Al-Mukhtasar · Tafsir · in Kurdish (Sorani)
Al-'Ankabut 29:49–69
29:49Page 402
بَلۡ هُوَ ءَايَٰتُۢ بَيِّنَٰتٞ فِي صُدُورِ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَۚ وَمَا يَجۡحَدُ بِـَٔايَٰتِنَآ إِلَّا ٱلظَّٰلِمُونَ ٤٩
Rather, it [i.e., the Qur’ān] is distinct verses [preserved] within the breasts of those who have been given knowledge. And none reject Our verses except the wrongdoers.
نەخێر وانییە بەڵکو ئەو قورئانەی دابەزیوە بۆ سەرت نیشانە و بەڵگەی ڕوون و ئاشکرایە لە دڵ و دەروونی كەسانێکدا زانستیان پێدراوە لە باوەڕداران، تەنھا ئەوانە نەبێت کە ستەمیان لە خۆیان کردووە بە کوفر و بێباوەڕی و ھاوەڵ بڕیاردان ، دان نانێن بە نیشانە و ئایەتەکانی ئێمەدا.
29:50Page 402
وَقَالُواْ لَوۡلَآ أُنزِلَ عَلَيۡهِ ءَايَٰتٞ مِّن رَّبِّهِۦۚ قُلۡ إِنَّمَا ٱلۡأٓيَٰتُ عِندَ ٱللَّهِ وَإِنَّمَآ أَنَا۠ نَذِيرٞ مُّبِينٌ ٥٠
But they say, "Why are not signs sent down to him from his Lord?" Say, "The signs are only with Allāh, and I am only a clear warner."
بتپەرست و موشریکەکان وتیان: ئەوە بۆ ئەو بەڵگە و نیشانە و موعجیزانەی ھاتووە بۆ پێغەمبەرانی پێشوو نایەت بۆ موحەممەد و دانابەزێت بۆی؟ - ئەی پێغەمبەر- تۆیش بەو کەسانەی بڵێ ئەو پێشنیارە دەکەن: بەڵگە و نیشانە و موعجیزەکان بەدەستی اللە تەعالان، ھەرکاتێک خۆی ویستی لێ بێت دەیان نێرێت و دایاندەبەزێنێت، وە من ناتوانم ئەو بەڵگە و نیشانە و موعجیزانە دابەزێنم، بەڵکو من تەنھا ترسێنەرێکی ڕوون و ئاشکرای ئێوەم بەسزای سەخت و تۆڵەی نەبڕاوەی ئاگری دۆزەخ.
29:51Page 402
أَوَلَمۡ يَكۡفِهِمۡ أَنَّآ أَنزَلۡنَا عَلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ يُتۡلَىٰ عَلَيۡهِمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَرَحۡمَةٗ وَذِكۡرَىٰ لِقَوۡمٖ يُؤۡمِنُونَ ٥١
And is it not sufficient for them that We revealed to you the Book [i.e., the Qur’ān] which is recited to them? Indeed in that is a mercy and reminder for a people who believe.
ئایا بۆ ئەوانە بەس نییە پێشنیاری ھێنانی ئایەت دەکەن. ئێمە قورئانمان ناردووەتە خوارەوە بۆ سەرت بۆ ئەوەی بیخوێنیتەوە بەسەریاندا، بێگومان لەو قورئانەی دابەزیووە بۆیان ڕەحمەت و بەزەیی و پەند و ئامۆژگاری ھەیە بۆ گەلی باوەڕداران، چونکە ئەوان سوودی لێ دەبینن، وە بێگومان ئەوەی دابەزیووە بۆیان چاکتر و باشترە لەوەی پێشنیاری دەکەن لەھێنانی ئەو ئایەت و بەڵگە و نیشانانەی دابەزیووە بۆ پێغەمبەرانی پێشین.
29:52Page 402
قُلۡ كَفَىٰ بِٱللَّهِ بَيۡنِي وَبَيۡنَكُمۡ شَهِيدٗاۖ يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۗ وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ بِٱلۡبَٰطِلِ وَكَفَرُواْ بِٱللَّهِ أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡخَٰسِرُونَ ٥٢
Say, "Sufficient is Allāh between me and you as Witness. He knows what is in the heavens and earth. And they who have believed in falsehood and disbelieved in Allāh - it is those who are the losers."
- ئەی پێغەمبەر- بڵێ: اللە تەعالا بەسە کە شاھید بێت لە نێوان من و ئێوەدا، شاھید بێت لەسەر ڕاستی ئەوەی بۆم ھاتووە، وە لەسەر بەدرۆخستنەوەی ئێوە کە باوەڕی پێ ناھێنن، زانا و ئاگادارە بەوەی لە ئاسمانەکان و زەویدایە، وە ھیچ شتێکی لانھێنی و شاراوە نییە، وە ئەوانەیش باوەڕیان ھێناوە بەشتی بەتاڵ و پڕوپووچ لەھەر شتێک جگە لە اللە تەعالا بپەرسترێت، وە بێباوەڕ بوون بە اللە کە تەنھا ھەر ئەو شایستەی پەرستنە، بێگومان ئەوانە خەسارۆمەندن، چونکە باوەڕ و ئیمانیان گۆڕییەوە بەکوفر و بێباوەڕی.
29:53Page 403
وَيَسۡتَعۡجِلُونَكَ بِٱلۡعَذَابِ وَلَوۡلَآ أَجَلٞ مُّسَمّٗى لَّجَآءَهُمُ ٱلۡعَذَابُۚ وَلَيَأۡتِيَنَّهُم بَغۡتَةٗ وَهُمۡ لَا يَشۡعُرُونَ ٥٣
And they urge you to hasten the punishment. And if not for [the decree of] a specified term, punishment would have reached them. But it will surely come to them suddenly while they perceive not.
- ئەی پێغەمبەر- بتپەرست و موشریکەکان پەلەی ھاتنی ئەو سزایە دەکەن کە تۆ ئەوانت پێ ترساندووە، ئەگەر لەبەر ئەوە نەبوایە اللە تەعالا کاتێکی دیاری کردووە بۆ سزادانیان کە پێش و دوا ناکات ئەوا ئەو سزایەی داوایان کردبوو بەشێوەیەکی کتوپڕی وا بۆیان دەھات کە ھەر چاوەڕیی نەبووبن.
29:54Page 403
يَسۡتَعۡجِلُونَكَ بِٱلۡعَذَابِ وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةُۢ بِٱلۡكَٰفِرِينَ ٥٤
They urge you to hasten the punishment. And indeed, Hell will be encompassing of the disbelievers
پەلەی ھاتنی ئەو سزایەت لێدەکەن کە بەڵێنت پێدابوون، بێگومان ئەو ئاگری دۆزەخەی اللە تەعالا بەڵێنی داوە بە بێباوەڕان چوار دەوریانی داوە، بەھیچ شێوەیەک ناتوانن لە سزاکەی ھەڵبێن.
29:55Page 403
يَوۡمَ يَغۡشَىٰهُمُ ٱلۡعَذَابُ مِن فَوۡقِهِمۡ وَمِن تَحۡتِ أَرۡجُلِهِمۡ وَيَقُولُ ذُوقُواْ مَا كُنتُمۡ تَعۡمَلُونَ ٥٥
On the Day the punishment will cover them from above them and from below their feet and it is said, "Taste [the result of] what you used to do."
ئەو رۆژەی سزای ئاگری دۆزەخ لەسەریانەوە دایان دەپۆشێت، وە لەژێر پێشیانەوە دەبێت بەڕاخەر بۆیان، اللە تەعالا بەسەرزەنشتەوە پێیان دەفەرموێت: سزای کار و کردەوە خراپەکانتان لە ھاوەڵدان و گوناھ و تاوان بچەژن.
29:56Page 403
يَٰعِبَادِيَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّ أَرۡضِي وَٰسِعَةٞ فَإِيَّٰيَ فَٱعۡبُدُونِ ٥٦
O My servants who have believed, indeed My earth is spacious, so worship only Me.
ئەی بەندەکانم کە باوەڕتان پێم ھێناوە کۆچ بکەن لەو خاک و زەوییەی ناتوانن بەندایەتی منی تێدا بکەن، بێگومان زەوی من پان و فراوانە بەتاک و تەنھا من بپەرستن و ھیچ شەریک و ھاوەڵێکم بۆ بڕیار مەدەن.
29:57Page 403
كُلُّ نَفۡسٖ ذَآئِقَةُ ٱلۡمَوۡتِۖ ثُمَّ إِلَيۡنَا تُرۡجَعُونَ ٥٧
Every soul will taste death. Then to Us will you be returned.
ترسان لە مردن ڕێگریتان لێ نەکات کۆچ نەکەن لە پێناو خوا، چونکە ھەموو کەس مردن دەچێژێت و دەمرێت، لە پاشان لە ڕۆژی قیامەتیشدا تەنھا بۆ لای من دەگەڕێنەوە بۆ لێپرسینەوە و تۆڵە و پاداشت دانەوە.
29:58Page 403
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ لَنُبَوِّئَنَّهُم مِّنَ ٱلۡجَنَّةِ غُرَفٗا تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَاۚ نِعۡمَ أَجۡرُ ٱلۡعَٰمِلِينَ ٥٨
And those who have believed and done righteous deeds - We will surely assign to them of Paradise [elevated] chambers beneath which rivers flow, wherein they abide eternally. Excellent is the reward of the [righteous] workers
ئەوانەی باوەڕیان ھێناوە و ئەو کار و کردەوە چاکانەیان ئەنجامداوە، کە نزیکیان دەکاتەوە لە پەروەردگار، بێگومان لە کۆشکە بەرزەکانی بەھەشتدا نیشتەجێیان دەکەین ڕووبارەکان بە ژێریاندا گوزەر دەکەن و بەھەمیشەیی تێیدا دەمێننەوە، وە نەمان و فەوتان ڕوویان تێناکات، باشترین پاداشتێک لەسەر تاعەت و گوێڕایەڵی اللە تەعالا بدرێتەوە ئەم پاداشتەیە کە ئامادە کراوە بۆ بەندە چاکەکان.
29:59Page 403
ٱلَّذِينَ صَبَرُواْ وَعَلَىٰ رَبِّهِمۡ يَتَوَكَّلُونَ ٥٩
Who have been patient and upon their Lord rely.
باشترین پاداشتی ئەوانەی گوێڕایەڵی اللە تەعالا بوون پاداشتی ئەوانەیە کە ئارام و خۆڕاگربوون لەسەر نەکردنی گوناھ و تاوان، وە لەھەموو کاروبارێکیاندا تەنھا پشتیان بە پەروەردگاریان بەستووە.
29:60Page 403
وَكَأَيِّن مِّن دَآبَّةٖ لَّا تَحۡمِلُ رِزۡقَهَا ٱللَّهُ يَرۡزُقُهَا وَإِيَّاكُمۡۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ ٦٠
And how many a creature carries not its [own] provision. Allāh provides for it and for you. And He is the Hearing, the Knowing.
ھەموو گیانداران - لەگەڵ زۆریاندا- کە ناتوانن ڕزق و ڕۆزی خۆیان کۆ بکەنەوە و ھەڵی بگرن، اللە تەعالا ڕزق و ڕۆزیان ئەوان و ئێوەیش دەدات، بۆیە لەترسی برسێتی ھیچ بڕوبیانوویەکتان نییە لە پێناو اللە تەعالادا کۆچ نەکەن، ئەو زاتە پیرۆزە بیسەری وتار و گوفتارتانە، وە زۆریش زانا و ئاگادارە بەنیەت و کاروکردەوەتان، ھیچ شتێکی لانھێنی و شاراوە نییە، وە پاداشتی ھەموویشتان دەداتەوە.
29:61Page 403
وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّنۡ خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَسَخَّرَ ٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُۖ فَأَنَّىٰ يُؤۡفَكُونَ ٦١
If you asked them, "Who created the heavens and earth and subjected the sun and the moon?" they would surely say, "Allāh." Then how are they deluded?
- ئەی پێغەمبەر- ئەگەر پرسیار لەو بتپەرست و موشریکانە بکەیت کێ ئاسمانەکان و زەوی بەدیھێناوە؟ وە کێ خۆر و مانگی بۆ ڕامھێناون و موسەخەری کردووە بۆتان کە بەدوای یەکدا دێن و دەڕۆن؟ ئەوا بێگومان دەڵێن: اللە، دەی ئیتر چۆن پشتھەڵدەکەن لە باوەڕھێنان بەتاک و تەنھایی ئەو زاتە پیرۆزە، وە خوا و پەرستراوێکی تر دەپەرستن کە ھیچ زەرەر و زیانێکیان بەدەست نییە.
29:62Page 403
ٱللَّهُ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦ وَيَقۡدِرُ لَهُۥٓۚ إِنَّ ٱللَّهَ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ ٦٢
Allāh extends provision for whom He wills of His servants and restricts for him. Indeed Allāh is, of all things, Knowing.
اللە تەعالا ڕزق و ڕۆزی فراوان دەکات بۆ ھەرکەسێک لە بەندەکانی خۆی بیەوێت، وە دەیشگرێتەوە لە ھەر کەسێک خۆی بیەوێت، لەبەر حیکمەت و داناییەک کە تەنھا ھەر خۆی دەیزانێت، بێگومان اللە تەعالا زانا و ئاگادارە بەھەموو شتێک.
29:63Page 403
وَلَئِن سَأَلۡتَهُم مَّن نَّزَّلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءٗ فَأَحۡيَا بِهِ ٱلۡأَرۡضَ مِنۢ بَعۡدِ مَوۡتِهَا لَيَقُولُنَّ ٱللَّهُۚ قُلِ ٱلۡحَمۡدُ لِلَّهِۚ بَلۡ أَكۡثَرُهُمۡ لَا يَعۡقِلُونَ ٦٣
And if you asked them, "Who sends down rain from the sky and gives life thereby to the earth after its lifelessness?" they would surely say, "Allāh." Say, "Praise to Allāh"; but most of them do not reason.
- ئەی پێغەمبەر- ئەگەر پرسیار لەو بتپەرست و موشریکانە بکەیت: کێ لە ئاسمانەوە باران دەبارێنێت، ئەمجا بەو بارانە ئەو زەوییە مردووە و وشکەی پێ زیندوو دەکاتەوە؟ ئەوە لە وەڵامدا دەڵێن: اللە تەعالا لە ئاسمانەوە باران دەبارێنێت و زەوی پێ زیندوو دەکاتەوە، - ئەی پێغەمبەر- بڵێ: سوپاس و ستایش بۆ ئەو زاتەی بەڵگەی لەسەر ئێوە ئاشکرا کرد، بەڵام لەگەڵ ھەموو ئەمانەشدا زۆربەی ئەوانە ژیریان بەکار ناھێنن، چونکە ئەگەر بھاتایە ژیرییان بەکار بھێنایە ئەوا ھەرگیز بتگەلێکیان نەدەکردە ھاوەڵی اللە تەعالا کە نە سوودیان ھەیە و نە زیانیش.
29:64Page 404
وَمَا هَٰذِهِ ٱلۡحَيَوٰةُ ٱلدُّنۡيَآ إِلَّا لَهۡوٞ وَلَعِبٞۚ وَإِنَّ ٱلدَّارَ ٱلۡأٓخِرَةَ لَهِيَ ٱلۡحَيَوَانُۚ لَوۡ كَانُواْ يَعۡلَمُونَ ٦٤
And this worldly life is not but diversion and amusement. And indeed, the home of the Hereafter - that is the [eternal] life, if only they knew.
ژیانی ئەم دونیایە - بەھەرچی خۆشی و ئارەزوەکانیەوە ھەیە- تەنھا گاڵتە و گەپێکە دڵەکان پێوەی پەیوەست و سەرقاڵ دەبن، وە جەستەیش پێی گەمە و یاری دەکات، پاشان زوو بەخێرایی کۆتایی پێدێت، بەڵام بێگومان ماڵی ڕۆژی دوایی ژیانی ڕاستەقینەیە چونکە ھەمیشە و بەردەوام و نەبڕاوەیە، ئەگەر خەڵکی ئەمەیان بزانیایە ئەم ژیانە بڕاوەی دونیایان ھەڵنەدەبژارد بەسەر ژیانی نەبڕاوەی دواڕۆژدا.
29:65Page 404
فَإِذَا رَكِبُواْ فِي ٱلۡفُلۡكِ دَعَوُاْ ٱللَّهَ مُخۡلِصِينَ لَهُ ٱلدِّينَ فَلَمَّا نَجَّىٰهُمۡ إِلَى ٱلۡبَرِّ إِذَا هُمۡ يُشۡرِكُونَ ٦٥
And when they board a ship, they supplicate Allāh, sincere to Him in religion [i.e., faith and hope]. But when He delivers them to the land, at once they associate others with Him
کاتێک بتپەرست و موشریکەکان سواری کەشتی بوون لەناو دەریادا و ڕەشەبا لێی ھەڵکردن و بەملاولادا ھێنانی و بردنی، زۆر بەدڵسۆزی ھاوار دەبەن بۆ اللە تەعالا و لێی دەپاڕێنەوە کە ڕزگاریان بکات لەنوقم بوون، وە کاتێکیش ڕزگاری کردن لە نوقم بووون وتیاچوون دیسان دەگەڕێنەوە سەر بتپەرستی و پاڕانەوە لێیان، وە ھاوەڵ بڕیاردان بۆی.
29:66Page 404
لِيَكۡفُرُواْ بِمَآ ءَاتَيۡنَٰهُمۡ وَلِيَتَمَتَّعُواْۚ فَسَوۡفَ يَعۡلَمُونَ ٦٦
So that they will deny what We have granted them, and they will enjoy themselves. But they are going to know.1
جارێکی تر گەڕانەوە سەر بتپەرستی و ھاوەڵ بڕیاردان تاوەکو بێباوەڕ بن بەو ناز و نیعمەتانەی پێمان بەخشیون، وە ڕابوێرن و لەزەت وەربگرن لە جوانی و ڕازاوەییەکانی ژیانی دونیا، جا لەمەودوا پاش مردن دەزانن سەرەنجامی کارە خراپەکانیان چی دەبێت.
29:67Page 404
أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّا جَعَلۡنَا حَرَمًا ءَامِنٗا وَيُتَخَطَّفُ ٱلنَّاسُ مِنۡ حَوۡلِهِمۡۚ أَفَبِٱلۡبَٰطِلِ يُؤۡمِنُونَ وَبِنِعۡمَةِ ٱللَّهِ يَكۡفُرُونَ ٦٧
Have they not seen that We made [Makkah] a safe sanctuary, while people are being taken away1 all around them? Then in falsehood do they believe, and in the favor of Allāh they disbelieve?
ئایا ئەوانەی نکۆڵی نیعمەت و بەخششەکانی اللە تەعالایان کرد نەیان بینی و سەرنجیان نەداوە کاتێک ئەو زاتە پیرۆزە ڕزگاری کردن لە نوقم بوون ئەویش نیعمەتێکی تری ئەو بوو بۆیان، ئەوە ھەر ئێمەین شاری مەککەمان کردوەتە شوێنێکی پڕ لە ئەمن و ئاسایش و دڵنیان لە خوێن و سەروەت و سامانیان، لە کاتێکدا خەڵکانی تر لەدەوروبەریان دەدرێت بەسەریاندا و دەفڕێنرێن، وە دەکوژرێن و بەدیل دەگیرێن و مناڵ و ژنەکانیان بە کۆیلە دەکرێن، وە سەروەت و سامان و ماڵیان بەتاڵان دەبررێت، ئایا ئەوانە بڕوا بەو خوا و پەرستراوە پڕوپوچ و بەتاڵانە دەکەن، وە بە نیعمەت و بەخششەکانی اللە تەعالایش کە بەسەریانەوەیە بێباوەڕن و سوپاس و شوکری ناکەن؟
29:68Page 404
وَمَنۡ أَظۡلَمُ مِمَّنِ ٱفۡتَرَىٰ عَلَى ٱللَّهِ كَذِبًا أَوۡ كَذَّبَ بِٱلۡحَقِّ لَمَّا جَآءَهُۥٓۚ أَلَيۡسَ فِي جَهَنَّمَ مَثۡوٗى لِّلۡكَٰفِرِينَ ٦٨
And who is more unjust than one who invents a lie about Allāh or denies the truth when it has come to him? Is there not in Hell a [sufficient] residence for the disbelievers?
ھیچ کەسێک ھێندەی ئەو کەسە ستەمکار نییە کە درۆ بۆ اللە تەعالا ھەڵدەبەستێت و ھاوەڵی بۆ بڕیار دەدات، یان باوەڕی نییە بەو ھەق و ڕاستییەی کە پێغەمبەرەکەی ھێناویەتی، بێگومان ئاگری دۆزەخ جێگا و مەئوای بێباوەڕان و ھاوشێوەکانیەتی.
29:69Page 404
وَٱلَّذِينَ جَٰهَدُواْ فِينَا لَنَهۡدِيَنَّهُمۡ سُبُلَنَاۚ وَإِنَّ ٱللَّهَ لَمَعَ ٱلۡمُحۡسِنِينَ ٦٩
And those who strive for Us - We will surely guide them to Our ways.1 And indeed, Allāh is with the doers of good.
ئەو باوەڕدارانەی جیھادی نەفس و دەروونی خۆیان دەکەن لە پێناو ڕەزامەندی ئێمە ئەوا ئێمەیش ڕێێ خێر و چاکەیان پیشان دەدەین و موەفەق و سەرکەوتوویان دەکەین بۆ سەر ڕێگای ڕاست، وە بە دڵنیاییەوە اللە تەعالا لەگەڵ چاکەکاراندایە بەیارمەتیدان و سەرخستن و ھیدایەتدان.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences