Al-Anfal 8:43–75

- ئەی پێغەمبەر - باسی ئەو نیعمەتانە بکە کە خوای گەورە ڕژاندویەتی بەسەر تۆ و بەسەر باوەڕداراندا، کاتێک خوای گەورە بتپەرست و موشریکەکانی لە خەوندا پیشاندایت ژمارەیان کەم بوو، تاوەکو ھاوەڵانی لێ ئاگادار بکەیت، ئەوانیش دڵیان خۆش بوو بەو ھەواڵە خۆشە، وە ورەیان بەھێز بوو لەسەر ڕووبەڕوبونەوەی دوژمن و شەڕکردن لەگەڵیان، ئەگەر بھاتایە خوای گەورە لەخەونەکەدا ژمارەی موشریکەکانی زۆر نیشان بدایتایە ئەوا ورەی ھاوەڵان لاواز دەبوو، وە دەترسان لەشەڕ کردن لەگەڵیان، بەڵام خوای گەورە بەدووری گرتن لەوە و نەیھێشت تووشی شکست ببن، بۆیە لەبەر چاوی پێغەمبەری خوا (صلی اللە علیە وسلم) بەکەم نیشانیدان، بێگومان خوای گەورە زۆر زانایە بەوەی لەدڵ و دەرووندایە، وە بەوەش دەروون و ناخەكان دەیشارنەوە.

- ئەی باوەڕداران- لەبیرتانە کەخوای گەورە ژمارەی بتپەرست و موشریکەکانی بەکەم نیشاندان کاتێک بەیەک گەیشتن لە گۆڕەپانی جەنگدا، وە ورەیدایە بەرتان کە بجەنگن لە گەڵیاندا، وە ژمارەی ئێوەشی لە بەرچاوی ئەوان بەکەم نیشاندا، تاوەکو بێنە پێشەوە بۆ شەڕکردن لە گەڵتان، تاوەکو بیر نەکەنەوە لە گەڕانەوە بۆ ئەوەی ئەوەی خوا بڕیاڕی لەسەرداوە بێتەدی، بەوەی تۆڵە لە بتپەرست و موشریکەکان بکاتەوە بە کوشتن و بە دیل گرتن، وە نیعمەتی خۆی بڕێژێت بەسەر باوەڕداراندا بە سەرکەوتنیان بەسەر دوژمنەکانیاندا، وە کارەکانیش ھەموو ھەر بۆ لای خوای گەورە دەگەڕێتەوە، تۆڵە لەخراپەکاران دەسێنێتەوە، وە پاداشتی چاکەکارانیش دەداتەوه.

ئەی ئەوانەی باوەڕیان بەخوا ھێناوە و شوێن پێغەمبەرەکەی کەوتوون، ئەگەر ھاتوو ڕووبەڕووی دەستەیەک لە بێباوەڕان بوونەوە بەرامبەریان مەحکەم و دامەزراو بن و ترسنۆک نەبن، وە زۆر یادی خوا بکەن و لێ بپاڕێنەوە، چونکە بێگومان ئەو بەدەسەڵاتە بەوەی سەرتان بخات بەسەریاندا، بە ئومێدی ئەوەی داوای دەکەن لێی دەستان بکەوێت، وە بەدوورتان بگرێت لەوەی لێی دەترسێن.

گوێڕایەڵی خوا و پێغەمبەرەکەی بکەن لە گوفتار و کردار و سەرجەم حاڵ و گوزەرانتاندا، وە لەڕاو و بۆچونەکانتاندا جیاواز و ناکۆک مەبن، چونکە ناکۆکی دەبێتە ھۆی لاوازی و ترسنۆکی و نەمانی ھێز و شەوکەتتان، لەکاتی ڕووبەڕوبونەوەی دوژمنەکانتان ئارامگربن، بێگومان خوای گەورە لەگەڵ ئارامگراندایە، بەوەی سەریاندەخات و کۆمەک و پشتیوانیان دەبێت، ھەرکەسیش خوای گەورە لە گەڵیدا بێت ئەوا بێگومان سەرکەتوو و زاڵ دەبێت.

نەکەن وەک بتپەرست و موشریکەکان بن، ئەوانەی لە مەککە لەبەر ڕوپامایی خەڵکی و بەفیز و خۆبەزل زانینەوە و چوونە دەرەوە، وە ڕێی خوایش لەخەڵک دەگرن و ناھێڵن بڕۆنە ناویەوە، خوایش بە ھەموو کارێکی ئەوان زانا و بەئاگایە، وە ھیچ کارێکی ئەوانی لاشاراوە و نھێنی نیە، وە تۆڵەشیان لێ دەسێنێتەوە.

- ئەی باوەڕداران - ئەوە وە بیرخۆتان بھێننەوە یەکێک لە نیعمەتەکانی خوای گەورە کە بەسەرتانەوەیە ئەوەیە شەیتان کاروکردەوەکانی بۆ بتپەرست و موشریکەکان جوان و ڕازاندوەتەوە، ھانی ئەوانیدا کە لەگەڵ موسڵماناندا ڕوو بەڕوببنەوە و بجەنگن لەگەڵیاندا، وە پێی وتن: ئەمڕۆ کەسێک نیە بەسەر ئێوەدا سەربکەوێت، وە منیش ھاوکار و پشتیوانتان و پەنادەرتانم و دەتانپارێزم لە دوژمنەکەتان، جا کاتێک ھەردوو دەستەکە ڕووبەڕووی یەکتر بوونەوە و گەیشتن بەیەک، دەستەی باوەڕداران کەفریشتەکانیان لەگەڵ بوو یارمەتیان دەدان، وە دەستەی بتپەرست و موشریکەکان شەیتانیان لەگەڵ بوو کە سووک و ڕسوای کردن، کاتێک گەیشتن بەیەک شەیتان پشتی ھەڵکرد و ھەڵھات، وە بە بتپەرست و موشریکەکانی وت: بێگومان من لەگەڵ ئیوە نیم و بەریم لێتان، چونکە ئەوەی من دەیبینم ئێوە نایبینن، من ئەو فریشتانە دەبینم کە ھاتوون بۆ یارمەتیدانی باوەڕداران، بەڕاستی من دەترسم لەوەی خوا لە ناوم ببات، سزا و تۆڵەی خوایش زۆر سەختە، وە ھیچ کەسێک ناتوانێت خۆی ڕابگرێت لە ئاست تۆڵەیدا.

وە بیر خۆتان بھێننەوە کاتێک دووڕوەکان و باوەڕ لاوازەکان وتیان: موسڵمانەکان بە ئاینەکەیان خەڵەتان، ئەو ئاینەی کە بەڵێنی سەرکەوتنی بەسەر دوژمنەکانیان پێدا لەگەڵ کەمی ژمارە و کەمی چەکوچۆڵی موسڵمانان، وە زۆری ژمارە و زۆری چەکوچۆڵی ئەوانی تر، کەچی ئەوان نەیانزانی ئەوەی تەنھا پشت بەخوای گەورە ببەستێت و متمانەیشی ھەبێت بەو بەڵێنی سەرکەوتنە ئەوا بێگومان خوای گەورە سەری دەخات و ھەرگیز سەرشۆر و ڕسوای ناکات ئەگەر چی کەم و لاوازیش بن، چونکە خوای گەورە زۆر بەدەسەڵات و بە توانایە و ھیچ کەسێک زال نابێت بەسەریدا، وە زۆریش دانا و کاربەجێیە لە قەدەر و شەریعەتەکەیدا.

- ئەی پێغەمبەر - ئەگەر ئەوانەت ببینایە کە باوەڕیان بە خوا و پێغەمبەرەکەی نیە کە چۆن فریشتەکان گیانیان دەکێشن و دەدەن بە نێو چاویاندا ئەگەر ڕووبەڕوویان ھاتن، وە چۆن دەدەن بە پشتیاندا ئەگەر ھەڵھاتن و پشتیان ھەڵکرد، وە پێیان دەڵێن: - ئەی بێباوەڕان - سزای سوتێنەری دۆزەخ بچێژن، ئەگەر ئەو دیمەنانەت ببینایە ئەوا شتێکی سەیر و سەرسوڕھێنەر و گەورەت دەبینی.

- ئەی بێباوەڕان- ئەو سزا بە ئێش و ئازارەی لە کاتی گیان کێشان تووشتان دەبێت، وە ئەو سزا سوتێنەرەی لە ناو گۆڕەکانتان و ڕۆژی دوایی دووچارتان دەبێتەوە، ھەموو ھۆکارەکەی بەرھەمی کاری دەستی خۆتانە لە گوناھ و تاوان و خراپەکاری، چونکە خوای گەورە ستەم لە کەس ناکات، بەڵکو زۆر بەدادگەرانە بڕیاریش دەدا لە نێوانیاندا، چونکە ئەو دادوەرێکی زۆر دادگەرە.

ئەو سزایەی دابەزی بەسەر ئەو بێباوەڕانە تایبەت نەبوو بەوانەوە، بەڵکو سوننەتێکی خوای گەورەیە دووبارە دەبێتەوە بەسەر ھەموو بێباوەڕێک لە ھەموو کات و شوێنێکدا، دووچاری فیرعەون و نزیکەکانی و گەل و نەتەوەکانی پێش ئەوانیش بوویەوە کاتێک باوەڕیان نەھێنا بەئایەت و نیشانەکانی خوا، خوای گەورەش بە ھۆی تاوان و گوناھەکانیەوە زۆر بەتوندی گرتینی، وە تۆڵەی خۆی ناردە سەریان، بێگومان خوای گەورە زۆر بە ھێزە ھیچ کەسێک ناتوانێت زاڵ ببێت بەسەریدا، وە تۆڵەیشی زۆر بە ھێزە بۆ ئەو کەسانەی کە سەرپێچی دەکەن.

ئەو سزا و تۆڵە سەختەش لەبەر ئەوە تووشیان بوو، چونکە خوای گەورە ھەر نیعمەت و بەخششێکی خۆی بەھەر گەل و ئوممەتێک دابێت لێی نەگۆڕیون و لێی تێک نەداون تاوەکو ئەو کاتەی خۆیان ئەو حاڵە باشەی خۆیان لە باوەڕ و دامەزراوی و سوپاسگوزاری نیعمەتەکانیان گۆڕی بێت بۆ حاڵێکی خراپتر لە بێباوەڕی بەخوا و گوناھ و تاوان و سوپاس نەکردنی نیعمەتەکانی، جا ئەگەر بەو شێوەیەیان کرد خوای گەورەش نازو نیعمەتەکانی خۆیانیان لێ دەسێنیتەوەو سزای خۆیان بۆ دەنێرێت، بێگومان خوای گەورە بیسەری گوفتاری بەندەکانیەتی، وە زۆریش زانایە بە کاروکردەوەکانیان، وە ھیچ شتیکی لا نھێنی و شاراوە نییە.

حاڵی ئەو بێباوەڕانە وەک حاڵی بێباوەرانی دەستە و تاقمەکەی فیرعەون و ئوممەتە پێشووەکان وابوو کە بێ باوەڕ بوون، بەڵگە و نیشانەکانی پەروەردگاریان بەدرۆدانا، خوایش لەناوی بردن بەھۆی ئەو گوناھ و تاوانانەوە کە ئەنجامیان دەدا، خوای گەورە دەستە و تاقمەکەی فیرعەونی بە نوقم بوون لە دەریا لەناوبرد، ھەموو ئالی فیرعەون و ئوممەتە پێشیەکانیش ستەمکار بوون بەھۆی بێباوەڕیان بەخوا و بتپەرستی و ھاوەڵ بڕیاردانەوە، بەوەش تۆڵەی خوایان بۆ واجب بوو، وەدابەزی بۆ سەریان.

بێگومان خراپترینی ئەو گیاندارەی کەبەسەر ڕووی زەویدا دێت و دەڕوات ئەوانەن کە باوەڕیان بەخوا و پێغەمبەرەکانی نییە، ئەگەر ھەرچی بەڵگە و نیشانەی خوا ھەیە دابەزێت بۆیان باوەڕ ناھێنن، چونکە سوورن لەسەر بێباوەڕی، وە ھەرچی ھۆکانی ڕێنوێنی و ھیدایەتە لە ژیری و گوێ و چاو ھەمووی لەکار کەوتووە و دەسەلاتی خوای پێ نابینن.

ئەوانەی کەتۆ پەیمان و بەڵێنت لەگەڵیان بەست - وەک بەنو قوریزە- پاشان جار لەدوای جار پەیمان و بەڵێنەکانیان دەشکێنن، چونکە لەخوا ناترسن، وە وەفایان نییە بە پەیمان و بەڵێنەکانیان، وە پابەندی ئەو پەیمانانە نابن کە لەگەڵیان گرێدراوە.

- ئەی پێغەمبەر- ئەگەر ھاتوو لە جەنگدا ڕووبەڕووی ئەوانە بوویتەوە کە پەیمان و بەڵێنەکانیان شکاندووە، ئەوا بەتوندی سزایان بدە تاوەکو کەسانی تر بیبیستنەوە و ببن بەپەند و ئامۆژگاری، وە بترسن لەجەنگ کردن و ڕوبەڕوبونەوە لەگەڵتان، وە زاتی ئەوەیان نەبێت نیازی ئەوە بکەن زاڵ ببن بەسەرتاندا.

- ئەی پێغەمبەر- ئەگەر ترسایت لەوەی ئەوانەی کە پەیمان و بەڵێنت لەگەڵیان بەستووە، فڕوفێڵ بکەن و پەیمان بشکێنن، بەوەی نیشانەکانت بۆ دەرکەوتن، ئەوا تۆیش پەیمانەکە بدەرەوە بەسەریاندا ، تاوەکو بەرامبەر یەک دەبن، با ھەردوولا بزانن کەئیتر پەیمان نەماوە لە نێوانتاندا، بەھیچ شێوەیەک لەپڕ پەلاماریان نەدەن پێش ئەوەی ئاگاداریان بکەنەوە لەنەمانی پەیمانەکە، ئەگەر ھاتوو لەپڕ پەلامارتاندان، پێش ئەوەی ئاگاداریان بکەنەوە ئەوە خیانەتە ، بێگومان خوای گەورە خیانەتکارانی خۆش ناوێت، بەڵکو ڕقی لێیان دەبێتەوە، کەواتە تۆیش ئاگاداربە خیانەت نەکەیت.

ئەوانەی بێباوەڕن واگومان نەبەن کە لە تۆڵەی خوا ڕزگاریان بووە و قوتاریان بووە لێی، بێگومان ئەوان ڕزگاریان نابێت و نایشتوانن قوتاریان ببێت لێی، بێگومان ئەو دەگات پێیان و دەچێت بەشوێنیاندا.

- ئەی باوەڕداران- ئەوەی لەتوانا و وزەتاندا ھەیە لە ژمارە و چەکوچۆڵی جەنگ ئامادەی بکەن، وەک ڕم و تیرھاوێشتن، وە لەو ئەسپانەیش کە ڕاتان گرتووە بۆ تێکۆشان لە پێناوی خوا ئامادەی بکەن، بۆ ئەوەی دوژمنانی خۆتان و دوژمنانی خوای پێ بترسێنن لە بێباوەڕان، ئەوانەی ھەمیشە لەکەمیندان بۆتان، وە جگە لەوانیش ئەو دوژمنانەیش بترسێنن کە ئێوە نایانناسن، وە نازانن کەچی ڕق و داخێکیان لەدڵ گرتووە بۆتان، ھەر تەنھا خوای گەورە دەزانێت ئەوانە کێن، وە دەزانێت چیان لە دەرونیاندا شاردووەتەوە، ھەر شتێک لەماڵ و سامان ببەخشن لە پێناو خوای گەورە کەم بێت یان زۆر ئەوا خوای گەورە جێگاکەیتان ھەر لەدونیا بۆ پڕ دەکاتەوە، وە پاداشتەکەشی بە تێروتەسەلی لە دواڕۆژدا دەداتەوە، کەواتە دەست پێشخەری بکەن لەبەخشین لەپێناوی خوای گەورە.

ئەگەر دوژمنان مەیلی ئاشتەوایی و ئاگربەستیان کرد، وە وازیان ھێنا لە جەنگ کردن لەگەڵتان، تۆیش -ئەی پێغەمبەری خوا- مەیلی ئاشتەوایی بکە، وە پەیمانیان لەگەڵ ببەستە، وە پشت بەخوای گەورە ببەستە، ومتمانەت پێی ھەبێت، وە بزانە خوا زەلیلت ناکات، بەڕاستی خوای گەورە بیسەری گوفتارەکانیانە، وە زانایە بەنیەت و کاروکردەوەیان.

- ئەی پێغەمبەری خوا- ئەگەر ئەوان ویستیان لە ڕێگای ئاگربەست و ئاشتەوایی و واز ھێنان لەجەنگ کردن، فڕوفێڵتان لێ بکەن، تاوەکو خۆیان ئامادە بکەن بۆ جەنگ و کوشتارتان، ئەوە بزانە تۆ خوای گەورەت بەسە کە پیلانیان و فێڵیان پووچەڵ بکاتەوە، ھەر ئەویشە بەسەرخستن و پشتیوانی کردنی خۆی و بەسەرخستن و پشتیوانی کردنی باوەڕدارانی کۆچەر و پشتیوانان بەھێزی کردویت.

خوای گەورە دڵی باوەڕدارانی یەکخست، ئەو باوەڕدارانەی کەخوای گەورە تۆی بەوان سەرخست، پاش ئەو ھەمووە گرفت و دوژمنایەتییە مێژووییەی سەردەمی نەفامییان لە ناودا بوو بەفەزڵی ئیسلام ئاشت بوونەوە، ئەگەر بێتو ھەرچی لەزەویدا ھەیە بتبەخشیایە بۆ ئەوەی دڵی لەیەک جودای ئەوانی پێ کۆ بکەیتەوە نەتدەتوانی دۆستی و تەبایی ئاوا لە دڵیاندا جێگیر بکەیت، بەڵام تەنھا خوای گەورە دڵی ئەوانی کۆکردەوە و تەبایی خستە نێوانیان، بێگومان ئەو خوایە بە دەسەڵاتە لە موڵکی خۆیدا وە ھیچ کەسێک زاڵ نابێت بەسەریدا، وە زۆر دانا و کاربەجێیە لە قەدەر و بەڕێوەبردن و شەریعەتەکەیدا.

ئەی پێغەمبەر، خوای گەورەت بەسە کە بتپارێزێت لە دوژمنەکانت، وە بەسە بۆ باوەڕدارانیش کە لە گەڵتن، بۆیە باوەڕ و متمانەت بەخوا ھەبێت وە تەنھا پشتیش بە ئەو ببەستە.

ئەی پێغەمبەر، ھانی باوەڕداران بدە بۆ جەنگ کردن لەگەڵ بێباوەڕان، وە بەھەموو ئەو شتانەی کە ورەیان بەھێز دەکات و ھیممەتیان چالاک دەکات ھانیان بدە، -ئەی باوەڕداران- ئەگەر ئێوە بیست جەنگاوەری خۆڕاگربن لە کاتی شەڕ و جەنگ کردن لەگەڵ بێباوەڕان ئەوا بە یارمەتی خوا زاڵ دەبن و سەردەکەون بەسەر دوو سەد جەنگاوەری بێباوەڕان، وە ئەگەر ھاتوو سەد کەسی خۆڕاگربن ئەوا زاڵ دەبن و سەردەکەون بەسەر ھەزار جەنگاوەری بێباوەڕاندا، ئەویش لەبەر ئەوەیە بێباوەڕان گەلێکن تێناگەن لە سوننەتی خوای گەورە کە ھەمیشە دۆست و خۆشەویستانی خۆی سەردەخات، وە دوژمانی لەناو دەبات، وە تێناگەن لە مەبەستی جەنگ و کوشتار کردن، ئەوان لەبەر بەدەستھێنانی پلە و پایەی بەرز لەم دونیایەدا جەنگ و کوشتار دەکەن.

- ئەی باوەڕداران- ھەر ئێستا خوای گەورە لەسەری سووک کردن، کاتێک زانی کە ئێوە لاوازن و بەرگەی ئەو ژمارەیە ناگرن، بۆیە بە لوتف و میھرەبانی خۆی لەسەری سووک کردن، واجبی کرد لەبری ئەوەی ھەریەکێک لە ئێوە لەبەرامبەر دە کەس بوەستێت، ھەر یەکێکتان لەبەرامبەر دوو کەس لە بێباوەڕان دامەزراو و نەپساو بێت، وە ئەگەر ھاتوو ئێوە سەد کەسی خۆڕاگر بن لەجەنگ کردن ئەوا زاڵ دەبن و سەردەکەون بەسەر دوو سەد کەس، وە ئەگەر ھاتوو ھەزاری خۆڕاگربن زاڵ دەبن و سەردەکەون بەسەر دوو ھەزار کەس لەوان بەیارمەتی خوای گەورە، بێگومان خوای گەورە لەگەڵ خۆگرانی باوەڕداراندایە، بە پاڵپشتی و سەرخستنیان.

ڕێگا نەدراوە بەھیچ پێغەمبەرێک کەدیلی ھەبێت لەو بێباوەڕانەی کەلەگەڵیدا دەجەنگن و کوشتاری دەکەن، ھەتاوەکو ھێز و دەسەڵات وەردەگرێت و کوشتاری زیاتریان دەکات، بۆ ئەوەی ترس و بیم بچێتە دڵیانەوە تاوەکو جارێکی تر نەگەڕینەوە بۆ جەنگ کردم لە گەڵیدا، -ئەی باوەڕداران- ئایا ئێوە لەبری دیلەکانی جەنگی بەدر بریتی و ماڵی دونیاتان دەوێت؟ بەڵام خوای گەورە پاشەڕۆژی دەوێت کە بەسەرکەوتنی ئاینەکەی و سەربەزری ئەو بەدی دێت، خوای گەورە زۆر بەدەسەڵاتە لەزات و سیفات و تۆڵەیدا، کە ھیچ کەسێک زاڵ نابێت بەسەریدا، وە زۆریش دانا و کاربەجێیە لە قەدەر و شەریعەتەکەیدا.

ئەگەر بھاتایە پێشتر لەلایەن خواوە بڕیار دەرنەچوایە و قەزا و قەدەری پێش نەکەوتایە کە دەستکەوتەکانی جەنگتان بۆ حەڵاڵ بکات، وە وەرگرتنی بریتی لە دیلەکانتان بۆ دروست و ڕێگا پێدراو بکات، ئەوا لە تۆڵەی ئەوەی بریتیتان لە دیلەکان وەرگرت و دەسکەوتەکانی جەنگتان کۆکردەوە خوای گەورە دووچاری سزایەکی زۆر سەختی دەکردن، پێش ئەوەی وەحی داببەزێت بە ڕێگا پێدانی ئەو شتانە.

دەسا - ئەی باوەڕداران- لەو دەسکەوتانەی جەنگ کە لە بێباوەڕانتان گرتووە بخۆن بەحەڵاڵی و پاک و پوختی، وە لەخوا بترسن بەجێ بەجێکردنی فەرمانەکانی و دوور کەوتنەوە لەڕێگریەکانی، بەڕاستی خوای گەورە زۆر لێبوردەیە بۆ بەندەکانی، وە زۆریش بەڕەحم و میھرەبانە بۆیان.

ئەی پێغەمبەر بەو دیلە بتپەرست و موشریکانە بڵێ کە لە ڕۆژی بەدردا کەوتنە دەستتان و بە دیل گرتتان: ئەگەر خوای گەورە بزانێ کە مەبەستی خێر و نیەتی چاکە لە دڵ و دەروونتاندا ھەیە ئەوا خوای گەورە لەوەی کەلێتان وەرگیرا باشترتان دەداتێ، کەوابێت زویر و دڵ تەنگ مەبن لەوەی لێتان وەرگیراوە، وە گوناھە پێشووەکانیشتان دەبورێت، وە خوای گەورە لێبوردەیە بەرامبەر ئەو بەندانەی کە تەوبەیان کرد و گەڕانەوە بۆ لای خۆی، وە زۆریش میھرەبانە بۆیان، ئەوە بوو بەڵێنی خوای گەورە ھاتەدی بۆ عەباسی مامی پێغەمبەری خوا (صلی اللە علیە و سلم) و جگە لەویش کە لە نێو دیلەکاندا بوون و موسڵمان بوون.

ئەی موحەممەد ئەگەر دیلەکان بەموسڵمان بوونی سەر زارەکیان دەیانویست فڕت وفێل وخیانەتت لێ بکەن، ئەوا پێشتریش لەگەڵ خوا خیانەتیان کرد (چونکە بتپەرست بوون)، ئەوسا خوای گەورەش ئێوەی سەرخست بەسەریاندا، ئەوەی کوژرا کوژرا وئەوەشی بەدیل گیرا بەدیل گیرا، ئەوا باچاوەڕوانی ھاوشێوەی ئەم شکستەیان بکەن ئەگەر جارێکی تر بگەڕێنەوە سەر کاری پێشوویان، بێگومان خوای گەورە زانا وشارەزایە بەدروستکراوەکانی وە بەزانایە کەچی شتێکیش بەرژەوەندی ئەوانی تێدایە، وە زۆریش دانا وکاربەجێیە لەبەڕێوەبردنی دروستکراوەکانیدا

بێگومان ئەوانەی باوەڕیان ھێنا بەخوا و پێغەمبەرەکەیان بەڕاست دانا، وە کاریان بەشەریعەتەکەی کرد، وە لە وڵاتی بێباوەڕانەوە کۆچیان کرد بۆ وڵاتی ئیسلام، یان بۆ جێگایەکی تر کە بە دڵنیایی خوایان تێدا دەپەرست، وە بە بەخشینی ماڵ و سەروەت و سامان و گیانی خۆیان لە پێناو بەرزی و وشەی (اللە) دا جیھادیان کرد و تێکۆشان، وە ئەوانەیش کە لە جێگا و ماڵەکانی خۆیاندا جێگایان کردنەوە و حەواندنیانەوە، وە بوونە پشتیوان و دۆست و سەرخەریان، ئەو کۆچەریانە لەگەڵ ئەوانەیش کەبوونە پشتیوان و یارمەتیدەریان لە دانیشتوانی شاری مەدینە ھەندێکیان دۆست و پشتیوان ھەندێکی تریانن لەسەرخستن و یارمەتی و کۆمەک کردنی یەکتری، وە ئەو کەسانەیش باوەڕیان ھێنا بە خوا و ھەر لەمەککەیش مانەوە و کۆچیان نەکرد بۆ مەدینە -ئەی باوەڕداران- ئەوە لەسەرتان نییە کەیارمەتیان بدەن و بیانپارێزن تاوەکو ئەو کاتەی ئەوانیش کۆچ دەکەن لە پێناو خوای گەورە، خۆ ئەگەر بێباوەڕان زوڵم و ستەمیان لێکردن، ئەوانیش داوای یارمەتی و کۆمەکیان لە ئێوە کرد، ئەوا یارمەتیان بدەن و سەریان بخەن بەسەر دوژمنەکانیاندا، مەگەر دژی ئەو بێباوەڕانە نەبێت کە لە گەڵ ئێوە پەیمانیان ھەیە، ئەو کاتە نابێت ئێوە یارمەتی ئەو باوەڕدارانە بدەن دژ بەوانەی کە پەیمانتان ھەیە لە گەڵیاندا، خوایش بە ھەموو کردوەکانتان بینایە، ھیچ شتێکی لە کاروکردەوەی ئێوەی لاشاراوە نییە، وە پاداشتی ھەموویشتان دەداتەوە.

وە ئەوانەیش کە بێباوەڕن، کوفر و بێباوەڕی ھەموویان کۆدەکاتەوە، ھەندێکیان دۆست و پشتیوان و سەرخەری ھەندێکی تریانن، ئەوەی باوەڕدار بێت دۆستایەتیان ناکات و پشتیوانیان نابێت، ئەگەر ھاتوو پشتیوانی باوەڕداران نەبن و پشت ھەڵنەکەن لە بێباوەڕان و دوژمنایەتیان نەکەن ئەوا کارەساتێکی گەورە بۆ باوەڕداران دروست دەبێت، بەوەی کەس لە نێو برا دینیەکانی خۆیاندا بەدی ناکەن کە پشتیوان و سەرخەریان بێت، وە ئاژاوەیەکی ترسناک لەسەر زەوی دروست دەبێت کە دەبێتە ھۆی ڕێگری لە ئاینەکەی خوای گەورە.

ئەوانەی کە باوەڕیان بەخوا ھێنا و لە پێناو ئەویش کۆچیان کرد، وە ئەوانەیش کە کۆچەریەکانیان داڵدەدا و بوونە پشتیوان و سەرخەریان، ئەوانەی کە ئەوە سیفات و ڕەوشت و ئاکاریانە باوەڕداری ڕاستەقینە ئەوانەن، وە پاداشتیان لای خوای گەورە لێخۆشبوون و ڕزق و ڕۆزییەکی باش و نایاب، کە مەبەست پێی بەھەشتی نەبڕاوەیە.

وە ئەوانەیش کە دواتر باوەڕیان ھێنا، دوای ئەوانەی لە سەرەتاوە دەستیان پێشخست لە کۆچەری و پشتیوانکەرەکان، وە لە وڵاتی بێباوەڕانەوە - لەمەککەوە - کۆچیان کرد بۆ وڵاتی ئیسلام و موسڵمانان - بۆ مەدینە – وە دواتر بۆ ئەوەی وشەی (اللە) بەرز و پیرۆز بێت، وە وشەی کوفر و بێباوەڕیش نزم و سووک و ڕسوا بێت جیھاد و تێکۆشانیان کرد، ئەوانە لە ئێوەن -ئەی باوەڕداران- ئێوە ھەرچی ھەق و مافتان ھەیە ئەوانیش ھەیانە، وە چیش لەسەر ئێوە واجبە لە سەر ئەوانیش ھەر واجبە، وە ئەوانەیش کە خزمی یەکترن ھەندێکیان بۆ ھەندێکی تریان لە پێشترن بۆ وەرگرتنی میرات یەکتر، لەوانەی کە باوەڕدارن و کۆچیان کردووە (پێشتر ئەوانەی باوەڕدار بوونایە میراتیان لە یەکتری وەردەگرت، بەڵام پاش ئەم ئایەتە ئەو حکومە ھەڵگیرا و خزم و نزیکەکان بەو شێوەی کە لە قورئاندا ھاتووە میراتی لە یەکتری وەردەگرن) بێگومان خوای گەورە بە ھەموو شتێک زانایە، ھیچ شتێکی لا نھێنی و شاراوە نییە، وە ئەو دەزانێت چی شتێک بەرژەوەندی بەندەکانی تێدایە تا بیکاتە شەریعەت و یاسا و ڕێسا بۆیان.