Al-Mukhtasar · Tafsir · in Uyghur
الأعراف
Al-A'raf
The Heights · Meccan · 206 ayahs
سۈرە بەقەرەنىڭ بېشىدا بۇنىڭ ئوخشىشى بايان قىلىنىپ بولغان.
7:2Page 151
كِتَٰبٌ أُنزِلَ إِلَيۡكَ فَلَا يَكُن فِي صَدۡرِكَ حَرَجٞ مِّنۡهُ لِتُنذِرَ بِهِۦ وَذِكۡرَىٰ لِلۡمُؤۡمِنِينَ ٢
[This is] a Book revealed to you, [O Muḥammad] - so let there not be in your breast distress therefrom - that you may warn thereby and as a reminder to the believers.
ئەي پەيغەمبەر! قۇرئان كەرىم ئاللاھ ساڭا نازىل قىلغان كىتابتۇر، شۇڭا ئۇنىڭدىن (قەۋمىڭنىڭ ئۇنى ئىنكار قىلىشىدىن ئەنسىرەپ) قەلبىڭدە سىقىلىش ۋە ئىككىلىنىش بولمىسۇن. ئاللاھ قۇرئاننى ساڭا ئىنسانلارنى ئاگاھلاندۇرۇشۇڭ ۋە شۇ ئارقىلىق دەلىل-پاكىتلارنى كەلتۈرۈشۈڭ ئۈچۈن، شۇنداقلا مۇئمىنلەرگە ۋەز-نەسىھەت قىلىشىڭ ئۈچۈن نازىل قىلدى. چۈنكى مۇئمىنلەر ۋەز-نەسىھەتتىن مەنپەئەت ئالىدۇ.
7:3Page 151
ٱتَّبِعُواْ مَآ أُنزِلَ إِلَيۡكُم مِّن رَّبِّكُمۡ وَلَا تَتَّبِعُواْ مِن دُونِهِۦٓ أَوۡلِيَآءَۗ قَلِيلٗا مَّا تَذَكَّرُونَ ٣
Follow, [O mankind], what has been revealed to you from your Lord and do not follow other than Him any allies. Little do you remember.
ئەي ئىنسانلار! پەرۋەردىگارىڭلار سىلەرگە نازىل قىلغان كىتابقا ۋە پەيغەمبىرىڭلارنىڭ سۈننىتىگە ئەگىشىڭلار، شەيتانلار ياكى ناچار پوپلاردىن ئىبارەت ئۆزۈڭلار دوست دەپ قارىغانلارنىڭ ھاۋايى-ھەۋەسلىرىنىڭ كەينىگە كىرمەڭلار. سىلەر شۇلارنىڭ ھاۋايى-ھەۋەسلىرى ۋەسۋەسە قىلغان نەرسىنى دەپ ئۆزۈڭلارغا نازىل قىلىنغان كىتابنى تاشلاپ ئۇلارنى دوست تۇتىسىلەر، سىلەر تولىمۇ ئاز پەند-نەسىھەت ئالىسىلەر. چۈنكى سىلەر پەند-نەسىھەت قوبۇل قىلغان بولساڭلار، ھەرگىزمۇ باشقا ھەر قانداق نەرسىنى ھەقتىن ئۈستۈن كۆرمەيتتىڭلار، پەيغەمبىرىڭلار ئېلىپ كەلگەن قۇرئانغا ئەگىشىپ، شۇنىڭغا ئەمەل قىلاتتىڭلار ۋە ئۇنىڭدىن باشقىسىنى تاشلايتتىڭلار.
7:4Page 151
وَكَم مِّن قَرۡيَةٍ أَهۡلَكۡنَٰهَا فَجَآءَهَا بَأۡسُنَا بَيَٰتًا أَوۡ هُمۡ قَآئِلُونَ ٤
And how many cities have We destroyed, and Our punishment came to them at night or while they were sleeping at noon.
بىز ھالاك قىلغان شەھەر ئاھالىسىنىڭ تولىسى كۇپۇرلۇقى ۋە ئازغۇنلۇقىدا چىڭ تۇرۇۋېلىۋېدى، ئۇلار كېچە ياكى كۈندۈزدىكى بىخۇت ھالەتلىرىدە بىزنىڭ قاتتىق ئازابىمىز نازىل بولدى - دە، ئۇلاردىن ئازابنى نە ئۆزلىرى، نە ساختا ئىلاھلىرى قايتۇرالمىدى.
7:5Page 151
فَمَا كَانَ دَعۡوَىٰهُمۡ إِذۡ جَآءَهُم بَأۡسُنَآ إِلَّآ أَن قَالُوٓاْ إِنَّا كُنَّا ظَٰلِمِينَ ٥
And their declaration when Our punishment came to them was only that they said, "Indeed, we were wrongdoers!"
ئازاب چۈشكەندىن كېيىن ئۇلارنىڭ ئىشى پەقەت ئاللاھقا كاپىر بولۇش ئارقىلىق ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلغانلىقىنى ئىقرار قىلىشلا بولدى.
7:6Page 151
فَلَنَسۡـَٔلَنَّ ٱلَّذِينَ أُرۡسِلَ إِلَيۡهِمۡ وَلَنَسۡـَٔلَنَّ ٱلۡمُرۡسَلِينَ ٦
Then We will surely question those to whom [a message] was sent, and We will surely question the messengers.
بىز قىيامەت كۈنى پەيغەمبەرلىرىمىزنى ئەۋەتكەن ئۈممەتلەردىن پەيغەمبەرلەرگە نېمە دەپ جاۋاب بەرگەنلىكى ھەققىدە ئەلۋەتتە سورايمىز، پەيغەمبەرلەردىنمۇ يەتكۈزۈشكە بۇيرۇلغان نەرسىلەرنى يەتكۈزگەنلىكى ۋە ئۈممەتلىرىنىڭ ئۇلارغا قانداق ئىنكاس قايتۇرغانلىقى ھەققىدە سورايمىز.
7:7Page 151
فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيۡهِم بِعِلۡمٖۖ وَمَا كُنَّا غَآئِبِينَ ٧
Then We will surely relate [their deeds] to them with knowledge, and We were not [at all] absent.
بىز ئىلمىمىز ئارقىلىق پۈتۈن مەخلۇقاتلارغا دۇنيادا قىلغان ئەمەللىرىنى ئەلۋەتتە ئېيتىپ بېرىمىز، چۈنكى بىز ئۇلارنىڭ پۈتۈن ئەمەللىرىنى چوقۇم بىلىپ تۇراتتۇق، بىزدىن ئۇلارنىڭ ئەمەللىرىدىن ھېچ نەرسە مەخپىي قالمايتتى، بىز ھېچقاچان ئۇلاردىن ئايرىلىپ باقمىدۇق.
7:8Page 151
وَٱلۡوَزۡنُ يَوۡمَئِذٍ ٱلۡحَقُّۚ فَمَن ثَقُلَتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ٨
And the weighing [of deeds] that Day will be the truth. So those whose scales are heavy - it is they who will be the successful.
قىيامەت كۈنى ئەمەللەر قىلچە ناھەقچىلىك ۋە زۇلۇم بولمىغان ئادالەت بىلەن ئۆلچىنىدۇ. ئەمەللەر ئۆلچەنگەن چاغدا ياخشىلىقلىرى يامانلىقلىرىنى بېسىپ چۈشكەن كىشىلەرلا كۆزلىگەن مەقسەتكە يەتكەنلەر ۋە قورققىنىدىن قۇتۇلغانلاردۇر.
7:9Page 151
وَمَنۡ خَفَّتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَٰٓئِكَ ٱلَّذِينَ خَسِرُوٓاْ أَنفُسَهُم بِمَا كَانُواْ بِـَٔايَٰتِنَا يَظۡلِمُونَ ٩
And those whose scales are light - they are the ones who will lose themselves for what injustice they were doing toward Our verses.
ئەمەللەر ئۆلچەنگەن چاغدا يامانلىقلىرى ياخشىلىقلىرىنى بېسىپ كەتكەنلەر بولسا، ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغانلىقلىرى تۈپەيلىدىن قىيامەت كۈنى ئۆزلىرىنى ھالاكەت ھاڭلىرىغا ئېلىپ كېلىش ئارقىلىق زىيانغا ئۇچراتقۇچىلاردۇر.
7:10Page 151
وَلَقَدۡ مَكَّنَّٰكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَجَعَلۡنَا لَكُمۡ فِيهَا مَعَٰيِشَۗ قَلِيلٗا مَّا تَشۡكُرُونَ ١٠
And We have certainly established you upon the earth and made for you therein ways of livelihood. Little are you grateful.
ئەي ئادەم بالىلىرى! شۈبھىسىزكى بىز سىلەرنى زېمىندا يەرلەشتۈردۇق، زېمىندا سىلەرگە ياشاش يوللىرىنى بەرپا قىلدۇق، شۇڭا سىلەر بۇنىڭغا قارىتا ئاللاھقا شۈكۈر قىلىشىڭلار كېرەك ئىدى، لېكىن سىلەرنىڭ شۈكرۈڭلار ناھايىتى ئاز بولدى.
7:11Page 151
وَلَقَدۡ خَلَقۡنَٰكُمۡ ثُمَّ صَوَّرۡنَٰكُمۡ ثُمَّ قُلۡنَا لِلۡمَلَٰٓئِكَةِ ٱسۡجُدُواْ لِأٓدَمَ فَسَجَدُوٓاْ إِلَّآ إِبۡلِيسَ لَمۡ يَكُن مِّنَ ٱلسَّٰجِدِينَ ١١
And We have certainly created you, [O mankind], and given you [human] form. Then We said to the angels, "Prostrate to Adam"; so they prostrated, except for Iblees.1 He was not of those who prostrated.
ئەي ئىنسانلار! شۈبھىسىزكى بىز ئاتاڭلار ئادەمنى ياراتتۇق، ئاندىن ئۇنى ئەڭ گۈزەل قىياپەت ۋە ئەڭ مۇكەممەل قامەتكە كىرگۈزدۇق، ئاندىن كېيىن پەرىشتىلەرنى ھۆرمەت يۈزىسىدىن ئادەمگە سەجدە قىلىشقا بۇيرۇدۇق. ئۇلاردىن ئىبلىستىن باشقىسى بۇيرۇقنى بەجا كەلتۈرۈپ، سەجدە قىلدى، ئەمما ئىبلىس تەكەببۇرلۇق ۋە قارشىلىق قىلىپ سەجدە قىلغىلى ئۇنىمىدى.
7:12Page 152
قَالَ مَا مَنَعَكَ أَلَّا تَسۡجُدَ إِذۡ أَمَرۡتُكَۖ قَالَ أَنَا۠ خَيۡرٞ مِّنۡهُ خَلَقۡتَنِي مِن نَّارٖ وَخَلَقۡتَهُۥ مِن طِينٖ ١٢
[Allāh] said, "What prevented you from prostrating when I commanded you?" [Satan] said, "I am better than him. You created me from fire and created him from clay [i.e., earth]."
ئاللاھ تائالا ئىبلىسقا كايىپ: ئادەمگە سەجدە قىلىش ھەققىدىكى بۇيرۇقۇمنى بەجا كەلتۈرۈشتىن سېنى نېمە توستى؟ دېدى. ئىبلىس رەببىگە جاۋابەن: مېنىڭ ئادەمدىن ئارتۇقلۇقۇم توسۇپ قويدى، چۈنكى سەن مېنى ئوتتىن، ئۇنى لايدىن ياراتتىڭ، ئوت لايدىن ھۆرمەتلىكراقتۇر، دېدى.
7:13Page 152
قَالَ فَٱهۡبِطۡ مِنۡهَا فَمَا يَكُونُ لَكَ أَن تَتَكَبَّرَ فِيهَا فَٱخۡرُجۡ إِنَّكَ مِنَ ٱلصَّٰغِرِينَ ١٣
[Allāh] said, "Descend from it [i.e., Paradise], for it is not for you to be arrogant therein. So get out; indeed, you are of the debased."
ئاللاھ ئىبلىسقا ئېيتتى: جەننەتتىن چۈشۈپ كەت، سېنىڭ بۇ يەردە تەكەببۇرلۇق قىلىش ھەققىڭ يوق، چۈنكى بۇ ياخشى، ئېسىل كىشىلەر تۇرىدىغان جايدۇر، شۇڭا سەن بۇ يەردە تۇرۇشقا لايىق ئەمەس. ئىبلىس! سەن ئۆزۈڭنى ئادەمدىن ھەر قانچە ھۆرمەتلىك دەپ قارىساڭمۇ، يەنىلا ھېچنېمىگە ئەرزىمەس، خار بولغۇچىلاردىنسەن.
7:14Page 152
قَالَ أَنظِرۡنِيٓ إِلَىٰ يَوۡمِ يُبۡعَثُونَ ١٤
[Satan] said, "Reprieve me until the Day they are resurrected."
ئىبلىس: ئەي پەرۋەردىگارىم! مەن ئىنسانلار ئىچىدىن كۈچۈم يەتكەن كىشىلەرنى ئازدۇرۇشۇم ئۈچۈن ماڭا قايتا تىرىلىدىغان كۈنگىچە مۆھلەت بەرسەڭ، دېدى.
ئاللاھ ئىبلىسقا ئېيتتى: ئىبلىس! ساڭا مۆھلەت بېرىلدى. بىرىنچى قېتىم سۈر چېلىنغان كۈندە پۈتۈن مەخلۇقاتلارغا ئۆلۈمنى پۈتۈۋەتتىم، بۇ چاغدا مەخلۇقاتلارنىڭ ھەممىسى ئۆلۈپ، پەقەت ئۇلارنىڭ يېگانە ياراتقۇچىسىلا قېپقالىدۇ.
7:16Page 152
قَالَ فَبِمَآ أَغۡوَيۡتَنِي لَأَقۡعُدَنَّ لَهُمۡ صِرَٰطَكَ ٱلۡمُسۡتَقِيمَ ١٦
[Satan] said, "Because You have put me in error, I will surely sit in wait for them [i.e., mankind] on Your straight path.
ئىبلىس ئېيتتى: سەن مېنى ئازغۇن قىلغانلىقىڭ تۈپەيلىدىن مەن ئادەمگە سەجدە قىلىش ھەققىدىكى بۇيرۇقۇڭنى بەجا كەلتۈرەلمىدىم. ئەمدى مەن قانداق شەكىلدە ئادەم بالىلىرىنىڭ ئاتىسىغا سەجدە قىلىشتىن ئېزىپ كەتكەن بولسام، ئۇلارنىمۇ سېنىڭ توغرا يولۇڭدىن قايتۇرۇپ، ئازدۇرۇش ئۈچۈن ئۇ يول ئۈستىدە چوقۇم ئولتۇرىمەن.
7:17Page 152
ثُمَّ لَأٓتِيَنَّهُم مِّنۢ بَيۡنِ أَيۡدِيهِمۡ وَمِنۡ خَلۡفِهِمۡ وَعَنۡ أَيۡمَٰنِهِمۡ وَعَن شَمَآئِلِهِمۡۖ وَلَا تَجِدُ أَكۡثَرَهُمۡ شَٰكِرِينَ ١٧
Then I will come to them from before them and from behind them and on their right and on their left, and You will not find most of them grateful [to You]."
ئاندىن مەن ئۇلارنى ئاخىرەتتىن بەزدۈرۈش ھەمدە دۇنياغا قىزىقتۇرۇش ئارقىلىق، كۆڭۈللىرىگە گۇمان پەيدا قىلىش ۋە ئەيش-ئىشرەتلەرنى چىرايلىق كۆرسىتىش ئارقىلىق ھەر تەرەپتىن كېلىمەن. ئەي پەرۋەردىگارىم! مەن ئۇلارغا كۇپرىنى ۋەسۋەسە قىلغانلىقىم ئۈچۈن ئۇلارنىڭ كۆپچىلىكنىڭ شۈكۈر قىلغۇچىلار ئەمەسلىكىنى كۆرىسەن.
7:18Page 152
قَالَ ٱخۡرُجۡ مِنۡهَا مَذۡءُومٗا مَّدۡحُورٗاۖ لَّمَن تَبِعَكَ مِنۡهُمۡ لَأَمۡلَأَنَّ جَهَنَّمَ مِنكُمۡ أَجۡمَعِينَ ١٨
[Allāh] said, "Depart from it [i.e., Paradise], reproached and expelled. Whoever follows you among them - I will surely fill Hell with you, all together."
ئاللاھ ئىبلىسقا: ئىبلىس! ئەيىبلەنگەن ۋە رەھمىتىمدىن مەھرۇم قىلىنغان ھالدا جەننەتتىن چىق. قىيامەت كۈنى جەھەننەمنى سەن ۋە سېنىڭ كەينىڭگە كىرىپ ساڭا ئىتائەت قىلغان، ئەمما پەرۋەردىگارىنىڭ بۇيرۇقىغا ئاسىيلىق قىلغانلار بىلەن تولدۇرىمەن، دېدى.
7:19Page 152
وَيَٰٓـَٔادَمُ ٱسۡكُنۡ أَنتَ وَزَوۡجُكَ ٱلۡجَنَّةَ فَكُلَا مِنۡ حَيۡثُ شِئۡتُمَا وَلَا تَقۡرَبَا هَٰذِهِ ٱلشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ ١٩
And "O Adam, dwell, you and your wife, in Paradise and eat from wherever you will but do not approach this tree, lest you be among the wrongdoers."
ئاللاھ ئادەمگە ئېيتتى: ئەي ئادەم! سەن ئايالىڭ ھەۋۋا بىلەن جەننەتتە تۇرغىن. جەننەتتىكى پاك نەرسىلەردىن خالىغىنىڭلارچە يەڭلار، ئەمما بۇ دەرەختىن يەپ سالماڭلار. ئەگەر سىلەر مەن چەكلەپ تۇرساممۇ ئۇ دەرەختىن يېسەڭلار، ئاللاھنىڭ بەلگىلىمىسىدىن ئۆتۈپ كەتكۈچىلەردىن بوپقالىسىلەر.
7:20Page 152
فَوَسۡوَسَ لَهُمَا ٱلشَّيۡطَٰنُ لِيُبۡدِيَ لَهُمَا مَا وُۥرِيَ عَنۡهُمَا مِن سَوۡءَٰتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهَىٰكُمَا رَبُّكُمَا عَنۡ هَٰذِهِ ٱلشَّجَرَةِ إِلَّآ أَن تَكُونَا مَلَكَيۡنِ أَوۡ تَكُونَا مِنَ ٱلۡخَٰلِدِينَ ٢٠
But Satan whispered to them to make apparent to them that which was concealed from them of their private parts. He said, "Your Lord did not forbid you this tree except that you become angels or become of the immortal."
ئىبلىس ئۇلارنىڭ ئەۋرەتلىرىنىڭ مەلۇم قىسمى ئېچىلىپ قېلىشى ئۈچۈن ئۇلارنىڭ قۇلىقىغا پىچىرلاپ: ئاللاھنىڭ سىلەرنى بۇ دەرەختىن يېيىشنى چەكلىشى پەقەت ئىككىڭلارنىڭ پەرىشتە بوپكېتىشىڭلارنى ۋە جەننەتتە مەڭگۈ تۇرۇپ قېلىشىڭلارنى ياقتۇرمىغانلىقى ئۈچۈندۇر، دېدى.
7:21Page 152
وَقَاسَمَهُمَآ إِنِّي لَكُمَا لَمِنَ ٱلنَّٰصِحِينَ ٢١
And he swore [by Allāh] to them, "Indeed, I am to you from among the sincere advisors."
شەيتان ئۇلارغا قەسەم قىلىپ تۇرۇپ: ئى ئادەم ۋە ھەۋۋا! مەن سىلەرگە بەرگەن مەسلىھەتىمدە ئەلۋەتتە سىلەرگە كۈيۈنگۈچىلەردىنمەن، دېدى.
7:22Page 152
فَدَلَّىٰهُمَا بِغُرُورٖۚ فَلَمَّا ذَاقَا ٱلشَّجَرَةَ بَدَتۡ لَهُمَا سَوۡءَٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخۡصِفَانِ عَلَيۡهِمَا مِن وَرَقِ ٱلۡجَنَّةِۖ وَنَادَىٰهُمَا رَبُّهُمَآ أَلَمۡ أَنۡهَكُمَا عَن تِلۡكُمَا ٱلشَّجَرَةِ وَأَقُل لَّكُمَآ إِنَّ ٱلشَّيۡطَٰنَ لَكُمَا عَدُوّٞ مُّبِينٞ ٢٢
So he made them fall, through deception. And when they tasted of the tree, their private parts became apparent to them, and they began to fasten together over themselves from the leaves of Paradise. And their Lord called to them, "Did I not forbid you from that tree and tell you that Satan is to you a clear enemy?"
ئاندىن ئىبلىس ئۇلارنى ئالدامچىلىق ۋە ھىيلىگەرلىك قىلىش ئارقىلىق ئۇلار تۇرۇۋاتقان مەرتىۋىدىن چۈشۈرۈۋەتتى. ئۇلار يېيىش چەكلەنگەن دەرەختىن يېگەندىن كېيىن ئەۋرەتلىرى ئېچىلىپ قالدى. شۇنىڭ بىلەن ئۇلار ئەۋرەتلىرىنى يېپىش ئۈچۈن جەننەتنىڭ يوپۇرماقلىرىنى ئەۋرەتلىرىگە چاپلاشقا باشلىدى. پەرۋەردىگارى ئۇلارغا: مەن سىلەرنى بۇ دەرەختىن يېيىشتىن چەكلىمىگەنمىدىم، سىلەرگە شەيتان ھەقىقەتەن ئوچۇق-ئاشكارا دۈشمەندۇر دېمىگەنمىدىم؟! دەپ نىدا قىلدى.
7:23Page 153
قَالَا رَبَّنَا ظَلَمۡنَآ أَنفُسَنَا وَإِن لَّمۡ تَغۡفِرۡ لَنَا وَتَرۡحَمۡنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ ٱلۡخَٰسِرِينَ ٢٣
They said, "Our Lord, we have wronged ourselves, and if You do not forgive us and have mercy upon us, we will surely be among the losers."
ئادەم بىلەن ھەۋۋا: ئەي پەرۋەردىگارىمىز! بىز سەن يېيىشتىن چەكلىگەن دەرەختىن يېيىش ئارقىلىق ئۆزىمىزگە زۇلۇم قىلدۇق. ئەگەر سەن گۇناھلىرىمىزنى مەغپىرەت قىلمىساڭ، ئۆز رەھمىتىڭ بىلەن بىزگە رەھىم قىلمىساڭ، ئەلۋەتتە بىز دۇنيا ۋە ئاخىرەتتىكى نېسىۋىمىزنى زايە قىلىش ئارقىلىق زىيان تارتقۇچىلاردىن بوپقالىمىز» دېدى.
7:24Page 153
قَالَ ٱهۡبِطُواْ بَعۡضُكُمۡ لِبَعۡضٍ عَدُوّٞۖ وَلَكُمۡ فِي ٱلۡأَرۡضِ مُسۡتَقَرّٞ وَمَتَٰعٌ إِلَىٰ حِينٖ ٢٤
[Allāh] said, "Descend, being to one another enemies. And for you on the earth is a place of settlement and enjoyment [i.e., provision] for a time."
ئاللاھ تائالا ئادەم، ھەۋۋا ۋە ئىبلىسقا: جەننەتتىن زېمىنغا چۈشۈپ كېتىڭلار، چوقۇم بىر-بىرىڭلارغا دۈشمەن بولىسىلەر. زېمىندا سىلەرنىڭ مەلۇم مۇددەتكىچە تۇرىدىغان ئورنۇڭلار بار، بەلگىلەنگەن ۋاقىتقىچە زېمىندىكى نەرسىلەردىن پايدىلانساڭلار بولىدۇ، دېدى.
7:25Page 153
قَالَ فِيهَا تَحۡيَوۡنَ وَفِيهَا تَمُوتُونَ وَمِنۡهَا تُخۡرَجُونَ ٢٥
He said, "Therein you will live, and therein you will die, and from it you will be brought forth."
ئاللاھ تائالا ئادەم، ھەۋۋا ۋە ئۇلارنىڭ بالىلىرىغا خىتاب قىلىپ: ئاللاھ سىلەرگە تەقدىر قىلغان ئەجەل كەلگىچە مۇشۇ زېمىندا ياشايسىلەر، شۇ يەردە ئۆلىسىلەر ۋە شۇنىڭغا دەپنە قىلىنىسىلەر. قايتا تىرىلىش ئۈچۈن قەبرىلىرىڭلاردىن چىقىرىلىسىلەر.
7:26Page 153
يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ قَدۡ أَنزَلۡنَا عَلَيۡكُمۡ لِبَاسٗا يُوَٰرِي سَوۡءَٰتِكُمۡ وَرِيشٗاۖ وَلِبَاسُ ٱلتَّقۡوَىٰ ذَٰلِكَ خَيۡرٞۚ ذَٰلِكَ مِنۡ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ لَعَلَّهُمۡ يَذَّكَّرُونَ ٢٦
O children of Adam, We have bestowed upon you clothing to conceal your private parts and as adornment. But the clothing of righteousness - that is best. That is from the signs of Allāh that perhaps they will remember.
ئەي ئادەم بالىلىرى! ئەۋرەتلىرىڭلارنى يېپىش ئۈچۈن سىلەرگە زۆرۈر بولغان لىباسنى چۈشۈرۈپ بەردۇق، كىشىلەر ئارىسىدا زىننەتلىنىدىغان چىرايلىق كىيىملەرنىمۇ چۈشۈرۈپ بەردۇق. تەقۋادارلىق لىباسى -يەنى ئاللاھ بۇيرۇغان ئىشلارنى بەجا كەلتۈرۈش ۋە چەكلىمىلىرىدىن يېنىش- بۇ ماددىي لىباسلاردىن كۆپ ياخشىدۇر. ئەنە شۇلار ئاللاھ سىلەرگە ئاتا قىلغان نېئمەتلەرنى ئەسلەپ، ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلىشىڭلار ئۈچۈن ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى كۆرسىتىپ بېرىدىغان ئالامەتلەردىندۇر.
7:27Page 153
يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ لَا يَفۡتِنَنَّكُمُ ٱلشَّيۡطَٰنُ كَمَآ أَخۡرَجَ أَبَوَيۡكُم مِّنَ ٱلۡجَنَّةِ يَنزِعُ عَنۡهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوۡءَٰتِهِمَآۚ إِنَّهُۥ يَرَىٰكُمۡ هُوَ وَقَبِيلُهُۥ مِنۡ حَيۡثُ لَا تَرَوۡنَهُمۡۗ إِنَّا جَعَلۡنَا ٱلشَّيَٰطِينَ أَوۡلِيَآءَ لِلَّذِينَ لَا يُؤۡمِنُونَ ٢٧
O children of Adam, let not Satan tempt you as he removed your parents from Paradise, stripping them of their clothing1 to show them their private parts. Indeed, he sees you, he and his tribe, from where you do not see them. Indeed, We have made the devils allies to those who do not believe.
ئەي ئادەم بالىلىرى! شەيتان ئەۋرەتنى ياپىدىغان ماددىي لىباسنى ياكى تەقۋادارلىق لىباسىنى تاشلاتقۇزۇش ئارقىلىق گۇناھ-مەئسىيەتنى چىرايلىق كۆرسىتىپ سىلەرنى ئالداپ قويمىسۇن. ئۇ ئاتا-ئاناڭلارنىمۇ چەكلەنگەن دەرەختىن يېيىشنى چىرايلىق كۆرسىتىش ئارقىلىق ئالدىغان ھەتتا بۇنىڭ ئاقىۋىتى ئۇ ئىككىسىنىڭ جەننەتتىن چىقىرىلىشى ۋە ئەۋرەتلىرىنىڭ ئېچىلىپ قېلىشىغا بېرىپ يەتكەن ئىدى. شەكسىزكى شەيتان ۋە ئۇنىڭ ئەۋلادلىرى سىلەرنى كۆرەلەيدۇ، ئەمما سىلەر ئۇلارنى كۆرەلمەيسىلەر. شۇڭا ئۇنىڭدىن ۋە ئۇنىڭ ئەۋلادلىرىدىن پەخەس بولۇڭلار. شۈبھىسىزكى بىز شەيتانلارنى ئاللاھقا ئىمان ئېيتمايدىغانلارنىڭ دوستى قىلدۇق. ئەمما ياخشى ئەمەللەرنى قىلىدىغان مۇئمىنلەرگە كەلسەك، شەيتانلار ئۇلارنى ئازدۇرالمايدۇ.
7:28Page 153
وَإِذَا فَعَلُواْ فَٰحِشَةٗ قَالُواْ وَجَدۡنَا عَلَيۡهَآ ءَابَآءَنَا وَٱللَّهُ أَمَرَنَا بِهَاۗ قُلۡ إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَأۡمُرُ بِٱلۡفَحۡشَآءِۖ أَتَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ ٢٨
And when they commit an immorality, they say, "We found our fathers doing it, and Allāh has ordered us to do it." Say, "Indeed, Allāh does not order immorality. Do you say about Allāh that which you do not know?"
مۇشرىكلار ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈش، بەيتۇللاھنى يالىڭاچ تاۋاپ قىلىش ۋە شۇنىڭغا ئوخشىغان قاتتىق يامان بىرەر ئىشنى قىلغان چاغدا ئاتا-بوۋىلىرىنىڭ مۇشۇنداق قىلغانلىقىنى بىلىدىغانلىقلىرىنى، ئاللاھنىڭمۇ ئۆزلىرىنى مۇشۇنداق قىلىشقا بۇيرۇغانلىقىنى باھانە قىلىشىدۇ. ئۇلارغا رەددىيە بېرىپ ئېيتقىنكى: ئاللاھ ھېچقاچان گۇناھ-مەئسىيەتكە بۇيرۇمايدىغان، ئەكسىچە ئۇنىڭدىن توسىدىغان تۇرسا، سىلەر قانداقسىگە بۇنى ئۇنىڭغا چاپلايسىلەر؟ ئەي مۇشرىكلار! ئۆزۈڭلار بىلمەيدىغان نەرسىنى ئاللاھقا يالغاندىن بوھتان چاپلامسىلەر؟
7:29Page 153
قُلۡ أَمَرَ رَبِّي بِٱلۡقِسۡطِۖ وَأَقِيمُواْ وُجُوهَكُمۡ عِندَ كُلِّ مَسۡجِدٖ وَٱدۡعُوهُ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَۚ كَمَا بَدَأَكُمۡ تَعُودُونَ ٢٩
Say, [O Muḥammad], "My Lord has ordered justice and that you direct yourselves [to the Qiblah] at every place [or time] of prostration, and invoke Him, sincere to Him in religion." Just as He originated you, you will return [to life] -
ئەي مۇھەممەد! بۇ مۇشرىكلارغا ئېيتقىنكى: ئاللاھ ھەقىقەتەن ئادالەتكە بۇيرۇدى، ھېچقاچان گۇناھ-مەئسىيەتكە بۇيرۇغىنى يوق، ئۇ پۈتۈن ئىبادەتلەرنى ئۆزىگە خالىس قىلىشىڭلارنى، بولۇپمۇ مەسجىدلەردە ئىتائەتنى پەقەت ئۇنىڭغىلا قىلغان ھالدا ئىخلاسمەنلىك بىلەن دۇئا قىلىشىڭلارنى بۇيرۇدى. ئۇ سىلەرنى دەسلەپتە يوقتىن بار قىلغىنىدەك يەنە بىر قېتىم قايتا تىرگۈزەلەيدۇ. سىلەرنى دەسلەپتە يارىتىشقا قادىر بولغان زات قايتا يارىتىشقا ۋە تىرگۈزۈشكە ئەلۋەتتە قادىردۇر.
7:30Page 153
فَرِيقًا هَدَىٰ وَفَرِيقًا حَقَّ عَلَيۡهِمُ ٱلضَّلَٰلَةُۚ إِنَّهُمُ ٱتَّخَذُواْ ٱلشَّيَٰطِينَ أَوۡلِيَآءَ مِن دُونِ ٱللَّهِ وَيَحۡسَبُونَ أَنَّهُم مُّهۡتَدُونَ ٣٠
A group [of you] He guided, and a group deserved [to be in] error. Indeed, they [i.e., the latter] had taken the devils as allies instead of Allāh while they thought that they were guided.
ھەقىقەتەن ئاللاھ ئىنسانلارنى ئىككى گۇرۇھ قىلدى، سىلەردىن بىر گۇرۇھقا توغرا يولنى كۆرسىتىپ، ھىدايەت سەۋەبلىرىنى قولايلاشتۇرۇپ بەردى، ھىدايەت يولىدىكى توسالغۇلارنى يوق قىلدى. يەنە بىر گۇرۇھ كىشىلەر بولسا ھەق يولدىن ئېزىپ كېتىشكە تېگىشلىك بولدى. بۇنداق بولۇشى ئۇلارنىڭ ئاللاھنى قويۇپ شەيتانلارنى دوست تۇتۇۋالغانلىقلىرى ھەمدە نادانلىقتىن ئۇلارغا بويسۇنغانلىقلىرى ئۈچۈندۇر. ھالبۇكى ئۇلار ئۆزلىرىنى توغرا يولنى تاپقانلار، دەپ ئويلايدۇ.
7:31Page 154
۞ يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ خُذُواْ زِينَتَكُمۡ عِندَ كُلِّ مَسۡجِدٖ وَكُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ وَلَا تُسۡرِفُوٓاْۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡمُسۡرِفِينَ ٣١
O children of Adam, take your adornment [i.e., wear your clothing] at every masjid,1 and eat and drink, but be not excessive. Indeed, He likes not those who commit excess.
ئەي ئادەم بالىلىرى! ناماز ئوقۇغاندا ۋە تاۋاپ قىلغىنىڭلاردا ئەۋرىتىڭلارنى يېپىپ تۇرىدىغان ۋە سىلەرگە زىننەت بولىدىغان پاك-پاكىزە كىيىمىڭلارنى كىيىڭلار، ئاللاھ ھالال قىلغان پاك نەرسىلەردىن يەڭلار، ئىچىڭلار، بۇ ئىشلاردا نورمال چەكتىن ئېشىپ، ھالالدىن ھارامغا ئۆتۈپ كەتمەڭلار. ئاللاھ ھەقىقەتەن نورمال چەكتىن ئاشقۇچىلارنى ياقتۇرمايدۇ.
7:32Page 154
قُلۡ مَنۡ حَرَّمَ زِينَةَ ٱللَّهِ ٱلَّتِيٓ أَخۡرَجَ لِعِبَادِهِۦ وَٱلطَّيِّبَٰتِ مِنَ ٱلرِّزۡقِۚ قُلۡ هِيَ لِلَّذِينَ ءَامَنُواْ فِي ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا خَالِصَةٗ يَوۡمَ ٱلۡقِيَٰمَةِۗ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٖ يَعۡلَمُونَ ٣٢
Say, "Who has forbidden the adornment of [i.e., from] Allāh which He has produced for His servants and the good [lawful] things of provision?" Say, "They are for those who believed during the life of this world, exclusively [for them] on the Day of Resurrection." Thus do We detail the verses for a people who know.
ئەي پەيغەمبەر! ئاللاھ ھالال قىلغان لىباسلارنى ۋە پاك رىزىقلارنى ھارام قىلىدىغان مۇشرىكلارغا رەددىيە بېرىپ ئېيتقىنكى، سىلەرنىڭ زىننىتىڭلار بولغان لىباسنى كىم ھارام قىلدى؟ ئاللاھ سىلەرگە رىزىق قىلىپ بەرگەن پاك يېمەك-ئىچمەك ۋە باشقا نەرسىلەرنى سىلەرگە كىم ھارام قىلدى؟ ئەي پەيغەمبەر! ئېيتقىنكى، ھاياتىي دۇنيادا مۇئمىنلەرگە بېرىلگەن ئاشۇ پاك نەرسىلەر -گەرچە ئۇلارغا دۇنيادا باشقىلار شېرىك بولۇۋالغان بولسىمۇ- قىيامەت كۈنى مۇئمىنلەرگىلا مەنسۇپتۇر، قىيامەتتە كاپىرلار ئۇنىڭغا شېرىك بولالمايدۇ. چۈنكى جەننەت كاپىرلارغا ھارام قىلىنغان. چۈشىنىدىغان كىشىلەر ئۈچۈن ئايەتلىرىمىزنى شۇنداق تەپسىلىي بايان قىلىمىز. چۈنكى ئۇلار بۇ ئايەتلەردىن مەنپەئەت ئالالايدۇ.
7:33Page 154
قُلۡ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ ٱلۡفَوَٰحِشَ مَا ظَهَرَ مِنۡهَا وَمَا بَطَنَ وَٱلۡإِثۡمَ وَٱلۡبَغۡيَ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَأَن تُشۡرِكُواْ بِٱللَّهِ مَا لَمۡ يُنَزِّلۡ بِهِۦ سُلۡطَٰنٗا وَأَن تَقُولُواْ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ ٣٣
Say, "My Lord has only forbidden immoralities - what is apparent of them and what is concealed - and sin,1 and oppression without right, and that you associate with Allāh that for which He has not sent down authority, and that you say about Allāh that which you do not know."
ئەي پەيغەمبەر! ئاللاھ ھالال قىلغان نەرسىلەرنى ھارام قىلىدىغان مۇشرىكلارغا ئېيتقىنكى، ئاللاھ ھەقىقەتەن بەندىلىرىگە ئاشكارا ۋە يوشۇرۇن قەبىھ گۇناھلارنى ھارام قىلدى. پۈتۈن گۇناھ-مەئسىيەتلەرنى، كىشىلەرنىڭ جانلىرى، ماللىرى ۋە يۈز-ئابرويلىرىغا ناھەق چېقىلىشنى ھارام قىلدى. ھېچبىر پاكىتسىز ھالەتتە باشقا نەرسىلەرنى ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈشۈڭلارنى ھارام قىلدى، ئاللاھنىڭ ئىسىملىرى، سۈپەتلىرى، ئىش-ھەرىكەتلىرى ۋە شەرىئىتىدە بىلمەستىن سۆزلەشنى ھارام قىلدى.
7:34Page 154
وَلِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٞۖ فَإِذَا جَآءَ أَجَلُهُمۡ لَا يَسۡتَأۡخِرُونَ سَاعَةٗ وَلَا يَسۡتَقۡدِمُونَ ٣٤
And for every nation is a [specified] term. So when their time has come, they will not remain behind an hour, nor will they precede [it].
ھەر ئەسىر ۋە دەۋرنىڭ بەلگىلەنگەن مۇئەييەن ۋاقتى بار. ئۇلارنىڭ بەلگىلەنگەن ۋاقتى كەلگەندە ئۇلار ئازراقمۇ ئىلگىرى-كېيىن بولمايدۇ.
7:35Page 154
يَٰبَنِيٓ ءَادَمَ إِمَّا يَأۡتِيَنَّكُمۡ رُسُلٞ مِّنكُمۡ يَقُصُّونَ عَلَيۡكُمۡ ءَايَٰتِي فَمَنِ ٱتَّقَىٰ وَأَصۡلَحَ فَلَا خَوۡفٌ عَلَيۡهِمۡ وَلَا هُمۡ يَحۡزَنُونَ ٣٥
O children of Adam, if there come to you messengers from among you relating to you My verses [i.e., scriptures and laws], then whoever fears Allāh and reforms - there will be no fear concerning them, nor will they grieve.
ئەي ئادەم بالىلىرى! سىلەرگە ئۆز ئىچىڭلاردىن مەن تەرەپتىن ئەۋەتىلگەن، ئۆزلىرىگە نازىل قىلىنغان كىتابلىرىمنى ئوقۇپ بېرىدىغان پەيغەمبەرلەر كەلسە ئۇلارغا ئىتائەت قىلىڭلار، ئۇلار ئېلىپ كەلگەنگە ئەگىشىڭلار. ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇش، چەكلىمىلىرىدىن يېنىش ئارقىلىق ئاللاھقا تەقۋادار بولغان، ئەمەللىرىنى تۈزەتكەنلەرگە قىيامەت كۈنى قورقۇنچ بولمايدۇ، ئۇلار دۇنيانىڭ نېسىۋىلىرىدىن قولىدىن كەتكەنگە قايغۇرمايدۇ.
7:36Page 154
وَٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَٱسۡتَكۡبَرُواْ عَنۡهَآ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ٣٦
But the ones who deny Our verses and are arrogant toward them - those are the companions of the Fire; they will abide therein eternally.
ئەمما ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلىپ، ئۇنىڭغا ئىمان كەلتۈرمىگەن، پەيغەمبەرلىرى ئېلىپ كەلگەن كىتابقا ئەمەل قىلىشتىن چوڭچىلىق قىلغان كاپىرلارغا كەلسەك، ھەقىقەتەن ئۇلار دوزاختا مەڭگۈ قالىدىغان ئەھلى دوزىخىيلاردۇر.
7:37Page 154
فَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوۡ كَذَّبَ بِـَٔايَٰتِهِۦٓۚ أُوْلَٰٓئِكَ يَنَالُهُمۡ نَصِيبُهُم مِّنَ ٱلۡكِتَٰبِۖ حَتَّىٰٓ إِذَا جَآءَتۡهُمۡ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوۡنَهُمۡ قَالُوٓاْ أَيۡنَ مَا كُنتُمۡ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِۖ قَالُواْ ضَلُّواْ عَنَّا وَشَهِدُواْ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمۡ أَنَّهُمۡ كَانُواْ كَٰفِرِينَ ٣٧
And who is more unjust than one who invents about Allāh a lie or denies His verses? Those will attain their portion of the decree1 until, when Our messengers [i.e., angels] come to them to take them in death, they will say, "Where are those you used to invoke besides Allāh?" They will say, "They have departed from us," and will bear witness against themselves that they were disbelievers.
ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈش، ياكى ئاللاھنى كەمسىتىش ۋە ياكى ئاللاھ دېمىگەننى دېيىش ئارقىلىق ئاللاھ نامىدىن يالغاننى توقۇغان، ياكى ئاللاھنىڭ توغرا يولغا باشلىغۇچى روشەن ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغان ئادەمدىنمۇ زالىمراق ئادەم يوق. ئەنە شۇلار دۇنيانىڭ نازۇ-نېئمەتلىرىدىن پەقەت لەۋھۇلمەھفۇزدا پىشانىسىگە پۈتۈۋېتىلگەن نېسىۋىگىلا ئېرىشەلەيدۇ. ئۆلۈم پەرىشتىسى ۋە باشقا ياردەمچى پەرىشتىلەر ئۇلارنىڭ جانلىرىنى ئالغىلى كەلگەن چاغدا پەرىشتىلەر ئۇلارغا كايىپ: سىلەر ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنغان ئىلاھلىرىڭلار قېنى؟ شۇلارنى چاقىرىڭلار، سىلەرگە ئەسقېتىپ باقسۇن، دەيدۇ. مۇشرىكلار پەرىشتىلەرگە: بىز چوقۇنغان ئىلاھلار بىزنى تاشلاپ كەتتى، ھازىر ئۇلارنىڭ قەيەردىلىكىنى بىلمەيمىز، دەيدۇ. ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ كاپىر بولغانلىقىنى ئىقرار قىلىشتى. لېكىن ئۇلارنىڭ بۇ ۋاقىتتىكى ئىقرارى ئۆزلىرىگە قارشى پاكىت بولۇپ، ئۇلارغا قىلچە ئەسقاتمايدۇ.
7:38Page 155
قَالَ ٱدۡخُلُواْ فِيٓ أُمَمٖ قَدۡ خَلَتۡ مِن قَبۡلِكُم مِّنَ ٱلۡجِنِّ وَٱلۡإِنسِ فِي ٱلنَّارِۖ كُلَّمَا دَخَلَتۡ أُمَّةٞ لَّعَنَتۡ أُخۡتَهَاۖ حَتَّىٰٓ إِذَا ٱدَّارَكُواْ فِيهَا جَمِيعٗا قَالَتۡ أُخۡرَىٰهُمۡ لِأُولَىٰهُمۡ رَبَّنَا هَٰٓؤُلَآءِ أَضَلُّونَا فَـَٔاتِهِمۡ عَذَابٗا ضِعۡفٗا مِّنَ ٱلنَّارِۖ قَالَ لِكُلّٖ ضِعۡفٞ وَلَٰكِن لَّا تَعۡلَمُونَ ٣٨
[Allāh] will say, "Enter among nations which had passed on before you of jinn and mankind into the Fire." Every time a nation enters, it will curse its sister1 until, when they have all overtaken one another therein, the last of them2 will say about the first of them,3 "Our Lord, these had misled us, so give them a double punishment of the Fire." He will say, "For each is double, but you do not know."
پەرىشتىلەر ئۇلاغا: ئەي مۇشرىكلار! سىلەردىن ئىلگىرى كۇپۇرلۇق ۋە ئازغۇنلۇق ئۈستىدە ئۆتكەن جىنلار ۋە ئىنسانلاردىن بولغان كىشىلەرنىڭ قاتارىدا دوزاخقا كىرىڭلار، دەيدۇ. ھەرقاچان بىر ئۈممەت دوزاخقا كىرسە، ئۆزىدىن ئىلگىرى دوزاخقا كىرگەن ھەمجىنسلىرىغا لەنەت ئوقۇيدۇ. ئۇلارنىڭ ھەممىسى دوزاخقا كىرىپ بىر يەرگە جەم بولغاندا ئۇلاردىن كېيىن كىرگەنلەر تۆۋەن تەبىقىدىكى ئەگەشكۈچىلەر بولۇپ، ئىلگىرىكى مۆتىۋەر كاتتىباشلىرىغا: ئەي پەرۋەردىگارىمىز! مۇشۇ كاتتىباشلار بىزنى توغرا يولدىن ئازدۇرۇۋەتكەنتى، ئۇلار بىزگە ئازغۇنلۇقنى پەردازلاپ كۆرسەتكەنلىكى ئۈچۈن ئۇلارنى ھەسسىلەپ ئازابلىساڭ، دەيدۇ. ئاللاھ ئۇلارغا جاۋابەن: ئاراڭلاردىن ھەر گۇرۇھنىڭ ئازابتىن ھەسسىلەپ نېسىۋىسى بار، لېكىن سىلەر بۇنى بىلمەيسىلەر.
7:39Page 155
وَقَالَتۡ أُولَىٰهُمۡ لِأُخۡرَىٰهُمۡ فَمَا كَانَ لَكُمۡ عَلَيۡنَا مِن فَضۡلٖ فَذُوقُواْ ٱلۡعَذَابَ بِمَا كُنتُمۡ تَكۡسِبُونَ ٣٩
And the first of them will say to the last of them, "Then you had not any favor over us, so taste the punishment for what you used to earn."
ئۇلارنىڭ ئارىسىدىكى ئەگەشتۈرگۈچىلەر ئەگەشكۈچىلەرگە: سىلەردىن ئازابنى يەڭگىللىتىدىغانغا بىزدىن ھېچبىر ئارتۇقچىلىقىڭلار يوق، بۈگۈن پەقەت سىلەرنىڭ قىلمىش-ئەتمىشلىرىڭلارلا قاتارغا ئېلىنىدۇ، ساختىلىققا ئەگەشكىنىڭلارغا باھانە ئاقمايدۇ. شۇڭا ئۆزۈڭلارنىڭ كۇپۇرلۇق ۋە ئاسىيلىقى تۈپەيلى بىز تېتىغان ئازابنى ئەمدى سىلەرمۇ تېتىڭلار، دەيدۇ.
7:40Page 155
إِنَّ ٱلَّذِينَ كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَٱسۡتَكۡبَرُواْ عَنۡهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمۡ أَبۡوَٰبُ ٱلسَّمَآءِ وَلَا يَدۡخُلُونَ ٱلۡجَنَّةَ حَتَّىٰ يَلِجَ ٱلۡجَمَلُ فِي سَمِّ ٱلۡخِيَاطِۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلۡمُجۡرِمِينَ ٤٠
Indeed, those who deny Our verses and are arrogant toward them - the gates of Heaven will not be opened for them, nor will they enter Paradise until a camel enters into the eye of a needle [i.e., never]. And thus do We recompense the criminals.
شۈبھىسىزكى بىزنىڭ روشەن ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغان ۋە ئۇنىڭغا بويسۇنۇشتىن تەكەببۇرلۇق قىلغانلار ھەرقانداق ياخشىلىقتىن ئۈمىد ئۈزگۈچىلەردۇر. ئۇلار كاپىر بولغانلىقى ئۈچۈن ھايات ۋاقتىدا قىلغان ئەمەللىرىگە، ئۆلگەن چېغىدا روھلىرىغا ئاسماننىڭ ئىشىكلىرى ئېچىلمايدۇ، ئۇلار -ھايۋاناتلارنىڭ ئەڭ چوڭى بولغان- تۆگە ئەڭ كىچىك تۆشۈك يىڭنىنىڭ قۇلىقىدىن ئۆتمىگۈچە مەڭگۈ جەننەتكە كىرەلمەيدۇ، تۆگىنىڭ يىڭنىنىڭ قۇلىقىدىن ئۆتۈشى مۇمكىن ئەمەس، دېمەك ئۇلارنىڭ جەننەتكە كىرىشىمۇ مۇمكن ئەمەس. ئاللاھ گۇناھلىرى بەك كۆپ بوپكەتكەنلەرنى ئەنە شۇنداق جازالايدۇ.
7:41Page 155
لَهُم مِّن جَهَنَّمَ مِهَادٞ وَمِن فَوۡقِهِمۡ غَوَاشٖۚ وَكَذَٰلِكَ نَجۡزِي ٱلظَّٰلِمِينَ ٤١
They will have from Hell a bed and over them coverings [of fire]. And thus do We recompense the wrongdoers.
ھەقىقەتنى ئىنكار قىلغان تەكەببۇرلارنىڭ جەھەننەمدە ئاستىغا سالىدىغان كۆرپىسىمۇ، ئۈستىگە يېپىنىدىغان يېپىنچىسىمۇ ئوتتىن بولىدۇ. بىز ئاللاھنىڭ بەلگىلىمىلىرىدىن ئۆتۈپ كەتكۈچىلەرنى ئاللاھقا بولغان كۇپۇرلۇقى ۋە ئۇنىڭدىن يۈز ئۆرۈگەنلىكى تۈپەيلىدىن مۇشۇنداق جازالايمىز.
7:42Page 155
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَا نُكَلِّفُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَآ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِۖ هُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ ٤٢
But those who believed and did righteous deeds - We charge no soul except [within] its capacity. Those are the companions of Paradise; they will abide therein eternally.
پەرۋەردىگارىغا ئىمان ئېيتقان ۋە كۈچىنىڭ يېتىشىچە ياخشى ئەمەل قىلغانلار-ئاللاھ ھېچكىمنى قۇربى يەتمەيدىغان ئىشقا تەكلىپ قىلمايدۇ-، ئەنە شۇلار جەننەت ئەھلىدۇر، ئۇلار جەننەتتە مەڭگۈ قالىدۇ.
7:43Page 155
وَنَزَعۡنَا مَا فِي صُدُورِهِم مِّنۡ غِلّٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهِمُ ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ وَقَالُواْ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِ ٱلَّذِي هَدَىٰنَا لِهَٰذَا وَمَا كُنَّا لِنَهۡتَدِيَ لَوۡلَآ أَنۡ هَدَىٰنَا ٱللَّهُۖ لَقَدۡ جَآءَتۡ رُسُلُ رَبِّنَا بِٱلۡحَقِّۖ وَنُودُوٓاْ أَن تِلۡكُمُ ٱلۡجَنَّةُ أُورِثۡتُمُوهَا بِمَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ٤٣
And We will have removed whatever is within their breasts of resentment,1 [while] flowing beneath them are rivers. And they will say, "Praise to Allāh, who has guided us to this; and we would never have been guided if Allāh had not guided us. Certainly the messengers of our Lord had come with the truth." And they will be called, "This is Paradise, which you have been made to inherit for what you used to do."
ئاللاھنىڭ جەننەت ئەھلىنىڭ قەلبلىرىدىكى ئۆچمەنلىك ۋە ئاداۋەتنى ئېلىپ تاشلىشى، ئۇلارنىڭ ئاستىدىن ئۆستەڭلەرنى ئاققۇزۇشى جەننەتتە ئۇلارغا بېرىلگەن نېئمەتنىڭ مۇكەممەللىكلىرىنىڭ بىرىدۇر. ئۇلار ئاللاھنىڭ ئۆزلىرىگە ئاتا قىلغان نېئمەتلىرىنى ئېتىراپ قىلىپ: جىمى ھەمدۇسانا بىزنى مۇشۇ مەرتىۋىگە ئېرىشتۈرگەن ياخشى ئەمەللەرگە مۇۋەپپەق قىلغان ئاللاھقا خاستۇر، ئەگەر ئاللاھ بىزنى مۇۋەپپەق قىلمىغان بولسا بىز بۇنىڭغا ھەرگىزمۇ ئېرىشەلمەيتتۇق. ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىمىزنىڭ پەيغەمبەرلىرى ھېچقانداق شەك بولمىغان ھەقىقەتنى، مۇكاپات ۋەدىسى ۋە ئازاب تەھدىتلىرىدە راست بولغان سۆزنى ئېلىپ كەپتىكەن، دېيىشىدۇ. ئۇلارنىڭ ئىچىدە بىر جاكارچى: پەيغەمبەرلىرىم دۇنيادا سىلەرگە خەۋەر قىلغان جەننەت مانا مۇشۇ، ئاللاھ ئۆز رازىلىقىنى كۆزلەپ قىلغان ياخشى ئەمەللىرىڭلار سەۋەبىدىن سىلەرگە جەننەتنى بەردى، دەپ جاكارلايدۇ.
7:44Page 156
وَنَادَىٰٓ أَصۡحَٰبُ ٱلۡجَنَّةِ أَصۡحَٰبَ ٱلنَّارِ أَن قَدۡ وَجَدۡنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقّٗا فَهَلۡ وَجَدتُّم مَّا وَعَدَ رَبُّكُمۡ حَقّٗاۖ قَالُواْ نَعَمۡۚ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنُۢ بَيۡنَهُمۡ أَن لَّعۡنَةُ ٱللَّهِ عَلَى ٱلظَّٰلِمِينَ ٤٤
And the companions of Paradise will call out to the companions of the Fire, "We have already found what our Lord promised us to be true. Have you found what your Lord promised to be true?" They will say, "Yes." Then an announcer will announce among them, "The curse of Allāh shall be upon the wrongdoers
ئەھلى جەننەت بىلەن ئەھلى دوزىخىيلاردىن ھەربىرى ئۆزلىرىگە تەييارلانغان ئورۇنلىرىغا كىرىپ بولغاندىن كېيىن جەننەت ئەھلى دوزاخ ئەھلىگە: پەرۋەردىگارىمىز بىزگە ۋەدە قىلغان جەننەتنىڭ راستىنلا ھەقىقەت ئىكەنلىكىنى بىلدۇق، چۈنكى ئۇ بىزنى ئۇنىڭغا كىرگۈزدى. ئەي كاپىرلار! سىلەرمۇ ئاللاھ سىلەرگە تەھدىت قىلغان دوزاخنىڭ راستىنلا ھەقىقەت ئىكەنلىكىنى بىلدىڭلارمۇ؟ دەپ توۋلايدۇ. كاپىرلار: بىزمۇ ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىمىز تەھدىت قىلغان دوزاخنىڭ راستلىقىنى بىلدۇق، دەيدۇ. ئارقىدىنلا بىر جاكارچى ئاللاھقا دۇئا قىلىپ: ئاللاھ زالىملارنى رەھمىتىدىن يىراق قىلسۇن، چۈنكى ئۇلارغا ئاللاھنىڭ رەھمەت ئىشىكلىرى ئېچىلغان ئىدى، ئەمما ئۇلار ھاياتىي دۇنيادا ئۇنىڭدىن يۈز ئۆرۈگەن، دەپ نىدا قىلىدۇ.
7:45Page 156
ٱلَّذِينَ يَصُدُّونَ عَن سَبِيلِ ٱللَّهِ وَيَبۡغُونَهَا عِوَجٗا وَهُم بِٱلۡأٓخِرَةِ كَٰفِرُونَ ٤٥
Who averted [people] from the way of Allāh and sought to make it [seem] deviant while they were, concerning the Hereafter, disbelievers."
بۇ زالىملار ئاللاھنىڭ يولىدىن ئۆزلىرىمۇ يۈز ئۆرۈپ، باشقىلارنىمۇ يۈز ئۆرۈشكە مەجبۇرلايتتى. ئۇلار كىشىلەرنىڭ ھەق يولدا ماڭماسلىقى ئۈچۈن بۇ يولنىڭ ئەگرى بولۇشىنى ئۈمىد قىلىشاتتى. شۇنداقلا ئۇلار ئاخىرەتكە كاپىر بولغاچقا، ئۇنىڭغا ھېچقانداق تەييارلىقمۇ قىلمىغان.
7:46Page 156
وَبَيۡنَهُمَا حِجَابٞۚ وَعَلَى ٱلۡأَعۡرَافِ رِجَالٞ يَعۡرِفُونَ كُلَّۢا بِسِيمَىٰهُمۡۚ وَنَادَوۡاْ أَصۡحَٰبَ ٱلۡجَنَّةِ أَن سَلَٰمٌ عَلَيۡكُمۡۚ لَمۡ يَدۡخُلُوهَا وَهُمۡ يَطۡمَعُونَ ٤٦
And between them will be a partition [i.e., wall], and on [its] elevations are men1 who recognize all2 by their mark. And they call out to the companions of Paradise, "Peace be upon you." They have not [yet] entered it, but they long intensely.
جەننەت ئەھلى ۋە دەۋزەخ ئەھلىدىن ئىبارەت بۇ ئىككى گۇرۇھ ئارىسىدا «ئەئراف» دېيىلىدىغان ئېگىز بىر توسما بار بولۇپ، بۇ توسمىنىڭ ئۈستىدە ياخشىلىقى بىلەن يامانلىقى تەڭلىشىپ قالغان بىر توپ كىشىلەر بار. ئۇلار جەننەت ئەھلىنى يۈزلىرىنىڭ ئاقلىقىغا ئوخشاش ئالامەتلىرىدىن، دوزاخ ئەھلىنى يۈزلىرىنىڭ قارىلىقىغا ئوخشاش ئالامەتلىرىدىن تونۇيدۇ. بۇلار جەننەت ئەھلىنى ھۆرمەتلەش يۈزىسىدىن: سىلەرگە ئامانلىق تىلەيمىز، دەپ توۋلايدۇ. جەننەت ئەھلى تېخىچە جەننەتكە كىرمىگەن بولۇپ، ئۇلار ئاللاھنىڭ رەھمىتى بىلەن جەننەتكە كىرىشنى ئۈمىد قىلىدۇ.
7:47Page 156
۞ وَإِذَا صُرِفَتۡ أَبۡصَٰرُهُمۡ تِلۡقَآءَ أَصۡحَٰبِ ٱلنَّارِ قَالُواْ رَبَّنَا لَا تَجۡعَلۡنَا مَعَ ٱلۡقَوۡمِ ٱلظَّٰلِمِينَ ٤٧
And when their eyes are turned toward the companions of the Fire, they say, "Our Lord, do not place us with the wrongdoing people."
ئەئرافتىكىلەر ئەھلى دوزاخ تەرەپكە بۇرۇلۇپ، ئۇلار دۇچار بولغان قاتتىق ئازابنى كۆرگىنىدە ئاللاھقا دۇئا قىلىپ: « ئەي رەببىمىز! بىزنى ساڭا كاپىر بولغان ۋە شېرىك كەلتۈرگەن زالىملار بىلەن بىرگە قىلمىغىن، دەيدۇ.
7:48Page 156
وَنَادَىٰٓ أَصۡحَٰبُ ٱلۡأَعۡرَافِ رِجَالٗا يَعۡرِفُونَهُم بِسِيمَىٰهُمۡ قَالُواْ مَآ أَغۡنَىٰ عَنكُمۡ جَمۡعُكُمۡ وَمَا كُنتُمۡ تَسۡتَكۡبِرُونَ ٤٨
And the companions of the Elevations will call to men [within Hell] whom they recognize by their mark, saying, "Of no avail to you was your gathering1 and [the fact] that you were arrogant."
ئەئرافتىكىلەر دوزاخقا كىرگەن كاپىرلارنى يۈزلىرىنىڭ قارىلىقى ۋە كۆزلىرىنىڭ كۆكلىكىدىن تونۇپ ئۇلارغا: توپلىغان ماللىرىڭلار ۋە ئادەملىرىڭلار سىلەرگە قىلچە ئەسقاتمايدۇ، سىلەرنىڭ تەكەببۇرلۇق ۋە چوڭچىلىق قىلىپ ھەقتىن يۈز ئۆرۈگىنىڭلارمۇ ئەسقاتمايدۇ، دەيدۇ.
7:49Page 156
أَهَٰٓؤُلَآءِ ٱلَّذِينَ أَقۡسَمۡتُمۡ لَا يَنَالُهُمُ ٱللَّهُ بِرَحۡمَةٍۚ ٱدۡخُلُواْ ٱلۡجَنَّةَ لَا خَوۡفٌ عَلَيۡكُمۡ وَلَآ أَنتُمۡ تَحۡزَنُونَ ٤٩
[Allāh will say], "Are these1 the ones whom you [inhabitants of Hell] swore that Allāh would never offer them mercy? Enter Paradise, [O people of the Elevations]. No fear will there be concerning you, nor will you grieve."
ئاللاھ كاپىرلارغا كايىپ: سىلەر ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە ئىرىشەلمەيدۇ، دەپ قەسەم قىلغان كىشىلەر مۇشۇلارمۇ؟ دەيدۇ. ئاللاھ مۇئمىنلەرگە: ئەي مۇئمىنلەر! جەننەتكە كىرىڭلار، ئۈزۈلمەس نېئمەتكە ئېرىشكىنىڭلار ئۈچۈن كەلگۈسىدە ھېچقانداق قورقۇنچ بولمايدۇ، دۇنيادا قولدىن كەتكەن مەنپەئەتلەرگىمۇ قايغۇرمايسىلەر، دەيدۇ.
7:50Page 156
وَنَادَىٰٓ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِ أَصۡحَٰبَ ٱلۡجَنَّةِ أَنۡ أَفِيضُواْ عَلَيۡنَا مِنَ ٱلۡمَآءِ أَوۡ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُۚ قَالُوٓاْ إِنَّ ٱللَّهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ ٥٠
And the companions of the Fire will call to the companions of Paradise, "Pour upon us some water or from whatever Allāh has provided you." They will say, "Indeed, Allāh has forbidden them both to the disbelievers
دوزاخ ئەھلى جەننەتتىكىلەرگە يالۋۇرۇپ: ئەي جەننەت ئەھلى! بىزگە سۇ ياكى ئاللاھ سىلەرگە رىزىق قىلىپ بەرگەن يېمەكلىكتىن بېرىڭلار، دەپ توۋلايدۇ. جەننەت ئەھلى ئۇلارغا جاۋابەن: شەكسىزكى ئاللاھ كاپىرلارغا كۇپرىسى تۈپەيلىدىن يېمەك-ئىچمەكنى ھارام قىلدى، شۇڭا بىز ئاللاھ سىلەرگە ھارام قىلغان نەرسىلەر بىلەن ياردەم قىلالمايمىز، دەيدۇ.
7:51Page 156
ٱلَّذِينَ ٱتَّخَذُواْ دِينَهُمۡ لَهۡوٗا وَلَعِبٗا وَغَرَّتۡهُمُ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَاۚ فَٱلۡيَوۡمَ نَنسَىٰهُمۡ كَمَا نَسُواْ لِقَآءَ يَوۡمِهِمۡ هَٰذَا وَمَا كَانُواْ بِـَٔايَٰتِنَا يَجۡحَدُونَ ٥١
Who took their religion as distraction and amusement and whom the worldly life deluded." So today We will forget them just as they forgot the meeting of this Day of theirs and for having rejected Our verses.
بۇ كاپىرلار دىنلىرىنى مەسخىرە ۋە ئويۇنچۇق قىلىۋالدى، ئۇلارنى ھاياتىي دۇنيانىڭ زىبۇ-زىننەتلىرى ئالداپ كەتتى. ئۇلار قىيامەت كۈنىدىكى بۇ ئۇچرىشىشنى ئۇنتۇپ، ئۇنىڭ ئۈچۈن ئەمەل قىلىپ تەييارلىق قىلمىغىنىغا ئوخشاش، ئاللاھمۇ قىيامەت كۈنى ئۇلارنى ئۇنتۇيدۇ ھەمدە ئۇلار ئاللاھنىڭ دەلىل-پاكىتلىرىغا تېنىپ، ئۇنىڭ ھەقىقەت ئىكەنلىكىنى بىلىپ تۇرۇپ ئىنكار قىلغانلىقلىرى تۈپەيلىدىن ئاللاھ تائالا ئۇلارنى ئازابلانغان ھالەتلىرىدە تاشلاپ قويىدۇ.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences