Fatir

I lavdëruar qoftë Allahu, Krijuesi i qiejve e i tokës (nga asgjëja), -Allahu i Lartësuar e lavdëron veten e Vet për krijimin e qiejve dhe të tokës dhe të çdo krijese në to. Ai e lavdëron veten sepse ky krijim madhështor tregon për pushtetin e Tij të gjerë, sundimin e Tij gjithëpërfshirës, për mëshirën e Tij të pashembullt, për urtësinë e Tij të paanë e diturinë e Tij të pafund. Pasi përmendi faktin që Ai është Krijuesi i gjithçkaje, vijoi të përmendë edhe çështjet e tjera plotësuese, që janë domosdoshmëri për krijesat:i Cili i bëri melekët të dërguar me nga dy, tre dhe katër palë krahë. -Melekët e Zotit janë zbatuesit e urdhrave të Tij të krijimit dhe të përkujdesit për krijesat. Ata janë të ngarkuarit e Zotit për trasmetimin e urdhëresave dhe ligjeve të Tij fetare. Vërej me kujdes kur Allahu thotë: "… i Cili i bëri melekët të dërguar..." Kjo fjali i përfshin të gjithë melekët e Zotit, gjë që tregon se të gjithë melekët e Zotit janë rob të bindur dhe të nënshtruar ndaj Tij. Duke përshkruar melekët, Allahu i Madhëruar thotë: "... nuk e kundërshtojnë Allahun për asgjë që Ai i urdhëron. Ata zbatojnë gjithçka për të cilën urdhërohen." [Tahrim 6]. Duke qenë se melekët përmbushin urdhrat e Tij, Allahu i Madhëruar përmend forcën e tyre të madhe, shpejtësinë dhe saktësinë e përmbushjes së detyrave të tyre. Ai na tregon se i ka bërë melekët: "...me nga dy, tre dhe katër palë krahë”, që të fluturojnë me shpejtësi në zbatimin e detyrave të Zotit. Ai i ka bërë ata me dy, tre dhe katër palë krahë, sipas urtësisë së Tij.Ai shton në krijim çfarë të dojë. Me të vërtetë, Allahu është i Plotfuqishëm për gjithçka. -Allahu i Madhëruar veçon disa krijesa nga disa të tjera me cilësi të spikatura, për shembull, me forcë të madhe ose bukuri, me gjymtyrë të shtuara më shumë nga e zakonshmja, me zë të bukur që të mahnit etj.

Atë që Allahu ua dhuron njerëzve nga Mëshira e Tij, askush nuk mund ta pengojë e atë(mirësi)që Ai e ndal, askush përveç Tij nuk mund ta japë; -Çdo gjë që Ai e dëshiron mund ta realizojë dhe askush nuk mund ta pengojë Atë. Nga këto çështje janë edhe shtesat dhe ndryshimet që Ai bën në disa nga krijesat e Tij. Në vijim, Allahu i Lartësuar na tregon për faktin se Ai është i vetmi që përkujdeset dhe rregullon çështjet e krijesave, që jep dhe privon, ashtu siç e kërkon urtësia e Tij. Ai thotë:Ai është Ngadhënjimtari, i Gjithëdituri. -Kjo është një nxitje për ta lidhur zemrën veçse me Allahun e Madhëruar dhe që t'i shprehësh Atij varfërinë dhe nevojën e madhe, në të gjitha aspektet. Vetëm Atij t'i përgjërohesh dhe t'i lutesh dhe vetëm Atij t'i frikësohesh dhe tek Ai të shpresosh. Ai është Ngadhënjimtari i Plotfuqishëm, që ka nënshtruar çdo krijesë. Ai është i Urti, që çdo gjë e vendos në vendin e vet dhe i jep atë që meriton.

O njerëz! Kujtoni me mirënjohje të mirat e Allahut për ju! -Allahu i Lartësuar i urdhëron të gjithë njerëzit që të kujtojnë mirësitë dhe begatitë e shumta që Ai u ka dhuruar. Ky është nje urdhër që përfshin jo vetëm kujtimin dhe përmendjen e mirësive me fjalë, duke e lavdëruar Allahun që ua ka dhuruar, por edhe me zemër dhe trup, duke ndier mirënjohje dhe duke e lavdëruar përmes nënshtrimit dhe të jetuarit sipas urdhëresave të Tij. Kur njeriu kujton mirësitë e Zotit, nxit tek ai mirënjohjen dhe dashurinë për Atë. Në vijim, Allahu përmend disa mirësi që konsiderohen si themelore: krijimin dhe furnizimin me mirësitë e domosdoshme për krijesën. Ai thotë:A ka ndonjë zot tjetër që ju furnizon ju nga qielli e nga toka? -Duke qenë se nuk ka asnjë zot tjetër veç Allahut, që i krijon dhe furnizon krijesat nga qielli dhe Toka, atëherë nga kjo del si përfundim se Allahu është Ai që meriton adhurimin e krijesave, dhe nënshtrimin e plotë të tyre ndaj Tij. Për këtë arsye:Nuk ka zot tjetër(që e meriton adhurimin) përveç Tij. Atëherë si po largoheni nga e vërteta? -Si mund ta lejoni veten të largoheni nga adhurimi i Atij që është Krijuesi dhe Furnizuesi i vetëm, dhe t'i nënshtroni asaj që është krijesë nevojtare, e cila gjithashtu ka nevojë për Zotin?!

Dhe nëse ata të mohojnë ty, dije se edhe të dërguarit para teje janë mohuar. -Nëse të mohojnë ty, o Profet, atëherë mendohu pak për profetët para teje dhe le të jenë ata si shembull për ty. Dije se:Por, vetëm te Allahu do të kthehen(për gjykim)të gjitha çështjet. -Kështu ka qenë dhe do të jetë gjithmonë: Allahu i shkatërron mohuesit dhe kundërshtarët e profetëve dhe u dhuron fitoren profetëve dhe besimtarëve të tyre të denjë dhe të sinqertë.

O njerëz! Nuk ka dyshim se premtimi i Allahut është i vërtetë. -Premtimi i Allahut se do t'ju ringjallë për t'ju shpërblyer ose ndëshkuar për veprat tuaja është i vërtetë dhe të mos kini asnjë dyshim për këtë! Kurrë të mos dyshoni për këtë të vërtetë, për të cilën kanë ardhur të qarta të gjitha argumentet logjike dhe tekstuale nga Zoti, në të gjitha Shpalljet që ka zbritur në tokë. Atëherë, duke qenë se kjo është diçka e vërtetë dhe premtimi i Zotit i sigurt, ju duhet të përgatiteni seriozisht për atë ditë. Koha është gjëja më e vyer, të cilën duhet ta mbushim me vepra të mira dhe nuk duhet të lejoni që për këtë t'ju pengojë askush:Prandaj mos lejoni që t'ju mashrojë jeta e kësaj bote ... -Mos u mashtroni nga jeta e dynjasë, me kënaqësitë, stolitë dhe bukuritë e saj, dhe kjo t'ju shmangë nga qëllimi përse Zoti ju krijoi....dhe mos lejoni që Kryemashtruesi(shejtani)t'ju largojë nga Allahu (me mashtrimet e tij). -Mos ndiqni hapat e shejtanit të mallkuar dhe mos bini pre e kurtheve të tij! Shejtani është mashtrues i madh dhe armiku juaj real. Për këtë arsye, si të tillë konsiderojeni atë!

Shejtani është armiku juaji. Prandaj edhe ju konsiderojeni si armik! -Asnjëherë mos e harroni armiqësinë që Ai fsheh në vete kundër jush dhe asnjëherë mos e shpërfillni luftën me të, në çdo çast të jetës suaj. Ai ju sheh ju dhe ju nuk e shihni. Ai gjithmonë është në gatishmëri, që t'ju dëmtojë dhe largojë nga Zoti juaj.Ai i fton ithtarët e vet, për t’i bërë banorë të zjarrit. - Ky është qëllimi i tij për ata që e pasojnë. Ai synon t'i poshtërojë ata me dënimin më të ulët, nënçmues dhe të rëndë. Në vijim, Allahu i Madhëruar na tregon se njerëzit ndahen në dy grupe, në varësi të bindjes ndaj shejtanit dhe pasimit të rrugës së tij, dhe na tregon, gjithashtu, edhe shpërblimin e tyre. Ai thotë:

Ata që mohuan (Allahun) do të kenë një dënim të ashpër... -Këta e refuzojnë me forcë besimin e pastër, në të cilin ftuan profetët dhe e qartësuan plotësisht përmes Shpalljes. Për këta të mjerë, Allahu thotë që: "... do të kenë një dënim të ashpër." Ai është një dënim shumë i rëndë, të cilin ata do ta përjetojnë në zjarrin e Xhehenemit, ku do të jenë përgjithmonë. Ndryshe është gjendja e besimtarëve:... kurse ata që besuan dhe bënë vepra të mira, do të kenë falje(të gjynaheve)dhe shpërblim të madh. -Këta besojnë me zemrat e tyre gjithçka që Zoti urdhëron që të besohet. Përveç që besojnë me zemër, ata bëjnë vepra të mira, vepra në të cilat i fton imani i tyre, dhe jetojnë sipas këtij imani. Ata bënë vepra 'të mira' dhe përmirësuese të gjendjeve të tyre. Për këta fatlumë, Allahu thotë që: "... do të kenë falje (të gjynaheve) dhe shpërblim të madh.". A do t'u mbulohen dhe fshihen gjynahet e tyre, gjë kjo e cila do të thotë se janë të sigurt dhe të shpëtuar nga gjurmët e këqija të gjynaheve dhe dënimit që ato sjellin. Ata do të kenë edhe një shpërblim të madh dhe do të realizojnë gjithçka që synojnë.

Atëherë a është i njëjtë ai të cilin e joshin veprat e keqia dhe i sheh ato si të mira me atë, që e sheh qartë të vërtetën? -A mund të jetë njëlloj me besimtarin e mirë dhe të udhëzuar drejt dikush të cilit i duket e mirë puna e keqe? Atij i është vënë pas shejtani i mallkuar, që ia zbukuron veprat e këqija dhe të poshtra. Ndërsa besimtarin e sinqertë e ka udhëzuar Allahu i Madhëruar në rrugën e drejtë dhe në fenë e Tij të pastër. A mund të jenë njëlloj këta dy lloj njerëzish? I pari bën vepra të këqija dhe i sheh si të mira, e sheh të vërtetën si kotësi dhe kotësinë e sheh si të vërtetë. I dyti punon bën vepra të mira dhe e sheh të vërtetën të qartë dhe të pastër ashtu siç është. Mësojeni se këta nuk janë kurrsesi njëlloj dhe dijeni se udhëzimi dhe humbja janë në dorën e Allahut të Lartësuar:Allahu e lë në humbje atë që dëshiron dhe e udhëzon atë që dëshiron. Prandaj ti mos u dëshpëro për ta! -Për këtë arsye, mos u shqetëso e dëshpëro për ata të humbur nga rruga e drejtë, të cilëve shejtani i mallkuar ua zbukuroi ligësitë dhe i largoi nga e mira. Dije se në dorën tënde është thjesht kumtimi i qartë i Shpalljes. Ti nuk mund t'i bësh zemrat që të pranojnë të vërtetën dhe as mund të krijosh iman në zemrat e tyre. Allahu është Ai që e bën këtë dhe që do t'i shpërblejë secilin për veprat e bëra.Allahu e di mirë atë që bëjnë ata. -Për këtë arsye, Ai udhëzon në rrugën e drejtë atë që Ai dëshiron dhe gjykon me urtësinë e Tij.

Është Allahu Ai që i lëshon erërat të cilat formojnë retë(plot ujë) -Allahu i Madhëruar na tregon për bamirësinë e Tij të gjerë dhe për pushtetin e Tij absolut mbi gjithçka. Allahu na tregon se është Ai: "... që i lëshon erërat, të cilat formojnë retë (plot ujë)." Kështu, Allahu e lëshon shiun dhe jetën mbi një vend të thatë dhe e ngjall, pasi ka vdekur.dhe Ne i drejtojmë ato në një vend të vdekur(të thatë)dhe e ngjallim tokën pasi është shkretuar. Ja, kështu do të jetë edhe Ringjallja. - Kështu marrin jetë vendet dhe krijesat, ushqehen kafshët dhe përhapen begatitë dhe mirësitë ndër njerëz. Pikërisht kështu siç e ngjall tokën e shkretuar, po ashtu do t’i ngjallë të vdekurit nga varret e tyre, edhe pasi të jenë tretur e zhdukur në tokë. Allahu i Madhëruar ka për të zbritur atë ditë një shi nga qielli dhe trupat do të ribëhen, kurse shpirtrat do të rikthehen në ato trupa, për të dalë të gjallë mbi tokë. Të gjithë do të dalin të gjallë për të qëndruar para Zotit, i Cili ka për të gjykuar me drejtësinë e Tij.

Kush dëshiron krenarinë(le ta dijë se), e tërë krenaria i takon Allahut(pra, vetëm prej Tij le ta kërkojë)! -Ti që kërkon krenarinë, kërkoje atë prej Atij, në dorë të të Cilit është e gjithë krenaria. Krenaria mund të arrihet veçse nëpërmjet adhurimit dhe bindjes ndaj Tij. Në këtë ajet, Allahu i Lartësuar e sqaron më hollëisht adhurimin dhe mënyrat e shprehjes së tij, kur thotë:Tek Ai ngjiten(të gjitha)fjalët e mira. Është Ai që i ngre lart punët e mira. -Adhurime nëpërmjet të cilave arrihet krenaria janë edhe ato që Allahu i Lartësuar i ka quajtur “el kelimuŧ-ŧaj-jibu”, pra, fjalët e mira. Këtu bëjnë pjesë: leximi i Kur’anit, i traditës profetike, dijes së dobishme, tesbiĥu, falënderimi dhe mirënjohja ndaj Allahut me fjalë, madhërimi i Allahut nëpërmjet shehadetit dhe çdo fjalë e mirë dhe e dobishme. Këto fjalë të mira ngrihen lart dhe paraqiten tek i Lartësuari. Nëse janë të sinqerta, Allahu i Lartësuar i përmend përmendësit e Tij në Veten e Vet dhe mes melekëve në qiell. Gjithashtu, adhurime janë edhe ato që Allahu i Lartësuar i quan el ameluŝ-ŝaliĥ - vepra të mira të zemrës dhe të gjymtyrëve, të cilat është po Allahu i Lartësuar që i ngre lart, i vlerëson dhe i shpërblen me bujarinë e Tij. Ky është njëri nga kuptimet e ajetit. Në fjalinë: “Edhe veprat e mira, është Ai që i ngre lart”, kundrinori i drejtë janë “veprat e mira”, ndërsa kryefjala është “Ai”, pra, Allahu i Lartësuar. Ndërsa kuptimi tjetër vjen në këtë mënyrë: "Tek Ai ngjiten fjalët e mira. Ndërsa është puna e mirë ajo që e ngre fjalën e mirë(lart tek Allahu)." Ajo që ngrihet lart (kundrinori i drejtë) është “fjala e mirë”. Ndërsa ajo që e ngre lart fjalën e mirë dhe e bën atë të pranuar dhe të dashur tek i Lartësuari është (kryefjala) “puna e mirë”. Kështu, vetëm fjalët e mira të vërtetuara dhe të konkretizuara nga veprat e mira dhe të sinqerta për Allahun, janë ato që ngjiten tek i Lartësuari. Atij që nuk bën vepra të mira, nuk i ngjiten dhe paraqiten as fjalët tek i Lartësuari, dhe kështu ai nuk mund të jetë i përmendur prej të Madhërishmit mes melekëve në qiell. Është shumë qartë se vetëm nëpërmjet veprave të sinqerta dhe fjalëve të mira mund të arrihet krenaria e kërkuar dhe çdo e mirë e dynjasë dhe e ahiretit. Ndërsa veprat e këqija sjellin plotësisht të kundërtën. I Lartësuari thotë:Ata që kurdisin komplote të së keqes, ata do të kenë një dënim të rëndë dhe komplotet e tyre do të dështojnë. -Vepërkëqijtë, përmes dredhive, kërkojnë krenarinë dhe arritjen e qëllimive të tyre. Por dredhitë e tyre, në vend që t'u japin atë që kërkojnë, u kthehen kundër dhe godasin pikërisht thurësit e tyre. Nëse kërkojnë krenarinë nëpërmjet kurtheve dhe dredhive, ata do të përfitojnë veçse poshtërimin, dëshpërimin dhe humbjen. Ata do të poshtërohen dhe ndëshkohen rëndë. Asgjë nga kurthet e tyre nuk do të mund t'i shpëtojë dhe mbrojë. Ato do të shkatërrohen dhe do të zhduken pa lënë gjurmë.

Allahu ju krijoi prej dheu, pastaj prej një pike uji(sperme)e pastaj ju bëri çift. Çdo femër mbetet shtatzanë dhe lind veçse me dijen e Tij. -Allahu i Lavdëruar na kujton krijimin e llojit njerëzor dhe kalimin e tij nga një fazë në një fazë tjetër, duke filluar nga një pikë uji, e pastaj i bëri çift. Kështu, Ai ju bën të kaloni fazë pas faze, derisa vjen në fazën kur ju lidh në marrëdhënie të ngushtë bashkëshortore mes burrit dhe gruas. Në fakt, me këtë bashkim synohet lënia e pasardhësve. Por, sidoqoftë, edhe pse martesa është një sebep që e bën të mundur këtë synim, prapëseprapë kjo mund të ndodhë veçse me caktimin dhe dëshirën e Allahut të Madhëruar. Për këtë arsye, Ai thotë: "Çdo femër mbetet shtatzënë dhe lind veçse me dijen e Tij." Po kështu, edhe të gjitha fazat e tjera nëpër të cilat kalon njeriu janë me caktimin dhe lejen e Allahut dhe me urdhrin e Tij. Ai thotë:Askujt nuk i jepet të jetojë gjatë ose t'i shkurtohet jeta, pa qenë kjo e shënuar në Libër(Leuhi Mahfudh). -Ai që jeton gjatë, jeton me dijen, lejen e caktimin e Zotit. Edhe nëse dikujt i shkurtohet jeta, për shkak të atyre shkaqeve që Zoti i ka bërë të tilla, kjo ndodh sërish me diturinë e Zotit. Ndër shkaqet që shkutojnë jetën, Profeti ka përmendur zinanë (marrëdhëniet jashtëmartesore), padrejtësinë ndaj prindërve, ndërprerjen e lidhjeve farefisnore e të tjera vepra të ngjashme. Me fjalë të tjera jetëgjatësia ose shkurtimi i saj, me shkak apo pa shkak qoftë, të gjitha rastet janë në dorë të Allahut dhe ndodhin me dijen e Tij. Madje, të gjitha këto Ai i ka shënuar në një libër. Në këtë libër janë shënuar të gjitha sa i ndodhin robit në jetën e tij, në të gjitha kohët.dhe kjo është e lehtë për Allahun. -Dituria e Tij gjithëpërfshirëse e fjalëve e veprave të robërve, shkrimi i të gjitha atyre në libër, ringjallja e tyre pas vdekjes, të gjitha janë të thjeshta për Allahun e Madhëruar. Në këto ajete, Allahu i Lartësuar na tregon disa argumente logjike për vërtetësinë e ringjalljes. Kështu, Ai tregon se si e ngjall tokën pas vdekjes e shkretimit të saj. Ai që e ringjall tokën pasi është shkretuar, Ai ka për t'i ringjallur edhe njerëzit pas vdekjes së tyre. Po kështu, Allahu i Madhëruar përmend faktin se si Ai e bën njeriun që të kalojë nga një fazë në një tjetër. Ai që e krijoi njeriun nga dheu, dhe pastaj e bëri që të kalojë nga një fazë në një tjetër, Ai është i plotpushtetshëm që ta risjellë në jetë ashtu siç ka qenë, dhe kjo është e lehtë për Të. Gjithashtu, Allahu i Madhëruar përmendi faktin se dituria e Tij ka përfshirë çdo pjesë të gjithësisë, qoftë asaj qiellore, qoftë asaj tokësore, qoftë gjërat e imta e të padukshme, qoftë ato të mëdha e gjigande. Ai është i Gjithëditur për ato gjëra që fshihen brenda gjoksit dhe për embrionet e krijuar brenda barkut të nënave. Allahu i Madhëruar është i Gjithëditur edhe për kohën e jetës së krijesave, për shtimin e pakësimin e saj. Të gjitha këto Ai i ka shkruar në një libër. Kur të gjitha këto çështje janë të thjeshta për Të, atëherë vlen të thuhet me bindje se rikrijimi i krijesave e rikthimi i tyre në jetë është më i thjeshtë për Të. I lavdëruar qoftë Allahu, mirësitë e të Cilit janë të shumta e të panumërta. I lavdëruar dhe madhëruar qoftë Ai, që i njoftoi robërit e Tij për çdo mirësi dhe çdo gjë që rregullon çështjet e tyre, të dynjasë dhe të ahiretit!

Nuk janë njëlloj dy dete - ky është i ëmbël, i pijshëm dhe i këndshëm dhe ky tjetri është i kripur dhe i hidhur. -Allahu i Lartësuar na njofton rreth pushtetit, urtësisë dhe mëshirës së Tij të pashembullt. Ai i bëri detet dhe lumenjtë si dy mirësi të jashtëzakonshme në dobi të botës tokësore. Ai i dha secilit prej tyre veçori. Urtësia e kërkoi që lumenjtë të kenë ujë të ëmbël, që të mund të përdoret për të pirë e për të vaditur bimësinë. Pinë gjallesat dhe vaditen të mbjellat. Ndërsa detin e bëri të kripur, që të mos prishet ajri që rrethon tokën nga era e atyre që ngordhin në det, Gjithashtu, uji i detit është ujë që rri në një vend dhe nuk lëviz dhe kripa e bën që të mos marrë erë të keqe. Në këtë mënyrë, kafshët që jetojnë në det janë të shijshme dhe të mira. Përveç këtyre, ka edhe shumë mirësi të tjera, që janë të pamundura pa këtë rregull të vendosur nga Zoti. Nga të dyja llojet e ujërave, si ato të kripura, ashtu edhe ato të ëmbla:Prej tyre ju(nxirrni e)hani mish të njomë e të freskët dhe nxirrni edhe stoli, që i mbani si zbukurime. Dhe ti i sheh anijet se si çajnë dallgët zhurmshëm, që ju të mund të kërkoni nga të mirat e Tij dhe të bëheni mirënjohës. - Prej tyre nxirren ushqime dhe xhevahire, të cilat ju mundësojnë begati të shumta. Ndër mirësitë e deteve është edhe fakti që nëpër to udhëtojnë edhe anije të shumta, duke lundruar nga një kontinent në tjetër, duke transportuar udhëtarët dhe mallrat e tyre. Kështu përmbushen mirësitë e shumta të Zotit.

Është Allahu Ai që e fut natën te Dita dhe Ditën te Nata (duke shkurtuar herë njërën e herë tjetrën)-Kështu, Allahu i Madhëruar, herë e shkurton njërën e herë tjetrën. Sa herë që vjen njëra, largohet tjetra. Ndonjëherë janë njëlloj në kohëzgjatje. Kështu përmbushen shumë nevoja të njerëzve, kafshëve, pemëve e bimëve. Allahu i Lartësuar vendosi dobi të shumta kur nënshtroi diellin dhe hënën, dritën dhe shkëlqimin. Njerëzit gjatë ditës lëvizin e gjatë natës qetësohen. Kur dielli ndriçon, robërit shpërndahen e kërkojnë prej mirësive të Tij. Nëpërmjet ngrohtësisë së diellit, piqen prodhimet dhe pastaj edhe mund të thahen, për t'u ruajtur më gjatë si ushqim në dimër. Kështu arrihen shumë mirësi, që janë nga domosdoshmëritë e jetës. Pa ato, njerëzit nuk do të mund të jetonin.dhe i ka nënshtruar Diellin dhe Hënën që lëvizin sipas një afati të caktuar. -Si dielli dhe hëna lëvizin në orbitën e tyre dhe do të vazhdojnë të lëvizin derisa të dëshirojë Allahu. Por kur të afrohet koha e fundit të kësaj dynjaje, kjo lëvizje do të përfundojë dhe forca e ndikimi i tyre do të ndërpritet. Hëna dhe dielli do të shuhen, ndërsa yjet do të rrëzohen. Në ajete e mësipërme, Allahu i Lartësuar na tregoi shumë nga krijesat madhëshore, të cilat tregojnë për bamirësinë dhe për cilësitë e Tij absolute. Pas këtyre shenjave, Ai thotë:Ky është Allahu, Zoti juaj dhe vetëm Atij i takon i gjithë Sundimi. -Ai që është i vetmi që i krijoi ato krijesa dhe i nënshtroi për dobinë tuaj, Ai duhet të jetë i vetmi që meriton adhurimin. Atij i takon pushteti dhe mbretërimi i gjithçkaje.Dhe ata që ju u luteni përveç Atij, nuk posedojnë as një cipë të hollë(si ajo e farës së hurmës). -Idhujt e putat nuk zotërojnë asgjë, as të madhe e as të vogël. Madje as atë që quhet el-kitmir (kështu quhet cipa mbështjellëse e bërthamës së hurmës së palmës), që është gjëja më e pavlefshme dhe më e vogël. Si është e mundur që t’i luten diçkaje që nuk ka në pronësinë e vetasnjë grimcë pushteti, as në qiej dhe as në tokë?!

Nëse u luteni atyre, ata nuk e dëgjojnë lutjen tuaj; -Edhe nëse u luteni, ata nuk e dëgjojnë lutjen tuaj, sepse ose janë sende pa jetë, ose të vdekur, ose janë melekë, të cilët janë të përkushtuar për t'iu bindur Zotit të tyre.por, edhe sikur ta dëgjonin, ata nuk mund t'i përgjigjen(lutjes suaj). -Por edhe sikur të supozonim se do ta dëgjonin lutjen tuaj, ato nuk do t'i përgjigjeshin, sepse ata nuk zotërojnë gjë dhe shumica e tyre nuk janë të kënaqur dhe as e pranojnë adhurimin që këta të mjerë u përkushtojnë.Në Ditën e Kijametit, ata do ta mohojnë adhurimin tuaj. -Ata do të distancohen prej jush dhe do të thonë: “I dëlirë je, o i Madhëruar! Ti je Zoti ynë, dhe je i pastër nga ajo që ata thonë! Por ata adhuronin xhindët dhe shumica e tyre besonin në ta”. [Sebe' 41].Dhe askush nuk mund të ta thotë ty(o njeri), të vërtetën, siç ta thotë Ai, që është i Gjithëditur. -Askush nuk mund të sjellë një lajm të sigurt si Allahu, që është më i Vërteti në lajmet që sjell dhe i Gjithëditur për çdo fshehtësi. Kur Ai të njofton për një lajm, të jesh i sigurt sikur ta shihje me sytë e tu dhe të mos kesh asnjë dyshim për të. Në këto ajete tregohet qartë me argumente e fakte të dukshme e të kuptueshme se Allahu i Madhëruar është i vetmi i Adhuruar me meritë. Askush, përveç Tij, nuk meriton gjë prej adhurimeve. Çdo adhurim tjetër, veç adhurimit të përkushtuar Allahut, është kotësi dhe nuk ka për t'i sjellë adhuruesit të tij asgjë të mirë.

O njerëz! Ju keni nevojë për Allahun -Allahu i Madhëruar u drejtohet të gjithë njerëzve dhe u tregon për gjendjen e tyrenevojtare, si atribut i tyre i pandashëm. Ai u tregon se ata janë të varfër dhe nevojtarë para Tij nga çdo drejtim.1. Së pari, Ai i bëri që të ekzistojnë. Nëse Ai nuk do t'i bënte të ekzistonin, ata nuk do të ekzistonin.2. Ata janë nevojtarë që Allahu t'i pajisë me fuqi e aftësi, me gjymtyrë e shqisa. Nëse Allahu nuk do t'i pajiste me to, ata nuk do të mund të kryenin asgjë.3. Ata janë nevojtarë që Allahu t'i furnizojë e ndihmojë me mirësi të shfaqura e të fshehura. Nëse nuk do të ishte mirësia, bujaria dhe lehtësimi i veprave nga Ai, asnjë mirësi dhe domosdoshmëri të jetës nuk do të mund të arrinin.4. Ata janë nevojtarë tek Allahu që Ai të largojë prej tyre çdo ligësi e sprovë të rëndë, çdo dëshpërim nga hallet e kësaj dynjaje e të ahiretit. Nëse nuk do të ishte mbrojtja e Tij e mëshirshme dhe largimi i fatkeqësive e rëndesave prej Tij, ato do të ishin të vazhdueshme mbi robin dhe do ta shkatërronin jetën e tij.5. Ata janë nevojtarë për edukimin dhe përkujdesin e Tij (si dhe për rregullimin e veprave nga ana e Tij).6. Ata janë nevojtarë edhe që ta adhurojnë Atë me dashuri. Ata kanë nevojë ta duan Atë, të shpresojnë tek Ai, t'i frikësohen e përgjërohen në adhurime, kanë nevojë t'i shprehin Atij sinqeritetin e plotë në adhurimet e tyre. Kështu lumturohen shpirtrat e tyre dhe gjejnë gëzimin dhe kuptimin e jetës. Nëse Ai nuk do t'i udhëzonte dhe të krijonte në zemrat e tyre këtë besim, ata do të ishin shkatërruar, shpirtrat e tyre do të kishin vdekur, zemrat e tyre do të ishin verbuar dhe gjendja e tyre do të ishte e pashpresë.7. Ata janë nevojtarë që Ai t'u mësojë atë që nuk e dinë dhe t’u japë forcë që të kryejnë atë që u sjell dobi dhe rregullon gjendjen e tyre. Nëse Ai nuk do t'i mësonte, asgjë nuk do të dinin dhe nëse nuk do t'u jepte fuqi të bënin vepra të mira, gjendja e tyre nuk do të përmirësohej.8. Ata janë të varfër e nevojtarë kundrejt Tij me gjithë qenien e tyre, në çdo kuptim e këndvështrim, edhe pse ata nuk e kuptojnë ndonjë aspekt të kësaj nevoje. Më i përkryeri është ai njeri që e ndien nevojën e tij në çdo gjendje e çast, si në çështjet e dynjasë, ashtu edhe në çështjet e fesë dhe besimit. Për këtë arsye, të tillë njerëz i sheh që gjithmonë t'i luten e përgjërohen me këmbëngulje Allahut që kurrë të mos i lerë të mbështeten në forcat e tyre, as një çast të shkurtër sa një pulitje sysh. Ata i luten që Ai t'i ndihmojë e t'u japë dituri e forcë në çdo vepër e çështje. Kjo është një ndjenjë nevoje, që i shoqëron ata në çdo çast të jetës. Këta e meritojnë që Zoti t'i ndihmojë dhe t'i mëshirojë në varfërinë e nevojën e tyre. E si të mos i ndihmojë Ai, që është më i mëshirshëm për ta sesa prindërit për fëmijën e tyre.kurse Allahu është i Pasur dhe i Lavdëruar. -Ai është i pasur dhe s’ka nevojë për asnjë. Atij i takon pasuria e pavarësia e plotë nga çdo aspekt. Allahu nuk ka nevojë për atë që kanë nevojë krijesat e Tij dhe nuk është i varur e nevojtar, siç janë krijesat. E si mund të ketë nevojë Ai që është i Plotë dhe Absolut në cilësitë e Tij. Të gjitha cilësitë e Tij janë të plota dhe absolute, pa asnjë mangësi dhe të gjitha atributet e Tij janë madhështore dhe të bukura. Pjesë e pasurisë dhe e pushtetit të Tij të madh është edhe fakti që Ai i pasuron dhe furnizon krijesat e Tij në dynja dhe në ahiret. Allahu është i Lavdëruari në Veten e Tij dhe në cilësitë e Tij, sepse të gjitha ato janë të bukura. Ai është i Lavdëruari për atributet dhe veprat e Tij, që janë të larta dhe të ndërtuara mbi bujarinë, bamirësinë, drejtësinë, urtësinë e mëshirën. Ai është i Lavdëruar edhe për të gjitha urdhëresat e ndalesat e Tij, për ligjin e Tij të mrekullueshëm, sipas të cilit krijesat duhet ta adhurojnë dhe duhet të ndërtojnë jetën e tyre. Ai është i Lavdëruar e meriton dashurinë e plotë e çdo përlëvdim për ato cilësi e vepra të Tij dhe për gjithçka e çdo ligj, mirësi e porosi që vjen prej Tij. Allahu është i Lavdëruar në pasurinë e Tij dhe faktin që është i Vetëmjaftueshëm. Ai është i Pasur e nuk ka nevojë për lavdërimin e krijesave.Kuptimi i fjalës El Rab: Fjala ‘El Rab’vjen në arabisht me katër kuptime. Dykuptime kanë lidhje me Qenien e Allahuttë Madhëruar dhe Veten e Tij, ndërsa dytë tjerat kanë lidhje me veprat e Tij. Dykuptimet që kanë lidhje me Qenien eAllahut të madhëruar janë:1. El Mulk. El Rabdo të thotë El Malik -Pronari, Sunduesi. Allahu i Lartësuarthotë: “lilahi ma fis-semauati uel erd” “TëAllahut janë gjithë çka në qiej dhe nëtokë”. Ai thotë gjithashtu: “lil-lahi mulkusemauati uel erd” (Allahut i takonpushteti dhe mbretërimi në qiej dhe nëtokë). Gjithçka në qiej dhe në tokë janëdhe i përkasin Allahut të Lartësuar, janënën pronësinë dhe sundimin e Tij.2. El Sejjid. El Rabu është El Sejidu elMutau, pra, është Zotëria të cilit duhet t’ibinden të gjithë. Ai është i Plotë në tëqenurit Zot. Arabët e quajnë Rab atë qëështë Essejid “Zotëri”. Në suren Jusuf,Allahu i Lartësuar thotë: “O shokët e mitë burgut! Njëri prej jush do t’i japë tëpijë verë zotëriut të vet, ndërsa tjetri dotë kryqëzohet dhe shpezët do të hanënga koka e tij. Çështja për të cilën kërkuatshpjegim, ka marrë fund. Atij, për të cilinbesonte se është i shpëtuar, i tha: “Mëpërkujto mua te zotëriuyt”. Po shejtani ebëri të harronte që ta përkujtonte tezotëriu i tij, e për këtë mbeti në burg disavjet.” Në të gjitha këto raste, fjala rabdo të thotë es-sejid, pra, zotëria. Çfarëkuptimi ka kjo fjalë në suren Ihlas:“Allahus-samed”. El Samedu është ElSejidu, të cilit i bindet dhe i nënshtrohetgjithçka dhe tek i cili ngrihen dheparashtrohen të gjitha çështjet. Prandajtë gjitha çështjet e tua parashtroja dhekërkoja veçse Atij që është El Sejid - iPloti në zotërimin dhe sundimin e Tij.Parashtrimi dhe kërkesa e një çështjejeqë askush veç Allahut nuk ka pushtetinpër ta realizuar, te dikush tjetër veçAllahut, konsiderohet shirk ose idhujtarindaj Allahut të Lartësuar. Nëse ia kërkondikujt tjetër veç Allahut, atëherë ti nuk eke kuptuar se Allahu është El Sejid – pra, iPloti në zotërimin e sundimin e Tij. Ajo qëkërkohet është mbështetje e plotë tekAllahu, por edhe kryerja e çdo sebepinjerëzor, që është në mundësinë e robit.Nuk duhet të gabojmë në këto dydrejtime. Ne nuk duhet të bazohemikrejtësisht në ndërmarrjen e masave dhesebepeve njerëzore, por edhe lëniatërësisht e sebepeve është e gabuar.Bazimi krejtësisht në sebepe është kufër,ndërsa lënia e sebepeve tërësisht ështëmendjelehtësi.Dy kuptimet që kanë lidhje me veprat eAllahut të madhëruar janë: et-tedbirudhe et-terbijetu.1. Et-tedbiru është përkujdesja,rregullimi, administrimi. Allahu është ElMudeb-biru, pra, Kujdestari, Rregulluesidhe Administruesi. Ai përkujdesetadministron dhe rregullon çështjet ekrijesave të Tij. Ai u bën atyre bamirësidhe i trajton me mëshirën e Tij.2. Et-terbijetu - edukimi . Allahu është ElMurabbi, domethënë, Edukuesi,Furnizuesi e Ruajtësi.Kështu, Allahu i Madhëruar ështëKrijuesi, Sunduesi, Rregulluesi dheEdukuesi i krijesave të Tij. Por çfarë rrjedhnga kjo? Ai që ka këto cilësi është i vetmiqë meriton të adhurohet. Allahu ështëZoti i botëve dhe Atij i takon pushtetizotërimi, përkujdesja dhe rregullimi içështjeve të krijesave të Tij.Por diçka duhet të kuptohet mirë.Përkujdesja, edukimi dhe rrergullimi që Aiu ofron krijesave ka lidhje shumë tëngushtë me impenjimin dhe përkushtimine tyre për ta pranuar dhe reaguarkorrektësisht në lidhje me këtëpërkujdesje dhe edukim. Gjithashtu, kalidhje të ngushtë me përkushtimin dhededikimin e krijesave drejt Allahut, Zotittë botëve. Është e vërtetë që Allahu iLartësuar përkujdeset dhe rregullonçështjet e të gjitha krijesave, me një niveltë caktuar përkujdesjeje dhe rregullimi,mohues apo besimtarë, punëmirë apopunëkëqij qofshin ata. Por përkujdesjadhe rregullimi që Ai u ofron të dashurvetë Tij, të cilët janë nënshtruar për taadhuruar si një të vetëm, është diçkatjetër. Disa robër i shtojnë veprat e miradhe adhurimet ndaj Zotit ashtu si Ai kaporositur. Çdo e mirë që ata bëjnë i çondhe i ndihmon ata për të kaluar në njëtjetër punë të mirë. Kështu vazhdojnë,derisa rrethi i punëve të mira që atapunojnë zgjerohet dhe zmadhohet.Profeti a.s. ka thënë: “Ruaje(përgjegjësinë dhe detyrat për) Zotin, tëtë ruajë!”. Pas kësaj, ti je i ruajtur membrojtjen, përkujdesjen dhe ruajtjen eZotit tënd. Kështu, disa robër nësepërpiqeshin të mos i bindeshin Allahut,nuk do të mundeshin, ashtu si disa tëtjerë që, nëse do të përpiqeshin për t’iubindur Allahut, nuk do të mundeshin. Tëdyja grupet hyjnë dhe i nënshtrohenpërkujdesit dhe edukimit që Zoti ofron.Në varësi të përkushtimit dhe dedikimittë krijesave është edhe lloji ipërkujdesjes, rregullimit dhe edukimit qëAllahu i Madhëruar u ofron atyre.Edukimi dhe përkujdesja ndaj krijesavenuk është i njëjtë. Profeti a.s. ka thënë:“Ruaje (përgjegjësinë dhe detyrat për)Zotin, të të ruajë, “Ruaje (përgjegjësinëdhe detyrat për) Zotin që ta gjesh Atëpara teje! Njihe Allahun në kohë begatijee mirësie, që Ai të të njohë në kohëvështirësie dhe shtrëngimi.”Allahu i Madhëruar i edukon dherregullon gjendjen e robërve. Ai e bënkëtë duke i bërë të ndiejnë dhe të jenë tësigurt se ata janë nevojtarë për Të dhe tëvarur prej Tij në çdo aspekt. Prandaj dheProfeti a.s. ka thënë: “Çudi me çështjen ebesimtarit! Të gjitha gjendjet e tij janëmirësi. Nëse e mbulon mirësia dhebegatia, ai falënderon dhe tregonmirënjohje, dhe kjo është e mirë për të.Nëse atë e godet fatkeqësia, ai bëndurim, dhe kjo është e mirë për të. Porkjo nuk i ofrohet askujt tjetër veçbesimtarit.”. Besimtari është i kënaqurme Allahun. Në Xhamiun e Termidhiutshënohet: “Ai që kënaqet me Të (meAllahun), kënaqësi do t’i jepet. Ndërsa aiqë zemërohet e tregon pakënaqësi meTë (me Allahun), pakënaqësia dhezemërimi do t’i jepet.” Një gjë është epadiskutueshme dhe e sigurt: Përkujdesjae Zotit për robërit dhe edukimi epërmirësimi që Ai u ofron atyre është ivazhdueshëm dhe jepet me urtësi tëmadhe. Besimtari kënaqet dhe përjetonkënaqësi të madhe duke iu bindur Allahutdhe në adhurimet përkushtuar Atij. Ai eshijon dhe përjeton kënaqësi në çdo çastqë kalon, duke bërë durim thjesht dhevetëm në emër të adhurimit të Zotit të tij.Ndërsa i pabinduri e mohuesi, i cili nuk edi dhe nuk e kupton që Allahu iMadhëruar është Rregulluesi, Edukuesidhe Ai që ofron përkujdesjen dhepërmirësimin e gjendjes së robërve,gjendja e tij është ashtu sikurse e kapërshkruar i Madhëruari kur thotë: “Kanjerëz që e adhurojnë Allahun meluhatje. Nëse e godet ndonjë e mirë, aiqetësohet me të. Por nëse e godetndonjë sprovë, ai kthehet në fytyrën e vettë vërtetë. Ai i ka humbur dynjanë dheahiretin. Ky është ai dështimi i qartë.”[Haxh 11].Nëse besimtari sprovohet dhe goditetme ndonjë fatkeqësi, ngushtim apovështirësi, ai vazhdon të jetë i kënaqurme Zotin e tij dhe përcaktimet e Tij tëurta. Ai e di mirë se Allahu është Ai qërregullon çështjet e krijesave, përkujdesetdhe i edukon robrit e Tij me më të mirënpërkujdesje dhe rregullim. Nëse robisëmuret ose sprovohet në pasurinë e tij,të dashurit e tij apo në veten e vet, ai ekupton mirë faktin se Allahu është Rab –pra, Zoti, i Pushtetshmi, - është Es-Sejidu,domethënë Zotëria që ka në dorë tëgjitha çështjet; është El Maliku - Pronaridhe Sunduesi i gjithçkaje; është ElMudebbiru - Kujdestari dhe Rregulluesi içështjeve të rrobërve ; është El MurabbiEdukatori i robërve të Tij. Ai e kuptonmirë faktin se Allahut i takon të bëjëgjithçka që Ai dëshiron, për shkak se Aiështë i plotë në zotërimin dhe pushtetin eTij. Allahu i Madhëruar nuk pyetet për atëqë bën, por krijesat do të pyeten.Allahu i Madhëruar në përkujdesjen,edukimin, administrimin dhe rregullimine çështjeve të krijesave, ka vendosurrregulla dhe kritere të mrekullueshmedhe të urta. Ai përkujdeset për ta dherregullon çështjet e tyre me Sheriatin qëka vendosur për ta, por edhe me kaderine Tij të urtë dhe të pacenueshëm. Kaderi iTij nuk mund të mposhtet dhe tëcenohet, ndërsa në çështjen e zbatimitose jo të Sheriatit të Tij i ka lënë robërittë lirë që të bëjnë zgjedhjen e tyre. Dhepikërisht kështu u sprovuan krijesat. IMadhëruari i sprovon krijesat me kaderindhe kadanë e Tij, dhe kaderi i Tij kurrënuk mund të mposhtet dhe cenohet. Pornga ana tjetër, Ai i edukon robrit dhe iudhëzon ata që të rregullojnë çështjet etyre përmes Sheriatit të Tij. Përmes këtijSheriati, Ai i urdhëron e ndalon dhe i lërobërit të lirë, që të bëjnë zgjedhjen etyre. E gjitha kjo është pjesë e tedbiritdhe terbijes së Allahut të Madhëruar.Për të shpjeguar lidhjen e ngushtë meskaderit dhe Sheriatit, si dhe terbijes dhetedbirit, që Allahu ofron për njerëzit, le tësjellim një shembull që ka lidhje mepasurinë dhe pronësinë. Allahu iMadhëruar e ka pajisur njeriun meinstinkte. Prej instinkteve të njeriut ështëdëshira për të pasur prone. Njeriu e dopronën. Madje edhe një foshnjë, nëse ijep diçka në dorë, kur do që t’ia heqëshnga dora, e shtrëngon dhe nuk të lejont’ia marrësh. Prandaj i Madhëruari epërshkruan njeriun duke thënë: “ju e donipasurinë me një dashuri të madhe”[Fexhr]. Ndërsa Profeti a.s. ka thënë:“Sprova e umetit tim është pasuria”.Pasuria është fitne, qoftë kur është evogël, qoftë kur është e madhe. I varfriështë në sprovë por edhe i pasuri ështënë sprovë. Kështu, Allahu i Madhëruar ekrijoi dhe e përcaktoi që ne ta kemi këtëinstinkt.Brenda nesh gjendet ajo që quhetkoprraci. Allahu ka thënë “Ai që ështëruajtur nga koprracia e vetes së tij, me tëvërtetë ka fituar.” Çdokush ka brendavetes koprraci. Ndërsa Allahu e ka treguarse shpëtimi është i lidhur me ruajtjen ngakopracia. Allahu vërtet ka krijuar tek nekoprraci dhe e ka përcaktuar me kaderine Tij, por në të njëjtën kohë na edukondhe na fton që të rregullojmë çështjettona përmes Sheriatit të Tij, duke thënë:“Ai që është ruajtur nga koprracia e vetessë tij, me të vërtetë ka fituar.”Kështu, fakti që Allahu është Rab, Malik,Sejjid, Mudebbir dhe Murabbi, shfaqetdhe del në pah qartë dhe në një lidhjeshumë të ngushtë mes kaderit dheSheriatit të Tij. Allahu i Madhëruar,përmes Sheriatit të Tij, na edukon dhepërkujdeset që të rregullojë çështjettona. Këtë Ai e bën shkallë-shkallë, ploturtësi, mëshirë dhe butësi. Stili i Tij ështëi mrekullueshëm dhe lehtësisht ipranueshëm. Mendohu pak në këtoajete. “Allahut i takon pushteti i qiejvedhe i tokës.” . Ai i njofton krijesat se çdogjë që ata e zotërojnë në këtë dynja, dotë vijë dita që ata të largohen dhe çdo gjëdo të kthehet tek Ai. Por, nga ana tjetër,për të na edukuar dhe përmirësuarshkallë-shkallë, na thotë: “Gjithçka që jushpenzoni, ajo është e juaja.” Ose thotë:“Faleni me rregull namazin, jepni zekatindhe jepni për hir të Allahut hua të mirë!Çfarëdo të mire të përgatisni për vetentuaj, atë do ta gjeni tek Allahu më të mirëdhe më të shpërblyer! Kërkoni falje prejAllahut, se, pa dyshim, Allahu është Falësi Madh e Mëshirëplotë!” [Muzemil 20].Gjithashtu, thotë: “S’ka dyshim se atyreqë japin sadaka dhe që i japin Allahut njëhua të mirë, atyre do t’u shumëfishohetajo dhe do të marrin shpërblim të madh.Ata që besojnë Allahun dhe të Dërguarine Tij, të sinqertët dhe dëshmorët, atakanë te Zoti i tyre shpërblimin dhe dritëne vet, ndërsa ata që e mohojnë shenjatTona janë banorë të Xhahimit. Dijeni sejeta e kësaj bote është veçse një lojë,kalim kohe në argëtim, stoli e krenari mesjush dhe përpjekje në shtimin e pasurisëdhe të fëmijëve. Ajo i ngjan atij shiu, prejtë cilit bima i habit bujqit, por pastaj ajothahet dhe e sheh të verdhë, mandejpërthyhet dhe kalbet. Ndërsa në botëntjetër ka dënim të rëndë, por edhe faljegjynahesh dhe dhurim kënaqësie ngaAllahu. Jeta e kësaj bote nuk është gjëtjetër, vetëm se një përjetim mashtrues.Shpejtoni që të fitoni faljen prej Zotit tuajdhe Xhenetin, gjerësia e të cilit është sagjerësia e qiellit dhe e Tokës dhe që ështëpërgatitur për ata që i besojnë Allahutdhe të dërguarve të Tij. Ai është mirësia eAllahut, që ia jep kujt të dojë; Allahuështë Dhurues i madh.” [Hadid 18 – 21].Gjithashtu: “Luftoni për hir të Allahut dheta dini se Allahu është Dëgjues dhe iGjithëditur. Kush është ai që do t’i japëAllahut një “hua” të mirë, që Ai t’ia shtojëatë shumëfish? Allahu shtrëngon dhe poAi çliron. Vetëm tek Ai është kthimi juaj.[Bekare 244, 245]. Ky është një edukimdhe rregullim përmes Sheriatit, qënjerëzit të pastrohen nga koprracia. Nëkëtë mënyrë, i Madhëruari na jepmundësinë për të zgjedhur që tëpastrohemi nga koprracia dhe që pasuriatë jetë në dorën tonë thjesht si një mjetdhe jo të bëhet qëllim. Nëse shpirtrat enjerëzve, përmes këtij Sheriati dhe sipastij, bëhen më të gjera sesa pasuria,pushteti dhe postet, atëherë ummeti dotë jetë në mirësi dhe begati. E kundërtavlen për të kundërtën. Sa e sa njerëz biennë një nga krimet më të mëdha dhe tëdënueshme, siç është fajdeja, ndërkohëqë kanë miq farefis dhe të afërm të cilëtkanë mjaftueshëm pasuri që të mos elejojnë atë të bjerë në këtë gabim kaqfatal. Nëse do t’ia jepnin borxh dhe tëbënin durim, do të ishte një lehtësim dherregullim i madh. Ai që i shikon këtonivele të këshillës dhe edukimit e kuptonse Allahu është Edukator i robërve të Tij.Duke qenë se Allahu i Madhëruar është iplotë si Edukator dhe Rregullues içështjeve tona, Ai nuk na lë të jemi tëshkujdesur dhe të hallakatur. Ai vendosirregullat e Tij të krijimit dhe kaderit nëgjithësinë e Tij, por gjithashtu na shpalliedhe rregullat e Sheriatit të Tij, përmes tëcilave Ai rregullon çështjet tona dhe naedukon, nëse ne do të bënim zgjedhjen eduhur dhe të bënim durim në të.[Shkëputur nga mësimi i shejh MeshhurHasen Al Selman në Tefsir.]

Nëse do të dëshironte Ai mund t'ju zhdukte e të sillte krijesa të tjera. -Kuptimi: Nëse Ai dëshiron, mund t'ju zhdukë juve dhe të sjellë njerëz të tjerë, që të jenë të bindur dhe adhurues të mirë. Këtu kemi të bëjmë me një kërcënim për shfarosje, dhe nëse Allahu dëshiron diçka, askush nuk mund ta pengojë a ndalojë atë që Ai dëshiron. Por ka mundësi të ketë një kuptim tjetër: Nëse dëshiron Ai, e sjell fundin e jetës suaj në këtë dynja, dhe pastaj ju ringjall, për t'ju marrë në llogari e për t'ju shpërblyer e ndëshkuar, sipas veprave tuaja. Dhe dëshirën dhe premtimin e Tij askush nuk mund ta kthejë pas. Ai është i Plotpushtetshëm që t'ju ringjallë pas vdekjes suaj. Por kjo ka një kohë të përcaktuar nga Zoti se kur do të ndodhë, që as nuk do të shpejtohet e as mund të vonohet.

Dhe kjo nuk është aspak e vështirë për Allahun. - Nuk ka asgjë të pamundur për Zotin dhe asgjë nuk mund ta pengojë Atë për atë që dëshiron. Për kuptimin e dytë tregon edhe konteksti i ajeteve në vazhdim. I Lartësuari thotë: