَّخَذۡنَٰهُ مِن لَّدُنَّآ إِن كُنَّا فَٰعِلِينَ ١٧
Had We intended to take a diversion,1 We could have taken it from [what is] with Us - if [indeed] We were to do so.
ئەگەر بىز ھەمراھ ياكى بالا قىلىۋالماقچى بولساق، ئەلۋەتتە ھۇزۇرىمىزدىكى نەرسىلەردىن قىلاتتۇق. بىز ئۇنىڭدىن پاك بولغانلىقىمىز ئۈچۈن ئۇنداق قىلمىدۇق.
21:18Page 323
بَلۡ نَقۡذِفُ بِٱلۡحَقِّ عَلَى ٱلۡبَٰطِلِ فَيَدۡمَغُهُۥ فَإِذَا هُوَ زَاهِقٞۚ وَلَكُمُ ٱلۡوَيۡلُ مِمَّا تَصِفُونَ ١٨
Rather, We dash the truth upon falsehood, and it destroys it,1 and thereupon it departs. And for you is destruction from that which you describe.2
بىز پەيغەمبەرلىرىمىزگە ۋەھىي قىلغان ھەق بىلەن كاپىرلارنىڭ سەپسەتىلىرىنى نىشانغا ئالىمىز، نەتىجىدە ھەق سەپسەتىنى بەربات قىلىدۇ، ئۇلارنىڭ سەپسەتلىرى توساتتىن يوقىلىپ كېتىدۇ. ئەي ئاللاھنىڭ خوتۇنى ۋە بالىسى بار دېگۈچىلەر! سىلەر ئاللاھنى نالايىق نەرسىلەر بىلەن سۈپەتلىگەنلىكىڭلار ئۈچۈن ھالاكەتكە مەھكۇم سىلەر.
21:19Page 323
وَلَهُۥ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَمَنۡ عِندَهُۥ لَا يَسۡتَكۡبِرُونَ عَنۡ عِبَادَتِهِۦ وَلَا يَسۡتَحۡسِرُونَ ١٩
To Him belongs whoever is in the heavens and the earth. And those near Him [i.e., the angels] are not prevented by arrogance from His worship, nor do they tire.
ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكى نەرسىلەرنىڭ ھەممىسى يالغۇز ئاللاھنىڭ مۈلكىدۇر، ئاللاھنىڭ دەرگاھىدىكى پەرىشتىلەر ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىشتىن تەكەببۇرلۇق قىلمايدۇ ۋە ئىبادەتتىن چارچاپمۇ قالمايدۇ.
21:20Page 323
يُسَبِّحُونَ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ لَا يَفۡتُرُونَ ٢٠
They exalt [Him] night and day [and] do not slacken.
ئۇلار داۋاملىق ئاللاھقا تەسبىھ ئېيتىپ تۇرىدۇ، ھەرگىزمۇ زېرىكىپ قالمايدۇ.
21:21Page 323
أَمِ ٱتَّخَذُوٓاْ ءَالِهَةٗ مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ هُمۡ يُنشِرُونَ ٢١
Or have they [i.e., men] taken for themselves gods from the earth who resurrect [the dead]?
بەلكى مۇشرىكلار ئاللاھنى قويۇپ ئۆلۈكلەرنى تىرگۈزەلمەيدىغان نەرسىلەرنى ئىلاھ قىلىۋالدى، ئۇلار بۇ ئىشلارنى قىلىشتىن ئاجىز كىلىدىغان نەرسىگە قانداقمۇ چوقۇنىدۇ؟
21:22Page 323
لَوۡ كَانَ فِيهِمَآ ءَالِهَةٌ إِلَّا ٱللَّهُ لَفَسَدَتَاۚ فَسُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ رَبِّ ٱلۡعَرۡشِ عَمَّا يَصِفُونَ ٢٢
Had there been within them [i.e., the heavens and earth] gods besides Allāh, they both would have been ruined. So exalted is Allāh, Lord of the Throne, above what they describe.
ئەگەر ئاسمانلاردا ۋە زېمىندا كۆپ ئىلاھلار بولسا ئىدى، ئىلاھلارنىڭ پادىشاھلىق كۈرىشى يۈز بېرىپ، ئەلۋەتتە ئاسمان - زېمىننىڭ تەرتىپى بۇزۇلۇپ كەتكەن بولاتتى. ئەمەلىيەت بۇنىڭ ئەكسىچە بولۇپ، ئەرشنىڭ پەرۋەردىگارى بولغان ئاللاھ مۇشرىكلارنىڭ: ئۇنىڭ شېرىكلىرى بار دېگەن يالغانلىرىدىن پاكتۇر.
21:23Page 323
لَا يُسۡـَٔلُ عَمَّا يَفۡعَلُ وَهُمۡ يُسۡـَٔلُونَ ٢٣
He is not questioned about what He does, but they will be questioned.
ئاللاھ تائالا پادىشاھلىقى ۋە ھۆكمىدە يەككە - يېگانىدۇر، ئاللاھ بېكىتكەن ۋە ھۆكۈم قىلغان ئىشلارنى ھېچكىم سۈرۈشتە قىلالمايدۇ. ئەكسىچە ئۇ بەندىلىرىنىڭ قىلمىشلىرىنى سۈرۈشتە قىلىدۇ ھەمدە ئۇلارغا شۇ ئەمەللىرىگە يارىشا جازا - مۇكاپات بېرىدۇ.
21:24Page 323
أَمِ ٱتَّخَذُواْ مِن دُونِهِۦٓ ءَالِهَةٗۖ قُلۡ هَاتُواْ بُرۡهَٰنَكُمۡۖ هَٰذَا ذِكۡرُ مَن مَّعِيَ وَذِكۡرُ مَن قَبۡلِيۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡلَمُونَ ٱلۡحَقَّۖ فَهُم مُّعۡرِضُونَ ٢٤
Or have they taken gods besides Him? Say, [O Muḥammad], "Produce your proof. This [Qur’ān] is the message for those with me and the message of those before me."1 But most of them do not know the truth, so they are turning away.
بەلكى ئۇلار ئاللاھنى قويۇپ باشقا مەبۇدلارنى ئىلاھ قىلىۋالدى. ئەي پەيغەمبەر! بۇ مۇشرىكلارغا: مەبۇدلىرىڭلارنىڭ ئىبادەتكە لايىق ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلايدىغان دەلىل - پاكىتلىرىڭلارنى كەلتۈرۈڭلار. ماڭا نازىل قىلىنغان بۇ كىتاب ۋە باشقا پەيغەمبەرلەرگە نازىل قىلىنغان كىتابلار بۇ ھەقتە سىلەرنىڭ پايداڭلارغا دەلىل بولمايدۇ. بەلكى مۇشرىكلارنىڭ كۆپچىلىكى پەقەت نادانلىق ۋە تەقلىدچىلىككىلا تايىنىدۇ. دېمەك ئۇلار ھەقنى قوبۇل قىلىشتىن يۈز ئۆرۈگۈچىدۇر.
21:25Page 324
وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ مِن رَّسُولٍ إِلَّا نُوحِيٓ إِلَيۡهِ أَنَّهُۥ لَآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنَا۠ فَٱعۡبُدُونِ ٢٥
And We sent not before you any messenger except We revealed to him that, "There is no deity except Me, so worship Me."
ئەي پەيغەمبەر! بىز سەندىن ئىلگىرى قانداق بىر پەيغەمبەر ئەۋەتسەك ئۇنىڭغا: مەندىن باشقا ئىبادەتكە لايىق ھېچ مەبۇد يوق، پەقەت ماڭىلا ئىبادەت قىلىڭلار، ماڭا ھېچ نەرسىنى شېرىك كەلتۈرمەڭلار، دەپ ۋەھىي قىلدۇق.
21:26Page 324
وَقَالُواْ ٱتَّخَذَ ٱلرَّحۡمَٰنُ وَلَدٗاۗ سُبۡحَٰنَهُۥۚ بَلۡ عِبَادٞ مُّكۡرَمُونَ ٢٦
And they say, "The Most Merciful has taken a son." Exalted is He! Rather, they1 are [but] honored servants.
مۇشرىكلار: پەرىشتىلەر ئاللاھنىڭ قىزلىرىدۇر دېيىشتى. ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ يالغان - ياۋىداقلىرىدىن پاك ۋە مۇقەددەستۇر، بەلكى پەرىشتىلەر ئاللاھنىڭ ھۆرمەتلىك، يېقىن قۇللىرىدۇر.
21:27Page 324
لَا يَسۡبِقُونَهُۥ بِٱلۡقَوۡلِ وَهُم بِأَمۡرِهِۦ يَعۡمَلُونَ ٢٧
They cannot precede Him in word, and they act by His command.
ئۇلار پەرۋەردىگارىغا ئالدى بىلەن سۆز قىلمايدۇ، ئاللاھ بۇيرۇمىغۇچە گەپ قىلمايدۇ، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقى بىلەن ئىش قىلىدۇ، ئۇنىڭ بۇيرۇقىغا ھەرگىز خىلاپلىق قىلمايدۇ.
21:28Page 324
يَعۡلَمُ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡ وَلَا يَشۡفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ٱرۡتَضَىٰ وَهُم مِّنۡ خَشۡيَتِهِۦ مُشۡفِقُونَ ٢٨
He knows what is [presently] before them and what will be after them,1 and they cannot intercede except on behalf of one whom He approves. And they, from fear of Him, are apprehensive.
ئاللاھ ئۇلار قىلغان ۋە قىلماقچى بولغان ئىشلىرىنى بىلىپ تۇرىدۇ، ئۇلار پەقەت ئاللاھنىڭ ئىزنى بىلەن ئاللاھ رازى بولغانلارغىلا شاپائەت قىلالايدۇ، ئاللاھتىن قورققانلىقتىن ئېھتىيات بىلەن ئىش قىلىدۇ، ئاللاھنىڭ بۇيرۇق ۋە چەكلىمىلىرىگە ھەرگىز خىلاپلىق قىلمايدۇ.
21:29Page 324
۞ وَمَن يَقُلۡ مِنۡهُمۡ إِنِّيٓ إِلَٰهٞ مِّن دُونِهِۦ فَذَٰلِكَ نَجۡزِيهِ جَهَنَّمَۚ كَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلظَّٰلِمِينَ ٢٩
And whoever of them should say, "Indeed, I am a god besides Him" - that one We would recompense with Hell. Thus do We recompense the wrongdoers.
مۇبادا پەرىشتىلەردىن بىرەرسى: مەن ئاللاھتىن باشقا ئىلاھمەن دەيدىكەن، بىز چوقۇم ئۇنى شۇ سۆزىگە قارىتا قىيامەت كۈنىنىڭ ئازابىغا دۇچار قىلىمىز، ئۇلار جەھەننەمدە مەڭگۈ قالىدۇ. كۇپۇرلۇق ۋە ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈش ئارقىلىق ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغانلارنىمۇ مۇشۇنداق جازالايمىز.
21:30Page 324
أَوَلَمۡ يَرَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَنَّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ كَانَتَا رَتۡقٗا فَفَتَقۡنَٰهُمَاۖ وَجَعَلۡنَا مِنَ ٱلۡمَآءِ كُلَّ شَيۡءٍ حَيٍّۚ أَفَلَا يُؤۡمِنُونَ ٣٠
Have those who disbelieved not considered that the heavens and the earth were a joined entity, and then We separated them and made from water every living thing? Then will they not believe?
ئاللاھقا كاپىر بولغانلار ھەقىقەتەن ئاسمانلار بىلەن زېمىن ئەسلىدە بىر - بىرىگە تۇتاش بولۇپ، ئارىسىدا بوشلۇق يوقلۇقىنى بىلمەمدۇ؟ ئۇنىڭدىن يامغۇر چۈشەتتى، ئاندىن بىز ئۇلارنىڭ ئارىسىنى ئايرىۋەتتۇق. ئاسماندىن زېمىنغا چۈشكەن سۇدىن جانلىقلار ۋە ئۆسۈملۈكلەرنى پەيدا قىلدۇق. ئۇلار بۇنىڭدىن ئىبرەت ئېلىپ، يالغۇز بىر ئاللاھقا ئىمان ئېيتمامدۇ؟
21:31Page 324
وَجَعَلۡنَا فِي ٱلۡأَرۡضِ رَوَٰسِيَ أَن تَمِيدَ بِهِمۡ وَجَعَلۡنَا فِيهَا فِجَاجٗا سُبُلٗا لَّعَلَّهُمۡ يَهۡتَدُونَ ٣١
And We placed within the earth firmly set mountains, lest it should shift with them, and We made therein [mountain] passes [as] roads that they might be guided.
بىز زېمىننىڭ ئۈستىدىكىلەرنى تەۋرىتىپ قويماسلىقى ئۈچۈن زېمىندا مۇستەھكەم تاغلارنى ياراتتۇق، ئۇلارنىڭ سەپەرلىرىدە كۆزلىگەن مەقسەتلىرىگە يېتىۋېلىشى ئۈچۈن زېمىندا كەڭرى يوللارنى بەرپا قىلدۇق.
21:32Page 324
وَجَعَلۡنَا ٱلسَّمَآءَ سَقۡفٗا مَّحۡفُوظٗاۖ وَهُمۡ عَنۡ ءَايَٰتِهَا مُعۡرِضُونَ ٣٢
And We made the sky a protected ceiling, but they, from its signs,1 are turning away.
ئاسماننى تۈۋرۈكسىز، چۈشۈپ كەتمەيدىغان، بىخەتەر ئۆگزە قىلدۇق، ئوغرىلىقچە گەپ تىڭشىۋالىدىغانلاردىن مۇھاپىزەت قىلدۇق. مۇشرىكلار ئاسماندىكى ئاللاھنىڭ قۇدرىتىگە دالالەت قىلىدىغان -قۇياش ۋە ئايغا ئوخشاش- ئالامەتلەردىن يۈز ئۆرۈگۈچىدۇر، ئۇلار ئۇنىڭدىن ئىبرەت ئالمايدۇ.
21:33Page 324
وَهُوَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَۖ كُلّٞ فِي فَلَكٖ يَسۡبَحُونَ ٣٣
And it is He who created the night and the day and the sun and the moon; all [heavenly bodies] in an orbit are swimming.
كېچىنى ئارام ئېلىش ئۈچۈن، كۈندۈزنى تىرىكچىلىك قىلىش ئۈچۈن ياراتقان، قۇياشنى كۈندۈزنىڭ، ئاينى كېچىنىڭ ئالامىتى قىلىپ ياراتقان زات يېگانە ئاللاھتۇر. قۇياش بىلەن ئاينىڭ ھەر بىرى ئۆزلىرىگە ئائىت بولغان ئوربېتادا ئايلىنىپ تۇرىدۇ، ئۇلار ئۆز ئوربېتىسىدىن چەتنەپمۇ كەتمەيدۇ، قېيىپمۇ كەتمەيدۇ.
21:34Page 324
وَمَا جَعَلۡنَا لِبَشَرٖ مِّن قَبۡلِكَ ٱلۡخُلۡدَۖ أَفَإِيْن مِّتَّ فَهُمُ ٱلۡخَٰلِدُونَ ٣٤
And We did not grant to any man before you eternity [on earth]; so if you die - would they be eternal?
ئەي پەيغەمبەر! سەندىن ئىلگىرىمۇ ھېچكىمنى بۇ دۇنيادا مەڭگۈ ياشايدىغان قىلغىنىمىز يوق. مۇبادا سېنىڭ بۇ دۇنيادىكى ئەجىلىڭ توشۇپ، ئۆلۈپ كەتسەڭ، ماۋۇلار سەندىن كېيىن مەڭگۈ قالامدۇ؟ ھەرگىز ئۇنداق بولمايدۇ.
21:35Page 324
كُلُّ نَفۡسٖ ذَآئِقَةُ ٱلۡمَوۡتِۗ وَنَبۡلُوكُم بِٱلشَّرِّ وَٱلۡخَيۡرِ فِتۡنَةٗۖ وَإِلَيۡنَا تُرۡجَعُونَ ٣٥
Every soul will taste death. And We test you with evil and with good as trial; and to Us you will be returned.
مۇئمىن بولسۇن ياكى كاپىر بولسۇن، ھەر بىر جان دۇنيادا چوقۇم ئۆلۈمنىڭ تەمىنى تېتىغۇچىدۇر. ئەي ئىنسانلار! بۇ دۇنيادا بىز سىلەرنى تۈرلۈك ئىشلارغا بۇيرۇش، نېئمەت ۋە ئازابلار بىلەن سىنايمىز. ئاندىن سىلەر ئۆلگىنىڭلاردىن كېيىن باشقا بىرىنىڭ يېنىغا ئەمەس، بەلكى بىزنىڭ دەرگاھىمىزغا كېلىسىلەر، ئاندىن بىز سىلەرگە قىلغان ئەمەللىرىڭلارغا يارىشا جازا - مۇكاپات بېرىمىز.
21:36Page 325
وَإِذَا رَءَاكَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِن يَتَّخِذُونَكَ إِلَّا هُزُوًا أَهَٰذَا ٱلَّذِي يَذۡكُرُ ءَالِهَتَكُمۡ وَهُم بِذِكۡرِ ٱلرَّحۡمَٰنِ هُمۡ كَٰفِرُونَ ٣٦
And when those who disbelieve see you, [O Muḥammad], they take you not except in ridicule, [saying], "Is this the one who mentions [i.e., insults] your gods?" And they are, at the mention of the Most Merciful, disbelievers.
ئەي پەيغەمبەر! بۇ مۇشرىكلار سېنى كۆرسىلا ئۆزلىرىنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىنى نەپرەتلەندۈرۈش ئۈچۈن سېنى مەسخىرە قىلىپ مۇنداق دەيدۇ: سىلەر چوقۇنۇۋاتقان ئىلاھلىرىڭلارنى ئەيىبلەيدىغان ئادەم مۇشۇمۇ؟ ئۇلار سېنى مەسخىرە قىلىش ئارقىلىق ئاللاھ تائالا ئۇلارغا نازىل قىلغان قۇرئان كەرىمگە تانىدۇ، ئاللاھ ئۇلارغا ئاتا قىلغان نېئمەتلەرگە تۇزكورلۇق قىلىدۇ. ئۇلار بارلىق يامانلىقلىرى تۈپەيلىدىن ئەيىبلىنىشكە ئەڭ لايىقتۇر.
21:37Page 325
خُلِقَ ٱلۡإِنسَٰنُ مِنۡ عَجَلٖۚ سَأُوْرِيكُمۡ ءَايَٰتِي فَلَا تَسۡتَعۡجِلُونِ ٣٧
Man was created of haste [i.e., impatience]. I will show you My signs [i.e., vengeance], so do not impatiently urge Me.
ئىنسان ئالدىراڭغۇ خاراكتېرگە ئىگە بولغاچقا، ئىشلار يۈز بېرىشتىن بۇرۇن ئالدىراپ قالىدۇ. مۇشرىكلارنىڭ ئازابنى ئالدىرىتىشىمۇ مۇشۇنىڭ جۈملىسىدىندۇر. ئەي مېنىڭ ئازابىمنى ئالدىراتقۇچى مۇشرىكلار! سىلەر ئالدىراتقان نەرسىنى سىلەرگە چوقۇم كۆرسىتىمەن، شۇڭا ئۇنىڭ تېز كېلىشىنى تىلىمەي تۇرۇڭلار.
21:38Page 325
وَيَقُولُونَ مَتَىٰ هَٰذَا ٱلۡوَعۡدُ إِن كُنتُمۡ صَٰدِقِينَ ٣٨
And they say, "When is this promise, if you should be truthful?"
ئۆلگەندىن كېيىن قايتا تىرىلىشنى ئىنكار قىلغان كاپىرلار: ئەي مۇسۇلمانلار! ئەگەر دەۋايىڭلاردا راستچىل بولساڭلار، سىلەر بىزگە ۋەدە قىلغان ئازاب قاچان كېلىدۇ؟ دېيىشىدۇ.
21:39Page 325
لَوۡ يَعۡلَمُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ حِينَ لَا يَكُفُّونَ عَن وُجُوهِهِمُ ٱلنَّارَ وَلَا عَن ظُهُورِهِمۡ وَلَا هُمۡ يُنصَرُونَ ٣٩
If those who disbelieved but knew the time when they will not avert the Fire from their faces or from their backs and they will not be aided...1
ئۆلگەندىن كېيىن تىرىلىشنى ئىنكار قىلغان بۇ كاپىرلار ئالدى - كەينىدىن كەلگەن ئوتنى قايتۇرالمايدىغانلىقىنى، ئۆزلىرىدىن ئازابنى قايتۇرۇش ئارقىلىق ياردەم بېرەلەيدىغان ھېچبىر ياردەمچىنىڭ بولمايدىغانلىقىنى بىلىپ، بۇنىڭغا چىن پۈتسە ئىدى، ھەرگىزمۇ ئازابنى ئالدىراتمىغان بولاتتى.
21:40Page 325
بَلۡ تَأۡتِيهِم بَغۡتَةٗ فَتَبۡهَتُهُمۡ فَلَا يَسۡتَطِيعُونَ رَدَّهَا وَلَا هُمۡ يُنظَرُونَ ٤٠
Rather, it will come to them unexpectedly and bewilder them, and they will not be able to repel it, nor will they be reprieved.
ئۇلار ئازابلىنىدىغان مۇشۇ ئوت، يەنى قيامەت ئۇلار بىلىدىغان ۋاقىتتا كەلمەيدۇ، بەلكى ئۇلارغا ئۇشتۇمتۇت كېلىدۇ، ئۇ چاغدا ئۇلارنىڭ ئۆزلىرىدىن ئازابنى قايتۇرۇشقا كۈچى يەتمەيدۇ ھەمدە تەۋبە قىلىپ، رەھمەتكە ئېرىشىۋېلىش ئۈچۈن ئازابنى كېچىكتۈرەلمەيدۇ.
21:41Page 325
وَلَقَدِ ٱسۡتُهۡزِئَ بِرُسُلٖ مِّن قَبۡلِكَ فَحَاقَ بِٱلَّذِينَ سَخِرُواْ مِنۡهُم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ ٤١
And already were messengers ridiculed before you, but those who mocked them were enveloped by what they used to ridicule.
ئەگەر قەۋمىڭ سېنى مەسخىرە قىلغان بولسا سەن مەسخىرە قىلىنغۇچىلارنىڭ تۇنجىسى ئەمەس. ئەي پەيغەمبەر! سەندىن ئىلگىرىمۇ نۇرغۇن پەيغەمبەرلەر مەسخىرە قىلىنغان. پەيغەمبەرلەرنى مەسخىرە قىلغان كاپىرلارنى تەرەپ - تەرەپتىن ئازاب قورشىۋالىدۇ. چۈنكى ئۇلار پەيغەمبەرلىرى مۇشۇ ئازابتىن قورقۇتقان چاغدا ئۇلارنى مەسخىرە قىلغان ئىدى.
21:42Page 325
قُلۡ مَن يَكۡلَؤُكُم بِٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ مِنَ ٱلرَّحۡمَٰنِۚ بَلۡ هُمۡ عَن ذِكۡرِ رَبِّهِم مُّعۡرِضُونَ ٤٢
Say, "Who can protect you at night or by day from the Most Merciful?" But they are, from the remembrance of their Lord, turning away.
ئەي پەيغەمبەر! ئازابنى ئالدىراتقان بۇ ئادەملەرگە ئېيتقىنكى، ئاللاھ تائالا سىلەرنى ئازاب چۈشۈرۈش ئارقىلىق ھالاك قىلماقچى بولسا، سىلەرنى ئۇنىڭدىن كېچە - كۈندۈز قوغدايدىغان كىم بار؟ بەلكى ئۇلار پەرۋەردىگارىنىڭ پەند - نەسىھەتلىرى ۋە دەلىل - پاكىتلىرىدىن يۈز ئۆرۈيدۇ. نادانلىقى ۋە دۆتلۈكىدىن ئۇلاردىن ھېچنەرسە ھەققىدە باش قاتۇرۇپ باقمايدۇ.
21:43Page 325
أَمۡ لَهُمۡ ءَالِهَةٞ تَمۡنَعُهُم مِّن دُونِنَاۚ لَا يَسۡتَطِيعُونَ نَصۡرَ أَنفُسِهِمۡ وَلَا هُم مِّنَّا يُصۡحَبُونَ ٤٣
Or do they have gods to defend them other than Us? They are unable [even] to help themselves, nor can they be protected from Us.
ئۇلارنى بىزنىڭ ئازابىمىزدىن قوغدايدىغان ئىلاھلىرى بارمۇ؟ ئۇلار ئۆزلىرىدىن بىرەر زىيانىنى قايتۇرۇش ياكى بىرەر پايدا ئېلىپ كېلىش ئارقىلىق ئۆزلىرىگىمۇ ياردەم بېرىلمەيدىغان تۇرسا، باشقىلارغا قانداقمۇ ياردەم بەرسۇن؟ ئۇلار بىزنىڭ ئازابىمىزدىن پاناھگاھ بولالمايدۇ.
21:44Page 325
بَلۡ مَتَّعۡنَا هَٰٓؤُلَآءِ وَءَابَآءَهُمۡ حَتَّىٰ طَالَ عَلَيۡهِمُ ٱلۡعُمُرُۗ أَفَلَا يَرَوۡنَ أَنَّا نَأۡتِي ٱلۡأَرۡضَ نَنقُصُهَا مِنۡ أَطۡرَافِهَآۚ أَفَهُمُ ٱلۡغَٰلِبُونَ ٤٤
But, [on the contrary], We have provided good things for these [disbelievers] and their fathers until life was prolonged for them. Then do they not see that We set upon the land, reducing it from its borders?1 Is it they who will overcome?
بەلكى بىز بۇ كاپىرلارنى ۋە ئۇلارنىڭ ئەجداتلىرىنى كەڭتاشا نېئمەتلەرنى بېرىپ، ئۇلارنى تۇيدۇرماي جازالاش ئۈچۈن پاراۋان تۇرمۇشقا ئىگە قىلدۇق. ۋاقىتنىڭ ئۆتۈشى بىلەن ئۇلار مەغرۇرلىنىپ، كۇپرىسىدا چىڭ تۇردى. بىزنىڭ نېئمەتلىرىمىزگە ئالدىنىپ، ئازابىمىزنىڭ تېزراق كېلىشىنى تەلەپ قىلغان بۇ ئادەملەر بىزنىڭ زېمىن ئەھلىگە بولغان غەزىبىمىزدىن ۋە ئۇلاردىن غالىبلىقىمىزدىن زېمىننىڭ ئەتراپىنى قەدەممۇ-قەدەم تارايتىۋاتقانلىقىمىزنى بىلىپ، باشقىلارنىڭ بېشىغا كەلگەن ئازابنىڭ ئۆزلىرىنىڭ بېىشىغىمۇ كەپقېلىشىدىن ئەنسىرەپ بۇنىڭدىن ئىبرەت ئالمامدۇ؟ چۈنكى بۇلار ھامان مەغلۇبىيەتكە مەھكۇمدۇركى، ھېچقاچان غالىب بولالمايدۇ.
21:45Page 326
قُلۡ إِنَّمَآ أُنذِرُكُم بِٱلۡوَحۡيِۚ وَلَا يَسۡمَعُ ٱلصُّمُّ ٱلدُّعَآءَ إِذَا مَا يُنذَرُونَ ٤٥
Say, "I only warn you by revelation." But the deaf do not hear the call when they are warned.
ئەي پەيغەمبەر! ئېيتقىنكى، ئى ئىنسانلار! مەن سىلەرنى پەرۋەردىگارىم ماڭا ۋەھىي ئارقىلىق ئۇقتۇرغان ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قورقۇتىمەن. گاسلار ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قورقۇتۇلسا، ھەقىقەت چاقىرىقىنى قوبۇل قىلىدىغان ئۇسلۇبتا چۈشەندۈرۈلمىسە ئاڭلىمايدۇ.
21:46Page 326
وَلَئِن مَّسَّتۡهُمۡ نَفۡحَةٞ مِّنۡ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُولُنَّ يَٰوَيۡلَنَآ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ ٤٦
And if [as much as] a whiff of the punishment of your Lord should touch them, they would surely say, "O woe to us! Indeed, we have been wrongdoers."
ئەي پەيغەمبەر! ئازابنى ئالدىراتقۇچىلارغا پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئازابىدىن ئازراق كېلىدىغان بولسا ئۇلار: ۋاي ئېسىت! بىز تۈگىشىپتۇق، بىز زىيان تارتىپتۇق، بىز ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈش ھەمدە مۇھەممەد سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ئېلىپ كەلگەن دىننى ئىنكار قىلىش ئارقىلىق زالىملاردىن بولۇپتۇق، دېيىشىدۇ.
21:47Page 326
وَنَضَعُ ٱلۡمَوَٰزِينَ ٱلۡقِسۡطَ لِيَوۡمِ ٱلۡقِيَٰمَةِ فَلَا تُظۡلَمُ نَفۡسٞ شَيۡـٔٗاۖ وَإِن كَانَ مِثۡقَالَ حَبَّةٖ مِّنۡ خَرۡدَلٍ أَتَيۡنَا بِهَاۗ وَكَفَىٰ بِنَا حَٰسِبِينَ ٤٧
And We place the scales of justice for the Day of Resurrection, so no soul will be treated unjustly at all. And if there is [even] the weight of a mustard seed,1 We will bring it forth. And sufficient are We as accountant.
بىز قىيامەت ئەھلىنىڭ ئەمەللىرى تارتىلىدىغان ئادالەت تارازىسىنى ئورنىتىمىز، ئۈ كۈندە ھېچكىمگە ياخشىلىقىنى كېمەيتىۋېتىش ياكى يامانلىقىنى كۆپەيتىپ قويۇش ئارقىلىق زۇلۇم قىلىنمايدۇ. تارتىلىدىغان ياخشىلىق گەرچە قىچىنىڭ دانىسىچىلىك كىچىك بولسىمۇ، بىز چوقۇم ئۇنىمۇ ئېلىپ كېلىمىز. بىز بەندىلەرنىڭ ئەمەللىرىنى ئىنچىكە ھېسابلاشقا قۇدرىتىمىز يېتىدۇ.
21:48Page 326
وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَىٰ وَهَٰرُونَ ٱلۡفُرۡقَانَ وَضِيَآءٗ وَذِكۡرٗا لِّلۡمُتَّقِينَ ٤٨
And We had already given Moses and Aaron the criterion and a light and a reminder1 for the righteous
ھەقىقەتەن بىز مۇسا بىلەن ھارۇنغا ھەق بىلەن باتىلنىڭ، ھالال بىلەن ھارامنىڭ ئارىسىنى ئايرىغۇچى، ئىمان ئېيتقانلارنى يېتەكلىگۈچى ۋە پەرۋەردىگارىغا تەقۋادارلىق قىلغۇچىلارغا ۋەز - نەسىھەت بولغان تەۋراتنى بەردۇق.
21:49Page 326
ٱلَّذِينَ يَخۡشَوۡنَ رَبَّهُم بِٱلۡغَيۡبِ وَهُم مِّنَ ٱلسَّاعَةِ مُشۡفِقُونَ ٤٩
Who fear their Lord unseen,1 while they are of the Hour apprehensive.
پەرۋەردىگارىنىڭ ئازابىدىن قورقىدىغان تەقۋادار كىشىلەر ئۇنىڭغا كۆرمەي تۇرۇپ ئىمان ئېيتىدۇ، ئۇلار قىيامەتنىڭ دەھشىتىدىن قورققۇچىلاردۇر.
21:50Page 326
وَهَٰذَا ذِكۡرٞ مُّبَارَكٌ أَنزَلۡنَٰهُۚ أَفَأَنتُمۡ لَهُۥ مُنكِرُونَ ٥٠
And this [Qur’ān] is a blessed message which We have sent down. Then are you with it unacquainted?1
مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا نازىل قىلىنغان بۇ قۇرئان ۋەز - نەسىھەت ئېلىشنى خالايدىغانلارغا ئەسلىتىشتۇر، پايدىسى ۋە ياخشىلىقى كۆپتۇر. شۇنداق تۇرۇقلۇق سىلەر ئۇنى ئىنكار قىلامسىلەر؟ قۇرئاننى ئېتىراپ قىلىپ، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلمامسىلەر؟
21:51Page 326
۞ وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَآ إِبۡرَٰهِيمَ رُشۡدَهُۥ مِن قَبۡلُ وَكُنَّا بِهِۦ عَٰلِمِينَ ٥١
And We had certainly given Abraham his sound judgement before,1 and We were of him well-Knowing
بىز ھەقىقەتەن ئىبراھىم ئەلەيھىسسالامغا كىچىك ۋاقتىدىلا قەۋمىگە قارشى دەلىل - پاكىتلارنى ئاتا قىلدۇق، بىز ئۇنىڭ پەيغەمبەرلىككە لايىق بولىدىغانلىقىنى بىلەتتۇق، بىز ئۇنىڭغا قەۋمىگە دەلىل كەلتۈرۈشكە يارىغۇدەك ئىلىملەرنى ئاتا قىلدۇق.
21:52Page 326
إِذۡ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوۡمِهِۦ مَا هَٰذِهِ ٱلتَّمَاثِيلُ ٱلَّتِيٓ أَنتُمۡ لَهَا عَٰكِفُونَ ٥٢
When he said to his father and his people, "What are these statues to which you are devoted?"
ئۆز ۋاقتىدا ئىبراھىم دادىسى ئازەر ۋە قەۋمىگە: سىلەر ئۆز قولۇڭلار بىلەن ياسىغان ھەمدە چوقۇنۇپ كېلىۋاتقان بۇ بۇتلار نېمە؟ دېدى.
21:53Page 326
قَالُواْ وَجَدۡنَآ ءَابَآءَنَا لَهَا عَٰبِدِينَ ٥٣
They said, "We found our fathers worshippers of them."
ئىبراھىمغا قەۋمى: بىز ئاتا - بوۋىلىرىمىزنىڭ مۇشۇ بۇتلارغا چوقۇنۇپ كەلگەنلىكىنى بىلدۇق، شۇڭا بىزمۇ ئۇلارغا ئەگىشىپ بۇ بۇتلارغا چوقۇندۇق، دېيىشتى.
21:54Page 326
قَالَ لَقَدۡ كُنتُمۡ أَنتُمۡ وَءَابَآؤُكُمۡ فِي ضَلَٰلٖ مُّبِينٖ ٥٤
He said, "You were certainly, you and your fathers, in manifest error."
ئىبراھىم ئۇلارغا: ئەي ئەگەشكۈچىلەر! ھەقىقەتەن سىلەر ۋە سىلەر ئەگەشكەن ئاتا-بوۋىلىرىڭلار ئوچۇق - ئاشكارا گۇمراھلىقتا سىلەر، دېدى.
21:55Page 326
قَالُوٓاْ أَجِئۡتَنَا بِٱلۡحَقِّ أَمۡ أَنتَ مِنَ ٱللَّٰعِبِينَ ٥٥
They said, "Have you come to us with truth, or are you of those who jest?"
قەۋمى ئىبراھىمغا: سەن بۇ گەپلەرنى دېگىنىڭدە زادى راست دەۋاتامسەن ياكى چاقچاق قىلىۋاتامسەن؟ دېيىشتى.
21:56Page 326
قَالَ بَل رَّبُّكُمۡ رَبُّ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ ٱلَّذِي فَطَرَهُنَّ وَأَنَا۠ عَلَىٰ ذَٰلِكُم مِّنَ ٱلشَّٰهِدِينَ ٥٦
He said, "[No], rather, your Lord is the Lord of the heavens and the earth who created them, and I, to that, am of those who testify.
ئىبراھىم ئېيتتى: مەن چاقچاق قىلمىدىم، راست دەۋاتىمەن. سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭلار ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ پەرۋەردىگارىدۇركى، ئۇ زات ئۇلارنى ئىلگىرىكى ئۆرنەكسىز ياراتتى. مەن ئۇ زاتنىڭ سىلەرنىڭمۇ پەرۋەردىگارىڭلار، شۇنداقلا ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭمۇ پەرۋەردىگارى ئىكەنلىكىگە گۇۋاھ بولغۇچىلاردىنمەن. سىلەرنىڭ مەبۇدلىرىڭلارنىڭ بۇنىڭدىن قىلچە نېسىۋىسى يوق.
21:57Page 326
وَتَٱللَّهِ لَأَكِيدَنَّ أَصۡنَٰمَكُم بَعۡدَ أَن تُوَلُّواْ مُدۡبِرِينَ ٥٧
And [I swear] by Allāh, I will surely plan against your idols after you have turned and gone away."
ئىبراھىم قەۋمى ئاڭلىمايدىغان دەرىجىدە: ئاللاھ بىلەن قەسەمكى، سىلەر بايراملىق سىرتقا چىقىپ كەتكىنىڭلاردا بۇتلىرىڭلارغا سىلەر خالىمايدىغان ئىشنى قىلىمەن، دېدى.
21:58Page 327
فَجَعَلَهُمۡ جُذَٰذًا إِلَّا كَبِيرٗا لَّهُمۡ لَعَلَّهُمۡ إِلَيۡهِ يَرۡجِعُونَ ٥٨
So he made them into fragments, except a large one among them, that they might return to it [and question].
ئىبراھىم ئۇلارنىڭ بۇتلىرىنى چېقىپ پارچە - پارچە قىلىۋەتتى. ئۇلار قايتقانلىرىدا بۇتلارنى كىمنىڭ چېقىۋەتكەنلىكىنى سورىشى ئۈچۈن بۇتلارنىڭ چوڭىنى چاقماي قالدۇردى.
21:59Page 327
قَالُواْ مَن فَعَلَ هَٰذَا بِـَٔالِهَتِنَآ إِنَّهُۥ لَمِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ ٥٩
They said, "Who has done this to our gods? Indeed, he is of the wrongdoers."
ئۇلار قايتىپ كېلىپ، بۇتلىرىنىڭ پارچە - پارچە قىلىۋېتىلگەنلىكىنى كۆرۈپ بىر - بىرىگە: مەبۇدلىرىمىزنى كىم مۇشۇنداق قىلىۋەتتى؟ بۇنى كىم قىلغان بولسا، ئۇ ئەلۋەتتە زالىملاردىن ئىكەن. چۈنكى ئۇ كاتتىلاشقا ۋە ئۇلۇغلاشقا لايىق بولغان نەرسىنى خارلاپتۇ، دېيىشتى.
21:60Page 327
قَالُواْ سَمِعۡنَا فَتٗى يَذۡكُرُهُمۡ يُقَالُ لَهُۥٓ إِبۡرَٰهِيمُ ٦٠
They said, "We heard a young man mention them who is called Abraham."
ئۇلارنىڭ بەزىسى: بىز ئىبراھىم ئىسىملىك بىر يىگىتنىڭ ئۇلارنى ئەيىبلەپ يامان سۆزلەرنى قىلغانلىقىنى ئاڭلىغان ئىدۇق، شۇ چېقىۋەتكەن بولۇشى مۇمكىن، دېدى.
21:61Page 327
قَالُواْ فَأۡتُواْ بِهِۦ عَلَىٰٓ أَعۡيُنِ ٱلنَّاسِ لَعَلَّهُمۡ يَشۡهَدُونَ ٦١
They said, "Then bring him before the eyes of the people that they may testify."1
ئۇلارنىڭ كاتتىباشلىرى: ئىبراھىمنى پۈتۈن خالايىق توپلىشىدىغان، ھەممە كۆرىدىغان جايغا ئېلىپ كېلىڭلار، ئۇلارمۇ ئىبراھىمنىڭ ئۆز قىلمىشىنى ئىقرار قىلغانلىقىغا گۇۋاھ بولسۇن، چۈنكى ئۇنىڭ ئىقرارى سىلەرنىڭ ئۇنى جازالىشىڭلارغا پاكىت بولىدۇ، دېدى.
21:62Page 327
قَالُوٓاْ ءَأَنتَ فَعَلۡتَ هَٰذَا بِـَٔالِهَتِنَا يَٰٓإِبۡرَٰهِيمُ ٦٢
They said, "Have you done this to our gods, O Abraham?"
ئۇلار ئىبراھىمنى ئەكېلىپ ئۇنىڭدىن: ئەي ئىبراھىم! بىزنىڭ مەبۇدلىرىمىزغا مۇشۇنداق ناچار قىلىقنى زادى سەن قىلدىڭمۇ؟ دەپ سوراشتى.
21:63Page 327
قَالَ بَلۡ فَعَلَهُۥ كَبِيرُهُمۡ هَٰذَا فَسۡـَٔلُوهُمۡ إِن كَانُواْ يَنطِقُونَ ٦٣
He said, "Rather, this - the largest of them - did it, so ask them, if they should [be able to] speak."
ئىبراھىم ئۇلارنى مازاق قىلىپ، پۈتكۈل خالايىقنىڭ ئالدىدا ئۇلارنىڭ مەبۇتلىرىنىڭ ئاجىزلىقىنى ئوتتۇرىغا چىقىرىش ئۈچۈن: مەن قىلمىدىم، بەلكى بۇتلارنىڭ چوڭى قىلدى. ئەگەر سۆزلىيەلىسە شۇ بۇتلىرىڭلاردىن سوراپ بېقىڭلار، دېدى.
21:64Page 327
فَرَجَعُوٓاْ إِلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ فَقَالُوٓاْ إِنَّكُمۡ أَنتُمُ ٱلظَّٰلِمُونَ ٦٤
So they returned to [blaming] themselves and said [to each other], "Indeed, you are the wrongdoers."
ئۇلار سەل ھوشىنى يىغىپ، ئازراق ئويلىنىۋالغاندىن كېيىن مەبۇدلىرىنىڭ ھېچقانداق پايدا - زىيان ئېلىپ كېلەلمەيدىغانلىقىنى ئېسىگە ئېلىشتى. دېمەك ئۇلار ئاللاھنى قويۇپ شۇ بۇتلارغا چوقۇنۇش ئارقىلىق زالىم بولغان ئىدى.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences