Al-Mukhtasar · Tafsir · in Kurdish (Sorani)
الحاقة
Al-Haqqah
The Reality · Meccan · 52 ayahs
الله -سبحانه وتعالى- باسی ساتی زیندووبوونەوە دەكات، كە بەسەر هەموو خەڵكیدا دێت، (الحاقة) یەکێکە لەناوەکانی ڕۆژی دوایی، بەو مانایەی ئەو ڕۆژە ڕۆژێکی ڕاستە، چونکە ھەموو ڕاستیەکانی تێدا دەردەکەوێت.
پاشان ئەو ڕۆژە بەم پرسیارە بە گەورەتر دەردەخات، کاتێک دەڵێت: ئاخۆ دەبێت ئەو ڕۆژە (ئەلحاقە:الحاقة) چی بێت؟
69:3Page 566
وَمَآ أَدۡرَىٰكَ مَا ٱلۡحَآقَّةُ ٣
And what can make you know what is the Inevitable Reality?
تۆ چوزانیت ئەم ڕۆژە ڕاستە (الحاقة) چیە؟
69:4Page 566
كَذَّبَتۡ ثَمُودُ وَعَادُۢ بِٱلۡقَارِعَةِ ٤
Thamūd and ʿAad denied the Striking Calamity [i.e., the Resurrection].
سەمود (گەلی ساڵح) و عادی (گەلی ھوود) بەدرۆیان زانی وباوەڕیان پێنەهێنا ئەو ڕۆژە ڕاستەی (کە دڵ دادەخروپێنێ بەهۆی سەختی ناڕەحەتیەکانى).
69:5Page 566
فَأَمَّا ثَمُودُ فَأُهۡلِكُواْ بِٱلطَّاغِيَةِ ٥
So as for Thamūd, they were destroyed by the overpowering [blast].
ئەمجا گەلی سەمود خواى گەورە -سبحانه وتعالى- بە دەنگێکی نەعرەتەی زۆر گەورە لەناویانی برد گەیشتە ئەوپەڕی لە توندی وترساندن وسەختیدا.
69:6Page 566
وَأَمَّا عَادٞ فَأُهۡلِكُواْ بِرِيحٖ صَرۡصَرٍ عَاتِيَةٖ ٦
And as for ʿAad, they were destroyed by a screaming,1 violent wind
گەلی عادیش خواى گەورە -سبحانه وتعالى- بە ڕەشەبایەکی ساردی بەھێزی سەخت لەناویانی برد گەیشتە ئەوپەڕی لە توندی وسەختیدا.
69:7Page 566
سَخَّرَهَا عَلَيۡهِمۡ سَبۡعَ لَيَالٖ وَثَمَٰنِيَةَ أَيَّامٍ حُسُومٗاۖ فَتَرَى ٱلۡقَوۡمَ فِيهَا صَرۡعَىٰ كَأَنَّهُمۡ أَعۡجَازُ نَخۡلٍ خَاوِيَةٖ ٧
Which He [i.e., Allāh] imposed upon them for seven nights and eight days in succession, so you would see the people therein fallen as if they were hollow trunks of palm trees.
حەوت شەو وھەشت ڕۆژ اللە -سبحانه وتعالى- ئەو ڕەشەبایەی بەردەوام بەسەردا زاڵ کردن لەڕەگ وڕیشاڵەوە لەناویانی برد، ئەگەر لەوێ بویتایە ئەو گەلەت دەدی بەمردوویی کەوتوون لەسەر زەوی، وەک قەدی دار خورمای پوواوی ناو زڕاو (یان لێھاتووە).
ئایا دوای ئەوەی دووچاری ئەو سزا سەختە بوون کەسیان دەبینی کە مابێتەوە؟!
69:9Page 567
وَجَآءَ فِرۡعَوۡنُ وَمَن قَبۡلَهُۥ وَٱلۡمُؤۡتَفِكَٰتُ بِٱلۡخَاطِئَةِ ٩
And there came Pharaoh and those before him and the overturned cities1 with sin.
فیرعەون وگەلانی پێش ئەویش لەدانیشتوانی گوند وشارە سەرەو ژێربووەکان (ئەوانیش گەلی لوط بوون) بە گوناھـ وتاوانیانەوە ھاتن لە شیرک -هاوبەش بڕیاردان بۆ خواى گەورە- وتاوان وسەرپێچیەکان.
69:10Page 567
فَعَصَوۡاْ رَسُولَ رَبِّهِمۡ فَأَخَذَهُمۡ أَخۡذَةٗ رَّابِيَةً ١٠
And they disobeyed the messenger of their Lord, so He seized them with a seizure exceeding [in severity].
ھەر گەلێک لەو گەلانە سەرپێچی پێغەمبەری پەروەردگاریان کردبێت و بەدرۆیان زانیبێت، اللە -سبحانه وتعالى- گرتنی بە گرتنێکی زۆر سەخت بۆ لەناوبردنیان.
69:11Page 567
إِنَّا لَمَّا طَغَا ٱلۡمَآءُ حَمَلۡنَٰكُمۡ فِي ٱلۡجَارِيَةِ ١١
Indeed, when the water overflowed, We carried you [i.e., your ancestors] in the sailing ship1
بێگومان ئێمە کاتێک ئاوی تۆفانەکە سەرکەوت وسنوورەکەى تێپەڕاند لەبەرزبوونەوەدا، ئەوانەتان لەپشتی ئەواندا بوون (لەپشتی ئەو كەسانەی سواری كەشتیەكە بوو بوون) لەو کەشتیەکەی نوح -علیه السلام- دروستی كرد هەڵمان گرتن.
69:12Page 567
لِنَجۡعَلَهَا لَكُمۡ تَذۡكِرَةٗ وَتَعِيَهَآ أُذُنٞ وَٰعِيَةٞ ١٢
That We might make it for you a reminder and [that] a conscious ear would be conscious of it.
بۆ ئەوەی كەشتیەكە وچیرۆکی تیاچوونی گەلی نوح بکەینە پەند وئامۆژگاری وبەڵگە بۆ تیاچوونی خەڵكی بێباوەڕ وڕزگار بوونی باوەڕداران، و لەبەری بکەن و بەبیری خۆیان بیهێننەوە کەسانێك گوێیەکانیان دەبیستێت بەھۆشمەندیەوە.
69:13Page 567
فَإِذَا نُفِخَ فِي ٱلصُّورِ نَفۡخَةٞ وَٰحِدَةٞ ١٣
Then when the Horn is blown with one blast
جا کاتێک ئەو فریشتەیەی کە ڕاسپێردراوە فوو بکات بەکەڕەنادا جارێکی تر فووی پێدا کردەوە، کە مەبەست پێی فووی دووەم جارە.
69:14Page 567
وَحُمِلَتِ ٱلۡأَرۡضُ وَٱلۡجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةٗ وَٰحِدَةٗ ١٤
And the earth and the mountains are lifted and leveled with one blow [i.e., stroke] -
زەوی و شاخ وکێوەکان لە جێگای خۆیان بەرزکرانەوە، بەیەکجار دران بەیەکدا، زەوی وشاخەكان هەمووی پارچه پارچه بوون.
69:15Page 567
فَيَوۡمَئِذٖ وَقَعَتِ ٱلۡوَاقِعَةُ ١٥
Then on that Day, the Occurrence [i.e., Resurrection] will occur,
ئیتر ئەو ڕۆژەی هەموو ئەمانە ڕوو دەدات ئەوە ڕۆژی قیامەت هەڵدەستێت.
69:16Page 567
وَٱنشَقَّتِ ٱلسَّمَآءُ فَهِيَ يَوۡمَئِذٖ وَاهِيَةٞ ١٦
And the heaven will split [open], for that Day it is infirm.1
ئاسمان ھەمووی لەت وشەق دەبێت ولەیەکتر دەترازێت وسست ولاواز دەبێت، كاتێك فریشتەكان لێی دێنە خوارەوە لەو ڕۆژەدا، ئیتر سست ولاواز دەبێت دوای ئەوەی بەهێز وپێكەوە نوسابوون.
69:17Page 567
وَٱلۡمَلَكُ عَلَىٰٓ أَرۡجَآئِهَاۚ وَيَحۡمِلُ عَرۡشَ رَبِّكَ فَوۡقَهُمۡ يَوۡمَئِذٖ ثَمَٰنِيَةٞ ١٧
And the angels are at its edges. And there will bear the Throne of your Lord above them, that Day, eight [of them].
فریشتەکان لەکەنار وقەراغی ئاسماندان، لەو ڕۆژە گەورەدا ھەشت فریشتە لەفریشتە نزیکەکانی پەروەردگار عەرشی پەروەردگاریان لەسەروو خۆیانەوە ھەڵگرتووه.
69:18Page 567
يَوۡمَئِذٖ تُعۡرَضُونَ لَا تَخۡفَىٰ مِنكُمۡ خَافِيَةٞ ١٨
That Day, you will be exhibited [for judgement]; not hidden among you is anything concealed.1
-ئەی خەڵكینه- لەو ڕۆژەدا خۆتان وکار وکردەوەتان پیشانی الله -سبحانه وتعالى- دەدرێت، وە ھیچ کردەوەیەکتان بە پەنھانی ونھێنی نامێنێتەوە، بەڵكو پەروەردگار ئاگاداری هەموویەتی.
69:19Page 567
فَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِيَمِينِهِۦ فَيَقُولُ هَآؤُمُ ٱقۡرَءُواْ كِتَٰبِيَهۡ ١٩
So as for he who is given his record in his right hand, he will say, "Here, read my record!
جا ئەو کەسەی کە تۆماری کردەوەکانی درایە دەستی ڕاستی شادە وبەدڵێکی خۆشەوە دەڵێت: ئەوەتا کتێبی کردەوەکانم بگرن وبیخوێننەوە.
69:20Page 567
إِنِّي ظَنَنتُ أَنِّي مُلَٰقٍ حِسَابِيَهۡ ٢٠
Indeed, I was certain that I would be meeting my account."
چونکە بەڕاستی من خۆم لەدونیا دەمزانی ودڵنیا بووم کە زیندوو دەبمەوە، وتووشی ئەم لێپرسینەوەیە دەبم وپاداشتی (کردەوەکانم) وەردەگرمەوە.
ئەو کەسە لە ژیانێکی پڕ لە شادی وخۆشیدایە کە زۆر پێی ڕازیە، کاتێک ئەو ھەموو ناز ونیعمەتە نەبڕاوە دەبینێت.
لەبەھەشتێکی بەرزدایە، (بەرز لە پلەوپایە وجێگادا).
میوە وبەرووبومی باخەکانى ئەو بەھەشتانە زۆر نزیکە لێیەوە، بەشێوەیەک چ بەپێوە بێت یان بەدانیشتن یان بەڕاکشانەوە دەستی پێیدەگات و ماندووبوونی ناوێت.
69:24Page 567
كُلُواْ وَٱشۡرَبُواْ هَنِيٓـَٔۢا بِمَآ أَسۡلَفۡتُمۡ فِي ٱلۡأَيَّامِ ٱلۡخَالِيَةِ ٢٤
[They will be told], "Eat and drink in satisfaction for what you put forth1 in the days past."
ئینجا بۆ ڕێزلێنانیان پێیان دەوترێت: بخۆن وبخۆنەوە نۆشی گیانتان بێت لە خواردن وخواردنەوە کە بەهۆیانەوە تووشی هیچ ناڕەحەتیەک نابن، ئەم پاداشتدانەوەیە بەھۆی ئەو کردەوە چاکانەیە کە لەڕۆژانی ڕابردوو لەدونیادا ئەنجامتان دەدا.
69:25Page 567
وَأَمَّا مَنۡ أُوتِيَ كِتَٰبَهُۥ بِشِمَالِهِۦ فَيَقُولُ يَٰلَيۡتَنِي لَمۡ أُوتَ كِتَٰبِيَهۡ ٢٥
But as for he who is given his record in his left hand, he will say, "Oh, I wish I had not been given my record
بەڵام ئەو کەسەی کە کتێبی کردەوەکانی درایە دەستی چەپی، بەداخ وحەسرەتێکەوە دەڵێت: خۆزگە کتێبی کردەوەکانم پێم نەدرایە، کە پڕیەتی لە کردەوەی خراپ ومایەی سەپاندنی سزای سەختە بەسەرمدا.
خۆزگە ھەر نەمزانیایە سەرەنجامی حسێب ولێپرسینەوەم چییە.
69:27Page 567
يَٰلَيۡتَهَا كَانَتِ ٱلۡقَاضِيَةَ ٢٧
I wish it [i.e., my death] had been the decisive one.1
کاشکای وە خۆزگە مردنەکەم یەکجاری بووایە، ئیتر دوای ئەوە جارێکی تر زیندوو نەدەکرامایەوە.
سەروەت وسامانم ھیچ قازانج وسوودێکی پێنەگەیاندم، ھیچ سزایەکی پەروەردگاری لەسەرم کەم نەکردەوە.
بەڵگەکانم لێ وون بوون، ئەو دەسەڵات وهێز وپلەوپایەی پشتم پێ بەستبوو ھەمووی لەناوچوون ونەمان.
ودەووترێت: بیبەن -ئەی فریشتەکان (ئەوانەى سەرپەرشتیاری دۆزەخن)- بیگرن وکۆت وزنجیر لەدەست وگەردنی بکەن.
پاشان بیخەنە نێو دۆزەخەوە تاوەکو ئاھو بێدادی بێت لەدەست گەرماكەی.
69:32Page 567
ثُمَّ فِي سِلۡسِلَةٖ ذَرۡعُهَا سَبۡعُونَ ذِرَاعٗا فَٱسۡلُكُوهُ ٣٢
Then into a chain whose length is seventy cubits insert him."
پاشان بە زنجیرێک کە درێژییەکەى حەفتا گەزە بیبەستنەوە وکۆتی بکەن.
69:33Page 567
إِنَّهُۥ كَانَ لَا يُؤۡمِنُ بِٱللَّهِ ٱلۡعَظِيمِ ٣٣
Indeed, he did not used to believe in Allāh, the Most Great,
لەبەرئەوەی باوەڕی بە اللە ی گەورە ومەزن نەبوو.
69:34Page 567
وَلَا يَحُضُّ عَلَىٰ طَعَامِ ٱلۡمِسۡكِينِ ٣٤
Nor did he encourage the feeding of the poor.
ھانی خەڵکی نەدەدا لەسەر خواردن بەخشین بە ھەژار.
69:35Page 568
فَلَيۡسَ لَهُ ٱلۡيَوۡمَ هَٰهُنَا حَمِيمٞ ٣٥
So there is not for him here this Day any devoted friend
ئینجا ئەویش ئەمڕۆ (کە ڕۆژی قیامەتە) ھیچ خەمخۆر ودڵسۆزێکی نییە، بەرگری لێبکات وسزای لێ دوور بخاتەوە.
69:36Page 568
وَلَا طَعَامٌ إِلَّا مِنۡ غِسۡلِينٖ ٣٦
Nor any food except from the discharge of wounds;
خواردنیشیان تەنھا کێم وزووخاوی داچۆڕاوی لاشەی خەڵکی دۆزەخە.
ئەمەش کەس نایخوات تەنها گوناھباران وتاوانبارن نەبێت.
خواى گەورە سوێندی خوارد بەو شتانەی کە بەچاوی خۆتان دەیانبینن.
سوێند بێت بە اللە بەو شتانەیش کە بەچاوی خۆتان نایانبینن.
69:40Page 568
إِنَّهُۥ لَقَوۡلُ رَسُولٖ كَرِيمٖ ٤٠
[That] indeed, it [i.e., the Qur’ān] is the word of a noble Messenger.
بێگومان ئەم قورئانە قسه وكەلامی الله یە -سبحانه وتعالى-، لەزاری پێغەمبەرێکی بەڕێزەوە بەسەر خەڵكیدا دەخوێنرێتەوە.
69:41Page 568
وَمَا هُوَ بِقَوۡلِ شَاعِرٖۚ قَلِيلٗا مَّا تُؤۡمِنُونَ ٤١
And it is not the word of a poet; little do you believe.
(بێباوەڕەکانی مەککە دەیانگوت موحەمەد شاعیرە و ئەوەیشی دەیڵێت شیعرە) پەروەردگاریش بەرپەرچی دانەوە وفەرمووی: ئەم قورئانە شیعری شاعیر نییە، شاعیران ھۆندبێتیانەوە ئیتر بۆ کەمتان باوەڕ دەھێنن.
69:42Page 568
وَلَا بِقَوۡلِ كَاهِنٖۚ قَلِيلٗا مَّا تَذَكَّرُونَ ٤٢
Nor the word of a soothsayer; little do you remember.
وە قسەی فاڵچیش نییە، چونکە قسەی فاڵچی زۆر جیاوازە لەم قورئانە، ئیتر بۆ کەمتان بیر دەکەنەوە.
بەڵکو ئەم قورئانە لەلای پەروەردگار وبەدیهێنەری ھەموو جیھانیانەوە ڕەوانەکراوە.
69:44Page 568
وَلَوۡ تَقَوَّلَ عَلَيۡنَا بَعۡضَ ٱلۡأَقَاوِيلِ ٤٤
And if he [i.e., Muḥammad] had made up about Us some [false] sayings,
ئەگەر موحەمەد ھەندێک ووتەی بەدەم ئێمەوە ھەڵبەستایە، کە نەمان ووتبوو.
بێگومان ئەوا تۆڵەمان لێدەسەندەوە، و بەدەست وھێز ودەسەڵاتی خۆمان دەمانگرت.
لەپاشانیش شا دەماری دڵیمان دەپچڕی.
69:47Page 568
فَمَا مِنكُم مِّنۡ أَحَدٍ عَنۡهُ حَٰجِزِينَ ٤٧
And there is no one of you who could prevent [Us] from him.
وە کەسیش لەئێوە نەیدەتوانی لە بەرامبەر ئێمەدا بەرگری لێبکات، بۆیە زۆر دوورە لەبەر خاتری ئێوە. شتێک ئێمە نەمان ووتبێت بۆ ئێمەی ھەڵبەستێت.
69:48Page 568
وَإِنَّهُۥ لَتَذۡكِرَةٞ لِّلۡمُتَّقِينَ ٤٨
And indeed, it [i.e., the Qur’ān] is a reminder for the righteous.
بەڕاستی ئەم قورئانە ئامۆژگاری ویادخەرەوەیە بۆ خواناسان وپارێزکاران، ئەوانەی فەرمانەکانی پەروەردگاریان جێبەجێ دەکەن ودووریش دەکەونەوە لە نەهی لێکراوەکانی.
69:49Page 568
وَإِنَّا لَنَعۡلَمُ أَنَّ مِنكُم مُّكَذِّبِينَ ٤٩
And indeed, We know that among you are deniers.
بێگومان ئێمە دەزانین ھەندێک لە ئێوە قورئان بە درۆ دەزانێت (ئێمەش تۆڵەی خۆمانیان لێ دەسێنین).
69:50Page 568
وَإِنَّهُۥ لَحَسۡرَةٌ عَلَى ٱلۡكَٰفِرِينَ ٥٠
And indeed, it will be [a cause of] regret upon the disbelievers.
بەڕاستی باوەڕ نەکردن بەقورئان وبەدرۆ زانینی داخ وپەژارەیە بۆ بێباوەڕان لە ڕۆژی قیامەتدا.
بێگومان قورئان هەق وڕاست ودروست ودڵنیا بەخشە، وھیچ گومانێکی تێدا نییە کە لە لایەن اللە وە -سبحانه وتعالى- نێردراوەتە خوارەوە.
-دەی پێغەمبەر- تۆیش ھەمیشە یاد وتەسبیحاتی پەروەردگاری مەزنت بکە، وە بە پاک وبێگەرد ڕایگرە لەھەموو شتێک کە شایستەی زاتی پیرۆزی ئەو نییە، وە ناوی ھەرە مەزنی پەروەردگارت بھێنە.
Text: Quranic Universal Library (Tarteel), via spa5k/tafsir_api (MIT), at a fixed version. The ayahs: Quran Foundation. Sources and licences