Hud

Elif, Lam, Ra. (Ky është)Libër ajete e të cilit u zbritën plot urtësi... -Allahu i Lartësuar thotë se ajetet e këtij libri madhështor dhe plot mirësi janë përkryer dhe zbritur në formën më të plotë, të urtë dhe me përpikmëri. Kumtet e këtij libri janë të vërteta, ndërsa urdhëresat dhe ndalesat e tij janë të drejta. Teksti i tij është zbritur në gjuhën më të pastër dhe shumë të pasur arabe, ndërsa kuptimet e tij janë të thella dhe të mrekullueshme. Ajetet e tij janë plot urtësi....dhe pastaj u shtjelluan nga Ai që është i Urtë e i Gjithëditur.... -Ky libër është shtjelluar në mënyrën më të bukur nga Ai që është i cilësuar si Hakim - i Urti, që vendos gjithçka në vendin e vet. Ai urdhëron dhe ndalon veçse me urtësi dhe drejtësi absolute. Allahu është gjithashtu El Habir - i Gjithëdituri, i Cili shikon dhe di hollësisht gjithçka që shfaqet ose që mbahet e fshehur. Nëse është Allahu i Urtë dhe i Gjithëditur Ai që e ka përkryer, shtjelluar dhe qartësuar këtë libër, atëherë mos pyet për madhështinë, bukurinë dhe mrekullitë e tij! E çfarë të pyesësh për një Libër, që është i mbushur plot me urtësi dhe me mëshirë gjithëpërfshirëse?! I Lartësuari e shpalli këtë Libër me një qëllim madhor:

...(Ai u shpall)që të mos adhuroni asgjë tjetër përveç Allahut. -E shpalli që adhurimet t’i kushtohen vetëm Allahut, si Një, i Vetëm dhe i Pashoq. E zbriti që robërit të mos adhurojnë asgjë tjetër veç Allahut të Madhëruar.Dijeni mirë se unë jam i dërguar prej Tij për t'ju qortuar e përgëzuar... -Kuptimi: O njerëz, mësojeni dhe jini të bindur se unë jam i dërguari i Zotit tek ju si nedhir – qortues dhe beshir - përgëzues. Jam qortues për ata që marrin guximin të kundërshtojnë e të bëjnë gjynahe, duke i paralajmëruar për ndëshkimin e madh në dynja dhe në ahiret. Nga ana tjetër, për ata që pendohen e dorëzohen, që e adhurojnë Zotin e tyre si Një e të Vetëm, me sinqeritet dhe sipas porosive të Tij, unë jam përgëzues, duke u treguar shpërblimin e madh në dynja dhe ahiret.

Dhe(t'ju këshilloj)që ju t’i kërkoni falje Zotit tuaj dhe të ktheheni tek Ai të penduar, -Ky libër është shpallur që ju t'i kërkoni falje Zotit tuaj për çdo gjynah e mosbindje ndaj Tij dhe që vazhdimisht të pendoheni para Tij, duke vendosur të vazhdoni jetën që ju ka mbetur në bindje e përkushtim ndaj Tij. Të pendoheni sinqerisht, duke hequr dorë nga gjithçka që Zoti juaj nuk e do dhe të vendosur për t'iu përkushtuar tërësisht gjërave që e kënaqin Atë dhe që Ai i dëshiron prej jush. Pastaj i Madhëruari tregon shpërblimin për njerëzit, nëse kërkojnë falje dhe pendohen sinqerisht:që Ai t'ju mundësojë të kënaqeni me përjetime të bukura deri në një afat të caktuar dhe pastaj çdo punëmiri t’i japë mirësinë që i takon. -Ai ka për t'ju dhuruar plot mirësi dhe begati, që ju të kënaqeni dhe të përfitoni prej tyre, deri në afatin e përcaktuar, domethënë deri kur t’ju vijë vdekja. Gjithashtu, jini të sigurt se kushdo që bën vepra të mira dhe jeton sipas porosive të Zotit ka për t’u nderuar me bujarinë dhe mirësinë e Tij të pakufijshme, duke iu mundësuar çdo mirësi e dynjasë dhe e ahiretit dhe duke u mbrojtur nga çdo e keqe e dynjasë dhe e ahiretit.E nëse ata refuzojnë, thuaju: “Unë kam frikë për ju dënimin e Ditës së Madhe.” -Nëse i ktheni shpinën kësaj ftese, e aq më keq ta konsideroni si trillim e gënjeshtër, kam frikë se do t’ju kapë ndëshkimi i Ditës së Madhe. Ajo është Dita e Kijametit, kur Allahu i Lartësuar do të tubojë të parët dhe të fundmit dhe do t'i shpërblejë sipas veprave të tyre. Nëse kanë punuar mirë, do t'i shpërblejë me mirësinë e bujarinë e Tij, e nëse kanë punuar keq, do t'i ndëshkojë me drejtësinë e Tij.

Vetëm tek Allahu është kthimi juaj dhe Ai është i Plotpushtetshëm për gjithçka. -Ky është argument se Allahu i Madhëruar do t'i ringjallë të vdekurit. Ai është i Plotfuqishëm për gjithçka. I Lartësuari na ka njoftuar se do t'i ringjallë dhe llogarisë me drejtësi të gjithë, dhe kjo është diçka që do të ndodhë patjetër. Për këtë tregon jo vetëm Shpallja e Zotit, por edhe logjika pastër dhe e shëndoshë.

Shih si përpiqen ta mbulojnë çfarë mbajnë në kraharor, si për t’u fshehur nga Ai! -Allahu i Lartësuar na tregon rreth injorancës dhe humbjes së idhujtarëve. Ata pandehin se mund t’i ruhen shikimit të Allahut dhe dijes së Tij absolute duke fshehur në gjoks ligësitë e tyre. Por i Madhëruari, duke i diskredituar, u thotë:Le ta dinë se edhe kur mbulohen me rroba, Ai e di se çfarë fshehin dhe çfarë shfaqin. -Edhe kur ata mbulohen me rroba, i Madhëruari e di mirë gjendjen e tyre. Asgjë nuk mund t’i fshihet vështrimit dhe mbikëqyrjes së Tij. Allahu i sheh qartë dhe i di hollësisht çfarë mbani fshehur në vete dhe çfarë shfaqni haptas. Ai i di veprat dhe fjalët që i kryeni fshehtas dhe ato që i bëni haptas. Ky është Zoti juaj, i Cili thotë:Sepse Ai e di mirë çfarë fshihet në gjoks. -Ai është i Gjithëditur për qëllimet që keni në zemër, për vesveset e shumta e për çdo shkëndijë mendimi, që nuk e keni folur me asnjë. Atëherë, ç’pandehni, o të mjerë, se mund t’i fshiheni diturisë dhe shikimit të Zotit me këto veprime qesharake dhe fatkeqe?! Ky ishte një kuptim i ajetit. Por fraza: “jethnûne ŝudûrahum” mund të ketë edhe kuptimin që: ata shmangen nga i Dërguari, që të mos e dëgjojnë ftesën dhe këshillat e tij për rrugën e drejtë. A ka devijim më të qartë sesa ky?! Pastaj i Madhëruari u kujton atyre diturinë e Tij gjithëpërfshirëse, duke i kërcënuar se do t’i ndëshkojë për kundërshtimin, që kurrsesi nuk mund t'i fshihet shikimit dhe diturisë së Tij absolute.

Nuk ka asnjë gjallesë në Tokë që të mos ushqehet nga Allahu. -Çdo lloj krijese qoftë, njeri, kafshë a çdo gjë tjetër në tokë, det e ajër, Allahu i Madhëruar ia ka siguruar furnizimin. Është i Gjithëmëshirshmi Ai që i ushqen të gjithë e përkujdeset për ta. Ai është Rabul Alemin- Zoti, Sunduesi dhe Kujdestari i të gjitha botëve.Ai e di vendbanimin dhe vendprehjen e tyre. -Allahu e di mirë vendin ku qëndrojnë, jetojnë dhe prehen të gjitha këto krijesa. Ai i di mirë vendet se ku ushqehen e si lëvizin ato. Ai e sheh dhe di shumë mirë ndryshimin e gjendjeve të tyre në çdo çast dhe vend qofshin. E si të jetë ndryshe, kur Ai thotë:Gjithçka gjendet në një Libër të qartë(Leuhi mahfudh). -Të gjitha hollësitë e gjendjeve të tyre janë shkruar në një libër të qartë, në Pllakën e Ruajtur (Leuĥi Maĥfûđh). Në këtë libër ndodhet e shkruar me saktësi dhe pa përjashtim çdo gjë që ka ndodhur e ndodh në qiej e në tokë, mes tyre e brenda tyre, sepse dituria e Allahut të Madhëruar përfshin çdo gjë. Është Ai që e shkroi atë që e dinte nga përjetësia dhe që e realizon sipas dëshirës së Tij. Në gjithësi zbatohet vullneti i Allahut dhe është Ai që përkujdeset për gjithçka dhe e ka marrë përsipër furnizimin e tyre. Atëherë, le të qetësohen zemrat e robërve , sepse është i Gjithëmëshirshmi Ai që kujdeset për ta. Le të mjaftohen me atë që Ai ka dhuruar për ta dhe le të qëndrojnë brenda kufijve të Tij. Le të jenë mirënjohës, ta lavdërojnë dhe të përkushtohen në adhurimin e Tij si Një, të Vetëm e të Pashoq në çdo aspekt. Ai është i Gjithëdituri për gjendjen e krijesave dhe i Gjithëmëshirshëm në përkujdesin ndaj tyre.

Është Ai që i krijoi qiejt e Tokën brenda gjashtë Ditëve, - ndërsa Froni i Tij ishte mbi ujë... -Allahu i Madhëruar na tregon se është Ai që i krijoi qiejt dhe Tokën në gjashtë ditë. Dita e parë e krijimit ishte e diela dhe dita e fundit ishte e premtja. Kur Ai krijoi qiejt dhe tokën, Froni i Tij qëndronte mbi ujë, sipër qiellit të shtatë. Pasi krijoi qiejt dhe tokën, Ai u lartësua mbi Fron për të drejtuar çdo çështje. Allahu i rregullon çështjet e krijimit të Tij dhe çdo përcaktim në këtë ekzistencë nëpërmjet ligjeve të krijimit të gjithësisë dhe ligjeve të Sheriatit. Përmes këtyre ligjeve, Ai na sprovon në këtë jetë, siç thotë më pas:...që t’ju sprovojë se cili prej jush është më vepërmirë. -Që t’ju sprovojë në besimin tuaj. Allahu krijoi gjithçka në qiej dhe në tokë për ju, që - përmes urdhrave dhe ndalesave të Tij - të shikojë se cili prej jush është më vepërmirë. Për shpjegimin e këtij ajeti, Fudejl Ibn Ijadi ka thënë: “Për t’ju sprovuar se cili nga ju është më vepërmirë, pra, që kryen punë të sinqerta dhe të sakta sipas porosive të Zotit.” Kur u pyet se çfarë quhet punë e sinqertë dhe e saktë, ai tha: "Nëse një vepër kryhet me sinqeritet, por jo sipas porosive të Zotit e të Profetit, atëherë ajo është e papranueshme. Edhe nëse kryhet sipas porosive të Zotit e të Profetit, por nuk kryhet me sinqeritet, ajo përsëri nuk është e pranueshme. Një vepër pranohet veç nëse plotëson dy kushte: të kryhet me sinqeritet vetëm për të kënaqur Zotin dhe të kryhet sipas mësimeve e porosive të Zotit e të Profetit". Zoti duhet të adhurohet ashtu si do dhe e përshkruan Ai. Për të sqaruar se si ta adhurojmë, Ai na shpalli Librin dhe Traditën e Profetit të Tij. Ky ajet i ngjan ajeteve të tjera kuranore, si: “Unë nuk i krijova xhindët dhe njerëzit për gjë tjetër, por veç që të më adhurojnë.” [Dharijat 56]; ose: "Allahu është Ai që krijoi shtatë qiej dhe Toka po aq sa ata. Nëpër to zbret vendimi i Tij, për të qenë të bindur se Allahu është i Plotfuqishëm për gjithçka dhe se me të vërtetë, Allahu ka përfshirë gjithçka me dijen e Vet." [Talak 12]. Kështu, i Madhëruari i krijoi qiejt dhe Tokën që vetëm Ai të adhurohet dhe robërit ta njohin Atë me emrat dhe cilësitë e Tij të bukura dhe absolute, dhe përmes veprave të Tij madhështore. Dhe pikërisht për këtë edhe i urdhëroi. Ata që nënshtrohen dhe zbatojnë urdhrat e Zotit, për hir të dashurisë për Atë, prej shpresës në shpërblimin e Tij dhe prej frikës nga ndëshkimi i Tij, ata janë të shpëtuar e të fituar. Ndërsa ata që i kthejnë shpinën këtyre çështjeve, ata janë të shkatërruarit, të dështuarit dhe dëshpëruarit. Allahu që i krijoi robërit për ta adhuruar Atë si Një e të Vetëm, për t’i urdhëruar e ndaluar, ka krijuar edhe një vend ku do t’i shpërblejë të gjithë sipas përmbushjes ose jo të këtyre detyrave. Më pas, i Madhëruari përmend mosbesimin e idhujtarëve në ringjalljen dhe llogarinë e drejtë:Nëse u thua 'Me siguri që do të ringjalleni pas vdekjes.', mohuesit me këmbëngulje thonë: “Kjo nuk është gjë tjetër, veçse një magji e qartë.”. -Kur u flet për ringjalljen dhe llogarinë para Zotit, ata nuk të besojnë, madje të kundërshtojnë me këmbëngulje. Ata shpifin dhe e konsiderojnë Shpalljen që t'u dha prej Zotit si një trillim e mashtrim, duke thënë: "Kjo është një magji e qartë". Por le ta dinë dhe të binden se kjo Shpallje është e vërteta e qartë dhe e pakundërshtueshme.

Nëse Ne ua vonojmë ndëshkimin për njëfarë kohe, ata thonë: “Pse nuk po ndodh?!” -Kur Allahu i Madhëruar i afatizon dhe ua vonon ndëshkimin, ata, nga injoranca e thellë dhe padrejtësia e madhe, thonë: “Pse nuk po ndodh?!”, çfarë e pengon këtë ndëshkim?! Nga kjo nënkuptohet se ata e mohojnë faktin e llogaridhënies dhe të ndëshkimit të mosbesimtarëve. Për të argumentuar mosbesimin e tyre ndaj Profetit, ata arsyetohen me faktin që ndëshkimi me të cilin ai i kërcënonte nuk po u vinte. Subĥânallah! Çfarë arsyetimi i shtrembër dhe i padrejtë!Por le ta dinë se, kur t'u vijë dita, asgjë nuk ka për t’ua larguar më(ndëshkimin) dhe mbi ta do të bëhet realitet ai(kërcënim) me të cilin talleshin.” -Le ta dinë se ditën kur të zbresë dënimi i Zotit, që ata nuk duan ta besojnë, ai nuk ka për t’u ndalur më dhe ata nuk kanë për të shpëtuar prej tij. Madje, atyre nuk ka për t'iu dhënë as mundësia për të reflektuar mbi veprimet e tyre. Dijeni, o të mjerë, se ajo është dita kur do të bëhet realitet ndëshkimi, me të cilin ju talleshit, sepse ishit të bindur që nuk do të ndodhte! Atë ditë do të vërtetohet edhe besnikëria e atij profeti, që ju e mohonit me aq kokëfortësi, dhe nuk do të keni më asnjë shans për të kthyer rrugë.

Kur Ne i japim mundësi njeriut të shijojë mëshirën Tonë, e pastaj ia heqim atë, ai bëhet shpresëhumbur dhe mohues. -Këtu Allahu i Madhëruar përshkruan natyrën e njeriut, që është i paditur dhe i padrejtë. Allahu i Madhëruar është i Gjithëmëshirshëm. Prej mëshirës dhe bujarisë së Tij, Allahu i dhuron njeriut shumë mirësi e begati, si shëndet, furnizim, fëmijë të mirë e të tjera. Por kur i Madhëruari, me urtësinë e Tij, ia largon disa prej këtyre mirësive, njeriu - me injorancën dhe padrejtësinë që e karakterizon - i dorëzohet dëshpërimit, e lëshon veten dhe e humb shpresën tek i Madhëruari. Ai nuk shpreson më në mëshirën e të Lartësuarit dhe nuk llogarit shpërblimin e madh për durimtarët dhe të kënaqurit me caktimin e Zotit. Aq e paditur dhe e padrejtë është kjo krijesë, saqë as nëpër mend nuk e çon faktin se i Madhëruari është i Plotpushtetshëm dhe do t'ia kthejë përsëri ato mirësi, të njëjta, të ngjashme ose edhe më të mira se ato që mund t’ia ketë marrë.

Por kur Ne i dhurojmë atij të mira, pasi një e keqe e ka goditur, ai thotë: “Kaluan të këqijat prej meje.”. Vërtet, ai gëzohet tej mase dhe bëhet mendjemadh. -Edhe pas sprovave e fatkeqësive, kur i Madhëruari i dhuron mirësi e begati nga mëshira e Tij e madhe, njeriu, i shquar për injorancën dhe padrejtësinë e tij të thellë, tregohet menjëherë fodull. Duke pretenduar se kjo mirësi do të vazhdojë gjithmonë për të, ai thotë: “Kaluan të këqijat prej meje.” Ky lloj njeriu është ashtu sikurse e ka përshkruar Zoti i Lartësuar: “feriĥun feħûr”, domethënë, i tillë që e sheh të gëzohet për ato gjëra që i shkojnë sipas dëshirave të veta dhe u lëvdohet padrejtësisht krijesave të Zotit për mirësitë që, pa dyshim, janë thjesht të dhuruara nga i Urti. Në këtë mënyrë, njeriu tregohet i vetëkënaqur, i vrazhdë dhe mendjemadh ndaj krijesave. Por, i mjeri, nuk e kupton se kjo është mangësia dhe defekti më i madh, të cilin ai nuk ka sy ta shohë. E tillë është në përgjithësi natyra e njeriut, përveç atyre që i Madhëruari i udhëzon dhe i shpëton nga këto cilësi të ulëta:

Nuk bëjnë kështu ata të cilët kanë durim dhe bëjnë vepra të mira... -Këta fatlumë janë ata të cilët bëjnë durim gjatë sprovave dhe kurrë nuk e humbasin shpresën në mëshirën dhe bujarinë e të Madhëruarit. Janë ata të cilët, kur Zoti i begaton me mirësi dhe ua largon sprovat, dinë të jenë të përulur e modestë, të mos shesin mend e as të nënçmojnë të tjerët. Ata tregohen mirënjohës ndaj Dhuruesit të mirësive dhe bamirës ndaj krijesave. Ata i sheh vazhdimisht duke kryer punë të mira, ashtu sikurse i porosit Zoti i tyre. Ata përpiqen të jenë të rregullt, duke kryer çdo detyrë apo vepër të pëlqyeshme, si shprehje të adhurimit për Zotin e tyre. Për këta të zgjedhur, i Madhëruari ka rezervuar diçka të mrekullueshme:...Për ta do të ketë falje dhe shpërblim të madh. -Allahu Bujar dhe i Gjithëmëshirshëm premton falje dhe mbulim të të metave e gjynaheve të tyre. Falja e gjynaheve do të thotë garanci dhe ruajtje nga çdo gjë së cilës ata i druhen. Por ata kanë, gjithashtu, edhe premtimin për një shpërblim të madh. Ky shpërblim është përjetësia në Xhenetin e mirësisë dhe begatisë, ku do të kenë çdo gjë që ua dëshiron shpirti dhe ua kënaq sytë, trupin dhe zemrën.

Duke dashur të qetësojë zemrën e Profetit të Tij të dashur, i cili ishte aq i dëshpëruar për kundërshtimin dhe mosbesimin e qafirëve, Allahu i Madhëruar thotë:Ndoshta ti mund(të priresh)ta lësh një pjesë nga ajo që po të shpallet dhe po të ngushtohet gjoksi se mos ata thonë: “Pse të mos i jepej atij ndonjë thesar ose pse të mos vinte bashkë me të ndonjë melek?” -Nuk është e drejtë për të zgjedhurin e Zotit, Muhamedin a.s, që të ndikohet nga fjalët e mohuesve dhe të ndalet nga rruga e drejtë. Ata nuk duhet të ndikojnë tek ti, o i Dërguar, në mënyrë të tillë që të lëshosh ose braktisësh diçka prej Shpalljes. Zemra jote nuk duhet të ngushtohet dhe trishtohet nga fjalët e tyre, kur ata thonë: “Pse të mos i jepej atij ndonjë thesar ose pse të mos vinte bashkë me të ndonjë melek?”. Këto janë thjesht fjalë që burojnë nga kokëfortësia, padrejtësia, arroganca dhe inati që ata kanë. Kjo tregon për injorancën e tyre të thellë rreth formave të argumentimit dhe vërtetësisë së fakteve. Ji i qëndrueshëm në diturinë e sigurt dhe të vërtetë që Zoti të dhuroi dhe vazhdo me këmbëngulje të zbatosh çështjen tënde. Mos u ndiko nga ato fjalë boshe, të cilat burojnë veçse nga mendjelehtët. Si të tilla, ato nuk ka përse të shkaktojnë ngushtim për zemrën dhe shpirtin tënd. A kanë sjellë ata ndonjë argument, që ti nuk mund ta kundërshtosh e zgjidhësh?! A kanë sjellë ndonjë fakt, që mund të hedhë poshtë përsosmërinë dhe madhështinë e fesë tënde, dhe kështu të ngushtohet zemra jote?! Jo, sigurisht, nuk është as njëra e as tjetra. O i Dërguar, ti nuk je përgjegjës për fjalët dhe veprat e tyre dhe as je i detyruar për t’i udhëzuar ata me pahir, kundër vullnetit të tyre.Por ti je vetëm një qortues. Është Allahu Ai që përkujdeset për çdo gjë. -Allahu është Mbikëqyrësi i veprimeve të tyre. Ai i ruan e ua regjistron punët nëpërmjet melekëve të Tij besnikë dhe në Ditën e Gjykimit do t'u japë shpërblimin që meritojnë.

Mos, vallë, po thonë: “Ai e ka trilluar atë.”? -Vallë, ata po thonë se ishte Muhamedi ai që e trilloi Kur'anin, se ky libër nuk është fjala e Allahut, por thjesht një trillim njeriu?! I Madhëruari i përgjigjet:Thuaju: “Sillni dhjetë sure të ngjashme me të, të trilluara(ashtu siç thoni), dhe thirrni për ndihmë kë të mundeni, veç Allahut, nëse thoni të vërtetën!” -Nëse është e vërtetë se ishte Muhamedi ai që e trilloi këtë libër madhështor, atëherë sillni edhe ju dhjetë sure të ngjashme me të Kur’anit. Ju jeni të ngjashëm me Muhamedin në aspektin e oratorisë dhe elokuencës dhe, përveç kësaj, zemrat i keni të mbushura plot me armiqësi e urrejtje dhe jeni çmendurisht të përkushtuar për të hedhur poshtë këtë Kur’an. Të gjitha këto duhet ta bëjnë të thjeshtë për ju dhe duhet të nxisin një dëshirë të parrezistueshme për t'iu përgjigjur sfidës. Por përsëri ata nuk iu përgjigjën kësaj sfide, prandaj i Madhëruari tha:

E nëse atëherë(zotat tuaj të remë)nuk ju përgjigjen, atëherë dijeni se kjo shpallje është zbritur me dijen e Allahut... -Nëse ata nuk i përgjigjen kësaj sfide, - dhe s’ka si të ndodhë ndryshe, - atëherë mësojeni dhe krijoni bindjen e plotë se ky libër është zbritur me diturinë e Zotit. Ky është një fakt i padiskutueshëm, që sfidon këdo. Mësoni, gjithashtu, dhe krijoni bindje të plotë se:...dhe se nuk ka asnjë të adhuruar me meritë veç Tij. -Vetëm Allahu është i meritueshëm për t'u adhuruar. Vetëm Atij duhet t'i përkushtohen adhurimet e krijesave.A nuk po nënshtroheni si muslimanë? -A nuk po dorëzoheni e të nënshtroheni për adhurimin e Tij? Nga këto ajete nxjerrim mësim që thirrësi në rrugën e drejtë nuk duhet të ndikohet dhe shqetësohet nga kundërshtimet, fyerjet dhe shpifjet e batakçinjve. Argumentet e tyre janë të pabaza dhe nuk mund të cenojnë aspak vërtetësinë dhe madhështinë e kësaj feje, në të cilën ai i fton njerëzit. Zemra e thirrësit kurrë të mos ngushtohet, por përkundrazi, të gjejë prehje dhe qetësi të plotë në faktin se është në rrugën e drejtë dhe të pacenueshme. Ai duhet të vazhdojë i sigurt dhe shpresëplotë për të realizuar e përkryer urdhrat e Zotit të tij. Çështja më e rëndësishme që duhet ta angazhojë të jetë përkushtimi i plotë në zbatimin e çdo porosie të Zotit. Thirrësi nuk duhet të harrojë asnjëherë se nuk e ka për detyrë që t’i përgjigjet çdo pyetjeje e të plotësojë çdo propozim të natyrëprishurve, ashtu si nuk e ka detyrë që t'u sjellë atyre çdo lloj argumenti e fakti që ata i kërkojnë për ta pasuar. Mjafton ky Kur’an madhështor, të cilin nuk mund ta kundërshtojë askush, për të argumentuar vërtetësinë e saktësinë e të gjitha urdhëresave e qëllimeve të Zotit me krijesat. Kur’ani mjafton si përgjigje për çdo kërkesë e propozim që ata sjellin. Në këto ajete kuptohet se vetë Kur’ani është mrekullia më e madhe me të cilën Zoti e pajisi një profet. Ai është sfidë e hapur, që asnjë krijesë nuk mund ta përballojë. Asnjë krijesë nuk mund të sjellë diçka të ngjashme apo të përafërt me të, madje as dhjetë sure të ngjashme me suret e tij, madje as edhe një sure të vetme që të mund t’i afrohet atij. Kjo vërtetohet nga fakti i njohur dhe i pakundërshtueshëm se arabët, bashkë me poetët e tyre më të mëdhenj, kurrë nuk mundën të sjellin diçka të ngjashme me madhështinë e këtij libri, edhe pse Zoti i sfidoi për këtë. Përkundrazi, ata gjithmonë bindeshin se ishin të pafuqishëm për diçka të tillë. Në këto ajete kuptohet se, në disa çështje të rëndësishme është e domosdoshme dituria e plotë, domethënë, nuk mjaftojnë thjesht supozimet me përafërsi apo hipotezat. Të tilla janë dituria rreth Kur’anit, rreth teuhidit e të ngjashme. Në të tilla raste kërkohet dituri e sigurt, sipas kritereve rigoroze të përcaktuara nga feja jonë madhështore. Kjo kuptohet nga urdhri i Allahut: "fea'lemu", pra, ta dini me siguri se Kur'ani u zbrit me diturinë e lejen e Zotit dhe se askush tjetër nuk e meriton të adhurohet veç Tij.

Atyre që duan jetën e kësaj bote dhe shkëlqimin e saj, Ne do t’ua japim të plotë shpërblimin e veprave të tyre në të, pa u lënë asgjë mangët. -Allahu i Lartësuar na tregon se ka njerëz që si synim të vetëm kanë veçse plotësimin e dëshirave të kësaj dynjaje dhe stolitë e saj. Duke përshkruar bukuritë e kësaj bote, i Lartësuari thotë: "Njerëzve u është hijeshuar dashuria për të kënaqësitë e kësaj bote, për gratë (e hijshme), për djemtë (e pasardhësit e shumtë), për pasurinë e madhe prej ari e argjendi, për kuajt e stolisur e për bagëtinë e bujqësinë. Këto janë kënaqësi të kësaj bote, por tek Allahu është e ardhmja më e mirë." [Al Imran 14]. Kështu, të tillë njerëzve u takon veçse zjarri i Xhehenemit, sepse ata nuk e kanë patur as synimin më të vogël për të fituar ahiretin. Të gjitha ambiciet e tyre ishin kufizuar në arritjen e kënaqësive dhe të stolive të kësaj bote. Nëse robi ka sadopak besim, ai nuk mund t'i përkushtohet tërësisht kësaj dynjaje, duke mos patur asnjë synim për ahiretin. Prandaj të tillë njerëz janë veçse qafirë. Atë që ka iman në zemër, ky iman do ta frenojë nga angazhimi absolut për dynjanë. Vetë imani është shenjë dhe tregues i synimit të përjetësisë në lumturinë e ahiretit. Për këta fatzinj e të mjerë, të cilët a thua se u krijuan veçse për këtë dynja, Allahu i Madhëruar thotë: “Ne do t’ua japim të plotë shpërblimin e veprave në të, pa u lënë asgjë mangët.” Ai ka për t'u dhënë në dynja atë që ua ka caktuar në Leuĥi Maĥfûđh. Atyre nuk do t'u cenohen aspak të mirat që u janë përcaktuar. Por ta dinë se kaq është kufiri i begative dhe i kënaqësive të tyre, sepse në momentin e ndarjes nga kjo dynja dhe fillimin e përjetësisë, ata do të kenë një pritje befasuese dhe tmerruese. I Lartësuari thotë:

Këta janë ata për të cilët në jetën tjetër s'ka asgjë tjetër veç Zjarrit. -Ata do të jenë të përjetshëm në zjarrin e Xhehenemit. Dhimbja dhe dënimi i tyre nuk kanë për të pushuar kurrë dhe as nuk kanë për t'iu pakësuar. Ata janë të privuar nga shpërblimet dhe kënaqësitë e përjetshme pranë Zotit.Veprat e tyre në të u shkatërruan, ndërsa punët e tyre u asgjësuan. -Çdo vepër dhe përpjekje e tyre për të kundërshtuar, luftuar dhe shuar të vërtetën dhe pasuesit e saj ka dështuar. Gjithashtu, u janë asgjësuar edhe ato pak vepra të mira, të cilave u mungonte baza kryesore për t'u marrë në konsideratë nga Zoti: imani i saktë dhe dituria e vërtetë. Ky është dëshpërimi i të mjerëve.

Allahu i Lartësuar na përshkruan në këtë ajet Profetin e Tij të dashur dhe të zgjedhur dhe ndjekësit e Profetit, domethënë ata që vazhdojnë misionin e tij me thirrjen e njerëzve në udhën e drejtë dhe diturinë e saktë prej Zotit. Këta janë të sigurt dhe tërësisht të bindur në argumentet dhe Shpalljen e Zotit. Askush nuk mund të krahasohet me ta në këtë aspekt. Prandaj i Madhëruari thotë:E kush mund të krahasohet me atë që mbështetet në argumentin e qartë nga Zoti i tij,... -Ata janë të mbështetur në argumentin e qartë nga Zoti i tyre, janë të mbështetur në Shpalljen e Tij. Kur’ani dhe Tradita e Profetit përmbajnë sqarimin e mjaftueshëm dhe të plotë për të gjitha çështjet e rëndësishme. Argumentet e sjella përmes kësaj Shpalljeje janë tejet të qarta dhe të kuptueshme për të gjithë, prandaj janë gjithmonë triumfuese. Ato japin gjithnjë siguri të plotë. Pastaj i Lartësuari thotë:...i ndjekur nga dëshmues prej tij,... -Këto fakte e argumente, që prodhojnë siguri të padiskutueshme, i mbështet dhe përforcon akoma edhe më shumë një tjetër dëshmuese. Kjo është natyra e pastër dhe e patrazuar e njeriut me logjikën e tij të shëndoshë. Ajo dëshmon për vërtetësinë e Shpalljes së Zotit dhe për ligjin e Tij. Logjika e shëndetshme e pranon të mirën si të mirë dhe të keqen si të keqe. Kjo është dritë mbi dritë. Shpallja e saktë, e ruajtur dhe e sigurt, e bashkuar me logjikën e shëndetshme dhe me natyrën e pastër, sjell besim të kthjellët dhe vepra të mrekullueshme. Përveç këtyre dy dëshmive e fakteve, i Madhëruari sjell edhe një fakt tjetër, që vërteton vërtetësinë e Islamit dhe ligjeve të tij:...me atë që i parapriu Libri i Musait si udhërrëfyes e mëshirë?! -Dëshmi për vërtetësinë e fesë dhe të ligjeve që Muhamedi (a.s)përcolli, është edhe Libri (Teurati) që iu dha Musait. Atë libër Zoti e bëri udhërrëfyes për njerëzit dhe mëshirë për ta. Vetë Teurati dëshmon për vërtetësinë e Kur'anit dhe besnikërinë e të Zgjedhurit, që e përcolli atë prej Zotit te njerëzit. Porositë dhe mësimet e të dy librave janë në sinkron të plotë me njëra-tjetrën. Vetë Teurati dëshmon për vërtetësinë e ligjeve të Kur'anit, Shpalljes së fundit të Zotit për krijesat. Atëherë, a është njëlloj një njeri që bazohet në të tilla argumente kaq të forta, me atë që sorollatet në errësirat e paditurisë dhe pasigurisë, duke mos dalë asnjëherë prej tyre?! Pa dyshim që nuk mund të jenë njëlloj tek Allahu i Madhëruar. Edhe në sytë e krijesave këta nuk mund të jenë njëlloj.Këta e besojnë vërtet atë. -Ata të cilëve iu hap drita e arsyes së shëndetshme dhe iu dha sukses që t’i shohin qartë argumentet, e besojnë të vërtetën e shpallur nga Zoti. Ata që vërtetë e dëshirojnë dhe e synojnë të vërtetën kanë për ta besuar Shpalljen që i erdhi Muhamedit a.s. Nëse ky besim është i sinqertë, ai do të prodhojë vepra të mira që Zoti i do, është i kënaqur me to dhe i shpërblen. Kjo do t'u sjellë atyre lumturinë në dynja dhe në ahiret. Ndërsa ata të cilët e mohojnë Kur'anin, qofshin nga të gjitha grupacionet që ekzistojnë në tokë, qofshin edhe të organizuar për ta kundërshtuar këtë fe dhe për të penguar krijesat nga përqafimi i saj, le ta dinë se Zjarri është premtimi për ta. I Madhëruari thotë:Ndërsa për grupimet që e mohojnë atë, Zjarri është vendi i premtuar. -Është i padiskutueshëm fakti që ata do të përballen me Zjarrin e ndezur fort.Prandaj ti kurrsesi mos dysho në të! Ai është e vërteta e sigurt prej Zotit tënd, e megjithatë, shumë prej njerëzve nuk besojnë. -Mos ki as më të voglin dyshim apo pasiguri në faktin që kjo është Shpallja e vërtetë nga Zoti yt, edhe nëse shumica e njerëzve nuk e besojnë një gjë të tillë. Ata që nuk e besojnë këtë të vërtetë e bëjnë ose nga injoranca e tyre, ose nga padrejtësia, inati, smira dhe devijimi i zemrave të tyre nga e vërteta. Nëse qëllimi i njeriut është kërkimi i të vërtetës dhe nëse arsyetimi i tij është i saktë dhe objektiv, ai nuk ka pse të privohet nga e vërteta. Ai që e synon të vërtetën dhe, në emër të këtij qëllimi, e kërkon të vërtetën duke marrë dituri dhe duke e analizuar atë me drejtësi dhe objektivitet, ka për ta gjetur këtë të vërtetë dhe do ta besojë atë sinqerisht. E si do të ndodhë ndryshe, kur edhe arsyeja e shëndetshme dhe natyra e pastër e tërheqin drejt këtij besimi të natyrshëm?!

E kush është më i padrejtë se ai që trillon gënjeshtra kundër Allahut? -Allahu i Lartësuar na tregon se nuk ka më të padrejtë se ata që thurin gënjeshtra lidhur me Zotin, si për shembull, ata që thonë se Zoti ka partner apo që e përshkruajnë Zotin jo si i takon madhështisë dhe lartësisë së Tij, ose që sjellin lajme dhe histori që Ai kurrë nuk i ka thënë. Këtu hyjnë edhe ata që pretendojnë se janë profetë të cilëve u shpallet e frymëzohen nga Zoti, por në të vërtetë janë mashtrues e trillues, etj. Këta janë njerëzit më zullumqarë. Për këta i Madhëruari thotë:Këta do të sillen para Zotit të tyre... -Ata do të dalin para Zotit të tyre për t'i “shpërblyer” për padrejtësitë e tyre. Kur Zoti të gjykojë që ata të dënohen me ndëshkimin më të rëndë, të gjithë ata që kanë dëshmuar mohimin dhe shpifjet e tyre do të thonë:...dhe dëshmitarët do të thonë: “Këta janë ata që kanë gënjyer kundër Zotit të tyre. Mallkimi i Allahut qoftë mbi të padrejtët!" -Do dëshmojnë se si ata shpifën gënjeshtra për Zotin e tyre dhe e refuzuan të vërtetën e Tij. Për këtë arsye, ata e meritojnë një mallkim, që kurrë nuk do të përfundojë apo t’u lehtësohet. Ky është ‘shpërblimi’ për ta, sepse edhe padrejtësia ishte cilësi e pandashme e tyre. Pastaj i Lartësuari e përshkruan më hollësisht padrejtësinë e tyre:

Ata pengojnë nga rruga e Allahut dhe përpiqen ta shtrembërojnë atë, ndërsa Jetën tjetër nuk e besojnë. -Ata i pengojnë njerëzit nga rruga e Allahut, nga udha e drejtë e gjithë profetëve, të cilët ftuan në adhurimin e një Zoti të vetëm dhe nënshtrimin ndaj ligjit të Tij. Ata jo vetëm që ndalojnë veten e tyre, por pengojnë edhe të tjerët nga rruga e drejtë. Kështu, ata janë udhëheqësit e së keqes. Ata i tërheqin njerëzit për në Zjarr. Ata e paraqesin rrugën e vërtetë të Allahut si të gabuar dhe shtrembërojnë të vërtetën në sytë e njerëzve. Nga njëra anë, ata përpiqen shumë në rrugën e keqpërshkrimit dhe shëmtimit të së vërtetës dhe, nga ana tjetër, zbukurojnë të kotën, Allahu i shëmtoftë e i poshtëroftë! Këta të mallkuar janë në të vërtetë mosbesues të ahiretit. Ata nuk e besojnë ringjalljen dhe llogarinë me drejtësi para Zotit.

Ata nuk mund t'i shpëtojnë(dënimit të Allahut)në tokë... -Ata nuk mund t'i shpëtojnë Allahut assesi, sepse janë brenda pushtetit dhe sundimit të Tij. E kush mund të dalë jashtë pushtetit dhe dijes së Allahut të Madhëruar?!...dhe nuk mund të gjejnë asnjë mbështetës tjetër veç Allahut. -Ata nuk mund të gjejnë ndonjë ndihmëtar për t'u larguar ndëshkimin dhe për t'u dhënë atë që e dëshirojnë. Atyre do t’u ndërpritet çdo lloj lidhjeje dhe dëshpërimi do t'i mbulojë përfundimisht.Atyre do t'u shumëfishohet dënimi,... -Atyre vetëm u shtohet ndëshkimi, sepse ata kanë devijuar vetveten dhe kanë humbur të tjerët. Cilësia e tyre dalluese është:...sepse ata nuk dëgjojnë(të vërtetën)dhe nuk shohin(argumentat). -Për shkak të urrejtjes dhe armiqësisë ndaj të vërtetës, ata nuk kanë durim të dëgjojnë ajetet e Allahut. Por, sikurse thotë i Madhëruari në një ajet tjetër: "Po çfarë kanë ata që i largohen këshillës? Ata janë si gomarë të egër të trembur, që vrapojnë prej luanit. Secili prej tyre dëshiron t’i jepet një libër i posaçëm. Jo! Ata nuk i frikësohen Botës Tjetër. Kjo është, pa dyshim, një këshillë e vyer, Nga e cila përfiton kush dëshiron. Por ata mund të mësojnë prej saj, vetëm nëse do Allahu. Vetëm Ai e meriton që t’i ruhesh dhe që të jetë Falës i gjynaheve!" [Mudethir 49 - 56]. Ata nuk mund t’i shohin faktet në mënyrë të tillë që t’i bëjnë të kuptojnë e të meditojnë. Ata janë ashtu sikurse thotë i Madhëruari: të shurdhët, memecë dhe të verbër, të cilët nuk logjikojnë. Allahu i Madhëruar thotë përsëri për ta:

Këta janë ata që e kanë shkatërruar veten dhe prej tyre ka humbur çdo gjë që kanë trilluar. -Ata vërtet e kanë shkatërruar veten e tyre, sepse jo vetëm që u ka ikur shpërblimi i madh, por edhe kanë rënë në ndëshkimin më të rëndë. Feja dhe besimi që ata e pasojnë dhe ua zbukurojnë njerëzve do të zhduket dhe nuk do t’u sjellë asnjë dobi. Zotat që ata i adhurojnë veç Allahut do të treten para tyre e, bashkë me ta, edhe shpresa për shpëtim. Kështu do të ndodhë me ta kur të vijë urdhri i Zotit.

Nuk ka dyshim se në botën tjetër ata do të jenë më të humburit. -Nuk ka dyshim se në ahiret ata kanë për të qenë më të shkatërruarit dhe më të dëshpëruarit. Allahu i Madhëruar e theksoi shkatërrimin dhe dëshpërimin e këtyre njerëzve, për shkak të dënimit të madh dhe të dhimbshëm që ata do të vuajnë në përjetësi. E lusim Allahun që të na ruajë nga kjo lloj gjendjeje. Pasi përshkroi gjendjen e të dëshpëruarve, Allahu i Lartësuar vijon me gjendjen e fatlumëve, si dhe shpërblimet dhe kënaqësitë e shumta që presin ata. I Lartësuari thotë:

Ata të cilët besojnë, bëjnë vepra të mira dhe i përulen Zotit të tyre... -Allahu i Madhëruar i përshkruan këta fatlumë me disa cilësi. Së pari, ata besojnë me zemrat e tyre, duke pohuar e pranuar çdo gjë që Allahu i Lartësuar ka urdhëruar, qofshin parime themelore të fesë, rregulla apo ligje të saj. Së dyti, ata bëjnë punë të mira, qofshin këto me zemër, fjalë apo gjymtyrë. Së treti, i frikësohen Zotit duke iu nënshtruar me bindje e përkushtim, por edhe me pendim të sinqertë e kthim tek Ai. Ata kthehen vazhdimisht tek Allahu, plot dashuri për Të, plot shpresë për shpërblimin e Tij dhe, sigurisht, me frikë e drojë nga ndëshkimi i Tij....- ata do të jenë banorë të Xhenetit përjetë. -Ata që janë stolisur me të tilla cilësi do të jenë banorë të Xhenetit, ku do të jenë përgjithmonë. Ky është premtimi i Bujarit të Gjithëmëshirshëm, sepse ata nuk lënë asnjë të mirë pa e bërë, për ta arritur këtë shpërblim dhe nuk lënë shteg devotshmërie pa garuar në të.

Këta dy grupe(njerëzish)mund të krahasohen me të verbrin dhe shurdhin përkundër atyre që shohin e dëgjojnë. -Fatlumët dhe fatzinjtë, të lumturit dhe të dëshpëruarit janë si shembulli i dhënë në ajet. Të dëshpëruarit nuk arrijnë të shohin dhe dëgjojnë udhëzimin e drejtë dhe gjithçka që u sjell dobi. Ndërsa të lumturit e fatbardhët janë ata që e dëgjojnë dhe vështrojnë mirë udhëzimin e drejtë. Ata mund ta dallojnë qartë çdo gjë që i bën dobi në dynja dhe ahiret.A janë njëlloj këta? A nuk po kujtoheni?! -A mund të jenë të njëjtë këto dy palë? Jo, kurrsesi nuk mund të jenë të njëjtë. Mes tyre ka ndryshime aq të mëdha, saqë nuk mund të përshkruhen me fjalë. O njerëz! A nuk i shihni këto shembuj dhe të reflektoni ashtu si duhet në lidhje me këtë çështje? A nuk e dëgjoni dhe shihni udhëzimin e Zotit në rrugën e drejtë? A nuk po e nënshtroni veten për të kryer ato punë të mira që të afrojnë tek Ai dhe t'u largoheni atyre punëve të këqija që ju largojnë prej Tij dhe ju zhysin në dëshpërim në të dyja jetët?!

Ne e dërguam Nuhun te populli i vet... -Kuptimi: Me të vërtetë, Ne e dërguam Nuhun te populli i tij për t'i thirrur ata në adhurimin e një Zoti të vetëm dhe për t'i ndaluar nga idhujtaria. Ai u tha atyre.“Unë kam ardhur te ju me një paralajmërim të fortë,...” -Unë jua qartësoj udhëzimet e Zotit me hollësi, pa lënë asgjë të pakuptueshme. Porosia më e rëndësishme është:

“...Që të mos adhuroni asnjë tjetër veç Allahut. Unë kam frikë për ju dënimin e një dite të dhembshme.” -Të gjitha adhurimet t'ia kushtoni veçse Allahut. Ta adhuroni Atë me sinqeritet dhe të motivuar vetëm nga dashuria për Të, nga shpresa për shpërblimin e Tij dhe nga frikërespekti e madhërimi i Tij. Ajo që ju kërkohet është përkushtim i plotë në adhurimin e Allahut si Një e i Vetëm dhe distancimi nga çdo gjë që adhurohet veç Tij. Nëse ju nuk i përmbaheni këtij kushti, atëherë unë kam frikë se do t'ju godasë ndëshkimi i një dite të dhembshme.