Al-Mukhtasar · Tafsir · in Kurdish (Sorani)
التغابن
At-Taghabun
The Mutual Disillusion · Medinan · 18 ayahs
64:1Page 556
يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَمَا فِي ٱلۡأَرۡضِۖ لَهُ ٱلۡمُلۡكُ وَلَهُ ٱلۡحَمۡدُۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٖ قَدِيرٌ ١
Whatever is in the heavens and whatever is on the earth is exalting Allāh.1 To Him belongs dominion, and to Him belongs [all] praise, and He is over all things competent.
ئەوەی لە ئاسمانەکان و زەویدا ھەیە بەپاک و بێگەردی تەسبیحات و زیکرو یادی اللە تەعالا دەکەن، (بەشێوەیەک لەژێر فەرمان و دەسەڵاتی اللە دەرناچن) ئەو پەروەردگارەی کە خاوەنی ھەموو موڵکێکە و ھەموو ستایشێک شایستەی ئەوە، ھەر ئەویش دەسەڵاتدارە بەسەر ھەموو شتێکدا و هیچ شتێك دەسەوسانی ناكات.
64:2Page 556
هُوَ ٱلَّذِي خَلَقَكُمۡ فَمِنكُمۡ كَافِرٞ وَمِنكُم مُّؤۡمِنٞۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٌ ٢
It is He who created you, and among you is the disbeliever, and among you is the believer. And Allāh, of what you do, is Seeing.
- ئەی خەڵكینە - اللە تەعالا ئەو زاتەیە کە (لە نەبوون) ئێوەی بەدیھێناوە، ئەمجا ھەتانە بێباوەڕە و سەرەنجامی ئاگری دۆزەخە، وە ھەشتانە باوەڕدارە و سەرەنجامی بەهەشته، اللە تەعالا بینایە بە ھەر کار و کردەوەیەک کە دەیکەن، وە هیچ كار و كردەوەیەكی ئێوەی لانهێنی و شاراوە نییه و پاداشتان دەداتەوە لەسەری.
64:3Page 556
خَلَقَ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ بِٱلۡحَقِّ وَصَوَّرَكُمۡ فَأَحۡسَنَ صُوَرَكُمۡۖ وَإِلَيۡهِ ٱلۡمَصِيرُ ٣
He created the heavens and earth in truth and formed you and perfected your forms; and to Him is the [final] destination.
اللە تەعالا لەسەر بنچینەی حەق و ڕاستی ئاسمانەکان و زەوی بەدیھێناوە و بەبێ هوودە بەدی نەهێناون، لە جوانترین شێوەدا وێنە و ڕوخساری ئێوەی نەخشاندوە، بەناشیرینی ئێوەی نە نەخشاندووە، وە لە ڕۆژی قیامەتیشدا سەرئەنجام و گەڕانەوەش ھەر بۆ لای ئەوە، پاداشتی كاروكردەوەتان دەداتەوە، ئەگەر چاكتان كردبێت بە بەهەشت پاداشتان دەداتەوە، وه ئەگەر خراپیشتان كردبێت بەئاگری دۆزەخ تۆڵەتان لێ دەسێنێتەوە.
64:4Page 556
يَعۡلَمُ مَا فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَيَعۡلَمُ مَا تُسِرُّونَ وَمَا تُعۡلِنُونَۚ وَٱللَّهُ عَلِيمُۢ بِذَاتِ ٱلصُّدُورِ ٤
He knows what is within the heavens and earth and knows what you conceal and what you declare. And Allāh is Knowing of that within the breasts.
ھەرچی لە ئاسمانەکان و زەویدایە اللە تەعالا – ورد و درشت ھەمووی – دەزانێت، وە زانایە بەوەی دەیشارنەوە (لەناخی خۆتاندا یان لەبەر چاوی خەڵکی) وە بەوەشی ئاشکرای دەکەن، دیسان اللە تەعالا زانایە بەوەشی لەدڵ و دەروون و سینەتاندایە لە چاكه و خراپە دەیشارنەوە، هیچ شتێكی لانهێنی و شاراوه نییه.
64:5Page 556
أَلَمۡ يَأۡتِكُمۡ نَبَؤُاْ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن قَبۡلُ فَذَاقُواْ وَبَالَ أَمۡرِهِمۡ وَلَهُمۡ عَذَابٌ أَلِيمٞ ٥
Has there not come to you the news of those who disbelieved before? So they tasted the bad consequence of their affair, and they will have a painful punishment.
- ئەی بتپەرست و موشریكینە - ئایا ھەواڵی ئەو گەل و ھۆزانەی پێشینتان پێ نەگەیشتوە کە بێباوەڕ بوون بە اللە تەعالا، وەك گەلی نوح و گەلی عاد و گەلی سەمود، وە گەلانی تریش، چۆن پەروەردگار سزای دان (لە دونیادا) چەشتیان تۆڵەی کار و کردەوەی خۆیان؟ لە قیامەتیشدا سزای زۆر سەختیان بۆ ھەیە، بەڵێ هەواڵی ئەوانتان پێگەیشت، دەی كەواتە پەند و ئامۆژگاریان لێوەربگرن و تەوبە بكەن و بگەڕێنەوە بۆلای اللە تەعالا پێش ئەوەی ئەوەی بەسەر ئەواندا هات بەسەر ئێوەشدا بێت.
64:6Page 556
ذَٰلِكَ بِأَنَّهُۥ كَانَت تَّأۡتِيهِمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَقَالُوٓاْ أَبَشَرٞ يَهۡدُونَنَا فَكَفَرُواْ وَتَوَلَّواْۖ وَّٱسۡتَغۡنَى ٱللَّهُۚ وَٱللَّهُ غَنِيٌّ حَمِيدٞ ٦
That is because their messengers used to come to them with clear evidences, but they said, "Shall human beings guide us?" and disbelieved and turned away. And Allāh dispensed [with them]; and Allāh is Free of need and Praiseworthy.
ئەو سزایەش تووشیان هات بە هۆی ئەوەی کاتێک کە پێغەمبەرەکانی خۆیان بە بەڵگە و نیشانەی ڕوونەوە ھاتن بۆ لایان (بە گاڵتە کردن و ڕابواردنێکەوە) وتیان: ئایا مرۆڤێک ھاتووە بۆ ئەوەی ڕێنمونیمان بکات!! لە ئەنجامدا بێباوەڕ بوون و پشتیان ھەڵکرد (لە ئاینی اللە تەعالا)، پەروەردگاریش هیچ زیانی نەكرد و بێنیاز بوو لەباوەڕ و تاعەت و گوێڕایەڵی ئەوان، چونكە تاعەت و گوێرایەڵی ئەوان هیچ بۆ الله تەعالا زیاد ناكات و سوودی پێ ناگەیەنێت، بێگومان اللە تەعالا دەوڵەمەندە و هیچ پێویستی بە بەندەكانی نییە، وە گوفتار و كرداری شایستەی سوپاسگوزارییە.
64:7Page 556
زَعَمَ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ أَن لَّن يُبۡعَثُواْۚ قُلۡ بَلَىٰ وَرَبِّي لَتُبۡعَثُنَّ ثُمَّ لَتُنَبَّؤُنَّ بِمَا عَمِلۡتُمۡۚ وَذَٰلِكَ عَلَى ٱللَّهِ يَسِيرٞ ٧
Those who disbelieve have claimed that they will never be resurrected. Say, "Yes, by my Lord, you will surely be resurrected; then you will surely be informed of what you did. And that, for Allāh, is easy."
بێباوەڕان، ئەوانەی باوەڕیان نییە به الله تەعالا، وا دەزانن کە زیندوو ناکرێنەوە (پاش مردنیان) - ئەی موحەممەد- بەوانە بڵێ كە نكۆڵی لە زیندووبونەوە دەكەن: بەڵێ سوێند بە پەروەردگارم لە ڕۆژی قیامەتدا زیندوو دەکرێنەوە و پاشانیش ھەواڵتان پێ دەدرێ بەو کارو کردەوانەی لە دونیا کردووتانە، ئەم زیندووكردنەوە بۆ خوا کارێکی زۆر ئاسانە، ئەو زاتەی لەسەرەتاوە ئێوەی بەدیهێناوە دەسەڵاتی ئەوەیشی هەیه جارێكی تر پاش مردن زیندووتان بكاتەوە بۆ لێپریسنەوە و پاداشت دانەوە.
64:8Page 556
فَـَٔامِنُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِۦ وَٱلنُّورِ ٱلَّذِيٓ أَنزَلۡنَاۚ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ خَبِيرٞ ٨
So believe in Allāh and His Messenger and the light [i.e., the Qur’ān] which We have sent down. And Allāh is Aware of what you do.
- ئەی خەڵکینە - جا ئیتر باوەڕ بھێنن بە اللە تەعالا و بە پێغەمبەرەکەی و بەو نوور و ڕوناکییەی کە (قورئانە) و دامان بەزاندووه بۆ سەر پێغەمبەرەکەمان، پەروەردگاریش ئاگادارە بەو کار و کردەوانەی کە دەیکەن، وە ھیچ شتێکی لە کاروکردەوەتانی لانھێنی و شاراوە نییە، وە پاداشتی ھەموویشتان دەداتەوە لەسەری.
64:9Page 556
يَوۡمَ يَجۡمَعُكُمۡ لِيَوۡمِ ٱلۡجَمۡعِۖ ذَٰلِكَ يَوۡمُ ٱلتَّغَابُنِۗ وَمَن يُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ وَيَعۡمَلۡ صَٰلِحٗا يُكَفِّرۡ عَنۡهُ سَيِّـَٔاتِهِۦ وَيُدۡخِلۡهُ جَنَّٰتٖ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدٗاۚ ذَٰلِكَ ٱلۡفَوۡزُ ٱلۡعَظِيمُ ٩
The Day He will assemble you for the Day of Assembly - that is the Day of Deprivation.1 And whoever believes in Allāh and does righteousness - He will remove from him his misdeeds and admit him to gardens beneath which rivers flow, wherein they will abide forever. That is the great attainment.
- ئەی پێغەمبەر - باسی ئەو ڕۆژە بکە کە اللە تەعالا ھەمووتان کۆ دەکاتەوە، تاوەکو پاداشتی کارو کردەوەکانتان بداتەوە، ئەو ڕۆژەیە کە زیانباری بۆ بێباوەڕان و ستەمکارانە ، باوەڕداران دەبنە میراتگری بەھەشت لەبری خەڵکانی دۆزەخ، وە بێباوەڕانیش دەبنە میراتگری دۆزەخ لەبری خەڵکانی بەھەشت، جا ھەرکەس باوەڕ بە اللە تەعالا بھێنێت و کار و کردەوەی چاک بکات ئەوە پەروەردگار گوناھەکانی دەسڕێتەوە و لێی خۆش دەبێت و دەیشیخاتە باخ و باخاتی بەھەشتێکەوە کە ڕوبارگەلێکی زۆریان بە ژێردا دەڕوات، وە بە هەمیشەیی و ھەتا ھەتایی لەم بەھەشتانەدا دەمێننەوە، وە ھەرگیز لێی دەرناچن، ئا ئەوەیە سەرکەوتن و سەرفرازی زۆر گەورە، ھیچ سەرکەوتن و سەرفرازییەک ھاوشێوەی ئەو سەرکەوتن و سەرفرازییەی بەھەشت نییە.
64:10Page 557
وَٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَآ أُوْلَٰٓئِكَ أَصۡحَٰبُ ٱلنَّارِ خَٰلِدِينَ فِيهَاۖ وَبِئۡسَ ٱلۡمَصِيرُ ١٠
But the ones who disbelieved and denied Our verses - those are the companions of the Fire, abiding eternally therein; and wretched is the destination.
ئەوانەشی کە بێباوەڕ بوون بە الله تەعالا و ئەو ئایەت و بەڵگەو نیشانانەی دامان بەزاند بۆ پێغەمبەرەكەمان بەدرۆیان زانی، ئا ئەوانە ھاورێ و ھاودەمی ئاگری دۆزەخن بە ھەتا ھەتایی، کە سەرەنجامێکی زۆر خراپە.
64:11Page 557
مَآ أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍ إِلَّا بِإِذۡنِ ٱللَّهِۗ وَمَن يُؤۡمِنۢ بِٱللَّهِ يَهۡدِ قَلۡبَهُۥۚ وَٱللَّهُ بِكُلِّ شَيۡءٍ عَلِيمٞ ١١
No disaster strikes except by permission of Allāh. And whoever believes in Allāh - He will guide his heart. And Allāh is Knowing of all things.
ھەر بەڵاو ناخۆشییەکیش بێت (بۆ ماڵ و منداڵی مرۆڤــــ) بێ فەرمان و بڕیاری اللە تەعالا نابێت، جا ھەرکەسێک باوەڕی تەواو بھێنێت بە اللە تەعالا ئەویش دڵی ڕێنمونی دەکات و دایدەمەزرێنێت لەسەر ئیمان (بەشێوەیەک ھەموو بەڵاو موسیبەتێک بە تاقیکردنەوەی ئەو دەزانێت) پەروەردگاریش بە ھەموو شتێک زانایە و هیچ شتێكی لانهێنی و شاراوه نییه.
64:12Page 557
وَأَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَۚ فَإِن تَوَلَّيۡتُمۡ فَإِنَّمَا عَلَىٰ رَسُولِنَا ٱلۡبَلَٰغُ ٱلۡمُبِينُ ١٢
And obey Allāh and obey the Messenger; but if you turn away - then upon Our Messenger is only [the duty of] clear notification.
گوێڕایەڵی اللە تەعالا بکەن و فەرمان بەرداری پێغەمبەریش بن، جا ئەگەر پشتتان ھەڵکرد و گۆێڕایەڵی پێغەمبەر نەبوون، ئەوە تاوانەکەی لە ئەستۆی خۆتانە ، چونکە ئەوەی لە سەر پێغەمبەرەکەی ئێمەیە تەنھا گەیاندنی ڕوون و ئاشکرای پەیامەکەیەتی، پێغەمبەر ئەوەی فەرمانی پێکرابوو بیگەیەنێت پێی گەیاندن و ئەرکی خۆی بەجێھێنا.
64:13Page 557
ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَلۡيَتَوَكَّلِ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ١٣
Allāh - there is no deity except Him. And upon Allāh let the believers rely.
اللە تەعالا ئەو زاتەیە کە ھیچ پەرستراوێکی بەهەق نییە جگە لە ئەو، دەی کەواتە باوەڕداران لە ھەموو کاروبارێکتاندا تەنھا پشت بە اللە تەعالا ببەستن و داوای یارمەتیش تەنها ھەر لە ئەو بکەن.
64:14Page 557
يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ إِنَّ مِنۡ أَزۡوَٰجِكُمۡ وَأَوۡلَٰدِكُمۡ عَدُوّٗا لَّكُمۡ فَٱحۡذَرُوهُمۡۚ وَإِن تَعۡفُواْ وَتَصۡفَحُواْ وَتَغۡفِرُواْ فَإِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٞ رَّحِيمٌ ١٤
O you who have believed, indeed, among your spouses and your children are enemies to you, so beware of them. But if you pardon and overlook and forgive - then indeed, Allāh is Forgiving and Merciful.
ئەی ئەوانەی باوەڕتان ھێناوە بە اللە تەعالا و کار بە شەریعەتەکەی دەکەن ھەندێک لە ژن و مناڵەکانتان دوژمنتانن بەوەی سەرقاڵتان دەکەن لەنەکردنی یادی اللە تەعالا و ساردتان دەکەنەوە لە جیھاد کردن لە پێناوی ئەودا، جا ئێوەش وریا بن و خۆتان بپارێزن کارتان لێ نەکەن (لە خۆشەویستی ناشەرعی بۆیان) جا ئەگەر چاوپۆشی لەھەڵەیان بکەن و واز لە ئازاردانیان بھێنن و لێیان خۆش بن، ئەوە بێگومان اللە تەعالایش زۆر لێبووردە و میھرەبانە و لە گوناھ و تاوانی ئێوە خۆش دەبێت، چونکە پاداشت دانەوە لەجۆری ئەو کارەیە ئەنجام دەدرێت.
64:15Page 557
إِنَّمَآ أَمۡوَٰلُكُمۡ وَأَوۡلَٰدُكُمۡ فِتۡنَةٞۚ وَٱللَّهُ عِندَهُۥٓ أَجۡرٌ عَظِيمٞ ١٥
Your wealth and your children are but a trial, and Allāh has with Him a great reward.
بێگومان ماڵ و مناڵتان ھۆکاری تاقیکردنەوەن بۆ ئێوە (بەو مانایە ماڵ و منداڵ ئەگەر خراپ بن مرۆڤـــ بەرەو تاوان دەبەن، یان جاری وا ھەیە مرۆڤـــ لە پێناو ماڵ و منداڵیدا تووشی کاسبی حەرام دەبێت) لە کاتێکدا اللە تەعالا پاداشتی زۆر گەورەی لایە، كە بەهەشتی نەبڕاوەیە، (ئاگادار بن بەھۆی ماڵ و منداڵتانەوە فریوو نەخۆن کە بێ فەرمانی پەروەردگار بکەن).
64:16Page 557
فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ مَا ٱسۡتَطَعۡتُمۡ وَٱسۡمَعُواْ وَأَطِيعُواْ وَأَنفِقُواْ خَيۡرٗا لِّأَنفُسِكُمۡۗ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفۡسِهِۦ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ١٦
So fear Allāh as much as you are able and listen and obey and spend [in the way of Allāh]; it is better for your selves. And whoever is protected from the stinginess of his soul - it is those who will be the successful.
جا تەقوای خوا بکەن و لە اللە تەعالا بترسن بە بەجێھێنانی فەرمانەکانی و دوور کەوتنەوە لە ڕیگرییەکانی، چەندێک لە تواناتاندا ھەیە، ببیستن و گوێڕایەڵی اللە تەعالا و پێغەمبەرەکەی بن، وە ببەخشن لە پێناو اللە تەعالادا بەو ماڵ و سەروەت و سامانەی ئەو پێی بەخشیون، چونکە دەبێتە مایەی خێر و خۆشی بۆتان لە ڕۆژی دوایدا، جا ھەرکەسێک پارێزراو بێت لە بەخیلی و ڕژدی دەروونی خۆی، ئا ئەوانە سەرفراز و سەرکەوتوون.
64:17Page 557
إِن تُقۡرِضُواْ ٱللَّهَ قَرۡضًا حَسَنٗا يُضَٰعِفۡهُ لَكُمۡ وَيَغۡفِرۡ لَكُمۡۚ وَٱللَّهُ شَكُورٌ حَلِيمٌ ١٧
If you loan Allāh a goodly loan, He will multiply it for you and forgive you. And Allāh is [most] Appreciative1 and Forbearing,2
ئەگەر قەرز بدەن بە اللە تەعالا بە قەرزێکی چاک، بەوەی لە پێناوی ئەودا بیبەخشن، ئەویش لە (رۆژی دواییدا) چەند بەرامبەری دەکات بۆتان، ھەر چاکەیەک بە دە چاکە و بە حەوت سەد چاکە و زیاتریش لەوە پاداشتان دەداتەوە، وە لێشتان خۆش دەبێت، اللە تەعالا سوپاسگوزارە و لەسەر کاروکردەوەیەکی کەم پاداشتێکی زۆری بەندەکانی دەداتەوە، وە لەسەرخۆیە و لێشتان خۆش دەبێت، (پاداشتی ئەوانە دەداتەوە کە چاکەیان کردوە و پەلەش ناکات لە تۆڵە سەندنەوە لەو کەسانەی سەرپێچی ئەویان کردوە).
64:18Page 557
عَٰلِمُ ٱلۡغَيۡبِ وَٱلشَّهَٰدَةِ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ١٨
Knower of the unseen and the witnessed, the Exalted in Might, the Wise.
ئەو زاتە زانایە بە ھەموو نھێنی و ئاشکراکان، ھیچ شتێکی لانھێنی و شاراوە نییە، خوایەکی بەھێز و بەدەسەڵاتە و ھیچ کەسێک ناتوانێت زاڵ بێت بەسەریدا، وە زۆر دانا و کاربەجێیە لە بەدیھێنان و شەریعەت و ئەندازەگێرییەکەیدا.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences